Category: SHËNDETËSI

Kapsllëku është një temë që shpesh e shmangim ta diskutojmë. Konsiderohet i pakëndshëm, “i vogël” ose diçka që thjesht do të kalojë. Në praktikë, megjithatë, është një simptomë që prek shumë më tepër njerëz nga sa mendojmë dhe shpesh lidhet drejtpërdrejt me stilin e jetës, dietën dhe shëndetin e përgjithshëm .

Gjëja e rëndësishme është të dish kur është një bezdi e përkohshme dhe kur është diçka që meriton vëmendjen tënde.

Çfarë konsiderohet kapsllëk?

Nuk ka një rregull absolut. Për disa njerëz, është normale të shkojnë në tualet çdo ditë, për të tjerë çdo dy ditë. Kapsllëku zakonisht i referohet vështirësisë me jashtëqitje, jashtëqitjeve të forta, ndjesisë se zorra nuk po zbrazet plotësisht ose më pak se tre jashtëqitje në javë.

Kur këto ndodhin herë pas here, zakonisht nuk ka arsye për shqetësim.

Shkaqet më të zakonshme

Në shumicën e rasteve, kapsllëku lidhet me jetën e përditshme.

Mungesa e fibrave në dietë, marrja e pamjaftueshme e ujit, një mënyrë jetese sedentare dhe stresi luajnë një rol vendimtar. Për më tepër, ndryshimet në rutinë, udhëtimet ose oraret e ndryshme mund të ndikojnë në funksionimin e zorrëve.

Çfarë mund të tregojë kur vazhdon?

Kur kapsllëku bëhet i shpeshtë ose kronik, mund të jetë një shenjë se diçka ka nevojë për vëmendje. Ndryshimet hormonale, problemet me tiroiden, efektet anësore të ilaçeve ose çrregullimet e zorrëve janë disa nga mundësitë.

Nuk do të thotë domosdoshmërisht diçka serioze, por është një mesazh që nuk duhet injoruar.

Kur nuk duhet ta anashkalosh

Nëse kapsllëku shoqërohet me dhimbje, fryrje të vazhdueshme, humbje të pashpjegueshme në peshë, gjak në jashtëqitje ose lodhje ekstreme, atëherë është e rëndësishme të kërkoni ndihmë mjekësore.

Gjithashtu, nëse zakonet e jashtëqitjes ndryshojnë papritur pa asnjë arsye të dukshme, kjo është diçka që ia vlen të hetohet.

Çfarë mund të bësh në jetën tënde të përditshme?

Parandalimi dhe lehtësimi fillojnë me hapa të thjeshtë. Më shumë fruta, perime dhe drithëra të plota ndihmojnë ndjeshëm. Uji është thelbësor për funksionimin e duhur të zorrëve, si dhe aktiviteti i lehtë fizik.

Është po aq e rëndësishme të dëgjoni trupin tuaj dhe të mos e injoroni nevojën për të përdorur banjën për shkak të nxitimit ose rrethanave.

Agjencia franceze për ushqimin, mjedisin dhe shëndetin e sigurinë në punë (ANSES) tha sot se cigaret elektronike janë të lidhura me rreziqe të mundshme afatmesme dhe afatgjata për shëndetin, siç janë problemet kardiovaskulare, të frymëmarrjes dhe kancerogjene, ndërsa pranoi potencialin e tyre si një masë e përkohshme për të lënë duhanin.

Pas analizimit të 3,000 studimeve dhe raporteve shkencore, ANSES theksoi se rreziqet shëndetësore shoqërohen me thithjen e substancave toksike të pranishme në lëngjet elektronike ose të formuara gjatë thithjes së këtyre lëngjeve.Në afat të mesëm dhe të gjatë, cigaret elektronike mund të çojnë në efekte kardiovaskulare, të tilla si rritja e presionit të gjakut, për produktet që përmbajnë nikotinë.

Agjencia shton se cigaret elektronike mund të kenë gjithashtu efekte respiratore dhe kancerogjene, madje edhe në mungesë të nikotinës në produkte.

