ATV

Category: SHËNDETËSI

  • Pse na mërdhihen këmbët më shumë se që duhet?

    Pse na mërdhihen këmbët më shumë se që duhet?

    Këmbët e ftohta mund të jenë si rrjedhojë e temperaturës apo probleme të caktuara shëndetësore duke përfshirë qarkullimin e dobët dhe diabetin.

    Shumë njerëz mund të ballafaqohen me këtë problem në një moment të jetës së tyre. Disa shkaqe janë të përkohshme dhe të padëmshme, por të tjera mund të tregojnë çështje më serioze shëndetësore.

    Çfarë i bënë këmbët të jenë të ftohta?

    Ka disa shkaqe të ndryshme për këtë. Ndonjëherë arsyeja më logjike është mungesa e nxehtësisë. Nëse nuk keni veshur çorape dhe këmbët tuaja janë zbathur atëherë ka kuptim që ato që të ftohen, megjithatë kjo nuk është arsyeja e vetme.

    Qarkullim i dobët

    Ky është një nga shkaqet më të zakonshme të këmbëve të ftohta. Qarkullimi i dobët mund ta bëjë të vështirë që gjaku i mjaftueshëm i ngrohtë të arrijë rregullisht në këmbët tuaja, duke i mbajtur ato më të freskëta se pjesa tjetër e trupit tuaj.

    Problemet e qarkullimit mund të vijnë si rezultat i një problemi të zemrës, ku zemra e ka të vështirë për të pompuar gjakun nëpër trup me një ritëm mjaft të shpejtë. Qarkullimi i dobët mund të jetë rezultat i qëndrimit shumë ulur. Nëse uleni në një tavolinë gjatë gjithë ditës për punë, mund ta përjetoni këtë. Pirja e duhanit gjithashtu mund të shkaktojë qarkullim të dobët.

    Anemia

    Anemia zhvillohet kur keni mungesë të qelizave të kuqe të gjakut. Ky është një tjetër shkaktar i zakonshëm i këmbëve të ftohta, veçanërisht në rastet e rënda të anemisë. Anemia nga mungesa e hekurit mund të ndodhë edhe te njerëzit ndryshe shumë të shëndetshëm. Mund të trajtohet relativisht lehtë me ndryshime në dietë dhe duke marrë suplemente.

    Diabeti i tipit 1 dhe i tipit 2

    Diabeti mund të shkaktojë jo vetëm këmbët që duken të ftohta në prekje, por edhe këmbët që ndjejnë të ftohta për shkak të dëmtimit të nervave. Simptoma të tjera mund të përfshijnë mpirje ose ndjesi shpimi gjilpërash në këmbë. Nëse jeni duke përjetuar ndonjë simptomë të dëmtimit të nervit në këmbë, kontaktoni mjekun tuaj. /Telegrafi/

  • Disa arsye pse nuk duhet të flini me flokë të lagura

    Disa arsye pse nuk duhet të flini me flokë të lagura

    Të flesh me kokë lagur është një veprim që asnjë nga ne nuk duhet ta bëjë për arsye sa ka një ndikim shumë negative në shëndetin tonë.

    Më poshtë do të lexoni disa nga shkaqet që ka gjumi me kokë lagur;

    Të nesërmen në mëngjes do të ngriheni me një dhimbje koke

    Natën ndërsa flemë, temperatura e trupit zbret mjaftueshëm dhe nëse ju flini me flokë të lagur atëherë trupi juaj do ta ketë shumë të vështirë të mbajë një temperaturë konstante. Kjo gjë mund të shkaktojë dhe dhimbje koke.

    Akumulim bakteresh

    Kjo është një prej arsyeve prej të cilave nuk duhet të flini kurrë me flokë të lagur. Për më tepër jemi në dijeni që jastëku është plot me baktere.

    Probleme me lëkurën

    Lagështia e flokëve gjatë kohës kur ne flemë, rrit rrezikun e problemeve me lëkurën, pasi mikroorganizmat kanë ambientin perfekt për t’u shumuar.

    Rënia e flokëve

    Nëse shqetësohesh që të mbash flokët e tu të shëndetshëm dhe të fortë, atëherë duhet patjetër të evitosh vesin e keq për t’i larë përpara se të shkosh për të fjetur. Kjo gjë bën që flokët e tu të jenë më të dobët dhe të këputen me lehtësi.

