ATV

Category: SHËNDETËSI

  • A e dini pse sulmet në zemër janë më pak të dëmshme gjatë natës

    A e dini pse sulmet në zemër janë më pak të dëmshme gjatë natës

    Studime të reja shkencore po hedhin dritë mbi arsyen pse sulmet në zemër që ndodhin gjatë natës rezultojnë shpesh më pak të rënda sesa ato të orëve të para të mëngjesit.

    Sipas një studimi të publikuar në “Journal of Experimental Medicine”, ky ndryshim lidhet drejtpërdrejt me aktivitetin e neutrofileve, një lloj qelizash të bardha të gjakut që luajnë rol kyç në reagimin inflamator të trupit.

    Neutrofilet janë më aktive gjatë ditës, për shkak të ritmeve cirkadiane, “ora biologjike” që rregullon funksionet e organizmit.

    Gjatë një infarkti, këto qeliza reagojnë për të riparuar dëmin, por shpesh e teprojnë, duke shkaktuar inflamacion të madh që dëmton edhe indet e shëndetshme të zemrës.

    Studiuesit kanë zbuluar se pothuajse gjysma e dëmtimit të zemrës pas një ataku vjen pikërisht nga ky inflamacion i tepruar.

    Analiza e të dhënave nga mijëra pacientë në Spanjë tregoi se infarktet gjatë natës shoqërohen me dëmtime më të vogla, pasi neutrofilet janë më pak agresive.

    Studiuesit më pas konfirmuan se te minjtë, ashtu si te njerëzit, sulmet në zemër në orët e para të mëngjesit shkaktojnë dëme më të gjera në zemër, pikërisht për shkak të aktivitetit të shtuar të neutrofileve në këtë kohë të ditës.

    Shkencëtarët testuan edhe një molekulë eksperimentale, ATI2341, që imiton një përbërës të prodhuar natyrshëm nga trupi ynë gjatë natës.

    Ai synon një receptor në sipërfaqen e neutrofileve dhe ndryshon sjelljen qelizore të qelizave të bardha të gjakut, duke i vënë ato në një gjendje më pak aktive.

    Kjo lejon që inflamacioni të rregullohet pa kompromentuar sistemin imunitar.

    Sipas autorëve të studimit, bllokimi i ritmeve cirkadiane të neutrofileve jo vetëm që mbrojti zemrat e minjve, por gjithashtu përmirësoi reagimin e tyre ndaj patogjenëve të caktuar dhe uli proceset e tjera të dëmshme inflamatore.

    Gjetjet mund të hapin rrugën për terapi të reja për të mbrojtur organet e brendshme nga dëmtimet e shkaktuara nga inflamacioni i tepërt.

  • Studim alarmues: Çaji dhe kafeja në gota kartoni mund të lëshojnë mijëra mikroplastika

    Studim alarmues: Çaji dhe kafeja në gota kartoni mund të lëshojnë mijëra mikroplastika

    Hulumtimi i fundit ka ngritur shqetësime serioze për sigurinë e gotave njëpërdorimshe të kartonit, të cilat përdoren gjerësisht për konsumimin e çajit dhe kafesë në jetën urbane.

    Sipas një studimi të kryer nga Instituti Indian i Teknologjisë (IIT) në Kharagpur, konsumimi i pijeve të nxehta në këto gota mund të shoqërohet me rreziqe të padukshme për shëndetin, për shkak të çlirimit të mikroplastikave gjatë kontaktit me temperaturat e larta.

    Studimi, i udhëhequr nga Prof. Sudha Goel, ka zbuluar se gotat e kartonit nuk janë të përbëra vetëm nga letra, por zakonisht janë të veshura me një shtresë të hollë plastike, kryesisht polietilen ose kopolimere të ngjashme, të cilat shërbejnë për të parandaluar depërtimin e lëngut.

    Kur në këto gota derdhen pije me temperaturë 85–90 gradë Celsius, kjo shtresë plastike fillon të degradohet.

