Category: SHËNDETËSI

Për shumë njerëz, dita nuk nis pa një filxhan kafe. Qoftë në shtëpi, në zyrë apo në kafene, kafeja është bërë pjesë e pandashme e mëngjesit. Ajo shihet si një “ritual energjie” që ndihmon trupin dhe mendjen të zgjohet.

Studimet tregojnë se, ndonëse disa mund të heqin dorë nga alkooli, shumë e kanë të pamundur të heqin dorë nga kafeja e mëngjesit. Por pyetja që lind është: sa e shëndetshme është kafeja me sheqer dhe cila është sasia e rekomanduar?

Nutricionistët janë të qartë: mos e teproni me sheqerin!

• Për një filxhan të vogël ekspres (30 ml), sasia e toleruar është vetëm 3.1 gramë sheqer – më pak se një lugë çaji.
• Një lugë e plotë çaji sheqer në një ekspres e rrit përqindjen e sheqerit më shumë se një gotë Coca-Cola.
• Për një kapuçino të madh (25 ml kafe + 85 ml qumësht), sasia e lejuar është 7 gramë sheqer – rreth një lugë e gjysmë çaji.
• E njëjta logjikë vlen edhe për kafen turke, e cila shpesh përgatitet në shtëpi.

Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH), sasia e rekomanduar ditore e sheqerit është 25 gramë (rreth 6 lugë çaji). Por kjo përfshin të gjithë sheqerin që konsumojmë gjatë ditës, jo vetëm atë që shtojmë në kafe.

Pra, nëse dëshironi të shijoni kafen tuaj të mëngjesit pa rrezikuar shëndetin, mbani mend: pak ëmbëlsi mjafton, por mos e teproni.

Në kohën e sotme është pothuajse e pamundur të imagjinojmë jetën pa telefona inteligjentë, tableta dhe kompjuterë. Këto pajisje janë bërë pjesë e pandashme e përditshmërisë – madje edhe për fëmijët.

Sipas studimeve,
📊 90% e fëmijëve të moshës 8–11 vjeç dhe
📊 98% e adoleshentëve 12–18 vjeç
përdorin rregullisht internetin.

Kjo tregon se kontakti me botën digjitale fillon shumë herët, duke ndikuar drejtpërdrejt në mënyrën si fëmijët mësojnë, mendojnë dhe komunikojnë.

Teknologjia, nëse përdoret si duhet, mund të jetë një ndihmës i madh në procesin e të nxënit dhe në zhvillimin e njohurive. Por, kur përdorimi bëhet i tepërt dhe i pakontrolluar, ajo shndërrohet në rrezik serioz për shëndetin fizik, mendor dhe social të fëmijëve.

Rreziqet e përdorimit të tepërt të telefonave

Përmbajtje e papërshtatshme

Fëmijët mund të ekspozohen ndaj dhunës, pornografisë apo lajmeve të rreme, që ndikojnë negativisht në zhvillimin emocional dhe moral.

Çrregullime të gjumit
Drita blu e ekraneve pengon prodhimin e melatoninës – hormonit që rregullon gjumin – duke shkaktuar pagjumësi, sidomos kur telefoni përdoret para fjetjes.

Izolim social
Koha e tepërt para ekranit zëvendëson kontaktet reale me shokët dhe familjen, duke dobësuar aftësitë sociale dhe empatinë.

Dobësim në mësime
Përdorimi i tepërt i internetit sjell humbje përqendrimi, rezultate më të dobëta në shkollë dhe vështirësi në kryerjen e detyrave.

Probleme shëndetësore

Mbipeshë dhe obezitet për shkak të mungesës së aktivitetit fizik

Ankth dhe depresion nga varësia digjitale

Rrezik më i lartë për bullizëm online (cyberbullying)

Sa kohë lejohet ekrani?

Rekomandimet ndërkombëtare sipas moshës:

Nën 2 vjeç: Nuk rekomandohet përdorimi i ekraneve (përveç video-thirrjeve me familjen).
2–5 vjeç: Deri në 1 orë në ditë, gjithmonë në prani të prindërve.
6–10 vjeç: 1–2 orë në ditë, me përmbajtje të kontrolluar.
11–18 vjeç: 2–3 orë në ditë, me fokus në përdorim edukativ.

Realiteti në Kosovë

Në shumë familje, fëmijët marrin në dorë telefonin apo iPad-in që në moshën njëvjeçare – shpesh jo për arsye edukative, por për t’u qetësuar apo për t’u “argëtuar”.
Kjo mënyrë praktike, por e gabuar, e largon fëmijën nga komunikimi real, loja fizike dhe kontakti emocional me prindërit. Në vend të zhvillimit natyral, ai bombardohet me figura lëvizëse dhe ngjyra të forta që krijojnë varësi të hershme digjitale.

Ky fenomen, i cili në pamje të parë duket i padëmshëm, dëmton shëndetin vizual, pengon zhvillimin e aftësive sociale dhe e bën më të vështirë vendosjen e kufijve të mëvonshëm në edukim. Pasojat janë afatgjata dhe ndikojnë në sjellje, mësim dhe marrëdhënie sociale.

Shenjat që fëmija po e tepron me telefonin

🔹 Kalon shumë orë çdo ditë para ekranit
🔹 Ka vështirësi për të fjetur ose gjumë të cekët
🔹 Izolohet nga shokët dhe aktivitetet jashtë
🔹 Dobësohet në shkollë
🔹 Tregon sjellje agresive ose përfshihet në bullizëm online
🔹 Ka shenja ankthi, nervozizmi ose shtim të peshës

Çfarë mund të bëjnë prindërit?

✅ Vendosni kufij të qartë – pa telefona gjatë ushqimeve apo para gjumit.
✅ Jini shembull personal – fëmijët mësojnë nga sjellja e prindërve.
✅ Shikoni përmbajtjet së bashku dhe diskutoni mbi to.
✅ Ofroni alternativa reale – sport, lojë kreative, lexim, aktivitete në natyrë.
✅ Mësoni fëmijët për përgjegjësi digjitale dhe dallimin mes përmbajtjeve të sigurta e të rrezikshme.
✅ Kërkoni ndihmë profesionale nëse shfaqen probleme serioze emocionale ose sociale.

Kivi super fruti që forcon trupin dhe shpirtin

Kivi konsiderohet me të drejtë një super frut, falë përmbajtjes së lartë të vitaminës C, kaliumit dhe bakrit – përbërës thelbësorë për shëndetin e trupit nga koka deri te këmbët.

Ekspertët rekomandojnë konsumimin e dy kive në ditë, pasi ky zakon i thjeshtë mund të sjellë një sërë përfitimesh të jashtëzakonshme për organizmin, shkruan vizionplus.tv.

Forcon imunitetin dhe kujdeset për zemrën

Kivi përmban dy herë më shumë vitaminë C se portokalli. Dy kivi në ditë sigurojnë rreth 259 mg vitaminë C, sasi e cila ndihmon në forcimin e imunitetit, uljen e tensionit të gjakut dhe parandalimin e sëmundjeve kardiovaskulare.
Për më tepër, vitamina C kontribuon në tonalitetin dhe gjallërinë e lëkurës, duke e bërë atë më të shëndetshme dhe më të ndritshme.

Jep energji dhe përmirëson humorin

Enzimat aktive që gjenden në kivi ndikojnë pozitivisht në nivelin e energjisë dhe gjendjen shpirtërore. Studimet tregojnë se njerëzit që konsumojnë dy kivi në ditë përjetojnë një rritje të energjisë me rreth 31%, duke u ndier më aktivë dhe më pozitivë.

Përmirëson tretjen

Me përmbajtjen e saj të lartë të fibrave (4.2 gramë për dy fruta), kivi është një ndihmës i fuqishëm për sistemin tretës. Personat që vuajnë nga konstipacioni kronik kanë raportuar përmirësime të dukshme pas një muaji konsum të rregullt të këtij fruti.

Ndihmon për gjumë më të mirë

Sipas ekspertëve, ngrënia e dy kive rreth një orë para gjumit për katër javë me radhë përmirëson si cilësinë, ashtu edhe kohëzgjatjen e gjumit. Studimet tregojnë se kohëzgjatja e gjumit mund të rritet me 15%, ndërsa njerëzit flenë 41% më shpejt se më parë.