  • “Nuk ka njeri të famshëm që nuk e ka nevojën për mbështetje psikologjike”

    “Nuk ka njeri të famshëm që nuk e ka nevojën për mbështetje psikologjike”

    Në një artikull të Psychology Today thuhet se Tim Kasser, profesor në Knox College bashkë me shkencëtarë të tjerë socialë në të gjithë botën kanë gjetur se kushdo, prioriteti i të cilit është të jetë i pasur, i famshëm ose tërheqës, ka gjasa në mënyrë disproporcionale të jetë në ankth ose në depresion; të ketë marrëdhënie të pakënaqshme; të pijë duhan dhe alkool.

    Tema rreth famës dhe pasojave të saj në shëndetin mendor, u diskutua edhe në emisionin “LIBERO” në ATV.

    Psikologia Besarta Fazliu Shatri, potencoi se nuk ka njeri të famshëm që nuk ka çrregullime të shëndetit mendor, edhe nëse kanë arritur gjithçka që ata duan.

    “Nuk ka njeri të famshëm që në mënyrë konsistente nuk e ka nevojën për mbështetje psikologjike… vet fakti që ata kanë nevojë për këtë gjë domethënë tregon që janë të disbalancuar… edhe nëse e kanë arritur komplet kulmin e asaj që ata duan pashmangshmërisht kanë me u ataku me çrregullime psikologjike, me disbalanc emocional dhe me telashe interpersonale…”, deklaroi psikologia.

    Vlen të theksohet, se në një intervistë të vitit 2011 në një gazetë amerikane psikiatri amerikan Reef Karim tha: “Fëmijët e vegjël sot nuk duan të jenë mjekë apo avokatë. Ata thjesht duan të jenë të famshëm”

    Për ta dëgjuar intervistën e plotë, klikoni në linkun e mëposhtëm:

  • Lehtësoni simptomat e gripit me këto metoda natyrale në shtëpi

    Lehtësoni simptomat e gripit me këto metoda natyrale në shtëpi

    Nëse keni grip, mund të kërkoni tableta për fyt ose medikamente të tjera pa recetë. Por çaji i ngrohtë me mjaltë dhe limon, apo edhe hudhër dhe qepë, mund të jetë po aq i dobishëm.

    Javët e fundit, viruset e dimrit kanë shpërthyer, shumë persona po ballafaqohen me rrjedhjen e hundës, kollën dhe temperaturën. Fatkeqësisht, shprehja e vjetër është e vërtetë: nuk ka kurë për të ftohtin ose gripin. Megjithatë, ka mënyra të thjeshta që mund të lehtësojnë simptomat tuaja dhe t’ju ndihmojnë të ndiheni më mirë.

    Farmacistja Leyla Hannbeck thekson se është e rëndësishme të qëndroni të hidratuar dhe të pini mjaftueshëm lëngje.

    “Pijet e ëmbla të ngrohta, si çaji me mjaltë dhe limon, janë një mënyrë e shkëlqyer për të lehtësuar dhimbjen e fytit”, tha ajo.

    Mjalti ka veti anti-inflamatore, limoni është i pasur me vitaminë C e cila mbështet sistemin imunitar, dhe xhenxhefili ka veti antioksiduese dhe anti-inflamatore dhe mund të ndihmojë në dhimbjet e muskujve gjatë gripit.

    Supë pule – një klasik që ndihmon

    Supa e pulës nuk është vetëm ngushëlluese për shpirtin, ajo mund të ndihmojë vërtet me simptomat e gripit. Përveçse është burim i kalorive dhe lëndëve ushqyese lehtësisht të tretshme, ndihmon edhe në hidratimin.

    “Supa e pulës përmban proteina nga mishi i pulës dhe perimet, të cilat forcojnë sistemin imunitar dhe ndihmojnë me hundën e bllokuar. Përveç kësaj, avulli i ngrohtë i supës lehtëson më tej simptomat”, shpjegon Dr. Hannbeck.

    Studimet kanë treguar se supa e pulës mund të ketë veti anti-inflamatore, ndërsa qepët, të cilat shpesh i shtohen supës, përmbajnë zink, një mineral kyç për zhvillimin e qelizave të sistemit imunitar.

    Zinku

    Suplementet e zinkut mund të ndihmojnë në luftimin e ftohjes, por ato nuk janë gjithmonë të nevojshme sepse zinku gjendet natyrshëm në mishin e kuq, produktet e qumështit dhe perimet. Megjithatë, është e rëndësishme të mos e teproni. Sipas udhëzimeve, marrja ditore e zinkut nuk duhet të kalojë 25 mg dhe çdo gjë më shumë se kaq mund të shkaktojë probleme me tretjen dhe të dobësojë imunitetin.

