Kanceri konsiderohet se është një qelizë që vazhdimisht shumëzohet. Kjo sëmundje sidomos viteve të fundit, po prek edhe të rinjtë në Kosovë.
Sipas onkologut dhe udhëheqësit të Klinikës së Onkologjisë, Ilir Kurtishit i cili ishte i ftuar në “LIBERO”, çdo vit janë mbi 2 mijë të rinj që identifikohen me kancer.
“…2000 persona i identifikojmë brenda një viti me kancer. Këtë vit, ky numër mund të kalojë edhe shifrën 2000, vitin e kaluar ishin 1800… Në raport me popullsinë nuk është e lartë…Jemi shumë më ulët se Shqipëria, Maqedonia dhe Mali i Zi… Ne jemi shumë më ulët se krejt Evropa”, potencoi Kurtishi.
Vlen të theksohet se Klinika e Onkologjisë në Prishtinë është e vetmja qendër në Kosovë ku të prekurit me kancer marrin kimioterapinë apo trajtime të tjera.
Kujtojmë që muaji tetor konsiderohet muaji i ndërgjegjësimit për kancerin e gjirit, dhe udhëheqësi i Onkologjisë diskutoi gjithashtu edhe për rëndësinë e zbulimit të hershëm të këtij lloj kanceri, e gjithashtu për aktivitetet që po mbahen këto ditë pikërisht për shkak të këtij muaji.
Për më shumë informacione nga intervista e Ilir Kurtishit, klikoni në linkun e mëposhtëm:
Sipas National Library of Medicine (NIH), ankthi dhe çrregullimet e ankthit te njerëzit me dëmtim të shikimit janë më të shpeshta, krahasuar me popullatën e përgjithshme.
Drejtoresha Ekzekutive në Komitetin e Grave të Verbëra, Bajramshahe Jetullahu ishte e ftuar në “LIBERO” dhe krahas vështirësive me të cilat përballen të gjithë të verbërit në Kosovë, ajo ndau me publikun edhe eksperiencën personale se si mbeti e verbër që nga mosha 2 vjeçare, duke theksuar edhe një moment errësire ku e mendoi (edhe) vetëvrasjen.
“…Në moshën 2 vjeçare si pasojë e vdekjes së nënës, si fëmijë dy vjeç kam qajtë shumë, nuk kishte kush të kujdeset për mua… Pastaj e kam humb të pamurit, kam fituar tension të syrit…Kam provuar gjithçka, po shyqyr nuk ja kam dalë… Kam mendu me ba ma të keqen”, deklaroi Jetullahu.
Humbja e shikimit mund të prekë njerëzit e të gjitha moshave, megjithatë, sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë shumica e njerëzve me dëmtim të shikimit dhe verbëri janë mbi 50 vjeç.
Për të ndjekur intervistën e Bajramshahe Jetullahut, klikoni në linkun e mëposhtëm:
Të verbërit përballen çdo ditë me sfida të ndryshme në Kosovë, duke filluar nga kushtet elementare për të ecur lirshëm në hapësira publike e deri te shkollimi e punësimi.
Një nga problematikat më të mëdha e cila shprehet në vazhdimësi nga Shoqata e të Verbërve të Kosovës, është mungesa e literaturës me alfabetin e Brajit, ndërkohë që sfidë është edhe mungesa e asistentëve që e dinë mire këtë alfabet, ani pse vlen të përmendet se Ministria e Arsimit aftësoi qindra asistentë për të ofruar ndihmë për këtë kategori.
Pikërisht për të diskutuar për këtë çështje por edhe përgjithësisht për sfidat me të cilat përballen të verbërit, të ftuar në emisionin “LIBERO” ishin Daut Tishuki – Kryetar i Shoqatës së të Verbërve të Kosovës, Bajramshahe Jetullahu – Drejtoreshë Ekzekutive në Komitetin e Grave të Verbëra dhe Xhemajl Avdyli – Menaxher i projektit “100 libra – audio për të verbërit”.
Tishuki nga Shoqata e të Verbërve, u shpreh kritik për sa i takon mungesës së literaturës, sidomos në nivelin e arsimit të lartë.
“…Kur bëhet fjalë për arsimin e lartë, aty mungon tërësisht literatura në shkrimin brail, kjo i vështirëson shumë studimet e studentit të verbër… Arsimi fillor dhe i mesëm është i mbuluar…”, potencoi ai.