Lehtëson simptomat e azmës

Enzimat përbërëse të kivit kanë veti qetësuese për personat me astmë, duke ndihmuar në uljen e sasisë së rruazave të bardha të gjakut që prodhohen me shpejtësi gjatë krizave të frymëmarrjes.

Shumë prej nesh ndihemi të lodhur edhe kur sigurohemi të flemë mjaftueshëm.

Lodhja nuk duhet të jetë gjithmonë për shkak të mungesës së gjumit – ndonjëherë fajin e kanë zakonet që nuk i lidhim me nivelet e energjisë ose problemet shëndetësore themelore. Si gjithmonë, për të zgjidhur problemin, është e rëndësishme të dimë se çfarë e shkakton atë. Pra, këtu janë pesë arsye më pak të dukshme pse mund të ndiheni të plogësht, të ngadaltë dhe pa energji.

Tiroidja juaj nuk po funksionon siç duhet

Tiroidja është një gjëndër e vogël, por luan një rol të madh në mënyrën se si ndiheni. Kur nuk prodhon mjaftueshëm hormone, gjithçka në trupin tuaj ngadalësohet dhe kjo ndikon në mënyrën se si trupi juaj përdor energjinë. Rezultati është lodhje e vazhdueshme, një ndjenjë rëndese, apati dhe ndonjëherë ankth. Problemi është se simptomat e hipotiroidizmit shpesh shfaqen gradualisht dhe nuk janë specifike, kështu që është e lehtë t’i injorosh ose t’ia atribuosh diçkaje tjetër – mungesës së gjumit, stresit, zakoneve të këqija të jetesës.

Çfarë duhet bërë?

Nëse ndiheni shpesh të lodhur dhe nuk ka një arsye të qartë për këtë, është mirë të flisni me mjekun tuaj dhe të bëni analiza bazë të gjakut. Analizat e thjeshta mund të zbulojnë nëse gjëndra tiroide apo sistemi imunitar janë shkaku i problemit.

Po konsumoni shumë kafeinë

Për shumë prej nesh, kafeja është karburanti që na vë në lëvizje çdo mëngjes. Pak njerëz e konsiderojnë se teprimi me kafeinë mund të ketë efekt të kundërt, veçanërisht ndërsa plakemi, pasi trupi e metabolizon kafeinën më ngadalë. Dikur mund të keni shijuar një kafe pasditeje, por tani po ndikon negativisht në gjumin tuaj. Nuk ka të bëjë vetëm me faktin nëse mund të flini apo jo – edhe nëse flini shpejt, cilësia e gjumit tuaj mund të jetë e dobët.

Çfarë duhet bërë?

Mundohuni ta kufizoni konsumin e kafeinës në një deri në dy filxhanë në ditë dhe pijini ato para orës 10 të mëngjesit. Nëse ndjeni një rënie të energjisë në pasdite, në vend të një filxhani kafeje, merrni një frut ose bëni një shëtitje të shkurtër.

Nuk lëvizni mjaftueshëm

Mund të duket kundër intuitës, por aktiviteti fizik rrit nivelet e energjisë. Nga ana tjetër, një mënyrë jetese sedentare ngadalëson qarkullimin e gjakut dhe kontribuon në uljen e kapacitetit të mushkërive, gjë që shpesh çon në plogështi dhe apati të përgjithshme.

Çfarë duhet bërë?

Nëse nuk jeni tip sportiv, nuk keni pse të mendoni për vrapimin ose për të shkuar në palestër. Edhe gjysmë ore ecje e lehtë në ditë mund të ketë një efekt të shkëlqyer, pasi ushtrimet e rregullta do t’ju ndihmojnë të flini më mirë dhe të stabilizoni humorin tuaj.

Shpesh jeni të stresuar

Stresi përmendet shpesh, të gjithë jemi të vetëdijshëm se jemi të ekspozuar ndaj tij, se ka një efekt të keq në shëndet, por prapë nuk e marrim seriozisht siç do të merrnim një problem me natyrë fizike. Megjithatë, tensioni i vazhdueshëm, mbingarkesa me detyrime dhe streset e vogla të përditshme e lodhin trupin më shumë nga sa e vërejmë. Nëse i shtojmë kësaj cilësinë e dobët të gjumit, e cila shpesh shoqërohet me nivele të rritura të stresit, rezultati është lodhja që është e vështirë të hiqet.