ANSES thekson se është e nevojshme që përdoruesit e cigareve të tilla të jenë më të informuar rreth rreziqeve shëndetësore, dhe se është gjithashtu e nevojshme të dekurajohen jo-duhanpirësit dhe të rinjtë nga përdorimi i cigareve elektronike.

Agjencia arrin në përfundimin se cigaret elektronike mund të konsiderohen si një mundësi kalimtare për njerëzit që kanë vështirësi në lënien e duhanit, si pjesë e një programi qasjeje për ndërprerjen e duhanit, por se kjo periudhë duhet të jetë e shkurtër.

Sipas Barometrit Francez të Shëndetit Publik të vitit 2024, rreth tre milionë njerëz përdorin cigare elektronike në Francë.

Nuk ka asgjë më të mirë se një gotë me ujë të ftohtë, një pije kaq e lehtë dhe freskuese.

Por nëse jeni adhurues të ujit të gazuar, mund të pyesni me të drejtë veten nëse është apo jo i shëndetshëm.

A është i shëndetshëm uji me gaz për sistemin tretës?

Ekspertët e shëndetit thonë se për disa persona, konsumi i ujit të gazuar mund të shkaktojë efekte negative për sistemin tretës.

Konsumatorët mund të përjetojnë dhimbje të kyçeve, e madje edhe probleme kardiake, për shkak të ndryshimeve në mikrobiomën e zorrëve (shtëpia e mikroorganizmave në traktin tretës që ndihmojnë në përpunimin e ushqimit që konsumoni çdo ditë).

Po ashtu, duke qenë se ky lloj uji ka flluska gazi natyror në të, është normale që disa njerëz të përjetojnë fryrje dhe gazra pas konsumit.

Uji i gazuar mund të përkeqësojë simptomat tek njerëzit që kanë çrregullime të tretjes si refluksi i acidit, sëmundja e zorrës së irrituar etj.

Gjithashtu vlen të përmendet se disa lloje uji me gaz, përmbajnë ëmbëlsues artificialë për të përmirësuar shijen të cilët mund të shkaktojnë shqetësime në tretje dhe ndryshime në mikrobiomën e zorrëve.

Megjithatë, konsumi i këtij uji nuk është tërësisht i dëmshëm. E kjo pasi çdo lloji uji rrit nivelin e hidratimit në trupin tuaj.

E madje, mund të përmirësojë tretjen dhe kapsllëkun edhe më shumë se uji i zakonshëm.

Në fund të fundit shëndeti i zorrëve dhe simptomat e shqetësimeve që ai mund të japë ndryshojnë nga personi në person.

Nëse përjetoni shqetësime pas konsumit të ujit të gazuar, veçanërisht nëse keni probleme me tretjen, kalimi në ujë të zakonshëm mund të jetë një zgjedhje më e mirë.

Ju gjithashtu t’i drejtoheni edhe mjekut tuaj, i cili mund t’ju ndihmojë në adresimin e shqetësimeve që lidhen me shëndetin e sistemit tretës.

Një studim i ri sugjeron një lidhje të pazakontë mes hipertiroidizmit dhe disa tipareve problematike të personalitetit, si impulsiviteti i lartë, mungesa e empatisë dhe prirjet manipuluese. Ekspertët theksojnë se bëhet fjalë për gjetje paraprake dhe jo për etiketime apo diagnoza automatike.

Hipertiroidizmi – rreth dhjetë herë më i shpeshtë te gratë sesa te burrat – shfaqet kur gjëndra tiroide prodhon tepër hormone. Kjo gjendje shoqërohet me simptoma si luhatje humori, pagjumësi, rrahje të shpejta zemre, nervozizëm dhe ankth.

Sipas studimit, personat me hipertiroidizëm rezultuan me nivele më të larta të asaj që psikologjia e quan “tipare të errëta të personalitetit”, përfshirë psikopatinë, makiavelizmin dhe sadizmin, krahasuar me individët me funksion normal të tiroides. Studiuesit theksojnë se kjo nuk do të thotë se këta persona janë domosdoshmërisht të rrezikshëm, por se mund të kenë më shumë prirje drejt antagonizmit dhe empatisë së reduktuar.

Studimi u krye nga Ashkelon Academic College në Izrael dhe përfshiu 154 të rritur që plotësuan pyetësorë online. Prej tyre, 49 kishin hipertiroidizëm, 52 hipotiroidizëm dhe 53 nuk kishin asnjë çrregullim të tiroides. Pjesëmarrësit u pyetën për qëndrime dhe sjellje që lidhen me manipulimin, impulsivitetin, mungesën e ndjeshmërisë dhe kënaqësinë nga dominimi i të tjerëve.

Rezultatet treguan se grupi me hipertiroidizëm shënoi vlera më të larta në pyetje që lidhen me impulsivitetin, ftohtësinë emocionale, sadizmin dhe cinizmin. Sipas autorëve, këto gjetje përputhen me studime të mëparshme që lidhin nivelet e larta të hormoneve tiroide (T3 dhe T4) me rritje të agresivitetit, nervozizmit dhe sjelljes impulsive.

Shkencëtarët shpjegojnë se hipertiroidizmi rrit aktivitetin e sistemit nervor qendror, duke krijuar një gjendje “hiper-zgjimi” që mund të ndikojë në stabilitetin emocional dhe marrëdhëniet ndërpersonale. Ankthi kronik, irritueshmëria dhe paqëndrueshmëria emocionale, të zakonshme në këtë gjendje, mund të thellojnë sjellje antagoniste ose manipuluese.

Në Mbretërinë e Bashkuar, vlerësohet se rreth 2.7 për qind e grave dhe 0.23 për qind e burrave vuajnë nga hipertiroidizmi, zakonisht mes moshës 20 dhe 40 vjeç. Trajtimi përfshin medikamente që frenojnë prodhimin e hormoneve, terapi me jod radioaktiv ose, në disa raste, ndërhyrje kirurgjikale.

Autorët e studimit theksojnë se njohja e ndikimit psikologjik të çrregullimeve hormonale mund të ndihmojë në trajtim më të hershëm dhe më të plotë. “Integrimi i mbështetjes psikologjike me trajtimin mjekësor mund të përmirësojë ndjeshëm rezultatet për pacientët,” përfundojnë ata.

Ekspertët paralajmërojnë se këto gjetje nuk duhet të përdoren për stigmatizim, por si një shtysë për qasje më gjithëpërfshirëse ndaj shëndetit, ku mirëqenia mendore dhe ajo hormonale trajtohen së bashku.

Shqipëria renditet ndër vendet me barrën më të lartë të shpenzimeve direkte për shëndetin, duke dëshmuar gjithashtu mungesë stabiliteti në mbrojtjen financiare që shteti u ofron familjeve për shërbimet bazë, sipas rezultateve të anketës “Securimetri 2025” nga Këshilli i Bashkëpunimit Rajonal.

Sipas shifrave zyrtare të anketimit, rreth 57% e familjeve shqiptare deklarojnë se shpenzojnë midis 1% dhe 10% të të ardhurave të tyre totale për vizita mjekësore dhe barna. Ky grup përfaqëson shumicën dërrmuese të popullsisë dhe shënon nivelin më të lartë në të gjithë Ballkanin Perëndimor për këtë kategori.

Ndërsa në vendet fqinje si Bosnja apo Serbia, një pjesë më e madhe e qytetarëve arrijnë të mbulohen nga skemat publike me kosto minimale, në Shqipëri duket se çdo kontakt me sistemin shëndetësor shoqërohet me një faturë që rëndon mbi buxhetin e të sëmurëve.

Edhe më shqetësues është fakti se 27% e familjeve shqiptare detyrohen të alokojnë më shumë se 10% të të ardhurave të tyre për shëndetin. Ky prag konsiderohet kritik nga organizatat ndërkombëtare si OBSH, pasi shpenzime të këtij niveli shpesh çojnë në varfërim të mëtejshëm të shtresave të mesme dhe të ulëta.

Ndonëse vende si Serbia (34%) apo Kosova (32%) kanë përqindje më të larta në këtë kategori ekstreme, struktura e shpenzimeve në Shqipëri tregon një shtrirje më të gjerë të barrës financiare në të gjithë shoqërinë.

Ajo që e bën situatën në Shqipëri unike në rajon është numri shumë i ulët i atyre që nuk paguajnë. Vetëm 9% e familjeve arrijnë të mbajnë shpenzimet shëndetësore nën nivelin 1%. Ky është treguesi më i ulët në Ballkan, ku mesatarja rajonale është 13%, duke sugjeruar se mbulimi falas mbetet më shumë një premtim sesa një realitet i prekshëm për pjesën më të madhe të shqiptarëve.

Analistët sugjerojnë se ky trend reflekton nevojën urgjente për një rishikim të listës së barnave të rimbursueshme dhe përmirësimin e menaxhimit të sistemit parësor.

Në kushtet kur pagat po përballen me një inflacion të lartë, fakti që mbi 84% e popullsisë duhet të paguajë shuma të ndjeshme nga xhepi për shëndetin, e vendos sigurinë sociale të vendit në një pozicion mjaft vulnerabël. Kostoja e shëndetit do të vijojë të mbetet një nga pengesat kryesore për rritjen e mirëqenies së familjeve shqiptare në vitet e ardhshme.

Koha e ftohtë dhe ndryshimi i temperaturave janë të dëmshme për flokët, të cilët janë shumë të ndjeshëm dhe reagojnë njëlloj si çdo pjesë tjetër delikate e trupit.

Por nëse për lëkurën e thatë ka mënyra natyrale për ta zbutur, flokët kërkojnë kujdes më të madh.

Pjesa më e madhe e vajzave nuk tregojnë kujdes gjatë periudhës së dimrit me flokët.

Shpesh bëjnë gabime të cilat i dëmtojnë shumë ato.

Më poshtë janë renditur 5 gabimet që duhet t’i shmangësh gjatë periudhës së ftohtë të vitit.

Larja me ujë të nxehtë

Ndërsa jashtë bën shumë ftohtë, qetësinë duket se e gjen në dush me ujë të nxehtë, por pak janë ato që mendojnë se kjo është shumë e dëmshme për flokët. Sa më i nxehtë të jetë uji në dush, aq më shumë eliminon yndyrën natyrale të tyre dhe u zhduk shkëlqimin. Siç këshillohet nga specialistët, temperatura optimale që duhet të përdorësh në dush është jo më shumë se 45 gradë celcius, aq sa ta ndiesh të nxehtin në lëkurë, por jo sa ajo të skuqet. Natyrisht, nëse mundesh, uji i ftohtë është edhe më i mirë për flokët.

Larja pak minuta para daljes nga shtëpia

Edhe dushi në mëngjes është një zgjidhje për t’u ngrohur para se të dalësh nga shtëpia. Por as kjo nuk është një zgjidhje e mirë. Siç rekomandojnë specialistët, të paktën 30 minuta pas dushit nuk duhet të dalësh nga shtëpia. Pas larjes, flokët janë më të hollë dhe kontakti i menjëhershëm me ambientin e ftohtë do të thotë këputje majash dhe dehidratim.

Kapela (kapuçi)

Në dimër, kur ajri ka shumë lagështirë, skalpi ka nevojë absolute për t’u mbrojtur. Përdorimi i vazhdueshëm i kapelave ose kapuçave, ashtu si nga njëra anë janë mbrojtës të skalpit, nga ana tjetër shmangin ajrosjen e flokëve duke i bërë ata më problematikë. Nga ana tjetër, sigurohu që kapela apo kapuçi të jenë shumë të pastër, sepse bakteret që mund të përmbajnë janë shumë të dëmshëm për shëndetin e flokëve.

Ndryshimi drastik i ngjyrave

Nga bjondja në brune dhe anasjelltas. Kjo nuk është e këshillueshme në asnjë sezon, por sidomos në dimër, kur lagështira e ajrit është më e madhe dhe ndikon drejtpërdrejt në flokë, këshillojnë dermatologët, shkruan bota.al, transmeton Klan Kosova. Biondet e hapura që mund të duken shumë seksi në verë, në dimër mund të kenë probleme për shkak se kanë flokë më delikatë dhe më të ndjeshëm ndaj temperaturave. Kështu, nëse do të ndryshosh rrënjësisht ngjyrën, prit deri në pranverë. Nëse je bionde, këshillohet të shkosh në tone pak më të errëta, gold ose bezhë për t’u dukur më bukur, por edhe për t’iu përshtatur dimrit.

Maskat natyrale

Mungesa e trajtimit të flokëve me maska natyrale ndikon në tharjen e lëkurës së skalpit gjatë dimrit dhe për më tepër, edhe në eliminimin e yndyrës natyrale. Rekomandohet të paktën një herë në javë maska me të verdhë veze dhe vaj ulliri, ose edhe maska të tjera natyrale me produktet që ke në shtëpi.

Truri ynë që të funksionojë mirë duhet të kete disa përberës.

Më poshtë do të gjeni disa nga mineralet që i japin trurit tuaj shëndet.

1. Kalciumi

Kalciumi është një mineral thelbësor për funksionimin e trurit. Ai luan një rol kryesor si mesazher i qelizave nervore, rregullon neurotrasmetimin dhe kontrollon impulset nervore. Mungesa e tij në organizëm është e rrallë sepse organizmi ka një rezervë të madhe të mineralit në kocka, por disa medikamente mund ta zvogëlojnë nivelin e tij. Ushqimet që përmbajnë kalcium janë qumështi, kosi, djathi, spinaqi.

2. Magnezi

Magnezi është i rëndësishëm për shndrrimin e vitaminave B në formën aktive të tyre. Një studim tregoi se administrimi i suplementeve të magnezit tek minjtë e rritur përmirësoi kujtesën si dhe kujtesën afatgjatë. Çdo mungesë e tyre çon në probleme neurologjike. Ushqime me magnez janë farat e kungullit, kakaoja pluhur, bajamet dhe kikirikët.

3. Zinku

Akoma nuk dihet se çfarë roli luan zinku në shëndetin e trurit, por mungesa e tij lidhet me çregullime neurologjike dhe psikologjike si sëmundja e Parkinsonit apo sëmundja e Alzheimerit. Ushqime të pasura me zink janë qingji, kungulli dhe mëlçia.

Në Ditën Botërore të Kancerit, ministri në detyrë i Shëndetësisë, Arben Vitia ka vizituar Klinikën e Onkologjisë. Nga kjo vizitë u theksua bashkëpunimi dhe nevoja për investime të tjera.

Drejtori i Klinikës së Onkologjisë në Prishtinë, Dr. Ilir Kurtishi tha se trajtimi është duke u bërë në standarde moderne derisa shpresoi se përkrahja e Ministrisë së Shëndetësisë do të vazhdoj