    Rezultatet e hulumtimit tregojnë se brenda vetëm 15 minutash, në 100 mililitra pije të nxehtë mund të çlirohen rreth 25 mijë grimca mikroplastike, të padukshme për syrin e njeriut. Nëse një person konsumon tri gota çaji apo kafeje në ditë në gota kartoni, ekspozimi ditor mund të arrijë deri në 75 mijë grimca mikroplastike.

    Hulumtimi u realizua përmes dy qasjeve eksperimentale. Në fazën e parë, studiuesit derdhën ujë ultra të pastër me temperaturë 85–90 gradë Celsius në gota kartoni tregtare dhe e lanë të qëndronte për 15 minuta. Më pas, lëngu u analizua për praninë e mikroplastikave dhe joneve që mund të kishin kaluar nga materiali i gotës.

    Në fazën e dytë, gotat u ekspozuan fillimisht ndaj ujit të vakët, me temperaturë 30–40 gradë Celsius, për të ndarë me kujdes shtresën plastike nga kartoni. Kjo shtresë u analizua para dhe pas ekspozimit ndaj ujit të nxehtë, duke treguar ndryshime të dukshme në vetitë e saj fizike, kimike dhe mekanike.

    Sipas ekspertëve, mikroplastikat nuk janë materiale inerte dhe mund të veprojnë si bartës të ndotësve toksikë, përfshirë metale të rënda si kadmiumi, kromi dhe paladiumi, përbërje organike hidrofobike, si dhe substanca që mund të ndërhyjnë në sistemin hormonal.

    Studime të publikuara nga Organizata Botërore e Shëndetësisë (WHO), Agjencia Evropiane e Kimikateve (ECHA) dhe revista shkencore si Environmental Science & Technology dhe Nature Food sugjerojnë se ekspozimi i vazhdueshëm ndaj mikroplastikave mund të lidhet me stres oksidativ, inflamacion kronik, çrregullime hormonale dhe rritje të rrezikut për sëmundje malinje, megjithëse kërkohen ende studime afatgjata te njerëzit.

    Për të reduktuar ekspozimin ndaj mikroplastikave, ekspertët rekomandojnë shmangien e konsumimit të pijeve të nxehta në gota kartoni njëpërdorimshe, përdorimin e gotave prej qelqi, porcelani ose çeliku inox, si dhe kufizimin e produkteve plastike në kontakt me ushqime dhe pije të nxehta.

    Ky ndryshim i vogël në përditshmëri, sipas tyre, jo vetëm që ndihmon në mbrojtjen e shëndetit, por kontribuon edhe në uljen e ndotjes mjedisore duke reduktuar mbetjet plastike njëpërdorimshe.

     

  • Arsyeja pse skuqja e fytyrës rritet me kalimin e viteve tek personat me rosacea

    Arsyeja pse skuqja e fytyrës rritet me kalimin e viteve tek personat me rosacea

    Shkencëtarët ende nuk e dinë saktësisht pse shfaqet sëmundja e lëkurës e quajtur rosacea apo pse ajo përkeqësohet me kalimin e viteve, por kanë disa shpjegime të mundshme.

    “Nëse keni rosacea, është e zakonshme që simptomat të përkeqësohen në të 40-at ose 50-at”, ka thënë për New York Times, dermatologia Julie C. Harper nga Alabama.

    Skuqja e shpeshtë e fytyrës, puçrrat që duken si akne dhe enët e zgjeruara të gjakut janë shenja tipike të kësaj gjendjeje, e cila prek mbi 14 milionë njerëz vetëm në Shtetet e Bashkuara. Rosacea shfaqet më shpesh te gratë dhe te personat me lëkurë të çelët. Ajo mund të diagnostikohet në çdo moshë, por shumë njerëz nuk vërejnë simptoma deri pas moshës 30-vjeçare.

    “Nuk ka shërim për rosacean, por ajo mund të menaxhohet shumë, shumë mirë”, ka thënë Harper.

    Arsyet pse rosacea përkeqësohet me moshën

    Rosacea shpesh trashëgohet dhe lidhet me reagim të tepruar të sistemit imunitar ndaj faktorëve të jashtëm.

    “Këta faktorë përfshijnë diellin, ushqimet pikante, alkoolin, temperaturat e ulëta ose të larta, stresin, aktivitetin fizik dhe pijet e nxehta”, ka shpjeguar dermatologia Marie Leger.

    Përveç skuqjes së vazhdueshme dhe enëve të dukshme të gjakut, rosacea mund të shkaktojë thatësi, ndjesi djegieje dhe shtrëngimi të lëkurës. Ajo mund të prekë edhe sytë, duke shkaktuar kruarje ose ndjesi sikur keni rërë brenda, si dhe të trashë lëkurën e hundës, thotë dermatologia Dina Elrashidy nga Chicago.

    Simptomat zakonisht shfaqen dhe zhduken gjatë jetës, varësisht nga ekspozimi ndaj faktorëve nxitës.

    “Mund të ketë shpërthime që zgjasin javë, muaj apo edhe më gjatë nëse rosacea nuk trajtohet”, ka shpjeguar Leger.

    Nëse rosacea shfaqet herët, ajo shpesh përkeqësohet mes moshës 30 dhe 50 vjeç. Arsyeja nuk është plotësisht e qartë, por sipas Harper, ekspozimi i vazhdueshëm ndaj faktorëve nxitës krijon inflamacion kronik.

    “Me kalimin e viteve, inflamacioni dobëson indet rreth enëve të gjakut, duke bërë që ato të zgjerohen dhe të mbeten të dukshme në mënyrë të përhershme”, ka shpjeguar ajo.

    Sipas Elrashidyt, plakja natyrale e lëkurës dhe dëmtimet nga dielli bëjnë që kolagjeni të hollohet dhe lëkura të bëhet më e thatë, gjë që e bën skuqjen edhe më të dukshme. Ndërkohë, Leger ka theksuar se shumë gra gjatë periudhës së paramenopauzës dhe menopauzës përjetojnë përkeqësim të simptomave, edhe pse lidhja direkte me hormonet ende nuk është vërtetuar shkencërisht.

    Si mund të menaxhohet rosacea?

    Menaxhimi i rosaceas zakonisht kërkon disa hapa njëkohësisht:

    Shmangni faktorët nxitës – Çdo person ka faktorë të ndryshëm që e përkeqësojnë rosacean. Identifikimi dhe shmangia e tyre, si alkooli apo ushqimet pikante, mund t’i reduktojë shpërthimet. Megjithatë, disa faktorë, si moti i ftohtë, janë të pashmangshëm. Për disa njerëz, edhe dielli apo era mund të jenë pjesë e stilit të jetës, nga të cilat nuk duan të heqin dorë.

    Përdorni produkte të buta për lëkurën – Pastruesit hidratues me përbërës si glicerina ose dimetikoni ndihmojnë në qetësimin e lëkurës. Produktet me squfur kanë efekt kundër inflamacionit dhe mund t’i ulin simptomat. Duhet shmangur përdorimi i skrabeve dhe produkteve me aromë, pasi ato mund të irritojnë lëkurën.

    Mbroni lëkurën nga dielli – Dielli është një nga shkaktarët kryesorë të rosaceas. Dermatologët këshillojnë përdorimin e kremit mbrojtës me SPF 30 ose më të lartë çdo ditë, dhe ripërdorimin e tij kur qëndroni jashtë. Kremrat me zink ose titan janë zakonisht më të butë dhe tolerohen më mirë nga lëkura e ndjeshme.

    Përdorni trajtime mjekësore – Disa kremra me recetë ngushtojnë enët e gjakut dhe ulin skuqjen e përhershme. Të tjerë ndihmojnë në uljen e inflamacionit dhe puçrrave. Në disa raste, mjekët përshkruajnë edhe antibiotikë në doza të ulëta, të cilët mund të merren gjatë shpërthimeve ose për disa muaj rresht.

    Trajtimi me laser – Laseri ndihmon në tkurrjen e enëve të gjakut dhe uljen e skuqjes. Zakonisht nevojiten një deri në tre seanca, dhe trajtimi përsëritet një ose dy herë në vit për mirëmbajtje.

