ATV

Category: KURIOZITETE

  • Dashuria në epokën digjitale – Takimet mes realitetit dhe iluzioneve

    Dashuria në epokën digjitale – Takimet mes realitetit dhe iluzioneve

     

    Në një kohë kur teknologjia ka depërtuar në çdo aspekt të jetës sonë, as dashuria nuk ka mbetur jashtë këtij transformimi. Takimet online janë shndërruar në një mënyrë të zakonshme për të krijuar marrëdhënie romantike, duke lidhur njerëz nga e gjithë bota me vetëm disa klikime.

    Pikërisht kjo tematikë mjaftë aktuale u diskutua të hënën në emisionin “Libero” në ATV, ku të ftuarit ndanë pikëpamje të ndryshme rreth takimeve online, a janë ato të qëndrueshme, sa funksionale janë në realitet dhe çfarë rreziqesh mund të sjellin.

    Aktivistja Rita Behadini u shpreh se teknologjia thjesht ka zëvendësuar “msitin” tradicional, por dashuria mbetet dashuri.

    “Unë mendoj që teknologjia veç msitin e ka ndryshuar, se dashuria mbetet dashuri… ka qenë dikur nëna, baba, halla, sot është telefoni”, tha ajo.

    Psikologia Teuta Cacaj tha se nëse ekziston komunikimi i drejtë dhe i qartë mes partnerëve, lidhjet e krijuara online kanë potencial për jetëgjatësi. Ajo përmendi një studim të realizuar nga Fintech, ku shumica e çifteve të anketuara raportuan përvojë pozitive.

    “77% të përdoruesve e kanë bërë një lloj mënyre ku janë paraqitë cilësitë si një formë kërkese dhe 69% e tyre kanë arrit me përçu mesazhin se cilat janë cilësitë më të forta që e mbajnë gjallë një lidhje. Qëllimi i studimit ka qenë me arrit një përfundim për faktin që marrëdhëniet mund të jenë të qëndrueshme dhe konsistente për një kohë shumë të gjatë nëse ka komunikim transparent, të drejtpërdrejtë dhe të qartë… këtë që nga viti 2002 e mbështesin edhe shumë studime të tjera”, theksoi Cacaj.

    Në anën tjetër, avokatja Fehije Gashi Bytyqi ishte më skeptike ndaj lidhjeve të krijuara online, duke theksuar se është e vështirë të kuptosh nëse dikush të do vërtetë pa e takuar në jetën reale.

    “Qysh mundesh ti me kuptu se ai ty po të do, se për ty sakrifikon, kur s’keni fillu jetën, se kur s’e ke pa se çka po sakrifikon ai për ty konkret, sepse dashuria, ajo kimia duhet me u ushqy”, tha avokatja.

    Ndërkohë, gazetari Shëndrit Lumi solli në vëmendje ndryshimet mes pamjes së një personi në rrjete sociale dhe asaj në jetën reale, për shkak të efekteve .

    “Në ditën e sotme si djemtë edhe vajzat janë ndryshe live edhe ndryshe në Facebook, për shkak të efekteve që përdorin… komplet fytyrën e ndryshon, ti nuk e njeh realisht se qysh duket edhe momentin kur e sheh live çuditesh, thu me këtë pasna fol”, u shpreh ai.

    Vlen të ceket që aplikacioni i njohur i takimeve Tinder raportoi 75 milionë përdorues në të gjithë botën që nga viti 2022. Rreth 20% e të gjithë amerikanëve po angazhohen në takime online.

    Për të ndjekur emisionin e plotë klikoni në linkun e mëposhtëm:

  • ​Shteti evropian në të cilin arinjtë lëvizin të lirë

    ​Shteti evropian në të cilin arinjtë lëvizin të lirë

    Ndërsa popullsia e arinjve në Rumani rritet, po rriten edhe mundësitë për udhëtarët që të vijnë përballë këtyre kafshëve grabitqare në një mënyrë të përgjegjshme, shkruan BBC.

    Rumania është shtëpia e popullsisë më të madhe të arinjve të egër të kafshëve në Evropë jashtë Rusisë, me aq shumë sa 13.000 arinj që jetojnë në dhe rreth pyjeve të pacenuara të Maleve të Karpatit. Por, ndërsa shikimi i arinjve ka qenë prej kohësh një atraksion turistik në Rumani, historikisht kjo nuk përfshinte futjen në pyll.