Një gjë të tillë e potencuan edhe nga Komiteti i Grave të Verbëra.
“…Kemi mungesë të librave, qoftë libra që na nevojiten për fakultete e mos të flasim për libra të tjerë…”, theksoi Jetullahu.
Ndërkohë, Avdyli vullnetarisht është angazhuar për ta ndihmuar Komitetin e të Verbërve në një projekt që synon sigurimin e 100 librave audio për të verbërit.
“…E kemi parë që librat shkollorë sidomos ata universitarë janë në mungesë të madhe… Jemi duke punuar kryesisht në libra të letërsisë, psikologjisë, juridikut por edhe të tjera…”, deklaroi ai.
Kujtojmë se përdorimi i shkrimit brail por edhe kushtet e tjera, garantohen me ligjin e Kosovës. Ndër tjera, në nenin 10, thuhet se: “Personave të verbër ju sigurohet përdorimi i shkrimit braill, shkrimit relievor, shkrimit me shkronja të zmadhuara dhe tekstet në teknikën akustike dhe digjitale nga Ministria e Arsimit, Shkencës dhe Teknologjisë”
Gjithashtu, vlen të theksohet se Qeveria e Kosovës e kishte krijuar edhe strategjinë kombëtare për të drejtat e personave me nevoja të veçanta për periudhën 2013 – 2023, me qëllimin që të sigurohen të drejtat e barabarta të njeriut, pa diskriminim.
Për të marrë më shumë informacione në lidhje me këtë temë, klikoni në linkun e mëposhtëm:
Për një vend padyshim vlerësimi i artit luan një rol thelbësor, meqenëse tregon për kulturën e atij vendi.
Herë pas here, diskutohet për çmimet e larta të pikturave – qytetarët ankohen se nuk mund të blejnë piktura për shkak të çmimeve të larta, derisa piktorët thonë se çmimet janë të tilla për shkak të materialeve të shtrenjta që përdoren për t’u krijuar ato piktura.
Pikërisht në lidhje me këtë çështje, diskutoi edhe piktorja e njohur nga Tetova, Besa Dauti e cila ishte e ftuar në emisionin “LIBERO” dhe tregoi çmimin më të lartë të pikturës që e ka shitur, gjithashtu edhe përmbajtjen e saj.
“…Çmimi më i lartë ka qenë 17 mijë euro. Piktura kishte një peisazh italian. E bleu një tetovar”, tha ajo.
Vlen të potencohet se piktura më e shtrenjtë në botë është “Salvator Mundi” e Leonardo da Vincit e cila është shitur për 450 milionë dollarë.
Për ta dëgjuar emisionin e plotë të LIBERO-s, klikoni në linkun e mëposhtëm:
Së fundmi temë diskutimi në estradë (dhe jo vetëm), ka qenë largimi i Feros nga muzika për shkak të përkushtimit të tij në fenë myslimane.
Fero filloi të “thumboj” këngëtarët e tjerë të cilët janë të përkushtuar në fe, por që nuk kanë hequr dorë nga muzika.
“Në fe hyhet komplet”, ishte deklarata e tij e cila u cilësua si thumb për këngëtarin Arian Agushi i njohur për publikun si Gold AG.
Por, pas kësaj deklarate ata u takuan dhe për këtë takim, për herë të parë Gold AG diskutoi në emisonin “LIBERO”.
“…I kanë bërë disa thashetheme disa portale…Shkaktar ajo çka kanë fol ishte që ta hajmë një darkë bashkë (me Feron). I kam uru të mira në jetën e vet…Vendimet e secilit duhet me u pranu, është jeta e tij…”, theksoi ai.
Vlen të përmendet që Gold AG mohoi se do ta lë muzikën.
Për më shumë detaje nga intervista me Gold AG, klikoni në linkun e mëposhtëm:
Sipas World Health Organization (WHO), rreth 2.4 miliardë njerëz në mbarë botën (rreth një e treta e popullsisë globale) gatuajnë duke përdorur zjarre (dru dhe qymyr), të cilat gjenerojnë ndotje të dëmshme të ajrit.
Sipas WHO, ndotja e ajrit shkakton 6.7 milionë vdekje të parakohshme në vit.
