Category: SHËNDETËSI

Njerëzit shpesh i lënë vaktet, sepse janë shumë të zënë apo përpiqen të bien në peshë.

Ka studime që tregojnë se regjimi i ushqimit i bën mirë shëndetit dhe metabolizmit, por disa vrojtime të tjera afatshkurtra kanë dalë në përfundimin se ekziston një lidhje direkt midis lënies së vakteve e shëndetit të keq.

Një studim botuar në revistën mjekësore “Metabolism”, hedh dritë mbi atë që ndodh nëse njerëzit shmangin ushqimin gjatë ditës dhe kur ulen për të ngrënë, konsumojnë sa për gjithë pjesën tjetër të ditës.

Studiuesit dolën në përfundimin se kjo mënyrë të ushqyeri ndikonte negativisht në metabolizëm, kur kjo ndodh, rritet me shpejtësi niveli i glukozës dhe vonon çlirimi i insulinës, dukuri që nëse vazhdon për një kohë të gjatë, çon në diabet.

Ulet niveli i sheqerit në gjak

Nëse konsumon një vakt, trupi e shpërbën ushqimin. Një pjesë e këtij ushqimi ruhet në formën e dhjamit, ndërsa pjesa tjetër kalon në gjak si sheqer dhe përdoret për të gjeneruar energji gjatë ditës. Kur lihet një vakt, sasia e sheqerit në gjak bie në mënyrë dramatike. Kjo shkakton ndjesinë e lodhjes, si dhe luhatje të insulinës në trup. Nëse lënia e vakteve është kronike, ekziston mundësia që më vonë në jetë të vuash nga diabeti.

Nuk ushqehesh mjaftueshëm

Një dietë e pasur me fruta, perime, brumëra dhe mish pa dhjam, jo vetëm ndihmon trupin të funksionojë si duhet, por ndihmon në trajtimin dhe parandalimin e sëmundjeve serioze. Disa sëmundje që mund të trajtohen me ushqyerje të shëndetshme janë ato kardiovaskulare, tromboza dhe disa lloje të kancerit.

Metabolizmi ndryshon

Kur ha, metabolizmi yt, që është një nga funksionet e trupit, punon për të shpërbërë ushqimin në pjesë më të vogla. Kur kalon një vakt, ai nuk ka asgjë për të bërë. Por në njëfarë mënyrë, metabolizmi është si muskuli. Duhet ta përdorësh, përndryshe e humbet. Kur nuk punon për të shpërbërë ushqimin, ai ngadalësohet. Më pas, herën tjetër që ha, nuk është në gjendje ta shpërbëjë ushqimin aq shpejt dhe si rezultat, kthehet në dhjam. Që të ruani një peshë të shëndetshme trupore është e rëndësishme të hani rregullisht gjatë ditës.

Nëse nuk keni ngrënë kurrë bollgur të shijshëm për mëngjes, konsiderojeni këtë recetë për ta provuar. Kjo pasi sipas mjekëve vezët përmbajnë tepër proteina dhe yndyra të shëndetshme por dhe zarzavatet, domatet dhe tërshëra rrisin edhe më shumë përmbajtjen e fibrave.

1/4 tërshërë të prerë

1/4 domate të prera në gjysmë

1 qepë, e prerë hollë

Vezë e zier e butë, e përgjysmuar

Në një tenxhere të vogël, vendosni 3/4 filxhan ujë në valë. Shtoni tërshërë dhe pak kripë dhe gatuajeni, duke e përzier herë pas here, derisa të zbutet, për 5 deri në 7 minuta.

Ndërkohë, në një tas të vogël, hidhni domatet, qepën, vajin dhe pak kripë.

Hiqeni tërshërën nga nxehtësia dhe vendosni spinaqin që të vyshket. Transferoni në tasin për servirje, sipër me domate dhe vezë.

Sytë mund të jenë pasqyrë e shpirtit (sipas një proverbi të vjetër), por janë gjithashtu një pasqyrë e qartë e shëndetit, ku informacioni që ata mund të zbulojnë është i jashtëzakonshëm. Shumë probleme shëndetësore shfaqin simptoma në të gjithë trupin – disa në lëkurë, të tjerë në gojë, madje edhe tek thonjtë e gishtave.