    “Nuk është asnjëherë herët apo vonë për t’u konsultuar me dermatologun”, ka thënë Harper. Sipas Leger, të kesh një plan të qartë trajtimi “i ndihmon pacientët të ndihen më në kontroll të lëkurës së tyre”.

  • Pijet që nuk duhet t’i konsumoni kurrë me stomakun bosh

    Pijet që nuk duhet t’i konsumoni kurrë me stomakun bosh

    Edhe pse shumë njerëz e fillojnë mëngjesin me një pije të preferuar si kafeja, ekspertët paralajmërojnë se disa pije, përfshirë kafenë, nuk janë të mira për t’u konsumuar me stomak bosh.

    Arsyeja është e thjeshtë – ato mund të irritojnë mukozën e stomakut, të shkaktojnë rritje të papritura të sheqerit në gjak ose të çojnë në shqetësime të tilla si urth, të përziera dhe dobësi.

    Nutricionistët thonë se duhet të shmangni llojet e mëposhtme të pijeve me stomak bosh.

    Kafeja – Ndërsa është një nga zgjedhjet më të zakonshme të mëngjesit, është gjithashtu një nga më problematiket kur konsumohet me stomak bosh. Rrit sekretimin e acidit në stomak, i cili mund të shkaktojë urth, dhimbje stomaku dhe acarim afatgjatë të stomakut. Përveç kësaj, kafeja me stomak bosh mund të rrisë ndjenjat e nervozizmit dhe të rrisë rrahjet e zemrës. Ekspertët rekomandojnë që të hani të paktën një meze të vogël para gllënjkës së parë.

    Alkooli – me stomak bosh absorbohet në gjak shumë më shpejt, që do të thotë një efekt më i fortë dhe më i shpejtë. Kjo mund të çojë në marramendje, të përziera, një rënie të menjëhershme të sheqerit në gjak dhe një ngarkesë më të madhe në mëlçi.

    Pije të gazuara – Pijet e gazuara, përfshirë ujin mineral, mund të shkaktojnë fryrje dhe shqetësim kur konsumohen me stomak bosh. Acidet dhe sheqernat e irritojnë më tej stomakun.

    Lëngjet e frutave (sidomos ato të agrumeve) – Edhe pse konsiderohen të shëndetshme, lëngjet e frutave janë të pasura me acide dhe sheqerna natyralë. Me stomak bosh, ato mund të shkaktojnë acarim të stomakut dhe një rritje të papritur të glukozës në gjak, e ndjekur nga një rënie e energjisë.

    Pijet energjike – Kombinimi i kafeinës, sheqerit dhe stimuluesve të tjerë i bën pijet energjike një zgjedhje veçanërisht të keqe me stomak bosh. Ato mund të shkaktojnë palpitacione të zemrës, nervozizëm dhe një rënie të menjëhershme të energjisë.

    Një stomak bosh është i ndjeshëm dhe ajo që pimë mund të ndikojë ndjeshëm në shëndetin dhe mirëqenien tonë të përgjithshme gjatë gjithë ditës. Zgjedhja më e sigurt në mëngjes është një gotë me ujë ose një çaj bimor i butë, ndërsa pijet e tjera duhet të lihen për gjatë ose pas vakteve. Ndryshimet e vogla në zakone mund të bëjnë një ndryshim të madh në tretje dhe mirëqenien e përgjithshme të trupit.

  • 1 në 3 persona mbi 65 vjeç preket nga humbja e dëgjimit

    1 në 3 persona mbi 65 vjeç preket nga humbja e dëgjimit

    Miliona njerëz në të gjithë jetojnë me probleme të dëgjimit. Ndërgjegjësimi për rreziqet që shkaktojnë humbjen e dëgjimit dhe përmirësimi i aksesit ndaj shërbimeve në nivelin e kujdesit shëndetësor parësor, mund të zvogëlojë rastet dhe ndikimin negativ të humbjes së dëgjimit. Identifikimi i hershëm i humbjes së dëgjimit është çelësi. Humbja e dëgjimit e patrajtuar mund të çojë në largimin e njerëzve nga mjediset shoqërore, duke shkaktuar ndjenja vetmie dhe izolim social. Humbja e dëgjimit e lidhur me moshën mund të menaxhohet në mënyrë efektive përmes një sërë mjetesh, duke përfshirë aparatet e dëgjimit. Ekspozimi i rregullt ndaj tingujve me volum të lartë për një periudhë të gjatë paraqet një kërcënim serioz për humbjen e dëgjimit të pakthyeshëm. Infeksionet kronike të veshit janë një ndër shkaqet kryesore të humbjes së dëgjimit. Ato janë të parandalueshme dhe mund të menaxhohen në mënyrë efektive përmes trajtimit mjekësor dhe ndërhyrjeve kirurgjike.

    Shenjat

    Shenjat klinike janë rënia e menjëhershme e dëgjimit e shoqëruar apo jo me zhurmë në vesh. Në rastin e virozave shoqërohet me bllokim hundësh, sekrecione të trashura dhe me ngjyrë, dhimbje koke, marrje mendsh etj. Në rastin e bllokimit pas daljes nga dushi mund të shoqërohet me dhimbje të kanalit. Në rastin e pacientëve me sëmundje hipertensive, që mund të anashkalojnë ose të marrin mjekim jo të rregullt dhe ngrihen në mëngjes me humbje të menjëhershme të dëgjimit zakonisht nuk kemi asnjë shenjë tjetër klinike. Pra, në situata të ndryshme edhe klinika është e ndryshme. Serioziteti i patologjisë varet nga shkalla e rënies së dëgjimit, vazhdimësia në kohë dhe nga sëmundjet e tjera shoqëruese. Në bllokimet e menjëhershme pas dushit nga dylli në vesh problemi është i zgjidhshëm në mënyrë të menjëhershme pas vizitës te mjeku orl dhe lavazhit të veshit. Në rastin e bllokimeve pas virozave dhe sidomos pas krizave hipertensive e traumave akustike problemi është më serioz.

    Diagnoza

    Në rastet e rënies së menjëhershme të dëgjimit, zhurmë në vesh dhe shqetësimi i tyre është i dukshëm, bëhet otoskopia, pra këqyrja e kanalit të jashtëm të dëgjimit deri në membranë timpanike, ekzaminimi i hundës dhe i fytit, pra i të tre organeve për të shqyrtuar një patologji të mundshme që i lidh të tria. Bëhen provat kamertonale, matja e nivelit të dëgjimit (audiometria) dhe matja e presionit në veshin e mesëm (timpanometria). Në rastin e fëmijëve të vegjël të cilët nuk bashkëpunojnë, bëhet vetëm timpanometria. Ajo që na ndihmon shumë në vendosjen e diagnozës është anamneza ose historia e sëmundjes së pacientit, shenjat e tjera shoqëruese, mosha. Rëniet e menjëhershme të dëgjimit në mosha të reja pa asnjë shenjë klinike, mund të kërkojnë edhe bërjen e një rezonance magnetike të kokës për ndonjë patologji tjetër shoqëruese që nuk ka lidhje me veshin.

    Trajtimi

    Mjekimi i rënies së menjëhershme të dëgjimit është në varësi të situatës, që e ka shkaktuar. Nëse rënia vjen nga bllokimi i kanalit nga dylli aplikohet lavazhi me ujë ose aspirimi i kanalit në varësi të sëmundjeve të mëparshme të veshit. Nëse rënia shoqërohet me probleme të tjera si gjendja virale, bllokimi i hundëve, sekrecione, dhimbje koke atëherë fillohet mjekimi edhe për patologjitë shoqëruese, që e shkaktojnë. Nëse rënia e menjëhershme shfaqet te pacientët me moshë të madhe një ndihmë të madhe në mjekim, jep kortizoni, por këta pacientë edhe mund të hospitalizohen, që të mbahen nën kontroll për problemet hipertensive që shoqërojnë mjekimin me kortizon. E njëjta gjë mund të ndodhë edhe te pacientët diabetikë. Në rastin e krizave të sëmundjes menier ose sëmundjes së veshit të brendshëm fillohet një terapi specifike. Kujdes në rastet e rënies nga traumat akustike, shpërthimet e ndryshme, gjuajtjet me armë me veshët e pambrojtur, ku rëndësi ka momenti i paraqitjes te mjeku sepse edhe minuta është e rëndësishme në fillimin e terapisë dhe në rikuperimin e plotë të dëgjimit. /mapo.al