    Hudhra për të forcuar imunitetin

    Hudhra mund të zvogëlojë kohëzgjatjen e sëmundjes. Një studim zbuloi se njerëzit që morën hudhër kishin më pak ftohje dhe kohëzgjatje më të shkurtër të simptomave, krahasuar me ata që morën një placebo.

    Avull dhe pije të nxehta për të lehtësuar simptomat

    Avulli nga pijet e nxehta mund të ndihmojë në zbërthimin e mukusit dhe të lehtësojë frymëmarrjen. Profesor Ron Eccles nga Universiteti i Kardifit shpjegoi se pijet e ngrohta mund të lehtësojnë rrjedhjen e hundëve, kollën dhe dhimbjet e fytit.

    Një dush ose banjë e ngrohtë gjithashtu mund të ketë një efekt të ngjashëm, pasi lehtëson hundën e bllokuar dhe qetëson kollën.

    Nëse simptomat tuaja përkeqësohen ose nuk largohen, veçanërisht nëse keni vështirësi në frymëmarrje, sigurohuni që të shihni mjekun tuaj.

    Hannbeck këshillon gjithashtu që përveç ilaçeve shtëpiake, mund të përdorni edhe ilaçe pa recetë, si paracetamoli ose ibuprofeni, për të lehtësuar dhimbjen dhe temperaturën. Por gjithmonë konsultohuni me farmacistin tuaj nëse tashmë jeni duke marrë ilaçe të tjera.

  • Pse ftohja përkeqësohet gjatë natës?

    Pse ftohja përkeqësohet gjatë natës?

    Duke qenë se jemi në sezonin e dimrit, ne priremi shpesh të ftohemi e të përballemi me simptoma bezdisëse.

    Simptomat e ftohjes, si rrjedhja e hundës dhe kolla, përgjithësisht priren të jenë të lehta. Por, pse të njëjtat simptoma të ftohjes duken edhe më të rënda kur përpiqeni të flini?

    “Shumica e njerëzve përjetojnë përkeqësim të simptomave të ftohjes gjatë natës”, thotë John W. Seibert, MD, otolaringolog në Qendrën Vanderbilt Bill Wilkerson për Otolaringologjinë dhe Shkencat e Komunikimit.

    Ka disa arsye pse ndodh kjo, sipas ekspertëve.

    Ritmi juaj cirkadian mund të ndikojë në simptomat tuaja

    Ritmi juaj cirkadian është ora e brendshme 24-orëshe e trupit tuaj. Ai rregullon shumë funksione trupore, duke përfshirë ciklin tuaj gjumë-zgjim.

    Ndërsa sistemi juaj imunitar është tashmë hiperaktiv kur keni një sëmundje, duke përfshirë ftohjen e zakonshme, ritmi juaj cirkadian mund të bëjë që ai të rritet edhe më shumë gjatë natës, tha Seibert. Kjo shkakton inflamacion në trup, gjë që mund t’i përkeqësojë simptomat tuaja.

    Nivelet tuaja të kortizolit bien

    Kortizoli është një hormon që trupi e prodhon si përgjigje ndaj stresit, por gjithashtu ndihmon në rregullimin e funksionit imunitar dhe inflamacionin në trup.

    Nivelet e kortizolit priren të rriten natyrshëm në mëngjes, gjë që mund të ndihmojë në reduktimin e inflamacionit dhe simptomave të ftohjes së bashku me të, shpjegoi Seibert. “Por nivelet e kortizolit bien gjatë natës, gjë që mund t’ju bëjë të ndiheni më keq”, theksoi eksperti.

  • A krijon varësi ‘Snus’-i dhe sa është i rrezikshëm për shëndetin?

    A krijon varësi ‘Snus’-i dhe sa është i rrezikshëm për shëndetin?

    Ky produkt i duhanit pluhur i paketuar në qese, është gjithnjë e më i popullarizuar dhe më i aksesueshëm për të rinjtë, pavarësisht pranisë së lartë të disa substancave të dëmshme

    ‘Snus’-i është një produkt duhani i lagësht pa tym me origjinë nga Suedia, i cili u krijua në fillim të shekullit të 18-të. Vendoset në gojë (midis buzës dhe mishit të dhëmbëve) për periudha më të gjata, si në aplikimin sublabial.