Ndërsa sytë zbulojnë një përqindje më të lartë të problemeve shëndetësore. Më shumë se 30 gjendje shëndetësore shfaqin simptoma në sy. Prandaj doktorët e syve janë zakonisht të parët që pikasin probleme të caktuara në trup.

Ja cilat janë ato:

#1 Njollat e kuqe, të shkaktuara nga pikat e gjakut në sy, mund të jenë shenjë e diabetit, një sëmundje që po përhapet gjithmonë e më shumë tek njerëzit. Kur rriten nivelet e sheqerit në gjak, enët e gjakut fillojnë të bllokohen dhe të ënjten. Kështu mund të plasin enët e vogla të gjakut në retinë, duke shkaktuar gjakderdhje. Nëse nuk trajtohet, ajo mund të shkaktojë probleme me shikimin, madje dhe verbim.

#2 Sytë e përgjakur mund të shkaktohen edhe nga shumë gjendje të tjera shëndetësore, duke filluar nga një kollë intensive deri tek infeksioni fungal.

#3 Sytë e skuqur, të acaruar apo të ënjtur janë shpesh simptoma të alergjive, të shkaktuara nga ajrit i ndotur, pluhuri ose grimcat e ngurta.

#4 Sytë e tharë janë efekt anësor si të përdorimit të kompjuterit ashtu edhe të disa ilaçeve, si pilulat e gjumit, ato për lehtësimin e dhimbjeve, depresionit etj. Sëmundjet autoimune mund të shkaktojnë gjithashtu tharje të syve, sidomos sindroma Sjögren, që dëmton gjëndrat zbutëse dhe prekin më shumë të moshuarat.

#5 Të shohësh vetëm larg – Shumë njerëz me kalimin e moshës e humbasin aftësinë për t’u fokusuar në gjërat që i kanë afër, si tek menutë në restorant, megjithatë, edhe disa ilaçe të caktuara, si diuretikët, antidepresantët, mund ta shkaktojnë këtë gjendje, të quajtur largpamësi, në moshë më të hershme.

#6 Vizioni i turbullt mund të shkaktohet nga një listë e gjatë problemesh shëndetësore, megjithatë, për ata që janë të rrezikuar nga tensioni i lartë i gjakut, mund të jetë një shenjë që duhet të kontrollohen menjëherë tek mjeku. Në rastet kur shikimi fillon të errësohet nga efektet anësore të hipertensionit, duhet të merret menjëherë një trajtim mjekësor, pasi rrezikohet shikimi.

#7 Melanoma – Okulistët mund të jenë të parët që mund të zbulojnë disa lloje kanceri. Një okulist mund të kontrollojë për melanomën okulare, një formë e rrallë e melanomës që zakonisht nuk mund të zbulohet duke u parë në pasqyrë. Nëse përjashtohen shkaktarët e tjerë të presionit ose dhimbjeve në sy, ekspertët thonë se okulistët mund të vërejnë për një tumor të mundshëm në tru.

#8 Kolesteroli i lartë mund të shkaktojnë shpesh unaza të bardha përreth syve, si dhe njolla të verdha tek qepallat. Këto shenja shfaqen më shumë tek të moshuarit, megjithatë, në çdo rast, ata mund të paralajmërojnë se duhet të bëhet një kontroll i niveleve të kolesterolit.

Mjeku endokrinolog pediatër, shpjegon dëmet që mund të shkaktojë mungesa e kësaj vitamine në organizëm. Një rëndësi të veçantë është ushqyerja e fëmijëve me gji dhe ekspozimi i gjatë në diell.

Analiza përfshin më shumë se 375,000 shënime mjekësore të marra nga gati 1,300 klinicistë duke përdorur shkruesin mjekësor IA të kompanisë, i cili është i disponueshëm në 11 tregje europiane, duke përfshirë Spanjën, Francën dhe Mbretërinë e Bashkuar.

Tandem Health gjithashtu anketoi 177 punonjës shëndetësorë për të kuptuar se si e përdorin ata mjetin IA, i cili klasifikohet si një pajisje mjekësore në Bashkimin Europian.