Çfarë duhet bërë?

Prezantoni rutina të vogla relaksimi. Një shëtitje e shkurtër, frymëmarrje e thellë, heshtje pa ekrane, shtrirje të lehta – të gjitha këto mund t’ju ndihmojnë të relaksoheni më lehtë në mbrëmje dhe të hyni në një gjumë më të thellë dhe me cilësi më të mirë.

Ti ha mjaftueshëm, por keq

Ushqimi na mban në lëvizje, por vetëm nëse dieta jonë përmban të gjitha lëndët ushqyese të nevojshme. Nëse hani shumë, por vaktet tuaja nuk janë vërtet ushqyese, trupi juaj përballet me një problem – nuk ka asgjë nga e cila të marrë forcë. Kjo është arsyeja pse karbohidratet komplekse, proteinat, yndyrnat e shëndetshme, por edhe uji janë të rëndësishme. Dehidratimi është një nga fajtorët kryesorë për ndjenjën e lodhjes.

Çfarë duhet bërë?

Pini mjaftueshëm ujë, mos e teproni me ushqimet e përpunuara dhe merrni në konsideratë sigurimin që vaktet tuaja të jenë të pasura me fibra, vitamina dhe lëndë të tjera ushqyese. Nëse ushqeheni shëndetshëm dhe flini mjaftueshëm, por ndiheni të lodhur, kontrolloni numërimin e gjakut – mund të ketë një problem shëndetësor ose trupit tuaj mund t’i mungojë diçka që jeni të sigurt se po e merrni në sasi të mjaftueshme, këshillon portali për një jetë më të shëndetshme dhe më të lumtur.

Një ekspert mjekësor në Mbretërinë e Bashkuar ka paralajmëruar për gjashtë zakone të zakonshme që mund të dëmtojnë seriozisht fshikëzën urinare – një organ jetik për eliminimin e mbeturinave dhe ruajtjen e ekuilibrit të lëngjeve në trup.

Dipa Kamdar, lektore e lartë në praktikën farmaceutike në Universitetin Kingston në Londër, thotë se shumë njerëz e neglizhojnë fshikëzën, duke rrezikuar shfaqjen e infeksioneve, mosmbajtjes urinare dhe madje edhe kancerit.

Ajo thekson se kujdesi për fshikëzën duhet të jetë prioritet njësoj si për zemrën apo mushkëritë. Sipas saj, zakonet e përditshme luajnë rol kyç në shëndetin afatgjatë të këtij organi. Ja cilat janë gabimet më të zakonshme që mund t’ju kushtojnë shtrenjtë:

Gabimet që duhet të shmangni:

1. Mbajtja e urinës për një kohë të gjatë – Dëmton muskujt e fshikëzës dhe rrit rrezikun e infeksioneve.
2. Mospirja e mjaftueshme e ujit – Urina bëhet më e përqendruar dhe irrituese për fshikëzën.
3. Konsumi i tepërt i kafeinës dhe alkoolit – Rrit prodhimin e urinës dhe shkakton irritim.
4. Pirja e duhanit – Shkaku kryesor i kancerit të fshikëzës.
5. Higjiena e dobët – Lejon bakteret të hyjnë në traktin urinar.
6. Mungesa e aktivitetit fizik dhe dieta e dobët – Çon në kapsllëk dhe presion të shtuar mbi fshikëzën.

Këshilla shtesë për shëndetin e fshikëzës:

• Pini 6–8 gota ujë në ditë
• Ushqehuni me fibra dhe shmangni pijet e gazuara, ushqimet pikante dhe ëmbëlsuesit artificialë
• Bëni aktivitet fizik të rregullt
• Mos e neglizhoni nevojën për të urinuar

Nëse vini re simptoma si djegie, urinim të shpeshtë, urinë me erë të fortë ose me gjak, kërkoni menjëherë ndihmë mjekësore.

