Category: SHËNDETËSI

Të gjithë e dimë që larja e dhëmbëve dy herë në ditë është e rëndësishme, por a e dinit që mund t’i lani në kohën e gabuar? Po, edhe nëse i lani dy herë në ditë, mund të jeni ende duke e bërë gabim.

Ky paralajmërim vjen pasi një ekspert ka treguar se koha kur i lani dhëmbët mund të ndikojë në formimin e pllakës bakteriale, forcën e smaltit dhe shëndetin tuaj oral në afat të gjatë. Sipas dentistit Dr. Murray Pratt nga Forever Dental and Skin, ora kur i lani dhëmbët — dhe sa prisni pasi keni ngrënë ose pirë — mund të ndryshojë ndjeshëm sa mirë i mbroni dhëmbët dhe mishrat.

Ai thekson:

“Shumica e pacientëve përqendrohen kryesisht te shpeshtësia e larjes së dhëmbëve. Megjithatë, koha kur i lani mund të ndikojë shumë në shëndetin e dhëmbëve dhe mishrave gjatë ditës”.

Koha ideale për larjen e dhëmbëve në mëngjes

Dr. Pratt shpjegon se “koha e artë” për t’i larë dhëmbët në mëngjes është rreth 7:15, ose pak pasi të zgjoheni.

“Gjatë natës, bakteret në gojë shtohen ndjeshëm. Prandaj shumë njerëz zgjohen me një shtresë në dhëmbë dhe me aromë të keqe të gojës. Larja menjëherë pas zgjimit ndihmon të ndërpritet ky grumbullim bakterial para se të përparojë.”

Kjo do të thotë se, edhe pse shumë njerëz duan të flenë më gjatë pas një jave të lodhshme, duhet mbajtur mend se sa më gjatë të rrini në shtrat, aq më shumë kohë kanë bakteret të shumohen.

Larja herët me pastë fluori ndihmon të:

Hiqni pllakën dhe bakteret që janë krijuar gjatë natës;

Freskoni frymën;

Ulni rrezikun e kariesit dhe inflamacionit të mishrave.

Pse duhet t’i lani dhëmbët para mëngjesit

Sapo të zgjoheni, duhet t’i lani dhëmbët. Mund të duket sikur nuk është gjëja e duhur, dhe lëngu i portokallit ka shije shumë të pakëndshme pas mentoles, por duke i larë fillimisht, i mbroni dhëmbët.

Eksperti shpjegon:

“Kur i lani dhëmbët në mëngjes, nuk po hiqni vetëm pllakën. Ju po vendosni gjithashtu një shtresë mbrojtëse fluori mbi smalt para se ta ekspozoni ndaj ushqimeve ose pijeve acidike dhe të sheqerosura.”

Larja e parë jo vetëm krijon një barrierë mbrojtëse kundër acideve, por edhe stimulon prodhimin e pështymës, e cila ndihmon të zbërthejë ushqimin dhe të neutralizojë bakteret e dëmshme.

Nëse doni të ndiheni më të freskët pas ngrënies, ai sugjeron shpëlarjen me ujë ose përdorimin e shpëlarësit të gojës, në vend që t’i lani dhëmbët menjëherë.

Pse nuk duhet t’i lani dhëmbët menjëherë pas mëngjesit

Larja direkt pas mëngjesit mund të dëmtojë dhëmbët, sidomos nëse keni ngrënë ushqime ose pije acidike ose me shumë sheqer. Pije si lëngu i portokallit, smoothiet, drithërat dhe buka me reçel janë shpesh acidike dhe zbusin përkohësisht smaltin.

Nëse i lani dhëmbët ndërkohë që smalti është i zbutur, Dr. Pratt paralajmëron se mund të konsumoni gradualisht shtresën e jashtme të tij, edhe pse ju duket se po kujdeseni shumë për dhëmbët.

Ai këshillon të pini ujë të thjeshtë pas mëngjesit për të larë acidet, ose të përdorni shpëlarës goje. Nëse planifikoni t’i lani dhëmbët, prisni 30–60 minuta pas ngrënies.