    “Një kohë jo të gjatë më parë ishte zakon të shihje një ari të mbajtur në një kafaz jashtë bizneseve këtu për të tërhequr klientët”, shpjegoi udhëheqësi Reece Parkinson në një episod të fundit të shfaqjes BBC, The Travel Show.

    Kur Rumania u bashkua me Bashkimin Evropian në vitin 2007, vendi filloi të respektojë Direktivën e Kopshteve Zoologjike të BE-së, e cila nxjerr udhëzime për mënyrën se si duhet trajtuar kafshët e kapura. Gjatë 18 viteve të fundit, vendi ka kaluar në mënyra më humane dhe të qëndrueshme për të treguar një nga pjesët më të fundit të vërteta të egra të Evropës dhe arinjtë e shëndetshëm që jetojnë aty.

    Arinjtë e mëdhenj kanë lëvizur në pyjet dhe malet e Evropës për miliona vjet. Megjithatë, numri i tyre u zvogëlua ndjeshëm ndërsa civilizimi njerëzor u shtri. Sot, sipas vlerësimeve, rreth 36.000 arinj jetojnë në pjesën evropiane të Rusisë, por një hulumtim i ri i kryer nga Instituti i Kërkimeve Pyjore të Rumanisë tregon se popullsia e arinjve të mëdhenj në këtë vend është shumë më e lartë se sa ishte vlerësuar më parë – një fakt që ka sjellë mundësi dhe sfida për komunitetet përreth.

    Nga njëra anë, turizmi i qëndrueshëm i arinjve në Rumani është në rritje, sipas BBC News.

    Shumë operatorë turistikë si Outdoor Holidays dhe Much Better Adventures tani ofrojnë vizitorëve ekskursione të udhëhequra për “shikimin e arinjve” në këmbë në pyjet ku jetojnë arinjtë e mëdhenj. Kjo, nga ana tjetër, sjell mundësi ekonomike për komunitetet më rurale të vendit dhe inkurajon vazhdimin e ruajtjes së habitatit të kafshëve.

    “Përshkrimi i këtyre rasteve është që njerëzit të cilët janë të njohur me pyllin, kanë parë një ari dhe nuk ka ndodhur asgjë. Kështu që duhet të ketë diçka speciale që ndodhi një aksident”, tha Lapis.

    “Kur shkon në pyll…është e rëndësishme të bësh zhurmë. Nëse bën zhurmë, kafsha e di që po vjen dhe largohet”.

    Përpjekjet janë duke u përpjekur për të gjetur një mes të lumtur që mbron arinjtë dhe mban sa më të sigurt vizitorët dhe bagëtinë. Kafshët mbrohen nga ligji rumun, dhe janë duke u ndërmarrë përpjekje për ripyllëzimin dhe edukimin për të parandaluar që arinjtë të hyjnë në territore njerëzore për të ngrënë dhe për të mësuar njerëzit se çfarë të bëjnë kur hasin një ari në pyll.

    Pothuajse të gjitha takimet me arinjtë që rrezikojnë jetën ndodhin për shkak të gabimeve njerëzore, zakonisht kur një njeri frikëson një ari ose ndërvepron në mënyrë të papërshtatshme me të vegjlit, duke bërë që arinjtë mëmë të mbrojnë.

    Prandaj, kur bini në një pyll me arinj – pavarësisht në Rumani ose diku tjetër – është e rëndësishme të flisni me zë të lartë ose të duarngrisni për të dhënë kohë që kafshët të largohen nga ju.

    Nëse keni hasur një ari aksidentalisht, bëhuni sa më të mëdhenj dhe largohuni me ngadalë.

    “Nuk mund të jetojmë vetëm [në natyrë]”, tha Lapis.

    “Duhet të mësojmë të ndajmë [me të tjerët]”.

  • Pse uji i detit është i kripur?

    Pse uji i detit është i kripur?

    Fillimisht, uji i detit ishte po aq i freskët sa uji i lumit, shkruan focus.it.

    Përqendrimi aktual i kripës, rreth 35 gram për kilogram ujë, daton vetëm në një miliard vjet më pare, por si u formua ai?