Prandaj, për të diskutuar për rëndësinë e qëndrueshmërisë mjedisore, por gjithashtu edhe për mënyrat se si shoqëria mund të promovojë një tranzicion më efikas të energjisë në Kosovë, në emisionin “LIBERO”, ishin të ftuar: Majlinda Daci – Drejtuese e Qendrës për Energji dhe Qëndrueshmëri, Bedri Dragusha – Profesor Universitar dhe Violetë Nushi – Dekane në Fakultetin e Arkitekturës, të cilët diskutuan më gjerësisht për rëndësinë e një mjedisi të pastër dhe mënyrave që duhet përdorur për të arritur deri te qëndrueshmëria e duhur mjedisore.
Dragusha u shpreh kritik ndaj shtetit dhe tha se duhet zbatuar praktika që ndihmojnë në konsumin më të ulët të energjisë elektrike.
“…Unë konsideroj se shteti duhet të merret më tepër me sigurimin e energjisë termike, instalimin e ngrohtoreve qendrore nëpër secilën komunë… Dhe, në këtë mënyrë do të kemi konsum më të ulët të energjisë elektrike…”, theksoi ai.
Ndërsa, Nushi tha se duhet të shikohen mundësi tjera të mjeteve të transportit, duke e hequr atë individual dhe duke u fokusuar te ai publik.
“…Ndoshta duhet të mendohet pak më tepër për transportin urban (publik), që të hiqet fare automobili…”, potencoi ajo.
Ndërkohë që Daci, përmendi rëndësinë e Konferencës Ndërkombëtare që do të mbahet në Prishtinë pikërisht në lidhje me këtë çështje, e që krahas tjerave ka për qëllim që të kontribuohet edhe në reduktimin e rreziqeve nga ndryshimet klimatike.
“…Ndryshimet klimatike janë çështje globale, por pasojat po e rëndojnë shumë planetin…Për këtë ndotje të madhe të mjedisit, kryeqyteti e ka barrën kryesore…”, deklaroi Daci.
Vlen të theksohet se, ekspozimi ndaj ndotjes së ajrit në familje qon në sëmundje jo të transmetueshme duke përfshirë goditjet në tru, sëmundje të zemrës dhe kancer të mushkërive.
Për të marrë më shumë informacione rreth kësaj teme, klikoni në linkun e mëposhtëm:
Akademiku Arsim Bajrami i ftuar në emisionin “Libero”, në ATV, ka folur rreth për jetën e tij private, familjen si dhe rrugëtimin e tij në politikë dhe jo vetëm.
Nën emocione Bajrami foli edhe për humbjen e gruas së tij nga kanceri.
“Tani keni shfaqur një fotografi që gjithmonë mua më shkakton nostalgji sepse, është bashkëshortja ime e ndjerë. Me të cilën që nga viti i parë kemi qenë koleg, kemi ndarë një bankë së bashku, një fletore së bashku, një libër së bashku që nga viti 78… Por për fatin tonë të keq dhe tragjik ajo është identifikuar me një sëmundje shumë të rënd… Pas 11 vite betejë me një kancer shumë të rëndë ajo u dorëzuar, por u dorëzua duke mos u gjunjëzuar asnjëherë dhe nga ai moment familja jonë sikur e ka humbur gëzimin apo e ka humbur buzëqeshjen…”, u shpreh ai./atvlive.tv/
Kryetari i Komunës së Prishtinës, Përparim Rama ishte i ftuar të hënën në një intervistë ekskluzive në emisionin “LIBERO”, ku foli rreth planeve të tij për kryeqytetin si dhe jetës së tij personale.
Rama në vitin 2014 doli si përkrahës i kryeministrit së tanishëm, Albin Kurti, i cili në atë kohë ishte pjesë e opozitës, ani pse ai sot është pengesë për disa projekte të kryetarit Rama.
E gjithsesi Rama nuk u pendua për kohën kur publikisht përkrahu kryeministrin Kurti.
“Nuk jam penduar, në atë kohë e kam përkrahur opozitën sepse kam besuar që gjërat po shkojnë mirë, nuk jam penduar…”, tha Rama.
Ndërkaq Kurti dhe Ministria e Financave nuk janë përkrahësit më të mëdhenj të projekteve të kryetarit Rama, e rreth tenderit prej 12 milionë eurosh që shpalli Komuna e Prishtinës para disa muajsh, aktivisti i Lëvizjes Vetëvendosje, Enis Sulstarova bëri një postim duke thënë se “12 milionë euro konsulencë për Komunën e Prishtinës. Sa ishte borxhi i kryetarit kur mori detyrën?”.