Mesatarisht, shkruesi IA uli sasinë e kohës që klinicistët shpenzuan për shënimet mjekësore nga 6.69 minuta në 4.71 minuta,  një reduktim prej 29 për qind, zbuloi analiza.

Klinicistët, përfshirë mjekët e përgjithshëm (GP), kirurgët, psikologët dhe infermierët, raportuan gjithashtu se ndiheshin më të pranishëm gjatë konsultave me pacientët dhe më pak të stresuar nga detyrat administrative

Sipas të dhënave nga ‘Shoqata Amerikane e Zemrës’, gati gjysma e njerëzve në SHBA kanë presion të lartë të gjakut dhe numri i vdekjeve është rritur me pothuajse 38%. Në shumë raste, presioni i lartë i gjakut mund të kontrollohet vetëm nga ndryshimet që bëni në dietën tuaj.

Dieta “DASH” (qasje dietike për të ndaluar hipertensionin) e cila shmang kripën, alkoolin dhe kafeinën, thekson rëndësinë e konsumimit të perimeve, frutave, bulmetit me pak yndyrë, bishtajoret, arrat, farat dhe drithërat. Konsumimi i tyre është treguar se ul presionin e gjakut në vetëm dy javë. Shtoni në dietën tuaj këto ushqime dhe mbroni veten nga ataku në zemër dhe goditjet në tru.

1 – Panxhari i kuq
Panxhari i kuq ka shumë vlera për shëndetin tuaj, duke qenë se është i pasur me vitamina, minerale dhe përbërës organikë si: karotenoidi, vitamina C, magnezi, hekuri, bakri dhe fosfori dhe në të njëtën kohë është një burim i shkëlqyer me antioksidues. Panxhari është i lartë në polifenole dhe oksid nitrik, një përbërës që redukton inflamacionin dhe nxit zgjerimin e arterieve për të ulur presionin e gjakut. Në një studim, njerëzit që pinin lëng panxhari të përzierë me lëng molle treguan një ulje të presionit sistolik të gjakut, vetëm gjashtë orë më vonë. Perimet, veçanërisht perimet me gjethe jeshile dhe hudhrat, rrisin oksidin nitrik në trup, ulin presionin e gjakut dhe mbrojnë nga hipertensioni.

2-Shegët
Shegët janë të pasura me polifenole, antioksidantë që kanë efekte pozitive në presionin e gjakut dhe sëmundjet kardiovaskulare. Në një studim, njerëzit që pinin çdo ditë një filxhan (ose më shumë) lëng shege, treguan një ulje të presionit sistolik (presioni maksimal që ushtron zemra gjatë rrahjeve) dhe diastolik (sasia e presionit në arteriet tuaja midis rrahjeve).

3-Stikat
Stikat janë të pasur me yndyrna të shëndetshme, magnez, kalium dhe përbërës të tjerë që ulin presionin e gjakut. Në një studim, njerëzit me kolesterol të lartë që konsumonin disa stika në ditë, kishin presion më të ulët të gjakut. Studime të tjera kanë treguar se arrat mund të kenë gjithashtu një efekt pozitiv në presionin dhe funksionin e enëve të gjakut.

4-Kosi
Kosi dhe produktet e tjera të qumështit me pak yndyrë, mund të mbrojnë kundër presionit të lartë të gjakut. Një studim zbuloi një lidhje midis kosit, qumështit dhe uljes së rrezikut të hipertensionit. Në një studim tjetër, gratë që konsumonin pesë ose më shumë racione kos në javë treguan një reduktim 20% të rrezikut për zhvillimin e presionit të lartë të gjakut. Studiuesit besojnë se kalciumi, magnezi, fosfori dhe lëndë të tjera ushqyese të qumështit luajnë një rol të rëndësishëm. Përveç kësaj, produktet e qumështit përmbajnë peptide, të cilat kanë veti bioaktive që ndikojnë në presionin e gjakut.