    Duhet të shkojmë shumë më tej në kohë.

    Kjo do të thotë, kur, katër miliardë vjet më parë, Toka filloi të ftohet.

    Shirrat ranë në të gjithë planetin për mijëra vjet dhe uji u vendos në gropa në koren e Tokës për të formuar detet e para.

    Ujërat që ndërkohë vazhdonin të rrjedhin në sipërfaqen e kontinenteve, gradualisht u pasuruan me kripëra minerale të marra nga toka dhe i derdhën në oqeanet në formim.

    Kripësia e deteve gjithashtu ndryshon sipas thellësisë së tyre dhe është dukshëm më e lartë drejt sipërfaqes dhe ku ndodh avullimi i fortë.

    Megjithatë, është më i rrallë në ato dete ku furnizimi me ujë të freskët është më i qëndrueshëm, për shembull pranë një grykëderdhjeje.

  • Dita Ndërkombëtare e Librit

    Dita Ndërkombëtare e Librit

    Dita Ndërkombëtare e Librit dhe të drejtave autoriale që është përzgjedhur të jetë 23 prilli, është një datë me kuptim simbolik për letërsinë botërore.

    Me këtë datë të vitit 1616, lidhet vdekja e dy kolosëve të letërsisë botërore: Shekspirit në Angli dhe Miguel de Servantes në Spanjë, raporton KP.

    I pari konsiderohet si shkrimtari më i madh i të gjitha kohëve dhe vendeve, ndërsa i dyti është autori i veprës më të përkthyer në botë. Kjo datë lidh edhe autorë tjerë në ditën e lindjes a vdekjes së tyre: Inca Garcilaso de la Vega, Maurice Druon, Halldór Kiljan Laxness, Vladimir Nabokov, Josep Pla dhe Manuel Mejia Vallejo.

    Kjo datë shënohet në botë që nga viti 2003, ndërsa është pazgjedhur në vitin 1995 me qëllim të kontribuojë në mbarë botë për të drejtat e autorit duke inkurajuar të gjithë, e në veçanti të rinjtë për të zbuluar kënaqësinë e leximit.

    Kjo datë është edhe një thirrje për të rritur respektin për kontributet e pazëvendësueshme të autorëve dhe librit në progresin social dhe kulturor të njerëzimit.

  • Shkencëtarët rrisin për herë të parë dhëmbë në laborator

    Shkencëtarët rrisin për herë të parë dhëmbë në laborator

    Shkencëtarët nga King’s College London kanë bërë përparim të madh duke rritur një dhëmb njerëzor në kushte laboratorike, duke përdorur qeliza staminale (qeliza burimore) dhe teknika të avancuara të inxhinierisë së indeve.

    Në këtë proces, ata kombinuan qeliza të mishit të dhëmbit nga embrione minjsh me qeliza njerëzore të mishit të dhëmbit, për të nxitur formimin e një strukture që më pas u rrit si një dhëmb i plotë.

    Zëvendësim natyral i dhëmbëve: Në vend të implanteve artificiale, pacientët në të ardhmen mund të kenë dhëmbë të rinj të gjeneruar nga qelizat e tyre, që janë biologjikisht të përshtatshëm me trupin.

    Parandalimi i refuzimit imunitar: Përdorimi i qelizave vetjake do të ulë ndjeshëm rrezikun e refuzimit nga sistemi imunitar.

    Hap përpara në mjekësinë rigjenerative: Kjo teknologji mund të zgjerohet edhe për organe të tjera në të ardhmen.

    Ndërsa shumë specie mund t’i rigjenerojnë dhëmbët e tyre, njerëzit kanë vetëm një shans për të rritur një palë dhëmbë të shëndetshëm të rritur. Kjo, deri më tani.
    Shkencëtarët nga King’s College London kanë arritur të rrisin një dhëmb njerëzor në kushte laboratorike.

    Dhe ndonëse kjo arritje mund të jetë ende larg nga mbushja e boshllëqeve në gojën e dikujt, studiuesit thonë se ajo po plotëson boshllëqet në kërkime.

    “Ideja për të zëvendësuar një dhëmb në mënyrë biologjike, duke e rritur atë sërish, më tërhoqi drejt Londrës dhe në King’s,” shpjegon drejtoresha e stomatologjisë rigjeneruese, Dr. Ana Angelova-Volponi.