Larja e dhëmbëve në mbrëmje

Tani që e dini çfarë të bëni në mëngjes, çfarë ndodh në darkë? Dr. Pratt thotë:

“Idealja është të flini me dhëmbë sa më të pastër, dhe jo të lini mbetje ushqimore dhe sheqerna mbi ta për orë të tëra.”

Për mbrojtje më të mirë gjatë natës:

Lani dhëmbët mirë me pastë fluori;

Sigurohuni që larja e dhëmbëve të jetë hapi i fundit i rutinës suaj të mbrëmjes;

Pas larjes, mos konsumoni ushqime, pije të gazuara, çaj, lëngje ose alkool — pini vetëm ujë.

Gjatë gjumit, pështyma prodhohet më pak, prandaj goja neutralizon më pak acidet. Të shkoni në shtrat me dhëmbë të pastër ul ndjeshëm rrezikun e kariesit.

Pse nuk duhet t’i lani dhëmbët menjëherë pas kafesë?

Nëse pini kafe në mëngjes ose gjatë ditës, mos i lani dhëmbët menjëherë pas saj. Kafeja është acidike dhe larja direkt mund të përhapë acidin në sipërfaqen e dhëmbëve, duke rritur rrezikun e gërryerjes së smaltit.

Duke pasur këtë parasysh, Dr. Pratt rekomandon të prisni rreth 20–30 minuta. Ai thotë:

“Është e arsyeshme të prisni një interval të shkurtër pas kafesë. Idealja është 20–30 minuta. Ndërkohë, shpëlarja me ujë ndihmon të ulë aciditetin dhe të minimizojë njollat”.

Konsumi i një numri të madh të pijeve energjike mund të çojë në goditje në tru, kanë sugjeruar mjekët.

Pijet, të cilat përmbajnë nivele të larta të kafeinës dhe përbërësve të tjerë, mund të rrisin tensionin e gjakut, i cili dihet se rrit rrezikun e goditjes në tru, thanë ata.

Mjekët nga NHS Trust i Spitaleve Universitare të Nottinghamit në Mbretërinë e Bashkuar treguan se si e trajtuan një burrë normalisht të shëndetshëm dhe në formë të mirë në të 50-at për një goditje në tru, e cila i shkaktoi dobësi të papritur në anën e majtë, si dhe paqëndrueshmëri dhe probleme me gëlltitjen dhe të folurin.

Një skanim me rezonancë magnetike konfirmoi se ai kishte pësuar një lloj goditjeje iskemike, ku enët e vogla të gjakut bllokohen.

Në momentin që u shtrua në spital, tensioni i gjakut ishte shumë i lartë, 254/150 mmHg.

Shërbimi Shëndetësor Kombëtar (NHS) i Mbretërisë së Bashkuar këshillon që tensioni normal i gjakut është midis 90/60 mmHg dhe 120/80 mmHg.

Tensioni i lartë i gjakut konsiderohet të jetë 135/85 ose më i lartë nëse leximi është bërë në shtëpi, ose 140/90 mmHg ose më i lartë nëse leximi është bërë në farmaci, në klinikë ose në klinikë.

Duke shkruar në revistën BMJ Case Reports, mjekët shpjeguan se si burrit iu vunë ilaçe në spital për të ulur tensionin e gjakut, të cilat funksionuan përkohësisht.

Por sapo u kthye në shtëpi, tensioni i tij i gjakut vazhdoi të rritej dhe mbeti i lartë pavarësisht se iu dhanë ilaçe shtesë për ta kontrolluar atë.

Mjekët e morën në pyetje burrin në një nga takimet e tij, dhe zbuluan se ai kishte pirë mesatarisht tetë kanaçe pije energjike në ditë.

Çdo pije përmbante 160 mg kafeinë për 16 ons lëngu.

Kjo çon në një konsum ditor prej 1200-1300 mg kafeinë, kur konsumi maksimal i rekomanduar ditor është 400 mg, shkruan mjekët.

Pasi ndaloi së konsumuari pije, tensioni i gjakut iu kthye në normalitet dhe ilaçet për uljen e tensionit të gjakut nuk ishin më të nevojshme.