E i pari i Prishtinës thotë që do të luftojë për mirëqenien e qytetarëve të kryeqytetit.
“…Nëse Ministria e Financave tenton ta dëmtojë kryeqytetin duke i ndalë fondet, atëherë unë normal që do të luftoj, çdo kush që mundohet ose punon kundër interesave të qytetarëve të kryeqytetit do t’i luftoj…Do t’i dërgojmë në Gjykatën Kushtetuese, ne kemi të drejtë ligjore, të gjitha fondet vetanake ju takojnë komunave sepse janë të paguara nga vetë qytetarët dhe duhet të shpenzohen për të mirën e tyre”, deklaroi Rama.
Kujtojmë, se Përparim Rama postin e tij si kryetar i Komunës së Prishtinës e filloi në dhjetor të vitit 2021.
Për të shikuar intervistën e plotë të Përparim Rama, klikoni në linkun më poshtë:
I pari i Prishtinës Përparim Rama, ishte i ftuar në “LIBERO”, ku rrëfeu për jetën e tij personale, jashtë asaj politike.
Rama ndau fotografinë e martesës si kujtimin më të bukur të tij, e ku zbuloi se kishte bërë tri dasma me bashkëshorten e tij, Kristale Ivezaj.
“… Nëna e fëmijëve të mi, Kristalja… Kemi bo tri dasma një shqiptarqe këtu në Kosovë, një shqiptarqe në Detroit dhe një në Hawaii vetëm unë dhe Kristalja. Ajo e para ka qenë në Hawaii vetëm për ne të dy si kemi pasur dëshirë vetë, e këto dy tjerat janë bërë për familje …”, shprehet Rama.
Ndryshe, Kristale Ivezaj- Rama është themeluese e “ The Balkan Artist”, i cili është një burim novator i artit me bazë në Londër, galeri pop-up dhe platformë online, e cila promovon dhe mbështetë artistët nga rajoni më i gjerë i Ballkanit.
Vlen të theksohet se Kristalja e ka përkrahur vazhdimisht kryetarin Përparim Rama, teksa ka zgjedhur që nga Londra të kthehet për të jetuar në Prishtinë.
Kujtojmë se çifti janë prindër të tre fëmijëve: Arrës, Tigrit dhe Bronit.
Klikoni në linkun e mëposhtëm, për ta dëgjuar intervistën e plotë të Përparim Rama:
Arkitekti i njohur shqiptar Përparim Rama, i cili njëkohësisht është edhe kryetar i Prishtinës, ishte i ftuar të hënën në një intervistë ekskluziv në “LIBERO”.
Përparim Ramën krahas arkitekturës përflitet mjaft shumë edhe për punën e tij, i cili tash e 1 vit e gjysmë po e drejton Kryeqytetin, por synimet e tij për ndryshimin e Prishtinës nuk po ndalen.
Ndër të tjerash, ai ka foli edhe për lejimin e shamisë në shkolla ku ishte i pyetur se ai ishte “Për apo kundër lejimit të shamisë në shkolla”.
“ Për lirinë, për me vendosë secili person për veten ajo se çka e ndien me qenë konfort nëse dikush ndihet më konfort me vendos shaminë atëherë duhet me iu lejuar shamia… Mirëpo, mendoj që duhet të filloj nga mosha 18 vjeçare ku munden me marrë mendime të vetat pra, nuk duhet me iu imponuar as feja apo diçka tjetër të rinjve pra, mosha 18 vjeçare ose 16 e tutje me pas mundësi për lejimin e shamisë… Duhet me qenë të rinjtë të lirë pa imponim”, thotë Rama.
Ndryshe, konsiderohet se lejimi i bartjes së shamisë për vajzat në shkolla fillore e të mesme do të lehtësonte e legjitimonte akoma më shumë diskriminimin dhe shtypjen ndaj vajzave, pa e pasur asnjë barrierë e pengesë për një gjë të tillë.
Kujtojmë se në Bashkësinë Islame të Kosovës thonë se bartja e mbulesës apo shamisë është obligim, përkatësisht detyrim fetar, për gjininë femërore dhe se kjo obligohet nga mosha madhore apo ndryshe, mosha e pubertetit. Kjo moshë thuhet të jetë nga mosha 14- 15 apo 16 vjeç.
Klikoni në linkun e mëposhtëm, për ta dëgjuar intervistën e plotë të Përparim Rama:
