Blog

Agjencia e Ushqimit dhe Veterinarisë e Kosovës (AUV) siguron se çdo produkt në treg – qoftë vendor apo i importuar – kontrollohet.

Produktet e dyshimta, sipas zëdhënësit Lamir Thaçi, hiqen nga tregu, kontrollohen dhe eventualisht asgjësohen.

Më 9 shtator, “Betimi për Drejtësi” – një emision i specializuar për fushën e sundimit të ligjit në Kosovë – transmetoi një hulumtim të vetin, në bazë të të cilit, një shtet i Bashkimit Evropian ka detektuar praninë e kimikatit kancerogjen – akrilamid – në një seri të produktit kosovar, Vipa Chips.

Sipas këtij hulumtimi, produkti i dyshimtë është detektuar gjatë transitit për në destinacionin e caktuar dhe është asgjësuar.

Duke folur për Radion Evropa, e Lirë, Thaçi thotë se ky rast daton nga muaji qershor.

Ai shton se seria e dyshimtë e patateve të skuqura Vipa Chips, që ka qenë e pranishme edhe në tregun e Kosovës, është hequr dhe është asgjësuar.

“Këto janë incidente ushqimore që ndodhin jo vetëm këtu, por në të gjithë botën. E rëndësishme është që autoriteti të marrë veprime. Besoj se ne i kemi bërë veprimet në kohën e duhur, ashtu siç e parasheh ligji”, thotë Thaçi.

REL-i kontaktoi kompaninë Pestova, e cila prodhon produktin Vipa Chips, por udhëheqësit e saj nuk deshën të prononcohen.

Në një deklaratë dërguar mediave në fundjavë, kompania tha, mes tjerash, se produktet e saj “vazhdojnë të jenë të sigurta” dhe “të jenë prezente në treg, në të gjitha shtetet ku eksporton”.

Ekspertë të ushqimit, në anën tjetër, u rekomandojnë qytetarëve që gjithmonë t’i lexojnë vlerat ushqyese në produktet e paketuara, ashtu si edhe afatin e përdorimit.

Si kontrollohen produktet?

Zëdhënësi i AUV-it, Lamir Thaçi, thotë se në periudhën janar-gusht të këtij viti, agjencia ka asgjësuar mbi 500 mijë kilogramë produkte të dyshimta në tregun e Kosovës.

Sipas tij, ato kanë përfshirë: mish, qumësht, produkte me orgjinë bimore, biskota, perime, pije e të tjera.

Asgjësimi bëhet kur produktet nuk i kalojnë testet e sigurisë – qoftë për prani të substancave të ndryshme apo ruajtjes në temperatura jo të duhura.

Inspektorët e AUV-it bëjnë kontrolle të vazhdueshme të mallrave në pika kufitare, në terminale doganore dhe në biznese, përkundër faktit se, siç thotë Thaçi, numri i tyre është i vogël në krahasim me shifrën prej dhjetëra mijëra biznesesh.

“Fusha e sigurisë ushqimore është komplekse dhe kërkon angazhim të përditshëm, sepse produktet mund ta ndryshojnë gjendjen e tyre. Për sigurinë në ushqim nuk janë as 100 inspektorë dhe ky numër është i vogël”, thotë Thaçi.

Ai shpjegon se mostrat për testim të produkteve bëhen në tre laboratorë që i ka Kosova për këtë qëllim. Në raste të caktuara, shton ai, autoritetet bashkëpunojnë edhe me laboratorë nga vendet e rajonit dhe të Bashkimit Evropian.

“Gjithmonë vendoset për asgjësimin e produkteve të dyshimta, ndërsa ndaj operatorit ekonomik që ka vendosur produkte të dyshimta në treg, iniciohet fletëparaqitje për gjykatë”, thotë Thaçi.

Ai shton se, gjatë këtij viti, janë iniciuar disa fletëparaqitje të tilla, por nuk ofron shifër të saktë.

Sipas Ligjit për Ushqim në Kosovë, gjobat për operatorët ekonomikë për shkelje të dispozitave ligjore, përfshirë vendosjen e ushqimeve të pasigurta në treg, nisin prej 500 eurosh dhe shkojnë deri në 20 mijë euro.

AUV-i, institucion që vepron nën Qeverinë e Kosovës, ka zbuluar edhe më herët produkte të dyshimta në tregun e Kosovës, të cilat kanë shkaktuar debat në lidhje me cilësinë ushqimore.

Rasti i fundit ka ndodhur vitin e kaluar, kur AUV-i ka urdhëruar tërheqjen nga tregu të të gjitha produkteve të markës së importuar “Wudy”, si sallame e virshlle, pas dyshimeve se në to ka pasur një lloj bakteri.

Kosova importon shumicën e mallrave nga vendet fqinje, por edhe ato të BE-s, pasi industria e prodhimit nuk është shumë e zhvilluar.

Si të kujdesen qytetarët?

Derisa përgjegjësinë për kontrollin e ushqimeve e mbajnë institucionet, nutricionistët thonë se disa veprime mund t’i bëjnë edhe vetë qytetarët për të rritur sigurinë për shëndetin.