Në fakt, vetëm një javë pasi ndaloi pijet, leximet mesatare të tensionit të gjakut të tij ishin rreth 120 deri në 130 mmHg/80 mmHg.

“Prandaj, mendohej se ishte e mundshme që konsumi i pijeve energjike shumë të fuqishme nga pacienti të ishte, të paktën pjesërisht, një faktor kontribues në hipertensionin e tij sekondar (tensionin e lartë të gjakut) dhe nga ana tjetër në goditjen në tru”, shkruan mjekët.

“Siç ilustrohet nga rasti dhe diskutimi ynë, është e mundur që marrja akute dhe kronike e pijeve energjike mund të rrisë rrezikun e sëmundjeve kardiovaskulare dhe goditjes në tru.”

Mjekët theksuan se provat në përgjithësi nuk janë përfundimtare, por kërkimet mbi këtë temë po grumbullohen.

Ata sugjeruan që rritja e “rregullimit të shitjeve të pijeve energjike dhe fushatave reklamuese (të cilat shpesh synojnë moshat e reja) mund të jetë e dobishme për shëndetin cerebrovaskular dhe kardiovaskular të shoqërisë sonë në të ardhmen”.

“Përveç kësaj, profesionistët e kujdesit shëndetësor duhet të marrin në konsideratë pyetje specifike në lidhje me konsumin e pijeve energjike tek pacientët e rinj që paraqiten me goditje në tru ose hipertension të pashpjegueshëm”, thanë ata.

Duke reflektuar mbi përvojën e tij, pacienti tha se kishte ende simptoma tetë vjet më vonë.

Ai tha: “Me sa duket nuk isha i vetëdijshëm për rreziqet që po i shkaktonte vetes pirja e pijeve energjike, kam mbetur me mpirje në dorën dhe gishtat e dorës, këmbën dhe gishtërinjtë e këmbëve të majtë edhe pas tetë vitesh.”

Duke diskutuar gjetjet, artikulli tha se një pije energjike mesatare përmban rreth 80 mg kafeinë për 250 ml, krahasuar me 30 mg në çaj dhe 90 mg në kafe, por në disa raste mund të përmbajë deri në 500 mg në një porcion të vetëm.

Kjo sasi e deklaruar është ‘kafeina e pastër’, por përbërësit e tjerë të pijeve energjike përmbajnë ‘kafeinë të fshehur’ – për shembull, mendohet se guarana përmban kafeinë në përqendrim dyfish më të madh se një kokërr kafeje.

“Hipoteza është se bashkëveprimi i këtyre përbërësve të tjerë, duke përfshirë taurinë, guaranën, xhensenin dhe glukuronolaktonin, fuqizon efektet e kafeinës që rrisin rrezikun e goditjes në tru për sëmundje kardiovaskulare përmes mekanizmave të shumtë”.

Këto përfshijnë rritjen e presionit të gjakut.

Një zëdhënës i Shoqatës Britanike të Pijeve të Lehta, e financuar nga industria, tha: “Autoriteti Evropian i Sigurisë Ushqimore konfirmon sigurinë e përbërësve të pijeve energjike dhe për këtë arsye nuk ofron asnjë justifikim shkencor për të trajtuar pijet energjike ndryshe nga kontribuesit kryesorë në marrjen ditore të kafeinës në të gjitha grupmoshat, pra çaji, kafeja, çokollata dhe pijet e tjera joalkoolike.”

“Rregulloret ushqimore diktojnë që pijet me përmbajtje të shtuar kafeine prej më shumë se 150 mg/litër duhet të përfshijnë sa vijon: ‘Përmbajtje e lartë kafeine. Nuk rekomandohet për fëmijë ose gra shtatzëna ose që ushqejnë me gji’, e ndjekur nga një tregues sasior i përmbajtjes së kafeinës së produktit. Kjo qasje është miratuar universalisht në të gjithë BE-në dhe Mbretërinë e Bashkuar.”

Barnat e njohura për humbje peshe, si Ozempic, Wegovy dhe Mounjaro, po bëjnë bujë për efektet e tyre të shpejta, por studimet e fundit nxjerrin në pah një kosto shqetësuese: humbjen e masës muskulore, e cila mund të jetë ekuivalente me një dekadë plakjeje.