Një studim britaniko-italian tregon se mënyra e të ushqyerit luan rol kyç në parandalimin e parodontopatisë dhe sëmundjeve të mishrave të dhëmbëve

Dieta mesdhetare, e njohur tashmë për efektet e saj pozitive në shëndetin e trurit, uljen e rrezikut nga Alzheimeri, vdekja e parakohshme dhe problemet me shëndetin mendor, tani lidhet edhe me shëndet më të mirë të mishrave të dhëmbëve.

Studimi, i realizuar nga kërkuesit e King’s College në Londër dhe Universiteti i Katanias në Itali, përfshiu 195 pjesëmarrës me moshë mesatare 49 vjeç, të cilët iu nënshtruan kontrolleve shëndetësore dhe pyetësorëve mbi zakonet e tyre ushqimore.

Rezultatet treguan se personat që ndiqnin më përpikmërisht dietën mesdhetare të pasur me produkte bimore kishin më pak gjasa të zhvillonin sëmundje të mishrave të dhëmbëve, veçanërisht ata që konsumonin më pak mish të kuq.

Për më tepër, një ushqyerje më e shëndetshme ishte e lidhur edhe me nivel më të ulët të markerëve inflamatorë në gjak, të cilët tregojnë nëse trupi është nën stres ose i dëmtuar. Ky është edhe një sukses tjetër shëndetësor që i atribuohet stilit mesdhetar të të ushqyerit.

“Gjetjet tona tregojnë se një dietë e ekuilibruar e tipit mesdhetar mund të zvogëlojë rrezikun nga sëmundjet e mishrave të dhëmbëve dhe inflamacionet sistemike”, ka deklaruar parodontologu Giuseppe Mainas nga King’s College në Londër, përcjell Telegrafi.

Dieta mesdhetare, e emërtuar sipas rajonit ku praktikohet më shpesh, favorizon frutat, perimet, drithërat integrale dhe peshkun, ndërsa kufizon ushqimet e përpunuara, produktet e qumështit në sasi të mëdha dhe mishin e kuq.

Kërkuesit theksojnë se studimi nuk ka ndjekur pjesëmarrësit në kohë, prandaj rezultatet tregojnë vetëm një lidhje dhe jo shkak-pasojë. Megjithatë, siç shtojnë ata, “kjo lidhje është mjaft e fortë për të justifikuar kërkime të mëtejshme.”

Sipas tyre, përbërësit aktivë të produkteve bimore ndihmojnë trupin në uljen e inflamacionit, ndërsa mishi i kuq ka efekt të kundërt. Edhe pse parodontiti shkaktohet kryesisht nga grumbullimi i pllakës bakteriale, mendohet se edhe përgjigjja imune e trupit luan rol të rëndësishëm.

“Vërejtëm se mund të ekzistojë një lidhje midis ashpërsisë së parodontopatisë, mënyrës së të ushqyerit dhe inflamacionit”, ka shtuar Mainas.

Këto aspekte duhet të merren parasysh në mënyrë holistike gjatë vlerësimit të trajtimit të pacientëve me parodontit. /Telegrafi/

 

Akne, urth, mjegull mendore ose lodhje e vazhdueshme – të gjitha këto mund të jenë shenja që keni shumë yndyrë të ngopur në dietën tuaj. Edhe pse shumica e njerëzve nuk e llogarisin sa hanë, yndyra e ngopur është kudo përreth nesh, nga gjalpi në bukë deri te djathi në pica, shkruan EatingWell.

Marrja e tepërt e yndyrnave të ngopura mund të ndikojë në tretje, energji, humor dhe shëndet të lëkurës. Sipas Qendrave Amerikane për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (CDC), deri në dy të tretat e njerëzve konsumojnë më shumë se sasia e rekomanduar. Dietologia e regjistruar Taiyyibah Moughal shpjegon ndryshimin: yndyrnat e pangopura, që gjenden në vajin e ullirit dhe vajin e avokados, mbeten të lëngshme në temperaturë ambienti, ndërsa yndyrnat e ngopura, si gjalpi dhe vaji i kokosit, janë të ngurta dhe të dëmshme në sasi të mëdha.

Edhe pse trupi nuk do ta japë menjëherë alarmin, ka shenja që mund të tregojnë një problem.