    Kjo metodë e përdorimit u mundëson përdoruesve të shijojnë nikotinën pa pasur nevojë të pinë duhan, e cila shpesh konsiderohet një alternativë më joshëse.

    Përdorimi kërkon të kuptuarit se si të paketoni dhe poziciononi siç duhet produktin për të maksimizuar kënaqësinë.

    ‘Snus’-i vjen në dy forma kryesore: pluhur dhe i paketuar në qese.

    ‘Snus’-i pluhur u ofron përdoruesve mundësinë për të përshtatur madhësinë e dozave, ndërsa qeset ofrojnë përdorim më të thjeshtë dhe më të pastër. Në varësi të asaj që u pëlqen, përdoruesit mund të kontrollojnë sasinë e nikotinës dhe intensitetin e shijes.

    Një përvojë optimale e ‘Snus’-i përfshin gjithashtu të kuptuarit e tolerancave individuale të nikotinës dhe shmangien e konsumimit të tepërt.

    Ky produkt zakonisht mbahet nën buzë për rreth tridhjetë deri në gjashtëdhjetë minuta, por kjo mund të ndryshojë në varësi të fuqisë së produktit. Përqendrimi në përdorimin e moderuar mund të ndihmojë në shmangien e efekteve anësore të mundshme nga ekspozimi i tepërt i nikotinës, transmeton Telegrafi.

    A krijon varësi ‘Snus’-i?

    Shumë përdorues pohojnë se është më pak i dëmshëm se pirja e duhanit, por ekspertët paralajmërojnë se ende mbart disa rreziqe shëndetësore, si dhe krijon varësi.

    ‘Snus’-i përmban nikotinë, e cila njihet për natyrën e saj të varur dhe për rritjen e rrezikut të sëmundjeve të zemrës. Gjithashtu, përmban kimikate të shumta që janë të dëmshme për shëndetin.

    Cili është ndryshimi midis ‘Snus’-it dhe cigareve elektronike?

    Le të fillojmë me atë që kanë të përbashkët ‘Snus’-i dhe cigaret elektronike.

    Pra, të dy produktet mund të jenë shumë të dëmshme. Cigarja elektronike është një pajisje me bateri që lejon përdoruesin të thithë nikotinë përmes avullit.

    Këto pajisje punojnë në parimin e ngrohjes së lëngut në mënyrë që ai të kthehet në avull që përdoruesi mund të thithë ose ‘tymosë’.

    Edhe pse avulli mund të duket si avull uji, ai nuk përmban ujë.

    ‘Snus’-i nuk prek drejtpërdrejt mushkëritë, por vendoset mes buzëve dhe mishrave të dhëmbëve. Cigaret elektronike konsumohen nga pirja e duhanit dhe ky është një nga dallimet më të mëdha mes dy produkteve.

    Shumica e atyre që fillojnë të përdorin ‘Snus’ fillimisht përjetojnë të përziera, të vjella, një ndjenjë mbytjeje, dhimbje koke dhe të fikët.

    Kur kalon periudha e të mësuarit me të, jep një ndjenjë relaksi dhe kënaqësie, përmirëson disponimin, si produktet e tjera të nikotinës, prandaj krijohet varësia.

    ‘Snus’ një përqindje të lartë të nikotinës, shumë më e lartë se cigarja, ndaj është më e lehtë të shkaktojë varësi.

    Kur bëhet fjalë për të, pështyma shpërndan përmbajtjen e qeses, e cila arrin në qarkullimin e gjakut përmes mukozës dhe mund të shkaktojë dëmtime në organe të tjera.

    Së pari, zgavra e gojës, mishrat, dhëmbët dhe smalti i dhëmbëve preken dhe zhvillohet sëmundja periodontale.

    Për shkak se hyn në gjak, ka pasoja për sistemin nervor qendror, ndërsa për shkak se ka një përqendrim të lartë të nikotinës, është i rrezikshëm edhe për sistemin kardiovaskular, mund të çojë në përshpejtim të rrahjeve të zemrës, çrregullime metabolike, diabeti dhe obezitet.

    Në të njëjtën mënyrë, përdorimi i cigareve elektronike mund të shkaktojë dhimbje koke, përgjumje, lodhje dhe me konsumimin afatgjatë shfaqen të gjithë elementët e varësisë.

    Në mushkëri, për shkak të përbërësit të quajtur diacetil, zhvillohet dëmtimi i përhershëm i indit të mushkërive, gjë që rrit rrezikun e zhvillimit të kancerit të mushkërive.