Këto barna funksionojnë duke ndikuar tek receptorët e oreksit në tru, duke krijuar ndjesinë e ngopjes dhe duke reduktuar marrjen e ushqimit. Edhe pse Ozempic është kryesisht për diabetin tip 2, përdorimi i tij për dobësim është rritur ndjeshëm. Megjithatë, përveç efekteve të njohura si rënia e flokëve, problemet me tretjen dhe lëkura e varur, studimet e reja tregojnë një problem më serioz.

Humbja e muskujve, një dekadë plakje

Raporti i studiuesve kanadezë në bashkëpunim me Les Mills dhe UKActive zbuloi se përdoruesit humbasin sasi të konsiderueshme të masës muskulore. Ky humbje i vendos përdoruesit në rrezik të shtuar nga brishtësia dhe dëmtimet nga rrëzimi, sidomos në moshë të mesme dhe të shtyrë.

“Humbja e muskujve është veçanërisht shqetësuese për të moshuarit, pasi masa muskulore bie natyrshëm me moshën. Humbja e masës muskulore dhe asaj kockore e lidhur me barnat për dobësim gjithashtu mund të rrisë brishtësinë dhe rrezikun e rrëzimeve,” paralajmërojnë studiuesit. Pa trajnim të mjaftueshëm të forcës, kjo situatë mund të jetë e rrezikshme.

Mendimi i ekspertëve

Dr. Jillian Hatfield, profesoreshë e asociuar në Universitetin e Luginës së Fraser, shpjegoi se pjesëmarrësit që ushtronin 150 minuta në javë dhe konsumonin 500 kalori më pak se rekomandohej humbën rreth 11% të masës muskulore, një efekt i ngjashëm me atë pas kirurgjisë bariatrike, trajtimit të kancerit ose plakjes natyrale për një dekadë.

Bryce Hastings nga Les Mills theksoi se përdoruesit duhet të angazhohen rregullisht në trajnim force për të kundërshtuar humbjen e muskujve, duke shtuar se nevojiten studime të mëtejshme për të kuptuar plotësisht ndikimin e këtyre barnave.

Përgjigjja e prodhuesve

Novo Nordisk, prodhues i Ozempic dhe Wegovy, rekomandon që pacientët të përdorin barnat vetëm për indikacionet e miratuara dhe nën mbikëqyrjen e profesionistëve shëndetësorë. Sipas kompanisë, provat klinike nuk e kanë studiuar posaçërisht efektin mbi masën muskulore, por një nën-studim sugjeroi ulje të masës muskulore dhe yndyrore.

“Rekomandojmë që pacientët që përjetojnë efekte anësore gjatë përdorimit të këtyre barnave të kontaktojnë profesionistin e tyre shëndetësor,” theksojnë ata.

Eli Lilly, prodhuesi i Mounjaro, pohoi se siguria e pacientëve është prioritet kryesor dhe se barnat duhet përdorur vetëm sipas recetës dhe nën mbikëqyrjen e profesionistëve shëndetësorë. Ata gjithashtu nënvizuan rëndësinë e një diete të balancuar dhe aktivitetit fizik të rregullt për ruajtjen e masës muskulore.

Ekspertët po u bëjnë thirrje përdoruesve të medikamenteve të njohura për dobësim për një efekt anësor tronditës, i cili mund t’i plakë ata për një dekadë

Barnat si Ozempic, Wegovy dhe Mounjaro janë bërë jashtëzakonisht të njohura për shkak të rezultateve të shpejta në humbjen e peshës, por studimet e reja zbulojnë një kosto shqetësuese të këtij “suksesi”.

Këto barna veprojnë duke shënjestruar receptorët e oreksit në tru, duke krijuar ndjenjën e ngopjes, që si rezultat çon në marrje më të vogël ushqimi dhe humbje peshe. Edhe pse Ozempic është kryesisht ilaç për diabetin e tipit 2, efektet e tij në dobësim kanë çuar në përdorimin e gjerë për këtë qëllim.