    “Duke rritur një dhëmb në një enë laboratorike, ne në të vërtetë po plotësojmë boshllëqet në njohuri.”

    Një buzëqeshje perfekte është shumë e dëshiruar sot, me shumë njerëz që po i drejtohen telave apo implantëve për të arritur pamjen “alla reality TV”.

    “Dhëmbët e rritur në laborator do të rigjenerohen në mënyrë natyrale, duke u integruar në nofull si dhëmbë të vërtetë.

    Ata do të jenë më të fortë, do të zgjasin më shumë, dhe nuk do të kenë rrezik refuzimi nga organizmi duke ofruar një zgjidhje më të qëndrueshme dhe biologjikisht të përputhshme sesa mbushjet apo implantet.”

    Ekipi i King’s, në bashkëpunim me Imperial College London, ka arritur të prezantojë një lloj të veçantë materiali që mundëson komunikimin mes qelizave.

    Kjo do të thotë se një qelizë mund t’i “thotë” një tjetre të fillojë të shndërrohet në qelizë dhëmbi duke imituar ambientin natyral të zhvillimit të dhëmbëve dhe duke u dhënë shkencëtarëve mundësinë të riprodhojnë këtë proces në laborator.

  • Mbjellja e pemëve, zbut ndikimin e ndryshimeve klimatike

    Mbjellja e pemëve, zbut ndikimin e ndryshimeve klimatike

    Mbjellja e pemëve luan një rol shumë të rëndësishëm në zbutjen e ndryshimeve klimatike.

    Ja disa mënyra se si ndihmon:

    Thithja e dioksidit të karbonit (CO₂): Pemët përmes procesit të fotosintezës thithin CO₂ nga atmosfera, i cili është një nga gazrat kryesorë serë që shkaktojnë ngrohjen globale.
    Ulja e temperaturave lokale: Pemët ofrojnë hije dhe avullojnë ujin përmes gjetheve (transpiracion), duke ndihmuar në freskimin e mjedisit përreth.

    Përmirësimi i cilësisë së ajrit: Ato filtrojnë ndotës të ndryshëm nga ajri si pluhurat, ozoni dhe gazrat e dëmshëm, duke ndikuar pozitivisht në shëndetin e njeriut dhe ekosistemit.

    Reduktimi i rrezikut të përmbytjeve: Rrënjët e pemëve ndihmojnë në thithjen e ujërave dhe parandalimin e erozionit të tokës, që mund të ndihmojë në menaxhimin e reshjeve të mëdha dhe përmbytjeve.

    Strehimi i biodiversitetit: Pyjet ofrojnë habitat për shumë specie bimore dhe shtazore, duke ruajtur ekuilibrin natyror.

    Zvogëlimi i efekteve të “ishullit të nxehtësisë urbane” – Në qytete, asfaltet dhe ndërtesat thithin dhe ruajnë nxehtësinë, duke krijuar temperatura më të larta krahasuar me zonat rurale. Pemët ndihmojnë në uljen e këtij efekti përmes hijes dhe avullimit.

    Reduktimi i konsumit të energjisë – Pemët e mbjella pranë ndërtesave mund të ulin nevojën për kondicioner gjatë verës, duke ulur konsumin e energjisë elektrike dhe emetimet që lidhen me të.

    Nxitja e ekonomisë së gjelbër – Fushatat për pyllëzime krijojnë vende pune në sektorin e bujqësisë, mjedisit dhe zhvillimit rural. Për më tepër, turizmi natyror dhe ekoturizmi përfitojnë nga mjedise të gjelbra e të shëndetshme.

    Ruajtja e burimeve ujore – Pyjet ndihmojnë në rregullimin e ciklit të ujit duke ruajtur lagështinë në tokë dhe duke stimuluar reshjet.

    Përmirësimi i shëndetit mendor dhe fizik – Edhe pse jo drejtpërdrejt klimatik, kontaktimi me natyrën dhe pemët ndihmon në reduktimin e stresit, përmirësimin e humorit dhe promovimin e një jetese më të shëndetshëm.

