Category: SHËNDETËSI

Diabeti i tipit 2 është një sëmundje që rëndom prek njerëzit mbi moshën 45 vjeçare dhe formohet kur trupi ka një rezistencë të lartë ndaj insulinës.

Tre veprimet e mëposhtme rrisin ndjeshmërinë ndaj insulinës dhe ju bëjnë më të rrezikuar të prekeni nga diabeti i tipit 2.

Neglizhenca ndaj mëngjesit

Mëngjesi është vakti më i rëndësishëm i ditës dhe ka një arsye për këtë. Kur hiqni dorë nga mëngjesi, niveli i sheqerit në gjak do të rritet ndjeshëm dhe më shumë se në çdo vakt tjetër.

Kur niveli i sheqerit në gjak është më i lartë, pankreasi duhet të çlirojë më shumë insulinë. Kësisoj ai rrit ndjeshmërinë e trupit ndaj saj. Uria gjatë ditës, e shtyn më pas njeriun të zgjedhë produkte jo të shëndetshme dhe të hajë më shumë. Mos hiqni dorë nga mëngjesi dhe sigurohuni që të konsumoni më shumë fibër, karbohidrate komplekse dhe proteinë.

Pagjumësia

Pagjumësia kontribuon në zhvillimin e diabetit të tipit 2. Drobitja që pëson njeriu nga mungesa e gjumit zgjat gjithë ditën dhe nxit urinë por edhe ndryshime hormonale. Nëse njeriu fle më pak se shtatë orë në natë, trupi çliron më pak insulinë dhe më shumë kortizol. Ky hormon e bën më të vështirë shpërbërjen e glukozës dhe rrjedhimisht niveli i sheqerit në gjak do të jetë më i lartë.

Mungesa e Vitaminës D

Vitaminat në përgjithësi janë të shëndetshme. Mungesa e vitaminës D ju rrezikon ndaj një sërë sëmundjesh, përfshirë këtu edhe diabeti i tipit 2. Studimet tregojnë se njerëzit që kanë sasi të mjaftueshme të vitaminës D në trup janë 43 pëqind më pak të prirur për t’u prekur nga kjo sëmundje.

Mungesa e zgjatur e vitaminës D shkakton çrregullime të masës minerale të kockave dhe fraktura tek fëmijët dhe të rriturit. Mungesa e kësaj vitamine, nxit problemet me kockat, muskujt dhe mund të kontribuojë në shfaqjen e osteoporozës. Studime të shumta e kanë lidhur mungesën e vitaminës D me depresionin, sëmundjet e zemrës, çrregullimet imunitare, infeksionet dhe shtimin e qelizave të dëmshme.

Armiku numër një i shëndetit dhe formave tona është jeta sedentare. Për të fituar ndaj saj, çdo formë e aktiviteteve fizike është e mirëpritur, nga stërvitja me intensitet të lartë, tek sportet e stinës, një shëtitje e thjeshtë.

Për të pasur rezultatet maksimale nga një stërvitje, nuk janë të gjitha disiplinat njësoj, sidomos nëse kemi pak kohë në dispozicion.

Kënaqësia e para

Rregulla numër një është të zgjedhim disiplinën sportive që na pëlqen. Lëvizja duhet të jetë një aktivitet zbavitës . Kjo është mënyra më e mirë për tu motivuar për të fituar ndaj përtacisë. Ndërsa një sport që është i mërzitshëm, dhe i lodhshëm është i destinuar të braktiset në pak kohë.

Për të ndërtuar muskulaturën

Stërvitja e duhur është ajo me intensitet të lartë, qoftë dhe me sesione të shkurtra. Disiplina më popullore në këtë periudhë është crossfit apo Trx, me të cilin bëhen ushtrime në këmbë ose në tokë me ndihmën e një tërheqësi.

Për të djegur kalori e për t’u dobësuar

Sportet ideale janë ato që kërkojnë një punë më të gjatë dhe me një intensitet mesatar dhe konstant. Si për shembull ecja, apo ecja e shpejtë, apo biçikleta, vrapi. Aktivitetet aeorobike janë ato që djegin më shumë yndyra, ndërsa anaerobike konsumojnë më shumë sheqerna.Nëse objektivi është rënia në peshë zgjidhni të parin. Mjaft efikase janë dhe taekvvondo, artet marciale me të cilat djeg rreth 770 kalori në orë, apo dhe noti që të harxhon 700 kalori në orë.

Për të luftuar stresin

Aktiviteti fizik liron endorfinën, largon mendimet negative dhe përmirëson humorin. Pra, çdo formë lëvizjeje është e mirë për të luftuar stresin.

Kundër dhimbjes së kurrizit në zyrë

Gjimnastika posturale është mjaft e mirë për të lehtësuar kontraktimet muskulore. Ka mjaft ushtrime të thjeshta që mund ti mësoni nga një instruktor dhe ti bëni përditë edhe kur jeni para tavolinës së punës. Disiplina e Pilates, që përmirëson elasticitetin dhe tërheqjen e muskujve është e rekomanduar.

Gjermania ka therur më shumë se 400 mijë shpezë ndërsa rastet e gripit të shpendëve vazhdojnë të rriten në të gjithë vendin, njoftuan sot autoritetet.

Instituti Friedrich Loeffler (FLI) tha se shpërthimet aktuale i ngjajnë valës së rëndë të regjistruar në vitin 2021, një nga vitet më të këqija për gripin e shpendëve në Gjermani.

Sipas institutit, gripi i shpezëve është zbuluar në 30 ferma deri më tani, duke çuar në therjen dhe shkatërrimin e pulave, rosave, patave dhe gjelave të detit për të përmbajtur përhapjen.

“Është e pamundur të parashikohet se si do të zhvillohet situata,” paralajmëroi instituti.

Humbjet më të rënda janë raportuar në shtetet verilindore të Mecklenburg-Pomerania Perëndimore dhe Brandenburg.

Autoritetet në distriktin Markisch-Oderland të Brandenburgut njoftuan plane për të therur 130 mijë shpezë të tjera, pasi kishin shkatërruar rreth 150 mijë shpezë në fillim të këtij viti.

Vdekje masive të pulëbardhave janë raportuar gjithashtu në zonën Linumer Teichland në Brandenburgun veriperëndimor. Gjatë sezonit të dimrit 2020-2021, Gjermania u detyrua të therte më shumë se dy milionë shpezë për shkak të shpërthimeve të gripit të shpezëve

Disa bimë mjekësore janë studiuar si trajtim për ankthin, megjithatë duhet të bëhen më shumë kërkime shkencore për të kuptuar rreziqet dhe përfitimet. Gazeta Shendeti ka listuar më poshtë disa nga bimët mjekësore që mund t’ju ndihmojnë të lehtësoni ankthin.

Lulet e pasionit: Disa testime të vogla klinike sugjerojnë se lulet e pasionit mund të ndihmojnë me ankthin. Në shumë produkte lulet e pasionit janë të kombinuara me bimë të tjera, prandaj është e vështirë të dallosh cilësitë unike të secilës bimë.

Sanëza: Në disa studime, njerëzit që përdorën sanëz raportuan më pak ankth dhe stres. Sanëza në përgjithësi konsiderohet e sigurt kur merret në doza të rekomanduara, megjithatë, duke qenë se nuk ka studime në lidhje me sigurinë e saj në periudha afatgjate, mos e përdorni për shumë kohë, vetëm nëse jua ka rekomanduar mjeku. Mund të shkaktojë disa efekte anësore, si dhimbje koke, marramendje apo përgjumje.

Kamomili: Të dhëna të limituara tregojnë se përdorimi afatshkurtër i kamomilit konsiderohet në përgjithësi i sigurt dhe mund të jetë efikas në lehtësimin e simptomave të ankthit. Por, duhet të keni kujdes në rast se merrni ilaçe për hollimin e gjakut, pasi rritur rrezikun për gjakrrjedhje. Përdorimi i kamomilit mund të shkaktojë alergji tek disa njerëz që janë të ndjeshëm ndaj familjes së bimëve si krizantema, margarita, kumaku dhe kamomili.

Bari i bletës: Është një nga bimët më të njohura që përdoret për të lehtësuar stresin, për t’u qetësuar dhe relaksuar. Studime të kahershme kanë treguar se bari i bletës mund të lehtësojë disa nga simptomat e ankthit dhe nervozizmin. Ai është i sigurt nëse përdoret për periudha afatshkurtër.

Programi Kombëtar i Vaksinimit ka si qëllim të arrijë nivele të larta të mbulesës vaksinale, me vaksina të sigurta dhe efektive për të parandaluar sëmundjet infektive, në të gjithë vendin.

Vaksina HPV është një prej tyre që mbron nga disa lloje të papilomavirusit njerëzor, një virus që mund të shkaktojë kancer të qafës së mitrës si dhe kancere të tjerë.

Ministria e Shëndetësisë dhe Mirëqenies Sociale bën me dije se 45 mijë vajza të moshës 13–20 vjeç kanë marrë vaksinën kundër virusit HPV gjatë pesë viteve të fundit.

Sipas MSHMS-së, 10 mijë prej tyre e kanë kryer këtë vaksinë vetëm në vitin 2025, një tregues i rëndësishëm i ndërgjegjësimit dhe kujdesit për shëndetin.

Ministria e Shëndetësisë dhe Mirëqenies Sociale pohon në njoftim se nga janari 2026, në Kalendarin Kombëtar të Vaksinimit kundër virusit HPV do të përfshihen edhe djemtë e moshës 13 vjeç, një hap i rëndësishëm për parandalimin e përhapjes së këtij virusi dhe mbrojtjen e shëndetit të të rinjve.

Mjekja Rovena Daja, në cilësinë e përgjegjëses së fushatës së vaksinimit pranë ISHP-së bën me dije se njihen mbi 150 lloje të virusit të HPV-së, ku shumica prej tyre nuk janë të rrezikshëm.