Megjithatë, përveç efekteve anësore tashmë të njohura si rënia e flokëve, problemet me tretjen dhe lëkura e varur, studimet më të fundit tregojnë edhe një problem më serioz.

Humbja e muskujve është e barabartë me një dekadë plakjeje

Raporti i studiuesve kanadezë, i kryer në bashkëpunim me Les Mills dhe UKActive, zbuloi se njerëzit që përdorin këto barna humbin një sasi të konsiderueshme të masës muskulore. Ky humbje, thonë ata, është ekuivalente me rreth dhjetë vjet plakje, duke i vënë përdoruesit në moshë të mesme dhe të shtyrë në rrezik të shtuar nga brishtësia dhe dëmtimet nga rrëzimi.

Raporti më tej thekson: “Humbja e muskujve është veçanërisht shqetësuese për të moshuarit, pasi masa muskulore bie natyrshëm me moshën. Humbja e masës muskulore dhe asaj kockore e lidhur me barnat për dobësim gjithashtu mund të rrisë brishtësinë dhe rrezikun e rrëzimeve.”

Paralajmërohet se, pa trajnim të mjaftueshëm të forcës për ndërtimin e muskujve, kjo situatë mund të bëhet e rrezikshme, transmeton Telegrafi.

Mendimi i ekspertëve

Autorja kryesore e studimit, dr. Jillian Hatfield, profesoreshë e asociuar në Universitetin e Luginës së Fraser në Kanada, shpjegoi përmasat e problemit. Studimi i saj zbuloi se pjesëmarrësit që ushtronin 150 minuta në javë dhe konsumonin 500 kalori më pak sesa rekomandohej, humbën rreth 11 për qind të masës muskulore. Ajo sqaroi se humbje e ngjashme muskulore ndodh pas kirurgjisë bariatrike, trajtimit të kancerit dhe gjatë procesit natyral të plakjes për një periudhë 10-vjeçare.

Bryce Hastings, drejtor i kërkimeve në Les Mills, theksoi se njerëzit që marrin barna për dobësim duhet të angazhohen rregullisht në trajnim force për të kundërshtuar humbjen e muskujve. Megjithatë, ai vuri në dukje se nevojiten më shumë studime për të kuptuar plotësisht ndikimin e këtyre barnave.

Përgjigjja e prodhuesve

Siç raportoi LADbible, në përgjigje të këtyre gjetjeve, Novo Nordisk, prodhuesi i Ozempic dhe Wegovy, lëshoi një deklaratë: “Rekomandojmë që pacientët të marrin këto barna vetëm për indikacionet e tyre të miratuara dhe nën mbikëqyrjen e një profesionisti shëndetësor. Vendimet për trajtim duhet të merren së bashku me një profesionist shëndetësor, i cili mund të vlerësojë përshtatshmërinë e përdorimit të GLP-1 bazuar në profilin individual mjekësor të pacientit.”

“Në provat klinike për Wegovy, Ozempic ose Rybelsus, nuk kemi studiuar posaçërisht efektin e ilaçit në masën muskulore. Në një nën-studim me 140 pacientë me BMI deri në 40, i kryer si pjesë e studimit STEP 1, denzitometria (DEXA) sugjeroi se trajtimi me Wegovy ishte shoqëruar me ulje si të yndyrës ashtu edhe të masës muskulore, me ulje më të madhe të yndyrës se sa të muskujve”, shtuan ata.

“Rekomandojmë që të gjithë pacientët që përjetojnë efekte anësore gjatë marrjes së Wegovy, Ozempic ose Rybelsus të kontaktojnë profesionistin e tyre shëndetësor”, raporton Novo Nordisk.

Eli Lilly, prodhuesi i Mounjaro, gjithashtu lëshoi një deklaratë: “Siguria e pacientëve është prioriteti kryesor i kompanisë Lilly. Ne i marrim seriozisht të gjitha raportimet për sigurinë e pacientëve dhe monitorojmë, vlerësojmë dhe raportojmë në mënyrë aktive informacionet e sigurisë për të gjitha barnat tona. Mounjaro (tirzepatid) duhet të përdoret vetëm kur është përshkruar nga një profesionist shëndetësor, dhe recetat duhet të lëshohen nga farmacitë dhe shpërndarësit e licencuar.”