  • Kina ndërton urën më të lartë në botë

    Kina ndërton urën më të lartë në botë

    Kina do të hapë një urë në Huajiang në qershor, një strukturë rekord, e cila supozohet se do të reduktojë kohën e udhëtimit nga një orë në vetëm një minutë.

    E ngritur mbi 200 metra më e lartë se Kulla Eifel dhe peshon tri herë më shumë, ura përfaqëson një arritje të rëndësishme inxhinierike, shkruajnë mediat e huaja, përcjell Telegrafi.

    Vlerësohet se ky projekt që përfshin “çarjen e Tokës” do të shfaqë aftësitë inxhinierike të Kinës dhe do të nxisë qëllimin e Guizhou për t’u bërë një destinacion turistik i klasit botëror”.

    Përveç sigurimit të lidhjeve jetike të transportit në një zonë më rurale të Kinës, ura e re do të jetë gjithashtu një atraksion i madh turistik.

    Një nga faktet më interesante për urën që vlerësohet se është “më e larta në botë”, është se ndërtimi filloi në vitin 2022, që do të thotë se u deshën vetëm tre vjet që ajo të ndërtohej.

    Siç shkruan CNN, Kina ka një shtytje mbarëkombëtare për të përmirësuar infrastrukturën, veçanërisht në zonat malore relativisht të pazhvilluara si Guizhou, e cila është 800 milje në perëndim të qytetit të Shenzhen.

    Kështu, ura nuk ka të bëjë vetëm me thyerjen e një rekordi – pasi të jetë në funksion, do të jetë më e lehtë se kurrë për makinat dhe kamionët që të përshkojnë zonën.

  • Të moshuarit në Kosovë: Diskriminimi dhe sfidat e përditshme të pensionistëve

    Të moshuarit në Kosovë: Diskriminimi dhe sfidat e përditshme të pensionistëve

    Në shoqërinë moderne, fenomeni i “ageism” (moshizmit) po bëhet gjithnjë e më i dukshëm, duke ndikuar negativisht në jetën e të moshuarve.

    Kjo çështje u diskutua edhe në emisionin “Libero” në ATV, ku të ftuarit ndanë mendimet e tyre se a po i diskriminon shoqëria kosovare të moshuarit, si dhe shumë çështje të tjera të ndërlidhura me këtë temë.

    Sa i përket kësaj teme, se a po diskriminohen të moshuarit në Kosovë, psikologia Shqipe Vitija tha që në këtë gjeneratë dhe në këtë shoqëri tonën ekziston një “ageism” i lartë në kategorinë e të moshuarve, në shumë aspekte duke filluar nga ato në familje, shoqëri dhe institucione.

    “Në këtë gjeneratë, në këtë shoqëri tonë ekziston një ageism i lartë në kategorinë e të moshuarve. Themi lirisht në shumë aspekte, duke filluar nga ato në familje, shoqëri dhe po ashtu institucione,” tha Vitija.

    Ndërsa shefi i Shërbimit në Shtëpinë e të Moshuarve, Urim Seferi, nuk u pajtua me këtë mendim, që të moshuarit po diskriminohen. Ai mendon se arsyet janë për shkak të mungesës së mbrojtjeve, qofshin ato sociale apo financiare, duke thënë se të moshuarit në Kosovë nuk janë në gjendjen e tyre më të mirë. Ai gjithashtu deklaroi që të moshuarit, në 10 vitet e ardhshme, do të jenë sfida e shtetit.

    “Në pikëpamjen time fjalën ‘diskriminim’ nuk do ta përdorja për të moshuarit. Arsyet janë për shkak të mungesës së mbrojtjeve, qofshin mbrojtje sociale apo financiare. Në Kosovë është e vërtetë që të moshuarit nuk janë në gjendjen e tyre më të mirë të mundshme ose të favorshme. Po ashtu, duke e pasur edhe eksperiencën time, të moshuarit pritet që në 10 vitet e ardhshme të jenë sfida e vet shtetit,” tha Urimi.

    Kryetari i Shoqatës së Pensionistëve, Sherif Kastrati, tha që pensioni nuk është i lehtë, është shumë i vështirë, sepse prej një njeriu që ke vlejtur, bëhesh i pavlefshëm dhe nuk mund të kontribuosh në shoqëri. Ai shtoi se edhe familja të konsideron si një njeri tjetër. Kastrati foli edhe për mungesën e fondit pensional në Kosovë, duke theksuar se pa fond nuk ka si të shpërblehesh dhe se e vetmja mundësi është miratimi i një ligji për fondin pensional.