Lodhje dhe letargji pas vakteve

Nëse keni dëshirë të shtriheni pas një vakti të madh, si një hamburger me patate të skuqura, kjo mund të jetë për shkak të yndyrës së ngopur. Sipas dietologut Avery Zenker, këto vakte ngadalësojnë tretjen dhe mund t’ju bëjnë të ndiheni të rëndë dhe të përgjumur.

Hulumtimet tregojnë se marrja e lartë e yndyrnave të ngopura mund të çojë në përgjumje të tepërt gjatë ditës. Por lajmi i mirë është se energjia kthehet kur mishi i kuq me yndyrë zëvendësohet me peshk dhe drithërat e rafinuara zëvendësohen me drithëra të plota.

Vështirësi me përqendrimin dhe kujtesën

Nëse duket se po harroni më shpesh se zakonisht ose e keni të vështirë të përqendroheni, faji mund të jetë dieta. Studimet kanë treguar se një dietë e pasur me yndyrna të ngopura mund të zvogëlojë përkohësisht vëmendjen dhe të ngadalësojë reagimet. Në planin afatgjatë, ajo madje mund të ndikojë negativisht në kujtesë.

Nga ana tjetër, modelet e të ngrënit që përfshijnë më pak yndyrë të ngopur, siç është dieta MIND, shoqërohen me kujtesë dhe funksion mendor më të mirë pas vetëm tre muajsh.

Fryrje, urth dhe probleme me tretjen

Nëse shpesh keni probleme me fryrjen, gazrat ose urthin, mund të jeni duke konsumuar shumë yndyrna të ngopura. Sipas dietologes së regjistruar Sheri Gaw, yndyrnat mund të ngadalësojnë tretjen dhe të relaksojnë muskulin që mbyll stomakun, gjë që rrit mundësinë e refluksit të acidit në ezofag.

Përveç kësaj, ushqimet me yndyrë shpesh shkaktojnë një ndjenjë rëndese ose edhe të përziera. Zvogëlimi i konsumit të ushqimeve të skuqura, mishrave me yndyrë dhe ëmbëlsirave kremoze mund t’i lehtësojë këto simptoma.

Aknet dhe inflamacioni i lëkurës

Një dietë e pasur me yndyrna të ngopura mund të shkaktojë inflamacion në trup, përfshirë lëkurën. Dietologu Avery Zenker thekson se këto yndyrna rrisin prodhimin e sebumit dhe mund të bllokojnë poret.

Studimet kanë konfirmuar se njerëzit që hanë më shumë yndyrna të ngopura kanë më shumë gjasa të kenë probleme me aknet. Nga ana tjetër, një dietë e pasur me perime me gjethe jeshile, arra dhe peshk mund të ketë një efekt anti-inflamator dhe të përmirësojë gjendjen e lëkurës.

Ankthi dhe luhatjet e humorit

Dieta ka ndikim të madh në shëndetin mendor. Studimet tregojnë se një dietë me më pak yndyrna të ngopura dhe më shumë yndyrna të shëndetshme, si omega-3, mund të ndihmojë në lehtësimin e ankthit dhe depresionit.

Dietologu Gaw këshillon kalimin në një dietë mesdhetare, e cila është e pasur me peshk, vaj ulliri dhe perime. Një dietë e tillë ka një efekt pozitiv në tru dhe në gjendjen emocionale.

Çfarë mund të bësh?

Yndyrnat e ngopura gjenden në shumë ushqime që konsumojmë çdo ditë, siç janë gjalpi, djathi, mishi i kuq dhe ushqimet e përpunuara. Të shijosh ato herë pas here nuk është problem, por konsumimi i tyre i rregullt mund të jetë i dëmshëm për shëndetin tuaj në planin afatgjatë.

Për një ekuilibër më të mirë, provoni:

Zëvendësoni gjalpin me vaj ulliri;

Hani mish të kuq më rrallë dhe peshk më shpesh;

Pasuroni vaktet me perime, fruta dhe drithëra të plota;

Përfshini arra dhe fara në dietën tuaj.

Ndryshimet e vogla në dietë mund të bëjnë ndryshime të mëdha në nivelet e energjisë, tretjen, lëkurën dhe humorin.