“E rëndësishme është që pacientët të ruajnë një dietë të balancuar dhe të angazhohen rregullisht në aktivitet fizik për të mbështetur shëndetin e përgjithshëm, duke përfshirë ruajtjen e masës muskulore. Ne i inkurajojmë pacientët të konsultohen me mjekun ose profesionistin e tyre të kujdesit shëndetësor për të diskutuar çdo efekt të mundshëm anësor që mund të kenë dhe për t’u siguruar që po marrin barnat origjinale të kompanisë Lilly.”

Ae dini se gatimi me gaz mund ta bëjë ajrin brenda shtëpisë tuaj deri në pesë herë më të ndotur? Ky është rezultati më i fundit i një studimi të ndërrmarrë nga një grup kërkimor i Institutit “Rocky Mountain”. Gatimi me gaz çliron shumë emetime të dioksidit të azotit dhe monoksidit të karbonit në shtëpi, të cilët janë tejet të rrezikshëm për më të vegjlit. Ky hulumtim vërtetoi se fëmijët që jetojnë në shtëpi ku përdoren soba me gaz kanë 42% më shumë gjasa të vuajnë nga astma.

Organizata Botërore e Shëndetësisë i konsideron pajisjet me gaz si një nga faktorët kryesorë në ekspozimin e përgjithshëm të njerëzve ndaj dioksidit të azotit. Emetimi i dioksidit të azotit mund të jetë gjithashtu përgjegjës për përkeqësimin e sëmundjes të tillë si sëmundja kronike obstruktive pulmonare, si dhe të jetë i lidhur me problemet e zemrës, diabetin apo edhe kancerin.

Ndërkaq, një studim i ri zbulon nivele alarmante të kimikateve në produktet me drithëra në mbarë Evropën. Sipas Pesticide Action Network Europe, sasia e kimikatit toksik TFA në drithërat e mëngjesit rezulton mesatarisht 100 herë më e lartë se ajo në ujin e rubinetit. TFA formohet pasi pesticidet me PFAS shpërbëhen në tokë dhe është i lidhur me rreziqe për fertilitetin, zhvillimin e fetusit dhe funksionet e tiroides dhe mëlçisë.

Analiza e 65 produkteve nga 16 vende gjeti ndotje në 81.5 për qind të mostrave. Produktet me grurë rezultuan më të prekurat. Nivelet më të larta u identifikuan në drithërat irlandeze, të ndjekura nga buka e thekur belge dhe ajo gjermane. Shkencëtarët po bëjnë thirrje për ndalimin e shitjes së proshutës dhe bacon-it në supermarket, pasi kimikatet e përdorura në prodhimin e tyre janë lidhur me më shumë se 50,000 raste të kancerit të zorrës së trashë.

Studime gjithnjë e më të shumta po tregojnë se rritja e temperaturave si pasojë e ndryshimeve klimatike po ndikon në shëndetin e njeriut. Një studim i fundit, i botuar në Journal of Child Psychology and Psychiatry, analizon ndikimin e nxehtësisë ekstreme në zhvillimin e fëmijëve të vegjël dhe gjen se ekspozimi i vazhdueshëm ndaj temperaturave të larta lidhet me probleme në të nxënë.

Hulumtimet e mëparshme kanë treguar se nxehtësia ndikon negativisht në shëndetin fizik, mendor dhe në aftësitë e të mësuarit. Një studim i vitit 2021 tregoi se nxehtësia e tepruar pengon arritjet në testet standarde të fëmijëve dhe adoleshentëve. Po ashtu, temperaturat mbi 32°C janë lidhur me rënie të funksioneve njohëse edhe te të rriturit. Ndryshimet klimatike ndikojnë edhe në bujqësi dhe sigurinë ushqimore, duke përkeqësuar ushqyerjen e fëmijëve dhe zhvillimin e tyre.