  • Si të shëroni mishrat e dhëmbëve me këto ilaçe natyrale

    Si të shëroni mishrat e dhëmbëve me këto ilaçe natyrale

    Sëmundjet dhe gjendjet e tjera shëndetësore të mishrave të dhëmbëve mund t’iu sjellin bezdi gjatë buzëqeshjes.

    Recesioni i mishrave të dhëmbëve ndodh kur ata zhvishen ose të tërhiqen nga dhëmbët tuaj, duke zbuluar më shumë rrënjën e dhëmbit tuaj.

    Ka shumë shkaqe që sjellin recesionin e mishrave të dhëmbëve, siç është sëmundja parodontale, ndryshimet hormonale, shtatzënia, e madje edhe larja e dhëmbëve tuaj me agresivitet.

    Nëse keni frikë se keni recesionin e mishrave të dhëmbëve, provoni disa prej këtyre ilaçeve natyrale:

    Aloe Vera

    Xheli i aloe verës mund t’ju ndihmojë të lehtësoni dhimbjet e mishit të dhëmbëve. Mjafton ta përhapni atë në furçën tuaj të dhëmbëve dhe ta aplikoni përpara se ta lani.

    Çaji i gjelbër

    Pirja e çajit të gjelbër mund të zvogëlojë inflamimin, të kufizojë rritjen e baktereve dhe të parandalojë sëmundjet parodontale.

    Vaj limoni

    Vaj limoni është pronë anti-bakteriale dhe anti-septike. Ai mund të përdoret si një gargarë për të shtuar shëndetin e mishit të dhëmbëve.

  • Agjërimi i vazhdueshëm ndihmon pacientët me probleme në zemër

    Agjërimi i vazhdueshëm ndihmon pacientët me probleme në zemër

    Agjërimi periodik mund të zgjasë jetën e pacientëve me probleme të zemrës, sugjeron një studim i ri.

    Koncepti, i njohur si agjërim i ndërprerë, përfshin njerëzit që qëndrojnë pa ushqim ose pije për shumicën e ditës, nëse jo tërë ditën.

    Studiuesit zbuluan se pacientët të cilët kishin një kateter të lidhur në zemrën e tyre për të trajtuar një gjendje kardiovaskulare – dhe praktikonin agjërim të ndërprerë – jetonin më gjatë se pacientët që nuk agjëronin.

    Ekipi, nga Instituti i Zemrës së Kujdesit Shëndetësor Intermountain në Salt Lake City, Juta, zbuloi gjithashtu se pacientët me agjërim të ndërprerë kishin më pak të ngjarë të diagnostikoheshin me dështim të zemrës.

    Ekipi ka kryer hulumtime të mëparshme mbi pacientët me diabet dhe zbuloi se nivelet e sëmundjes koronare të zemrës ishin më të ulëta tek ata që praktikonin agjërimin me ndërprerje.

    Rezultatet sugjerojnë që efektet e sëmundjes kronike, të cilat zhvillohen gjatë dekadave, zbuten nga agjërimi.

    “Ne kemi bërë një hulumtim të agjërimit për një kohë të gjatë duke përdorur një qasje të ngjashme” tha për Mail Online, hulumtuesi kryesor Dr Benjamin Horne, drejtor i epidemiologjisë kardiovaskulare dhe gjenetike në Institutin e zemrës së shëndetit Intermountain.

    “Ne kemi dashur të shohim nëse, mbase, agjërimi ishte karakteristika specifike përgjegjëse për nivele më të ulëta të vdekshmërisë.”

    Për studimin, studiuesit intervistuan më shumë se 2,000 pacientë që kaluan në kateterizim kardiak ndërmjet 2013 dhe 2015.

    Kateterizimi kardiak është një procedurë në të cilën një kateter – një tub i gjatë, i hollë – futet në një arterie ose venë në ijë, qafë ose krah.

    Tubi pastaj fillohet përmes enëve të gjakut në zemër, pas së cilës mjekët mund të kryejnë teste diagnostikuese ose të japin trajtim për gjendjet e zemrës.

    Studiuesit i pyetën pacientët nëse e praktikuan apo jo agjërimin me ndërprerje rregullisht, dhe më pas vijuan me ta 4.5 vjet më vonë.

  • Çka është fëmija i brendshëm që secili e kemi brenda vetes?

    Çka është fëmija i brendshëm që secili e kemi brenda vetes?

    Doktoresha e përgjithshme dhe kërkuesja shkencore Artemisa Gogollari, në emisionin “LIBERO” ka folur rreth konceptit psikologjik të fëmijës së brendshëm, duke theksuar se secili njeri mban brenda vetes një pjesë emocionale të lidhur ngushtë me përvojat e fëmijërisë.

    Sipas saj “…fëmija i brendshëm është pjesë e sistemit tonë nervor që ruan kujtime nga e kaluara…”, dhe këto kujtime lidhen shpesh me mënyrën se si jemi rritur apo si jemi trajtuar nga personat e afërt në fëmijëri.

    Gogollari theksoi se gjatë viteve të para të jetës, fëmijët përballen me gabime dhe situata ku mund të kritikohen apo fajësohen. Në këto momente, sipas saj, fëmija fillon të ndiejë frikën se po e humbet dashurinë e prindit.

    “…Kur fëmijës i duket sikur e humbet dashurinë, fëmija asnjëherë nuk ia heq dashurinë prindit. Fëmija gjithmonë e do prindin — ai ia heq dashurinë vetes…” u shpreh ajo.

    Sipas saj, zërat kritikë të brendshëm që shumë njerëz përjetojnë, nuk janë zëri i tyre i vërtetë, por jehona e mesazheve të marra nga e kaluara:

    “…Çdo kritikë, çdo gjykim i brendshëm – nuk je ti. Janë fjalët e prindërve, të njerëzve, të shoqërisë…”, tha ajo derisa theksoi se njeriu në thelb, nuk do ta dëmtonte apo ta kritikonte veten po të mos ishte sistemi nervor që ka regjistruar dhe ruajtur ato përvoja të hershme.

    Vlen ta përmendim që sipas doktoreshës Artemisa Gogollarit 10 shenjat që fëmija i brendshëm është i pashëruar janë: “1. Reagime të ekzagjëruara emocionale, 2. Paternalizëm të përsëritur në marrëdhënie, 3. Mungesa e kufijve, 4. Faj dhe turp i tepruar, 5. Vetësabotim, 6. Varësi emocionale, 7. Ndjenjë e thellë e pamjaftueshmërisë, 8. Frikë nga braktisja, 9. Probleme me besimin, 10. Projektimi i ndjenjave”!

    Për ta shikuar intervistën e plotë të Artemisa Gogollarit, klikoni në linkun e mëposhtëm:

  • Humbi motrën nga një gabim mjekësor, Dr.Artemisa Gogollari rrëfen periudhën që ia ndryshoi jetën

    Humbi motrën nga një gabim mjekësor, Dr.Artemisa Gogollari rrëfen periudhën që ia ndryshoi jetën

    Një histori e pazakontë e fëmijërisë ka shënuar rrugëtimin profesional të doktoreshës Artemisa Gogollarit, e cila sot njihet për përkushtimin e saj në shërbim të pacientëve. Në një rrëfim të saj në emisionin “LIBERO”, ajo zbuloi se një situatë e papritur shëndetësore që i ndodhi motrës së saj, u bë arsyeja që Gogollari vendosi t’ia kushtonte jetën mjekësisë.