    “Pensionimi nuk është i lehtë, është shumë i vështirë nga shkaku se nga një njeri që ke vlejtë deri tash, një moment kalon në një njeri pa vlerë. Nuk mundesh me i kontribu shoqërisë… edhe familja të konsideron me tjetër sy… nuk kem fond pensional. Në momentin që s’ke fond pensional, nuk ke si të shpërblehesh. Andaj, e vetmja mundësi është që të bëhet ligji për fondin pensional,” tha Kastrati.

    Antropologu Tahir Latifi theksoi se shteti pas vitit 2008 është dashur të gjejë zgjidhje për të pasur një ligj të dinjitetshëm pensional.

    “Shteti jonë në asnjë rrethanë, edhe para shpalljes së pavarësisë, edhe pas shpalljes së pavarësisë, nëse s’mundet të gjejë përgjegjësinë para 2008, pas 2008 është dashtë me bo një zgjidhje, me pas një ligj të dinjitetshëm pensional,” tha Latifi.

    Vlen të theksohet se qytetarët e moshuar të Kosovës kryesisht jetojnë me pensione që variojnë nga 120 deri në 318 euro në muaj. Thuhet se këto pensione janë të pamjaftueshme për një standard jetese dinjitoz dhe pasqyrojnë një qasje jo gjithëpërfshirëse për adresimin e pengesave strukturore me të cilat përballen të moshuarit.

    Për të ndjekur emisionin e plotë klikoni në linkun e mëposhtëm:

  • Si ndikojnë ëndrrat në cilësinë e gjumit?

    Si ndikojnë ëndrrat në cilësinë e gjumit?

    Ëndrrat janë një pjesë natyrale e gjumit dhe ndikojnë në mënyrën se si njeriu ndihet pas zgjimit. Ato shfaqen më së shumti gjatë fazës REM të gjumit, një periudhë ku truri është shumë aktiv dhe përjetimi i ëndrrave bëhet më i theksuar. Nëse dikush zgjohet gjatë kësaj faze, ndihet sikur ka fjetur më mirë, ndryshe nga zgjimi gjatë një faze më të lehtë, ku trupi dhe mendja nuk janë aq të relaksuara.

    Përmbajtja e ëndrrave ndikohet drejtpërdrejt nga përjetimet dhe emocionet që njeriu kalon gjatë ditës. Nëse një person përjeton stres të lartë në punë, ka një debat me dikë të afërt apo përballet me situata të papritura, këto emocione nguliten në nënvetëdije dhe dalin në sipërfaqe gjatë gjumit përmes ëndrrave. Jo rrallëherë, ngjarjet stresuese shndërrohen në skenarë të turbullt ose shqetësues, duke krijuar ëndrra të parehatshme apo makthe. Ngarkesa emocionale, si pikëllimi, ndjenja e fajit apo frika, gjithashtu e ushqen këtë proces.

    Edhe pozicioni i trupit gjatë gjumit luan rol në përjetimin e ëndrrave. Studime të ndryshme kanë treguar se njerëzit që flenë me bark janë më të prirur të kenë ëndrra me ndjesi bllokimi, paralize trupore ose mungesë frymëmarrjeje. Kjo lidhet me faktin se ky pozicion mund të shkaktojë presion fizik në kraharor dhe vështirësi në frymëmarrje, gjë që truri e përkthen si ndjesi të pakëndshme brenda ëndrrave.

    Gjithashtu, përdorimi i disa ilaçeve ndikon në mënyrën se si krijohen ëndrrat. Barna që përdoren për trajtimin e depresionit, ankthit apo edhe disa medikamente për tensionin e gjakut, ndikojnë në ritmin dhe thellësinë e gjumit, duke e bërë më të mundshëm shfaqjen e ëndrrave të gjalla apo të çuditshme. Kjo ndodh sepse këto barna ndërhyjnë në mënyrën si truri përpunon kimikatet përgjegjëse për humorin dhe emocionet, të cilat janë thelbësore në formimin e përmbajtjes së ëndrrave.