5- Farat e lirit
Farat e lirit janë të pasura me yndyrna Omega-3 dhe fibra, të cilat ndihmojnë në mbrojtjen kundër presionit të lartë të gjakut. Në një studim, njerëzit me hipertension që konsumuan farat e lirit për gjashtë muaj, treguan një ulje të presionit sistolik dhe diastolik të gjakut. Fara e lirit ka një efekt më të fuqishëm se vaji i lirit. Farat e tjera, si: farat e kungullit dhe lulediellit, kanë gjithashtu përmbajtje të lartë kaliumi dhe magnezi të cilat mund të kenë efekte të ngjashme në presionin e gjakut dhe shëndetin e përgjithshëm kardiovaskular.

Disa njerëz preferojnë ta përdorin të freskët, duke e grirë drejtpërdrejt në gatime. Sido që ta përdorni, hudhra shton shije dhe thellësi në çdo pjatë. Teknikisht, hudhra është një perime dhe jo një bimë mjekësore dhe përdoret prej shekujsh jo vetëm për shijen, por edhe për vlera mjekësore.

Disa njerëz madje marrin hudhrën si suplement në kapsula. Hudhra është e pasur me antioksidantë dhe përbërës anti-inflamatorë që ndihmojnë në uljen e stresit oksidativ. Kjo mund të ulë rrezikun e sëmundjeve kronike, përfshirë disa lloje kanceri.

Hudhra mund të ndihmojë në parandalimin e rënies kognitive dhe sëmundjeve si Alzheimer. Përbërësit e saj mbrojnë qelizat nga dëmtimi dhe inflamacioni i trurit. Antioksidantët e hudhrës ndihmojnë trupin të përballet më mirë me sëmundjet duke stimuluar disa lloje qelizash të imunitetit.

Hudhra ndihmon në ruajtjen e densitetit mineral të kockave, përmirëson shërimin e tyre dhe mund të ndihmojë në parandalimin e osteoporozës, sidomos tek gratë.

Disa njerëz janë shumë më rezistentë ndaj të ftohtit se të tjerët, edhe kur temperatura bie ndjeshëm.

Një studim nga Instituti Karolinska ka gjetur arsyen dhe pohon se ky ndryshim nuk është i rastësishëm, por lidhet me gjene specifike. Studimi tregon se një mutacion i zakonshëm gjenetik në gjenin ACTN3, i cili rregullon funksionin e muskujve skeletorë, i bën disa njerëz shumë më rezistentë ndaj të ftohtit.

Rreth një në pesë persona u mungon proteina α-aktinina-3, për shkak të një ndryshimi të thjeshtë gjenetik në ACTN3. Mungesa e kësaj proteine ​​duket se është rritur ndërsa njerëzit modernë migruan nga Afrika në klimat më të ftohta të Evropës dhe Azisë.

Shkencëtarët kanë zbuluar se njerëzit që u mungon α-aktinina-3 mund të mbajnë një temperaturë më të lartë të trupit dhe të ftohen më pak kur ekspozohen ndaj temperaturave të ftohta, krahasuar me ata me nivele normale të proteinës.

Në eksperiment morën pjesë 42 burra të moshës 18-40 vjeç nga Kaunas, Lituani. Vullnetarët u ekspozuan ndaj ujit të ftohtë në 14℃ për deri në 120 minuta, me pushime 10-minutëshe në temperaturë ambienti midis tyre. Pastaj ata u ndanë në dy grupe, varësisht nëse kishin apo jo proteinën α-aktinina-3.

Rezultatet ishin mbresëlënëse:

– Vetëm 30% e pjesëmarrësve që kishin proteinën arritën të përfundonin 120 minutat në të ftohtë.

– Në të kundërt, 69% e atyre që nuk kishin α-aktininë-3 i mbijetuan të gjithë ekspozimit.

Përveç kësaj, studiuesit vlerësuan se sa intensivisht dridheshin pjesëmarrësit. Ata që nuk kishin proteinë dridheshin dukshëm më pak, duke treguar se trupat e tyre gjenerojnë nxehtësi në mënyrë më efikase pa shpenzuar shumë energji.