Për të kuptuar më mirë ndikimin e nxehtësisë në vitet e para të jetës, studiuesit analizuan të dhëna për 19,607 fëmijë 3–4 vjeç nga Gjeorgjia, Gambia, Madagaskari, Malavi, Sierra Leone dhe Palestina për periudhën 2017–2020. Të dhënat për zhvillimin e fëmijëve u lidhën me të dhëna të detajuara të temperaturës.

Rezultatet treguan se fëmijët e ekspozuar ndaj temperaturave mesatare mbi 32°C kishin më pak gjasa të ishin në nivel të mirë zhvillimi në lexim dhe matematikë. Ndikimi ishte më i fortë te fëmijët nga familje të varfra, në zona urbane dhe tek ata pa akses në ujë të pastër dhe kanalizime.

Sipas autorëve, nxehtësia ndikon përmes dehidratimit, stresit, çrregullimeve të gjumit, dëmtimit të qelizave nervore dhe uljes së aktivitetit fizik.

Studimi thekson nevojën urgjente për politika dhe masa mbrojtëse për fëmijët në një botë gjithnjë e më të nxehtë.

Trupi juaj natyrisht krijon kolesterol dhe ju keni nevojë për atë për të ndërtuar qeliza, tresni ushqimin, prodhoni hormone dhe gjeneroni Vitaminën D.

Problemi është se shumë nga Lipoproteinat me dendësi të ulët (LDL) ose kolesteroli “i keq” mund të shkaktojnë sëmundje koronare të zemrës dhe sulme në zemër. Ju mund të merrni shumë LDL nga ngrënia e ushqimit të gabuar, por edhe mund të vuani nga diabeti, sëmundja e mëlçisë dhe veshkave, një gjëndër tiroide dhe sëmundje të tjera të këqija.

Ju mund të merrni ilaçe për të ndihmuar në uljen e LDLs tuaj ose disa ushqime mund t’ju ndihmojnë të ulni nivelin e kolesterolit (dhe mund t’ju ndihmojnë të humbni peshë).

Avokado

Një avokado në ditë mund të ulë nivelet e LDL. Ato janë të pasura me yndyrna dhe rrisin HDL ose kolesterolin e mirë. Përdorimi i avokados mund të ndihmojë LDL dhe trigliceridet (yndyrat e gjakut) të jenë më të ulëta. Përdorni avokadon në vend të majonezës, në krye të sandviçëve, ose në një sallatë me gjethe jeshile. Kthejeni në smoothies. Ashtu si kungulli i njomë, avokado mund të fshihet në çdo gjë dhe të ulë kolesterolin në të njëjtën kohë.

Bishtajoret

Fasule, bizele dhe thjerrëza mund të ndihmojnë në uljen e kolesterolit. Përdorni bishtajore në vend të kokrrave të rafinuara (miell të bardhë dhe oriz të bardhë) dhe mish. Fibrat, mineralet dhe proteinat me bazë bimore në bishtajore mund të ndihmojnë në uljen e LDL. Hani të paktën ½ filxhan në ditë.

Peshku

Peshku si ton, salmoni dhe sardelet kanë acide yndyrore omega-3. Yndyra të shëndetshme rrisin kolesterolin “e mirë” dhe inflamimin kronik më të ulët. Studimet tregojnë se ngrënia e peshkut yndyror rregullisht mund të parandalojë zhvillimin e tensionit të lartë dhe nivelet e ulëta “të mira” të kolesterolit. Gjithashtu ul rrezikun e goditjes në zemër me 27%.

Hudhra

Hudhra ka një histori të gjatë për të qenë të shëndetshëm! Hudhra ul presionin e gjakut dhe mund të ulë LDL dhe trigliceridet. Studiuesit sugjerojnë përdorimin e shtesave të hershme të hudhrave. Doza e rekomanduar është një ose dy thelpinj hudhër të papërpunuar, ose mund Ta merrni atë duke e përdorur në gatimet tuaja të përditshme.

Shumë persona që vuajnë nga diabeti raportojnë se këmbët e tyre janë shpesh të ftohta, edhe kur temperaturat janë normale. Mjekët shpjegojnë se kjo ndodh për disa arsye të lidhura me vetë sëmundjen.