“Kemi viruset 6 dhe 12 që janë shkaktarët e lythave gjenitalë, si te meshkujt dhe te femrat. Viruset 16 dhe 18 janë ato që në 70% të rasteve japin kancer të qafës së mitrës te femrat. Por, HPV është më i rrezikshëm edhe te meshkujt, pasi ata janë bartës, transmetues, në pjesën më të madhe të rasteve edhe shkaktarë të kancerit gjenital te meshkujt dhe të faringsit”, tha Daja.

Sipas Dajës, vaksina ndaj HPV-së aplikohet prej më shumë se pesë vjetësh te femrat në moshën 13 vjeç.

“Përveç vaksinimit te vajzat e moshës 13 vjeç, ISHP organizon dhe vaksinimin shtesë, për të gjitha vajzat që kur kanë qenë 13 vjeç nuk e kanë aplikuar këtë vaksinë. Në total vajzat që e kanë aplikuar këtë vaksinë nga fillimi deri më sot janë mbi 45 mijë dhe vetëm gjatë 2025 janë mbi 10 mijë”, pohoi ajo.

“Por, me gjithë problemet që është parë të meshkujt, propozimi është që nga janari 2026 të fillojmë aplikimin e kësaj vaksine edhe te meshkujt që gjatë vitit 2026 do të bëjmë 13 vjeç. Mënyra më e sigurt për t’u ruajtur ndaj HPV është që ne ta aplikojmë këtë vaksinë përpara se të biem në kontakt në moshën 13 vjeç. Një vaksinë që është e licencuar përdoret në të gjithë vendet e botës, dhe ofrohet falas në çdo qendër shëndetësore në kuadër të kalendarit kombëtar të vaksinimit”, përfundoi Daja.

Vaksina kundër HPV është përfshirë në programin kombëtar të imunizimit për të gjitha vajzat që mbushin moshën 13 vjeç. Vaksina HPV ofrohet në një dozë të vetme, bazuar në vlerësimin e Komitetit Kombëtar të Ekspertëve të Imunizimit dhe në rekomandimet e grupit të ekspertëve të OBSH.

Mjeku Besnik Jakaj, i ftuar në emisionin “Terminal” me Aurora Sulçen në A2 CNN, ka folur për shtimin e rasteve me sëmundje të zemrës në vend, duke renditur disa nga shkaqet kryesore që ndikojnë në këtë fenomen.

“Sot kemi më shumë pacientë me probleme kardiovaskulare. Kjo lidhet me rritjen e jetëgjatësisë, mënyrën e të ushqyerit, mungesën e aktivitetit fizik dhe ndotjen e ambientit. Të gjitha këto janë faktorë që ndikojnë drejtpërdrejt në shëndetin e zemrës,” – tha mjeku.

Jakaj shtoi se një tjetër arsye është rritja e ndërgjegjësimit të qytetarëve, të cilët vizitohen më shpesh dhe diagnostikohen më herët se më parë.
“Element është edhe rritja e mundësisë për t’u diagnostikuar. Njerëzit janë më të kujdesshëm dhe paraqiten në kohë te mjeku,” – u shpreh ai.

Megjithatë, sipas mjekut, problemi më i madh mbetet mungesa e një sistemi të mirëfilltë parandalimi dhe e një databaze të plotë shëndetësore.
“Ne kemi pacientë, kemi spitale, kemi mjekë dhe barna, por nuk kemi një sistem të organizuar për parandalimin e sëmundjeve. Po ashtu, mungon një databazë e unifikuar, pasi spitalet private nuk raportojnë, dhe shumë qytetarë zgjedhin të kurohen jashtë vendit, edhe për probleme që mund të trajtohen shumë mirë këtu,” – theksoi Jakaj.

Një studim i gjerë i kryer nga Universiteti i Sidneit dhe i botuar në revistën prestigjioze British Medical Journal (BMJ) ka zbuluar se vallëzimi mund të jetë më efektiv se ilaçet antidepresive në trajtimin e depresionit.

Hulumtimi analizoi 218 studime me mbi 14 mijë pjesëmarrës që vuanin nga depresioni klinik ose i lehtë. Studiuesit krahasuan efektet e llojeve të ndryshme të aktivitetit fizik – si ecja, vrapi, joga, stërvitja me pesha dhe kërcimi – me trajtimet tradicionale të depresionit.

Rezultatet ishin befasuese:
Ushtrimet fizike në përgjithësi ulën simptomat e depresionit në mënyrë të dukshme, me një përmirësim mesatar të konsiderueshëm (0.47–0.57 efekt mesatar).

Por kërcimi doli ndër format më të fuqishme, duke sjellë ndryshime të mëdha në humor dhe gjendje emocionale.

Në disa prova klinike, terapia me kërcim jo vetëm që ishte më efektive se medikamentet antidepresive, por u tregua po aq efikase sa psikoterapia.

Sipas studiuesve, kërcimi kombinon lëvizjen fizike, muzikën, kontaktin social dhe shprehjen emocionale, duke ndikuar pozitivisht në tru dhe gjendjen shpirtërore.