Ky zbulim është i rëndësishëm: të kuptuarit se si ky gjen ndikon në funksionin e muskujve mund të çojë në trajtime të reja për sëmundje serioze të muskujve siç është distrofia muskulore e Duchenne-it, por edhe për sëmundjet e zakonshme metabolike siç janë obeziteti dhe diabeti i tipit 2.

Ushqimi, koha e marrjes dhe mënyra e kombinimit mund të përcaktojnë sa vërtetë përthithet vitamina D

Vitamina D është thelbësore për shëndetin, por shpesh është e vështirë të merret në sasi të mjaftueshme vetëm përmes ushqimit. Prandaj suplementet janë bërë kaq të përhapura. Megjithatë, që vitamina D të përthithet si duhet dhe të ketë efekt maksimal, është e rëndësishme jo vetëm sa e merrni, por kur dhe si e merrni. Ndërsa disa preferojnë ta marrin në mëngjes dhe të tjerë në mbrëmje, çelësi qëndron te mënyra e duhur e përthithjes.

Pse vitamina D duhet marrë me ushqim?

Vitamina D është vitaminë e tretshme në yndyrë. Kjo do të thotë se nuk përzihet mirë me ujë, por përthithet më efektivisht kur merret së bashku me ushqime që përmbajnë yndyra të shëndetshme. Për këtë arsye, rekomandohet që suplementet e vitaminës D të merren gjatë një vakti, në mënyrë që absorbimi të jetë sa më i lartë.

Studimet e mëparshme kanë treguar se: Marrja e vitaminës D gjatë vaktit më të madh të ditës rriti nivelet e saj në gjak me rreth 50% pas 2-3 muajsh.
Një studim i vitit 2014 ndaj 50 të moshuarve tregoi se marrja e vitaminës D me një vakt të pasur me yndyrna rriti nivelet në gjak me 32% brenda 12 orësh, krahasuar me një vakt pa yndyrë.

Burime të mira yndyrnash për absorbim më të mirë: avokado, arrat, farat, peshqit e yndyrshëm (si salmoni dhe sardelet), qumështi dhe produktet e plota, vezët, transmeton Telegrafi.

A është më mirë ta merrni në mëngjes?
Shumë njerëz zgjedhin mëngjesin sepse është më praktike dhe më e lehtë për t’u mbajtur mend. Nëse merrni disa suplemente gjatë ditës, marrja e vitaminës D me vaktin e mëngjesit mund të ndihmojë në krijimin e një rutine të qëndrueshme.

Si ta mbani mend më lehtë?

– përdorni kuti të përditshme për tableta
– vendosni një alarm
– mbajeni pranë tryezës së ushqimit si kujtesë vizuale
A prish gjumin nëse merret në mbrëmje?

Këtu rezultatet janë të përziera:

Disa studime të vitit 2021 sugjerojnë se vitamina D mund të ndikojë në prodhimin e melatoninës, hormon që rregullon gjumin. Marrja e vitaminës D para gjumit mund të ulë përkohësisht nivelet e melatoninës dhe potencialisht të ndikojë tek disa njerëz.

Studime më të reja (2024) tregojnë se suplementimi me vitaminë D në fakt mund të përmirësojë cilësinë e gjumit te shumë individë.
Përfundimi: Ndikimi në gjumë është individual. Disa flenë më mirë, disa më keq.

Pra, cili është koha më e mirë?

Nuk ka një përgjigje absolute. Megjithatë:

▪ Më e rëndësishme se koha është ta merrni rregullisht.
▪ Merreni gjithmonë me një vakt që përmban yndyrna të shëndetshme.
Ky kombinim është ai që siguron përthithjen dhe efektin më të mirë.

Qoftë me mëngjes, qoftë me darkë, rëndësi ka që ju të ndiheni mirë, gjumi të mos prishet dhe rutina të jetë e qëndrueshme.

Nëse keni paqartësi rreth dozës apo llojit të suplementit, gjithmonë konsultohuni me mjekun ose farmacistin.

Me rreth 10 milionë raste të reja të demencës çdo vit në mbarë botën, komuniteti shkencor po intensifikon kërkimet për mënyra efikase që mund të parandalojnë ose ngadalësojnë zhvillimin e saj.