“Ne sot bëjmë trajtim shumë modern të sëmundjeve malinje me një angazhim maksimal të stafit dhe me një tentativë që këto shërbime tona t’i avancojmë edhe më shumë, të përmirësohen edhe më shumë në aspektin kualitativ, qysh nga barnatorja, siç e pamë edhe në krijimin e kushteve edhe më të mira në sigurinë e përgatitjes së barnave, pastaj në përdorimin e barnave më të reja ose futjen në përdorim të barnave të cilat aplikohen në vendet e Bashkimit Evropian dhe vendet e botës, dhe shfrytëzimi i të gjitha kapaciteteve në shërbimin e radioterapisë në të mirë të qytetarëve të cilët janë të prekur nga këto sëmundje malinje, të cilat për fat të keq janë shkaktarët e dytë në botë, edhe në Kosovë, sa i përket vdekshmërisë. Andaj, me një përkushtim të Ministrisë së Shëndetësisë dhe drejtorisë, ne sot kemi ardhë dhe sot do të prezantojmë disa të dhëna statistikore të klinikës sonë gjatë viteve paraprake, me theks të veçantë të vitit 2025, dhe shpresojmë që këto të jenë si bazë që edhe në vitet e ditët e ardhshme, pra vitin 2026 e kështu me radhë, të kemi përkrahjen e Ministrisë së Shëndetësisë në kërkesat të cilat i bën Klinika e Onkologjisë dhe kolegjiumi i Klinikës së Onkologjisë, kërkesa shumë të arsyeshme, të domosdoshme në dobi të trajtimit modern dhe adekuat të sëmundjeve malinje në Kosovë”, tha ai

Drejtori tha se Klinika e Onkologjisë është bërë model për rajonin për nga trajtimet

“E përmenda edhe më herët, veç ta potencoj prapë, se vërtet ka qenë Onkologjia njëra nga disa klinikat në vëmendje të Ministrisë së Shëndetësisë dhe falë përkushtimit, edhe njëherë po them, Klinika e Onkologjisë është model për rajonin dhe bën trajtime adekuate edhe korrekte të pacientëve tanë të cilët vuajnë nga këto sëmundje”, shtoi ai

Ministri në detyrë Arben Vitia theksoi se stafi e ka mobilizuar ShSKUK-në dhe në përgjithësi QKUK-në, ekonomia online.

“Kohën e fundit shohim me dhjetëra, mbase me qindra raste të cilët i takoj, vazhdoj t’i takoj, dhe e kanë mposhtur kancerin. Edhe natyrisht kjo është, përveç asaj që tha Dr. Iliri, e investimeve të cilat jemi munduar, sepse kanë qenë në fokus të të gjitha investimeve, mbase Klinika e Onkologjisë një nga të parat, qoftë me terapi të targetuar, qoftë me radioterapi, qoftë me investime infrastrukturore e aparatura të ndryshme. Por të gjitha këto, sikur ju thashë edhe kolegëve tuaj poshtë në pjesën e farmacisë, këto janë gjëra që blihen. Ajo që nuk mundet me u ble, ajo që nuk mundet me u zëvendësuar kurrë, është personeli, është stafi shëndetësor, të cilët falë përkushtimit, po falë edhe kërkesave të juaj e kanë mobilizu ShSKUK-në, edhe QKUK-në si njësi por edhe Ministrinë e Shëndetësisë që të bëjë maksimumin në mënyrë që kanceri të mos jetë një sëmundje e pashpresë, siç e kanë quajtur më herët mirëpo të jetë një sëmundje si sëmundjet e tjera të cilat me qindra e dhjetëra pacientë po e mposhtin falë më së shumti angazhimit të juaj”, tha ai

Vitia nënvizoi nevojën e investimeve, sipas të cilit, i janë adresuar nga Kurtishi

“Përveç këtij dimensioni të punës së palodhshme që e bëni çdo ditë më lejoni që edhe një herë të them atë që e bisedova me drejtorin, Ministria e Shëndetësisë ka me vazhdu me qenë me fokus me sëmundjet malinje edhe me klinikën e Onkologjisë qoftë me shtimin e buxhetit për aparatura edhe diagnostike por edhe teraupike, qoftë me target terapi në të ardhmen por edhe modernizimin se e pamë që ka nevojë te pjesa e farmacisë”, shtoi ai

Një mjek i njohur nga Universiteti i Harvardit ka zbuluar se jo të gjitha frutat janë njësoj të dobishme për shëndetin, duke treguar se një prej tyre nuk bën pjesë kurrë në dietën e tij.

Sipas specialistit, ky frut, megjithëse shihet si i shëndetshëm, mund të shkaktojë probleme me tretjen dhe të ndikojë negativisht në shëndetin e zorrëve, sidomos tek personat me ndjeshmëri të lartë.

Në intervistën e tij, mjeku renditi frutat më të mira për aparatin tretës, si frutat e pyllit, kivi, mollët dhe dardhat, të cilat janë të pasura me fibra dhe ndihmojnë në balancën e mikrobiotës intestinale.

Nga ana tjetër, ai paralajmëroi për disa fruta që duhen konsumuar me kujdes, pasi përmbajnë sasi të larta sheqeri të thjeshtë ose shkaktojnë fryrje dhe parehati.

Në këtë grup ai përfshiu edhe frutin që ai vetë nuk e konsumon asnjëherë, duke e cilësuar si problematik për shëndetin e zorrëve.

Ky qëndrim ka ngjallur interes të madh, duke treguar se edhe ushqimet e njohura si “gjithmonë të shëndetshme” mund të kenë efekte të padëshiruara, në varësi të organizmit të secilit.

Fruti që mjeku i Harvardit tha se duhet të shmanget për shëndetin e zorrëve është bananja tepër e pjekur (overripe banana).

Ai thekson se bananjat që kanë arritur në një fazë shumë pjekurie përmbajnë sheqerna të thjeshta në sasi të mëdha, që mund të shkaktojnë rritje të glukozës në gjak dhe nuk furnizojnë mirë bakteret e mira të zorrëve./TAR

Shumë njerëz nuk mbyllin dot sytë në një dhomë krejt të qetë, u duhet patjetër televizori, muzika e qetë, tingulli i ventilatorit apo i ashtuquajturi “white noise”.

Ajo që duket si një zakon i çuditshëm, në fakt ka shpjegime të qarta psikologjike dhe neurologjike.

Ekspertët thonë se në heshtje të plotë, truri bëhet më aktiv: në mungesë të stimujve të jashtëm, rriten mendimet, shqetësimet dhe ankthi, duke e bërë momentin para gjumit më stresues. Zhurma e butë në sfond i jep trurit diçka neutrale ku të fokusohet, duke ulur “zërin e brendshëm” të mendimeve.

Psikologët e lidhin këtë edhe me fëmijërinë: nëse dikush është mësuar të flejë mes zhurmës së shtëpisë, TV-së apo trafikut, truri e kodon atë mjedis si të sigurt.

Më vonë, heshtja totale mund të ndihet e frikshme, ndërsa zhurma e lehtë sjell ndjesinë e pranisë së njerëzve dhe sigurisë.

Një tjetër faktor është se zhurma e njëtrajtshme maskon tingujt e papritur, kërcitje, zhurma nga korridori, makina jashtë, të cilat mund të zgjojnë trurin. White noise, tingulli i ventilatorit apo i detit e stabilizojnë “peizazhin akustik” dhe ndihmojnë gjumin të mos ndërpritet.

Sipas psikologëve, kjo sjellje lidhet shpesh edhe me ankthin: njerëzit që mendojnë shumë, kanë imagjinatë të fortë ose priren të “overthink”, përdorin zhurmën si mënyrë për të qetësuar mendjen, për të ulur tensionin emocional dhe për të kaluar më lehtë nga gjendja aktive në gjumë.

A është e dëmshme? Zakonisht jo. Zhurma e butë, e njëtrajtshme, në volum të ulët, mund të ndihmojë shumë njerëz të flenë më shpejt dhe më thellë.

Më problematikë janë televizorët me dritë të fortë, ndryshime të papritura volumi dhe programet me zhurma të forta.

Specialistët këshillojnë se tingujt si white noise, pink noise apo tinguj natyre janë zgjidhja më e shëndetshme. Por, nëse një person nuk fle dot fare pa zhurmë dhe kjo e pengon në udhëtime, në ambiente të reja, apo rrit ankthin kur s’ka tinguj në sfond, atëherë rekomandohet konsultë me një terapist gjumi ose psikolog për të kuptuar çfarë fshihet pas kësaj nevoje./TAR