    Përqendrimi i nikotinës në avujt e cigareve elektronike është i ngjashëm me atë të cigareve të zakonshme, ndaj nuk ndryshojnë shumë për sa i përket shkaktimit të varësisë.

    A është ‘Snus’-i më pak i dëmshëm se cigaret?

    Edhe pse prodhuesit deklarojnë se ky produkt është më pak i dëmshëm se cigaret, ai është vetëm një truk marketingu, sepse, sipas hulumtimeve, pasojat e përdorimit janë shumë më të mëdha dhe më komplekse, sidomos tek të rinjtë.

    Studime të shumta konfirmojnë se ‘Snus’-i është i rrezikshëm për shëndetin. Kjo vlen veçanërisht për të rinjtë, organet e të cilëve janë shumë të ndjeshme ndaj ndikimit agresiv të nikotinës dhe substancave të tjera.

    A ndihmon ‘Snus’-i në lënien e duhanit?

    Edhe pse shumë pretendojnë se ‘Snus’-i ndihmon në lënien e duhanit, ky pohim nuk është vërtetuar shkencërisht dhe për këtë arsye nuk duhet të përdoret si zëvendësues i cigares, pasi të dyja produktet janë njësoj të dëmshme.

    Edhe pse disa pretendojnë se ‘Snus’-i është më pak i dëmshëm se pirja e cigareve, kjo nuk do të thotë se është plotësisht i sigurt, sepse ai gjithashtu fut kimikate potencialisht të rrezikshme në trup.

    Ende ekziston rreziku i problemeve të ndryshme shëndetësore, si acarimi i mushkërive, dëmtimi i qelizave të mushkërive dhe probleme të tjera.

    Gjithashtu, ‘Snus’-i mund të jetë veçanërisht i dëmshëm për adoleshentët dhe të rinjtë që mund të jenë më të prirur ndaj abuzimit dhe zhvillimit të varësisë, sepse, sipas hulumtimeve, ashtu si pirja e produkteve tradicionale të duhanit, konsumimi gjithashtu krijon varësi.

    Cilat janë rreziqet afatgjata të përdorimit të ‘Snus’-it?

    Një nga problemet më serioze është efekti i tij potencialisht i dëmshëm në mishrat e dhëmbëve. Përdorimi mund të çojë në një sërë problemesh.

    Irritimi i mishrave të dhëmbëve – Snus mund të shkaktojë irritim të mishrave të dhëmbëve, i cili mund të çojë në skuqje, ënjtje dhe madje edhe gjakderdhje të mishrave të dhëmbëve kur lani dhëmbët.

    Recesioni i mishrave të dhëmbëve – Përdorimi i zgjatur mund të çojë në largimin e mishrave të dhëmbëve, i njohur si recesioni i mishrave të dhëmbëve. Përdorimi mund të zbulojë rrënjën e dhëmbit dhe të çojë në rritjen e ndjeshmërisë së dhëmbit ndaj stimujve të jashtëm (më shpesh ndaj të ftohtit / të nxehtë ose të ëmbël).

    Rritja e rrezikut të sëmundjes periodontale – Sëmundja periodontale, duke përfshirë gingivitin dhe sëmundjen periodontale, është më e zakonshme tek përdoruesit e snusit.

    Shkatërrimi i indeve – Përbërja kimike e tij mund të shkaktojë dëmtime të përhershme në mishrat e dhëmbëve dhe indeve të buta të zgavrës me gojë.

    Efekti i ‘Snus’-it në dhëmbë

    Kur bëhet fjalë për ndikimin në dhëmbë, duhet të merren parasysh disa faktorë:

    Erozioni i dhëmbëve – Snus mund të shkaktojë erozion të smaltit, i cili mund të çojë në dhëmbë të ndjeshëm dhe një rrezik në rritje të prishjes së dhëmbëve.
    Çngjyrosja e dhëmbëve – Përbërja kimike e snusit mund të shkaktojë zbardhjen e dhëmbëve dhe formimin e njollave të errëta.
    Era e keqe e gojës – Shijet dhe kimikatet në snus mund të çojnë në erë të keqe.
    Rritja e rrezikut të tumoreve orale – Është vërtetuar se përdorimi i snusit rrit rrezikun e tumoreve orale.

    Edhe pse snusi shpesh perceptohet si një alternativë më pak e dëmshme ndaj cigareve, është e rëndësishme të kuptohet se snusi mbart gjithashtu disa rreziqe shëndetësore, veçanërisht për shëndetin oral.