Përveç faktorëve të njohur të stilit të jetesës, të dhëna të reja shkencore kanë nxjerrë në pah një armë të papritur mbrojtëse: vaksinën kundër herpesit zoster.

Vaksina që mund të mbrojë trurin

Një analizë e kryer nga studiuesit në Shkollën e Mjekësisë të Stanfordit zbuloi se të moshuarit e vaksinuar kundër herpesit zoster kishin 20% më pak gjasa të zhvillonin demencë brenda shtatë viteve, krahasuar me personat e pavaksinuar. Studimi, i botuar kohë më parë në ‘Nature’, mbështetet në hipotezën se viruset që prekin sistemin nervor mund të rrisin rrezikun e demencës.

Në vazhdim, një studim tjetër i botuar në ‘Cell’ nxori në pah se e njëjta vaksinë mund të ngadalësojë përparimin e demencës edhe tek ata që janë tashmë të diagnostikuar.

Herpes zoster, i shkaktuar nga virusi varicella-zoster, është një infeksion i dhimbshëm që rikthehet vite pas infeksionit fillestar me variçelë. Ndërkohë, demenca prek mbi 55 milionë njerëz globalisht, duke e bërë kërkimin për faktorët që ndikojnë në zhvillimin e saj një përparësi ndërkombëtare.

Studime të mëhershme kanë sugjeruar një lidhje midis vaksinës dhe uljes së rrezikut të demencës, por nuk mund të përjashtonin ndikimin e stilit të jetesës së njerëzve të vaksinuar.

Një përparësi e madhe kërkimore erdhi nga programi i vaksinimit në Uells, i cili më 1 shtator 2013 vendosi të vaksinojë vetëm personat që ishin saktësisht 79 vjeç. Ata që ishin 78 ose 80 vjeç nuk u përfshinë menjëherë.

Kjo krijoi një mundësi të rrallë: krahasimin e dy grupeve pothuajse identike, sikur të ishin pjesë e një prove klinike.

Analiza përfshiu të dhënat e më shumë se 280,000 të moshuarve dhe dha rezultate të qarta.

Çfarë zbuluan studiuesit pas 7 vitesh?

Rënien e rasteve të herpesit zoster me 37% te të vaksinuarit.

20% ulje të rrezikut të demencës në krahasim me të pavaksinuarit.

Më pak raste të dëmtimit të lehtë njohës brenda 9 viteve.

Tek personat tashmë të diagnostikuar me demencë, vaksina ishte e lidhur me mbijetesë më të lartë dhe përparim më të ngadalshëm të sëmundjes.

Ushqimet e yndyrshme, produktet e përpunuara, erëzat dhe alkooli rrisin rrezikun e sulmeve dhe përkeqësojnë simptomat

Guri në tëmth, përfaqëson depozita të forta që formohen në fshikëzën e tëmthit, një organ i vogël nën mëlçi që ruan tëmthin. Tëmthi ndihmon në tretjen e yndyrave dhe, kur përbërja e tij prishet për shkak të përqendrimit të rritur të kolesterolit, bilirubinës ose lëvizshmërisë së ulët të fshikëzës së tëmthit, ndodh formimi i gurëve.

Edhe pse simptomat mund të ndryshojnë, duke përfshirë dhimbje në pjesën e sipërme të djathtë të barkut, të përziera, fryrje dhe çrregullime tretjeje, ushqimi luan rol kyç në parandalimin e përkeqësimit të gjendjes dhe shfaqjes së sulmeve të fshikëzës së tëmthit.

Dieta e duhur te gurët në tëmth kryesisht nënkupton uljen e marrjes së ushqimeve që stimulojnë sekretim të shtuar të tëmthit, rrisin nivelin e kolesterolit në gjak ose e mbingarkojnë mëlçinë dhe pankreasin.