Së pari, diabeti mund të dëmtojë nervat e këmbëve, gjë që shkakton qarkullim të dobët të gjakut. Si pasojë, gjaku nuk qarkullon si duhet në gjymtyrët e poshtme, duke i bërë ato të ftohta në çdo kohë.

Një tjetër shkak është ngushtimi i enëve të gjakut, një problem i zakonshëm tek personat me diabet, i cili ndikon drejtpërdrejt në temperaturën e këmbëve.

Mjekët këshillojnë që personat me diabet t’i kushtojnë rëndësi këtij problemi, pasi ndjesia e këmbëve të ftohta mund të sinjalizojë komplikacione që duhen trajtuar në kohë. Kontrolli i rregullt i gjakut dhe kujdesi për qarkullimin janë hapa thelbësorë për të shmangur rreziqet.

Mendoni se po merrni mjaftueshëm vitaminë C?

Edhe pse mungesa serioze e kësaj vitamine është e rrallë sot, shumë njerëz ende nuk konsumojnë sasitë e rekomanduara ditore.

Deri në 41% e të rriturve nuk konsumojnë mjaftueshëm vitaminë C për shëndet optimal. Trupi juaj mund të dërgojë sinjale delikate shumë kohë para se të lindë një problem serioz.

Marrja e rekomanduar ditore për gratë e rritura është 75 mg, dhe për burrat 90 mg.

Grupe të tilla si duhanpirësit, njerëzit që konsumojnë alkool në mënyrë të tepruar, të moshuarit dhe ata me konsum të kufizuar të frutave dhe perimeve janë veçanërisht në rrezik.

Nutricionistët paralajmërojnë për katër shenja të cilave duhet t’u kushtoni vëmendje.

1. Nyje të lënduara

Marrja e ulët e vitaminës C mund të shkaktojë dhimbje dhe ënjtje të kyçeve për shkak të dobësimit të formimit të kolagjenit. Vitamina C është thelbësore për sintezën e kolagjenit, një proteinë që i mban të forta kërcet dhe indet lidhëse. Mungesa e kësaj vitamine mund të rrisë inflamacionin dhe dhimbjen.

2. Mavijosje e lehtë

Nëse vini re se ju shfaqen mavijosje më shpesh se më parë, madje edhe nga goditje të lehta, kjo mund të jetë shenjë e mungesës së vitaminës C. Ajo mbështet procesin e shërimit dhe mbron indet nga dëmtimi, kështu që mungesa e saj mund të ngadalësojë rigjenerimin e lëkurës.

3. Irritueshmëri dhe humor i keq

Vitamina C merr pjesë në prodhimin e neurotransmetuesve si serotonina, dopamina dhe noradrenalina. Mungesa e saj mund të çojë në çrregullime të humorit dhe të rrisë rrezikun e depresionit. Nëse vuani nga humori i ulët për një kohë të gjatë, konsultohuni me një profesionist.

4. Lëkurë e ashpër dhe me gunga

Nivelet e ulëta të vitaminës C mund të shkaktojnë grumbullimin e keratinës në folikulat e flokëve, duke çuar në një gjendje të njohur si hiperkeratozë ose “lëkurë pule”. Lëkura mund të bëhet e thatë dhe e ashpër, veçanërisht në duar dhe këmbë.

Si të merrni më shumë vitaminë C?

Mënyra më e mirë është të rrisni konsumin e frutave dhe perimeve. Synoni të hani pesë racione në ditë, agrumet, manaferrat, pjeprat, domatet, specat dhe brokoli janë burime veçanërisht të pasura.

Shtoni lëng limoni në supa, gjellë ose sallata. Shtoni manaferrat në smoothie dhe bollgur.

Një meze e lehtë me speca të gjallë, një filxhan speca të kuq përmban rreth 142 mg vitaminë C. Edhe pse mungesa serioze e vitaminës C është e rrallë, është e rëndësishme të dëgjoni sinjalet që po ju dërgon trupi juaj.

Në shumicën e rasteve, një dietë e larmishme e pasur me fruta dhe perime është e mjaftueshme.