    Përdorimi i snusit mund të çojë në acarim të mishrave të dhëmbëve, largim të mishrave të dhëmbëve, dëmtim të dhëmbëve dhe probleme të tjera. /Telegrafi/

  • Në 96 për qind të rasteve, gratë që preken nga kanceri i gjirit kanë mungesë të kësaj vitamine

    Në 96 për qind të rasteve, gratë që preken nga kanceri i gjirit kanë mungesë të kësaj vitamine

    Sipas hulumtimeve të vitit 2022, ka pasur 2.3 milionë raste të reja të kancerit te gratë

    Fatkeqësisht, sado i zakonshëm që është kanceri i gjirit sot, shumë pak flitet për lidhjen e tij me vitaminën D.

    Një studim i vitit 2017 i botuar në Brest Cancer zbuloi se 96 për qind e të personave me këtë sëmundje vdekjeprurëse kanë mungesë të vitaminës D.

    Në një ekzaminim sistematik dhe meta-analizë të vitit 2017 në Biologjinë Tumor Biology, polimorfizmat e gjenit VDR u zbuluan se rrisin rrezikun e kancerit të gjirit, transmeton Telegrafi.

    Shkencëtarët besojnë se ka një lidhje të rëndësishme midis kësaj vitamine dhe tumoreve të gjirit dhe se ka të bëjë me predispozitat gjenetike të receptorëve të vitaminës D (VDR) 4, si dhe funksionimin e tyre në gjëndrat e qumështit, që përfshin rregullimin e përcjelljes së kalciumit gjatë prodhimit të qumështit dhe laktacionit.

    Megjithëse ndikimi i kësaj vitamine të diellit në kancerin e gjirit është ende në fazën e hulumtimit, ka prova që konfirmojnë se ekziston një lidhje e caktuar.

    Vetëm në Shtetet e Bashkuara mungesa e vitaminës D prek 29 për qind të të rriturve.

    Gratë, trupat e të cilave kanë mungesë të vitaminës D, kanë një shans 27 për qind më të lartë për t’u prekur nga kjo sëmundje, sipas një studimi të kontrollit të rasteve të vitit 2015 të kryera nga Kompania Breast Cancer Research and Treatment.

    Megjithatë, ndërsa ekuivalenca klinike e vitaminës D përkufizohet si një nivel 25(OH)D mbi 30 ng/ml, studime të tjera kanë treguar se nivelet më të larta ofrojnë mbrojtje më të madhe kundër rrezikut të kancerit të gjirit, ndërsa një tjetër analizë e bashkuar nga Anticancer Research – zbuloi se një nivel serumi 25(OH)D prej 47 ng/ml ul rrezikun e kancerit të gjirit me 50 për qind. /Telegrafi/

  • Pse disa fëmijë janë shumë më të gjatë se prindërit e tyre

    Pse disa fëmijë janë shumë më të gjatë se prindërit e tyre

    Gjatësia shpesh konsiderohet si një trashëgimi e thjeshtë nga prindërit, por ndonjëherë, prindërit më të shkurtër mund të kenë fëmijë që janë më të gjatë

    Ky fenomen mund të duket i befasishëm në fillim, por ofron një pamje interesante në kompleksitetin e gjenetikës dhe karakteristikave ancestrale.

    Faktorë si rikombinimi gjenetik, ndikimet mjedisore dhe madje edhe karakteristikat e trashëguara përmes brezave luajnë një rol të rëndësishëm në përcaktimin e gjatësisë së një fëmije. Por si pikërisht këto elemente bashkohen për të prodhuar pasardhës më të gjatë nga prindër më të shkurtër?

    Si çon rikombinimi gjenetik në një fëmijë që është dukshëm më i gjatë se prindërit e tij?

    “Rikombinimi gjenetik është një proces kritik gjatë formimit të qelizave riprodhuese (sperma dhe veza), ku materiali gjenetik është i përzier dhe i riorganizuar,” shpjegon Dr. Vinutha.

    Kjo mund të çojë në kombinime unike të gjeneve që lidhen me gjatësinë, të cilat mund të mos ishin shfaqur te prindërit, duke çuar në një fëmijë më të gjatë.

    Gjatësia është një tipar poligjenik që ndikohet nga shumë gjene. Rikombinimi mund të bashkojë gjenet e favorshme për gjatësinë, ndonjëherë nga paraardhësit, duke çuar në një rritje të dukshme të gjatësisë te pasardhësit.