1. Ushqimet e yndyrshme dhe të skuqurat
Ushqimet me shumë yndyrë janë armiku më i madh për personat me gurë në tëmth. Këtu përfshihen:

Mishrat e yndyrshëm: proshuta, salsiçet, mishrat e pjekur, viçi ose derri me shumë yndyrë.
Ushqimet e skuqura: patate të skuqura, kore të skuqura.
Ushqimi i shpejtë: hamburgerë, pica, krofne e të ngjashme.
Pse duhet shmangur: Ushqimet e yndyrshme stimulojnë fshikëzën e tëmthit që të tkurret fuqishëm për të tretur yndyrën. Te personat me gurë në tëmth, këto kontraksione mund të shkaktojnë sulm tëmthi, i cili shfaqet me dhimbje të forta barku, të përziera, të vjella dhe madje temperaturë.

2. Ushqimet e pasura me kolesterol
Gurët në tëmth më së shpeshti formohen nga kolesteroli, prandaj ushqimet e pasura me të mund ta përkeqësojnë gjendjen:

E verdha e vezës
Djathërat dhe ajkat e yndyrshme
Gjalpi dhe margarina me përmbajtje të lartë të yndyrave trans
Pse duhet shmangur: Marrja e tepërt e kolesterolit rrit rrezikun e formimit të kristaleve në tëmth, duke çuar në rritjen e gurëve ekzistues dhe komplikime të mundshme.

3. Ushqimet pikante dhe të djegës
Ushqimet e djegës si specat djegës, salcat pikante, kerri dhe erëza të ngjashme mund ta përkeqësojnë gjendjen.

Pse duhet shmangur: Ushqimi pikant mund të irritojë fshikëzën e tëmthit dhe të shkaktojë ngërçe, duke rritur rrezikun e sulmit tëmthor. Mund të shkaktojë gjithashtu urth dhe refluks te personat me çrregullime ekzistuese të tretjes.

4. Pijet e gazuara dhe ato të ëmbëlsuara
Lëngjet me sheqer të shtuar, pijet e gazuara, pijet energjike dhe pijet e ëmbla:

Pse duhet shmangur: Sasia e madhe e sheqerit dhe ëmbëltuesve artificialë rrit nivelin e triglicerideve në gjak, çka kontribuon në prodhimin e kolesterolit në tëmth dhe rrit rrezikun e formimit të gurëve të rinj.

5. Produktet e përpunuara dhe të rafinuara
Buka e rafinuar, makaronat nga mielli i bardhë, brumërat me margarinë, ëmbëlsirat dhe biskotat industriale:

Pse duhet shmangur: Këto produkte kanë pak fibra dhe janë të pasura me sheqer dhe yndyra trans. Mungesa e fibrave ngadalëson tretjen dhe vështirëson qarkullimin e tëmthit, ndërsa yndyrat trans e mbingarkojnë mëlçinë.

6. Alkooli dhe pijet e gazuara me kafeinë
Alkooli, sasi të mëdha kafeje dhe pijet energjike:

Pse duhet shmangur: Alkooli irriton mëlçinë dhe rrit prodhimin e tëmthit, ndërsa teprica e kafeinës mund të stimulojë fshikëzën e tëmthit të tkurret duke shkaktuar dhimbje te personat me gurë.

7. Teprica e produkteve të qumështit me shumë yndyrë

Qumësht i plotë
Ajka
Djathëra të yndyrshëm
Pse duhet shmangur: Yndyrat në këto produkte kërkojnë më shumë tëmth për t’u tretur; rritja e marrjes së tyre mund të nxisë sulme tëmthi.

Personat me gurë në tëmth është më mirë t’i përmbahen një diete me pak yndyrë, me shumë fibra dhe me bollëk perimesh, frutash, drithërash integrale dhe mishi ose peshku të ligët. Pirja e bollshme e lëngjeve, kryesisht ujit, gjithashtu ndihmon në shëndetin e sistemit biliar.

Shmangia e ushqimeve të pasura me yndyrë, kolesterol, erëza, produkte të përpunuara dhe alkool redukton rrezikun e sulmeve tëmthore dhe kontribuon në mbrojtjen e shëndetit të mëlçisë dhe fshikëzës së tëmthit.

Për ata që tashmë kanë gurë në tëmth, konsultimi me një gastroenterolog ose nutricionist mund të ndihmojë në krijimin e një plani ushqimor të personalizuar që redukton simptomat dhe rrezikun e komplikimeve.