    Doktoresha kujtoi se gjithçka nisi nga një grip i zakonshëm i motrës, por që u përkeqësua për shkak të një trajtimi të pasaktë. “Ishte një situatë e paparashikuar. Nga një grip normal, u bë një problem serioz për shkak të një gabimi në dhënien e penicilinës…”, rrëfeu ajo.

    Sipas saj, pikërisht ai moment i vështirë e bëri të kuptonte se çfarë donte të bëhej në të ardhmen. Gogollari theksoi se përjetimi e tronditi, por mbi të gjitha e frymëzoi: “…Në atë çast i thashë vetes se nuk duhet të përsëritej kurrë më… Aty vendosa se do të bëhesha mjeke, do të ndiqja këtë rrugëtim dhe do të isha në shërbim të të tjerëve duke dhënë maksimumin tim. Pa atë ngjarje, nuk e di se si do të ishte jeta ime…” – u shpreh ajo.

    Vlen ta potencojmë se Dr. Artemisa Gogollari është mjeke dhe aktualisht ka 6 vite që punon si kërkuese shkencore në Departamentin e Edukimit Mjekësor në një Universitet në Zvicër!

    Për ta shikuar intervistën e plotë të Artemisa Gogollarit, klikoni në linkun e mëposhtëm:

  • Këshilla kryesore, ja si të shmangni shtimin në peshë gjatë muajve të dimrit

    Këshilla kryesore, ja si të shmangni shtimin në peshë gjatë muajve të dimrit

    Dimri shpesh sjell ndryshime në dietë dhe zakone të përditshme. Moti i ftohtë, ditët më të shkurtra dhe mungesa e motivimit për t’u ushtruar mund t’i inkurajojnë njerëzit të hanë ushqime më kalorike dhe të ushtrojnë më pak, gjë që shpesh rezulton në shtim të padëshiruar në peshë.

    Megjithatë, me disa rregullime të thjeshta, është e mundur të ruani një peshë të shëndetshme edhe gjatë pjesës më të ftohtë të vitit.

    Mishi i lehtë si gjoksi i pulës është një zgjedhje e shkëlqyer për ditët e dimrit, ashtu si edhe vaktet me bazë thjerrëzash ose perimesh. Sallatat dimërore me erëza, perime të ngrohta dhe bishtajore ofrojnë shumë lëndë ushqyese dhe sigurojnë ngopje afatgjatë, gjë që mund të ndihmojë në ruajtjen e një diete të ekuilibruar.

    Pijet e nxehta janë më të zakonshme në dimër, por ato shpesh përmbajnë shumë sheqer, veçanërisht çokollata e nxehtë, kafeja e shijshme ose çajrat me aromë. Pije të tilla mund të rrisin ndjeshëm marrjen totale të kalorive. Alternativa më të shëndetshme janë çajrat pa sheqer ose kafeja e zezë pa aditivë.

    Edhe pse është më e vështirë të jesh aktiv në dimër, është e rëndësishme të mbash të paktën një minimum lëvizjeje. Nuk kërkohet stërvitje intensive – edhe 15 minuta ecje e shpejtë në ditë mund të kontribuojnë ndjeshëm në shëndet. Nëse dita juaj është plot me detyrime, një shëtitje e shkurtër gjatë pushimit të drekës mund të jetë mjaft e mjaftueshme. Përveç ndihmës në kontrollin e peshës, ushtrimet kanë një efekt pozitiv në humor dhe ndihmojnë në ruajtjen e niveleve të vitaminës D, gjë që është veçanërisht e rëndësishme në muajt e dimrit.

    Mëngjesi është i rëndësishëm për ruajtjen e energjisë gjatë gjithë ditës, dhe është veçanërisht e rëndësishme të shmangni vaktet e mëngjesit që janë të pasura me sheqer dhe karbohidrate të thjeshta. Në vend të ëmbëlsirave dhe ushqimit të shpejtë, rekomandohet të hani një mëngjes të pasur me proteina, siç janë vezët, avokado ose djathi me pak yndyrë. Ky lloj vakti ofron një ndjesi ngopjeje afatgjatë, zvogëlon nevojën për ushqime të lehta dhe ndihmon në ruajtjen e një oreksi të qëndrueshëm.