    Gjithashtu, variacionet gjenetike rastësore gjatë rikombinimit mund të aktivizojnë gjenet latente që promovojnë rritjen, sipas studimeve në “Nature Genetics”.

    Roli që luan trashëgimia në ndikimin e karakteristikave si gjatësia

    Trashëgimia ka një ndikim të madh te gjatësia përmes diversitetit gjenetik nëpër popullata.

    “Popullatat skandinave, për shembull, kanë tendencë të kenë një mesatare më të lartë të gjatësisë, ndoshta për shkak të përshtatjeve evolutive që favorizojnë një trup të fortë,” thotë Dr. Vinutha.

    Nga ana tjetër, popullatat nga rajone me burime të kufizuara shpesh kanë evoluar me statura më të shkurtra për efikasitet metabolik.

    Gjenet recesive për gjatësinë mund të kalojnë brez pas brezi.

    “Nëse një gjysh ka mbajtur gjene recesive për një staturë të gjatë që nuk ishin shfaqur te prindërit, këto gjene mund të bashkohen tek fëmija, duke çuar në një gjatësinë të papritur,” shton ajo.

    Po ashtu, trashëgimia e përzier mund të prodhojë karakteristika që devijojnë nga modelet e menjëhershme të familjes.

    Faktorë mjedisorë ose stil jetese që mund të përforcojnë predispozitat gjenetike për gjatësinë

    Ndërsa gjenet janë kryesore, Dr. Vinutha thekson rëndësinë e mjedisit:

    “Ushqimi i mjaftueshëm, shëndeti hormonal, aktiviteti fizik, gjumi cilësor dhe shmangia e inhibitorëve të rritjes si duhani dhe alkooli janë thelbësore për të arritur potencialin gjenetik të gjatësisë.”

    Ushqimi: Një dietë e pasur me proteina, kalcium dhe vitamina si D dhe C stimulon rritjen e kockave. Kequshqyerja gjatë periudhave të rritjes mund të ndalojë zhvillimin e gjatësisë.

    Shëndeti hormonal: Hormoni i rritjes (GH) është thelbësor; ndërprerjet si hipotiroidizmi ose stresi kronik mund të pengojnë rritjen.

    Aktiviteti fizik: Sportet si noti ose basketbolli stimulojnë lëshimin e GH dhe përmirësojnë densitetin e kockave.

    Gjumi: Pjesa më e madhe e GH lirohet gjatë gjumit të thellë, duke bërë që pushimi i vazhdueshëm të jetë i domosdoshëm për rritjen.

    Mungesa e inhibitorëve të rritjes: Shmangia e faktorëve si duhani, alkooli ose sëmundjet kronike gjatë adoleshencës mund të parandalojë shtypjen e potencialit gjenetik të gjatësisë.

    A mundet përparimi i studimeve gjenetike një ditë të lejojë prindërit të parashikojnë ose ndikojnë më saktë në gjatësinë e fëmijës së tyre?

    Dr. Vinutha tregon për teknologjitë që po shfaqen, si “skorët e rrezikut poligjenik (PRS), të cilat analizojnë efektin e akumuluar të shumë gjeneve mbi tipare si gjatësia.

    “Studimet në Cell tregojnë që PRS mund të parashikojnë gjatësinë e të rriturve me saktësi të arsyeshme kur kombinohen me të dhënat mjedisore,” thotë ajo.

    Pajisjet për modifikimin e gjeneve si CRISPR mund të ndryshojnë teorikisht gjenet që lidhen me gjatësinë, por kjo mbetet eksperimentale dhe ngre shqetësime etike.

    “Epigjenetika gjithashtu ofron shpresë, pasi optimizimi i ushqyerjes dhe shëndetit të një fëmije mund të ndikojë në shprehjen e gjeneve që promovojnë rritjen,” shton ajo.

    Ndërkohë që këto përparime mund të ofrojnë të dhëna të reja, Dr. Vinutha thekson rëndësinë e prioritizimit të shëndetit dhe mirëqenies mbi karakteristikat estetike. /Telegrafi/

  • 3 praktika të shëndetshme dietale për një lëkurë më të re

    3 praktika të shëndetshme dietale për një lëkurë më të re

    Kur vjen puna tek mirëmbajtja apo arritja e një pamje sa më të re dhe të freskët, vlera e dietave mirë të balancuara dhe të shëndetshme shpesh neglizhohet.