    Për të pasur një gjumë të qetë dhe më pak ëndrra shqetësuese, është e rëndësishme të krijohet një ambient i përshtatshëm për gjumë. Një dhomë e freskët, larg zhurmës dhe ndriçimit të tepërt, ndihmon në një përvojë më të mirë të pushimit. Rutinat e përnatshme si leximi, dëgjimi i muzikës së qetë ose përdorimi i aromave relaksuese si livandoja, e përgatisin trupin dhe mendjen për gjumë cilësor.

    Një tjetër faktor që ndikon në gjumin e natës është aktiviteti fizik. Një person që ushtron rregullisht ka më shumë gjasa të flejë më thellë dhe të ketë më pak shqetësime gjatë natës. Ushtrimet e lehta, të bëra në orët e duhura, ndihmojnë trupin të çlirohet nga tensioni. Por nëse aktiviteti bëhet vonë në mbrëmje, e ngadalëson procesin e fjetjes dhe ndikon negativisht në pushimin e natës.

    Përveç këtyre faktorëve, edhe ushqimi që konsumohet gjatë ditës luan rol në mënyrën si fle njeriu dhe çfarë ëndrrash përjeton. Nëse hahet ushqim i rëndë apo me shumë yndyrë afër orarit të gjumit, tretja vështirësohet dhe mund të shkaktojë ëndrra të çuditshme ose makthe. Prandaj, darka duhet të jetë e lehtë dhe të konsumohet të paktën dy orë para se të shtrihemi. Po ashtu, shmangia e kafeinës dhe pijeve energjike në orët e vona ndihmon në një gjumë më të mirë dhe të qetë.

  • ​Titaniku, sekreti 113-vjeçar me të mbyturit

    ​Titaniku, sekreti 113-vjeçar me të mbyturit

    Titaniku u mbyt rreth 113 vjet më parë, por detajet e kësaj tragjedie detare nuk janë sqaruar plotësisht.

    Anija u mbyt më 15 prill 1912, rreth 740 kilometra nga vendi më i afërt, dhe anija e parë për ndihmë arriti një orë e gjysmë pas fundosjes, shumë kohë pasi viktima e fundit u mbyt në det.

    Temperatura e ujit ishte 2.2 gradë Celsius, ku mbijetesa njerëzore është vetëm 15 minuta. Nga fundosja e Titanikut, humbën jetën 517 njerëz, ndërsa shanset më të larta për mbijetesë patën udhëtarët e klasës së parë, pasi u shpëtuan 63 për qind e tyre.

    Në Titanik ishin 20 barka shpëtimi, të cilat mund të mbanin vetëm 1100 pasagjerë, gjysma e atyre që ndodheshin në bord , por kjo ishte në përputhje me rregullat ligjore të asaj kohe dhe u konsiderua e mjaftueshme.

    Pavarësisht nga kjo, vetëm 700 pasagjerë mundën të hynin në barkat e shpëtimit, shumica e tyre ishin gjysmë të zbrazura dhe në pothuajse secilën prej tyre kishte ende vende të lira.

    Por çfarë ndodhi me kufomat?

    E vërteta në lidhje me këtë është fshehur dhe ata që ishin në dijeni nuk dëshironin të tregonin.

    Por, pas kaq shumë vitesh del në shesh e vërteta e hidhur se kapiteni i një prej barkave shpëtuese, Mackay-Bennet, donte të tërhiqte të gjitha trupat nga deti.

    Por shpejt e kuptoi se barka e tij ishte shumë e vogël për 334 trupa të gjetur.

    Atëherë u mor vendimi që ata do të hidhnin kufomat e udhëtarëve më të varfër, atyre të klasës së tretë, duke lënë hapësirë të mjaftueshme për ata që janë në klasën e parë dhe të dytë.

    Domethënë, mendimi i ekuipazhit ishte se ata kishin të drejta më të mëdha për një varrim dinjitoz. Nga 334 trupat e gjetura, më shumë se njëqind u hodhën jashtë anijes dhe nuk u gjetën kurrë në Oqeanin Atlantik.

    E vërteta për atë që ndodhi ishte fshehja e telegrameve sekrete, të cilat më vonë u morën nga historianët nga arkivat e fshehtë, transmeton KosovaPress.