Të dish se për sa kohë mund të konsumohet qumështi pas hapjes është një nga pyetjet më të zakonshme në familje dhe nuk është gjithmonë e lehtë t’i përgjigjesh.

Ruajtja e tij më gjatë se sa rekomandohet mund të nxisë rritjen e baktereve dhe të paraqesë një rrezik për shëndetin.

Sipas ekspertëve dhe organizatave të sigurisë ushqimore, afati i ruajtjes varet nga lloji i qumështit dhe kushtet në të cilat ruhet në frigorifer, megjithëse duhet t’i kushtohet vëmendje edhe sinjaleve shqisore si aroma, shija ose tekstura.

Faktori kryesor që përcakton se sa gjatë zgjat qumështi pas hapjes është lloji i trajtimit termik që i është nënshtruar.

Qumështi i freskët ose i pasterizuar, i cili i është nënshtruar një procesi më të butë termik, i ruan më mirë vetitë e tij organoleptike, por është gjithashtu më i ndjeshëm ndaj rritjes së baktereve, kështu që pas hapjes mund të mbahet vetëm për dy deri në tre ditë nëse mbahet siç duhet në frigorifer.

Në të kundërt, qumështi i sterilizuar, i cili është trajtuar në temperatura më të larta, zgjat më shumë, tre deri në pesë ditë pas hapjes dhe mbahet gjithmonë në frigorifer.

Temperatura e frigoriferit është thelbësore për zgjatjen e afatit të ruajtjes. Idealisht, duhet të ruhet në afërsisht 4ºC dhe të shmangen luhatjet pasi çdo rritje e temperaturës çon në rritjen e baktereve.

Lloji i paketimit është gjithashtu i rëndësishëm. Kutitë e kartonit ofrojnë mbrojtje më të mirë nga drita dhe oksigjeni kur janë të mbyllura, por pasi hapen, ekspozimi ndaj ndotësve rritet, kështu që afati i skadimit duhet të respektohet në mënyrë strikte.

Përveç afateve të përcaktuara, rekomandohet të futen disa zakone që ndihmojnë në konsumin e sigurt të qumështit.

Një nga më të thjeshtat është të shkruani datën në enë kur hapet, në mënyrë që të keni kontroll të vërtetë mbi kohën e ruajtjes. Është gjithashtu e rëndësishme ta mbyllni enën fort sa herë që përdoret, pasi çdo hapje rrit rrezikun e kontaminimit të jashtëm.

Megjithatë, nuk mjafton vetëm të shikosh datën e skadimit. Gjendja e qumështit duhet të vlerësohet nga shqisat. Nëse është i kokrrizuar, ka erë të thartë ose shija e tij ka ndryshuar, është mirë ta hidhni edhe nëse ditët e rekomanduara nuk janë tejkaluar.

Këto masa paraprake, së bashku me ruajtjen optimale në pjesën më të ftohtë të frigoriferit, sigurojnë që qumështi të konsumohet në kushte optimale dhe pa kompromentuar shëndetin.

Varietetet e mjaltit klasifikohen kryesisht sipas llojit të luleve nga është mbledhur nektari.

Cilësia, ëmbëlsia dhe vetitë medicinale varen më së shumti nga lulet ku ai është mbledhur.

Disa lloje mjalti kanë një aromë të butë, ndërsa të tjerët janë mjaft të fortë.

Disa janë më të mirët për shërimin e plagëve ose për të luftuar infeksionet, ndërsa të tjerë janë më të dobishëm për trajtimin e presionit të lartë të gjakut ose dhimbjeve të fytit.

Mjalti i tërfilit

Vetitë e mjaltit të tërfilit ndryshojnë në varësi të vendit ku prodhohet, prandaj ai mund të ketë ngjyrë qelibari, por mund të jetë edhe i bardhë.

Ky lloj ka veti të forta antioksiduese dhe përmban sasi të larta të flavonoideve (që besohet se mbështesin funksionin e mushkërive dhe zemrës) dhe acideve fenolike (që thuhet se mbështesin sistemin nervor).

Mjalti i sherbelës

Ky është një mjaltë me ngjyrë të lehtë, që kristalizohet shumë ngadalë.