    Ajo që e fusim në trup ka ndikim jetëgjatë në shëndetin dhe mirëqenien e një personi, dhe kjo gjë shpesh vërtetohet nga kualiteti i lëkurës së njeriut, transmeton Kohalife.

    Në shpesh harrojmë ta konsiderojmë lëkurën si organ të trupit, por në fakt lëkura është organi më i madh në trupin e njeriut dhe kryen shumë funksione jetësore. Prandaj, për ta arritur një shëndet të mirë të lëkurës, duhet ndjekur tri praktika dietale.

    1. Mos e privoni veten

    Është e rëndësishme që sa më herët t’i zbatoni praktikat e shëndetshme dietale, që do të thotë t’i shmangni metodat dietale që kërkojnë privimin e disa ushqimeve. Përkundrazi zgjidhni një dietë të ekuilibruar dhe ushqyese, e cila iu siguron shëndet të mirë dhe lumturi, sepse një dietë e shëndetshme rezulton me lëkurë të freskët dhe të shëndetshme.

    2. Merrni mjaftueshëm kolagjen në dietën tuaj

    Proteina më e bollshme në trup është kolagjeni, duke përbërë 70 për qind të proteinave në lëkurë. Produktet kozmetike si kremrat e fytyrës të cilat përfshijnë kolagjen, arrijnë të depërtojnë vetëm një shtresat e jashtme të lëkurës, ndërsa konsumimi oral i kolagjenit e përmirëson prodhimin e tij, nga shtresat më të thella të lëkurës.

    Nga mosha 25-vjeçare, prodhimi i kolagjenit në trup fillon të bie, dhe kjo i shkakton fazat e para të plakjes së lëkurës. Prandaj, konsumimi i suplementeve me kolagjen mund ta ndihmojnë përmirësimin e shëndetit të lëkurës suaj, hidratimin e saj, forcimin e lëkurës dhe mënjanimin e rrudhave të padëshiruara.

    3. Sigurohuni të merrni sasi të balancuar të vitaminave

    Vitaminat e luajnë një rol të rëndësishëm në funksionin e vazhdueshëm të trupit, dhe sërish ne nuk kemi kohë të mjaftueshme ose prirje për t’i përgatitur vaktet e nevojshme ushqimore të cilat janë të pasura me vitaminat që na duhen. Disa vitamina janë veçanërisht jetësore për shëndetin e lëkurës, dhe është me rëndësi që ato të jenë pjesë e një diete të përditshme.

    Këto konsiderohen vitaminat kryesore:

    · Vitamina C e cila kontribuon në prodhimin normal të kolagjenit, si dhe e mundëson një funksion normal të lëkurës.

    · Vitamina E që kontribuon në mbrojtjen e qelizave nga stresi oksidativ

    · Niacina dhe biotina të cilat kontribuojnë në mirëmbajtjen e një lëkurë normale dhe të shëndetshme.

    Një dietë e balancuar është tejet e rëndësishme për lëkurë të shëndetshme, që do të thotë se duhet t’i përmbushni kërkesat e nevojshme të vitaminave dhe mineraleve, si dhe një ekuilibër në makroelemente si, karbohidratet, proteinat dhe yndyrat.

  • Si ndikon gjumi në sistemin imunitar?

    Si ndikon gjumi në sistemin imunitar?

    Mungesa e gjumit të mjaftueshëm i “zbraz” aftësitë tuaj mendore dhe e vë në rrezik shëndetin tuaj fizik, si për shembull sistemin imunitar.

    Kur flini sistemi i juaj imunitar prodhon substanca mbrojtëse që luftojnë infeksionin, sikurse antitrupat dhe citokinat.

    Më pas, i përdor këto substanca për të luftuar ‘pushtuesit’ e huaj sikurse bakteret dhe viruset.

    Disa citokina ju ndihmojnë gjithashtu të flini, duke i dhënë sistemit tuaj imunitar më shumë efikasitet për të mbrojtur trupin tuaj kundër sëmundjeve.

    Mungesa e gjumit parandalon sistemin tuaj imunitar të krijojë forcat e tij. Nëse nuk flini mjaftueshëm, trupi juaj mund të mos jetë në gjendje të shmangë pushtuesit dhe gjithashtu mund t’ju duhet më shumë kohë për t’u shëruar nga sëmundja.

    Privimi afatgjatë i gjumit gjithashtu rrit rrezikun për sëmundje kronike, të tilla si diabeti mellitus dhe sëmundjet e zemrës. /Telegrafi/