Përveç vetive natyrale antioksiduese, besohet se ky lloj është i mirë për tretjen.

Mjalti i boronicës

Ai është një zgjedhje e shkëlqyer për konsum të përditshëm.

Ka veti të mira antibiotike dhe disa studime kanë treguar se është efektiv në trajtimin e sëmundjeve kronike.

Mjaltë luleradhiqeje

Ky mjaltë kthehet në ngjyrë qelibari të errët ndërsa fillon të formojë kristale dhe ka një aromë të këndshme të luleve të pranverës.

Është i njohur për forcimin e sistemit imunitar, si dhe ndihmon në shëndetin e zorrëve dhe traktit gastrointestinal.

Mjalti hikërror

Ngjyra e tij kafe e errët tregon se është i fortë në shije dhe i trashë në strukturë.

Njihet për fuqinë e forta antibakteriale dhe për përmbajtjen e lartë të antioksidantëve.

Thuhet se është efektiv kundër disa prej infeksioneve më të vështira dhe është një zgjedhje e shkëlqyer për të trajtuar kollën dhe dhimbjet e fytit.

Ndihmon gjithashtu në uljen e kolesterolit dhe është një nga varietetet që përdoret më shpesh për kujdesin e plagëve dhe lëkurës.

Mjalti i luleve të egra

Përbëhet nga nektari i llojeve të ndryshme të luleve të egra.

Ngjyra, shija dhe intensiteti i tij mund të ndryshojnë në varësi të burimeve të nektarit të cilat ndryshojnë me stinët.

Përfitimet shëndetësore janë kryesisht efektet bazë antioksiduese dhe frenuese të kollës.

Megjithatë, ka një përfitim specifik nga mjalti i luleve të egra! Shumë besojnë se konsumimi i tij është një mënyrë e mirë për të luftuar alergjitë.

Mjalti i shqopës

Ai ka nivelet më të larta të acideve fenolike dhe njihet për parandalimin e dëmtimit qelizor që mund të shkaktohet nga radikalet e lira në trup.

Kjo mund të ndihmojë në luftimin e sëmundjeve të rënda si ato të zemrës./AgroWeb.org

Ecja me të vërtetë zgjat jetën tonë. Studiuesit e Shoqatës Amerikane të Kancerit nuk kanë asnjë dyshim, siç shpjegohet në studimin e tyre të botuar në American Journal of Preventive Medicine. Por le të shohim se sa duhet të ecim për të jetuar më shumë.

Udhëzimet për shëndetin publik të të rriturve na këshillojnë të bëjmë 150 minuta aktivitet fizik të moderuar në javë ose 75 minuta aktivitet fizik intensiv në javë: diçka që pak njerëz në fakt e zbatojnë në praktikë, duke bërë gabime.

Ecja, e cila është aktiviteti fizik më i përhapur, është shoqëruar me një ulje të rrezikut të problemeve të zemrës, diabetit dhe kancerit të gjirit dhe zorrës së trashë, shkruan EO

Ndërsa shumë studime në të kaluarën kanë treguar se aktiviteti fizik intensiv zvogëlon rrezikun e vdekjes jo shumë më tepër sesa të ecësh.

Studimi. Për të kuptuar më mirë efektet e këtyre aktiviteteve në trupin tonë, studiuesit analizuan të dhënat e mbledhura nga 140.00 njerëz: nga këta, 6-7% thanë se kishin aktivitet fizik intensiv, ndërsa pjesa tjetër i kushtuan vetes maksimumin e ecjes.

Duke analizuar informacionin, studiuesit zbuluan se ecja rreth dy orë në javë me të vërtetë zvogëlon rrezikun e vdekshmërisë me 20% në krahasim me ata që nuk ecin.

Ecja zvogëlon rrezikun e vdekjes nga sëmundjet e frymëmarrjes me 35%, 20% për shkak të problemeve të zemrës dhe 9% nga kanceri.

Shkurt, ecja duket se është aktiviteti më i mirë fizik që mund të zgjedhim për të qëndruar të shëndetshëm, siç thonë studiuesit, në fakt, është e thjeshtë, e lirë dhe ekonomike, dhe nuk kërkon pajisje ose veshje të specializuara dhe mund të bëhet në çdo moshë.