Sipas tyre, duhet kontrolluar gjithmonë data e skadimit, ndërsa produktet si mishi, qumështi, vezët nuk bën të qëndrojnë për kohë të gjatë në temperatura të larta, por të ruhen në frigoriferë.

Nutricionistja Vala Pupovci thotë për Radion Evropa e Lirë se ruajtja e ushqimit në mënyrë të duhur, është e domosdoshme për të parandaluar problemet e ndryshme shëndetësore.

Sipas saj, një rëndësi të madhe për shëndetin ka edhe kontrollimi i vlerave ushqyese të një produkti.

“Vlerat ushqyese në ambalazhe, zakonisht, përfshijnë kaloritë, proteinat, yndyrat, yndyrat e ngopura, karbohidratet, sheqerin e shtuar, fibrat, natriumin dhe disa prej vitaminave e mineraleve, si vitamina D, hekuri, kalciumi dhe kaliumi”, thotë Pupovci.

“Një person me mbipeshë, për shembull, duhet pasur kujdes kaloritë e ushqimit që konsumon, ndërkaq një person që ka probleme me hipertension, duhet pasur parasysh sasinë e natriumit që ushqimi ka”, shpjegon ajo.

Çfarë kanë bërë institucionet?

Siguria ushqimore është standard i Bashkimit Evropian, ku Kosova synon të anëtarësohet.

Në programin e Qeverisë së Kosovës, të udhëhequr nga Albin Kurti, kjo temë është e ndarë në një sektor të veçantë.

Aty thuhet se Qeveria synon “avancimin e politikave të sigurisë së ushqimit dhe përafrimin e tyre me standardet e BE-së.

Në vitin 2022, Kuvendi i Kosovës ka miratuar Ligjin e ri për Ushqim, i cili parasheh sigurinë e përgjithshme të produkteve, sipas standardeve të BE-së.

Ky ligj ka për qëllim përcaktimin e parimeve dhe kërkesave të përgjithshme për sigurinë e ushqimit dhe të ushqimit për kafshë, masat dhe procedurat lidhur me ushqimin dhe ushqimin për kafshë, si dhe përcaktimin e autoritetit kompetent për sigurinë e ushqimit dhe të ushqimit për kafshë.

Sipas ligjit, ushqim i dëmshëm dhe jo i sigurt për njerëz konsiderohet ai që, mes tjerash, përmban mikroorganizma ose parazitë të rrezikshëm për shëndetin mbi kufirin e lejuar, toksinë të baktereve, mykotoksinë ose substanca tjera toksike mbi kufirin e lejuar.

Çfarë thotë OBSH-ja?

Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë, qasja në produkte të sigurta dhe me vlera ushqyese është kyçe për një shëndet të mirë.

OBSH-ja thotë se ushqimi i pasigurt që përmban baktere, viruse, parazitë ose substanca të dëmshme kimike, mund të shkaktojë më shumë se 200 sëmundje të ndryshme – duke filluar nga diarreja deri te kanceri.

Çdo vit, sipas OBSH-së, rreth 600 milionë njerëz – ose gati 1 në 10 njerëz – sëmuren, pasi hanë ushqim të kontaminuar, dhe kjo rezulton me rreth 420.000 vdekje. /REL

“Toka Management”, kompani britanike që punon në mirëmbajtjen e hekurudhave në Londër, vjen edhe në Kosovë, përmes qendrës së trajnimit hekurudhor, raporton EO.

Gjatë ceremonisë së hapjes, u tha se parimet themelore të funksionit të një hekurudhe janë të sigurojë një rrjet transporti cilësor që nxit tregtinë dhe sjell mallra në jetën e përditshme – gjë që fatkeqësisht nuk është rasti me hekurudhat në Ballkanin Perëndimor.

Prandaj, qëllimi kryesor i qendrës do të jetë trajnimi dhe aftësimi i të rinjve në infrastrukturën e hekurudhave dhe menaxhimin e tyre.

Zëvendësambasadori britanik, Paul O’Connor, u shpreh i lumtur se vendi i tij, vendi i parë që ka zhvilluar hekurudhat në botë, do ta ndajë eksperiencën dhe përvojën shumëvjeçare me Kosovën.

Siç u shpreh ai në hapjen e “Toka Management”, hekurudhat kanë luajtur rol kyç në ekonominë e Mbretërisë së Bashkuar e tani do ta ndihmojnë edhe ekonominë kosovare, duke e lidhur, përmes një hekurudhe, Prishtinën me portin e Durrësit.

“Të gjithë ne në Ambasadën Britanike këtu jemi shumë krenarë për partneritetin e thellë midis Mbretërisë së Bashkuar dhe Kosovës. Kjo vjen fillimisht si mbështetje e NATO-s dhe intervenimit të saj në luftën që zuri vend në luftën e ’99ës dhe për mbështetjen afatgjatë për Kosovën dhe ndërtimin e shtetit”.

“Jemi krenarë që jemi shteti i parë që e ka njohur Kosovën në 2010, dhe kemi qenë miq dhe partnerë të fuqishëm që atëherë. Brenda sektorit të edukimit ne jemi të lumtur që po mbështesim programe të ndryshme duke përfshirë programin e bursave “Chevening” që u mundëson studentëve kosovarë të studiojnë në Mbretëri të Bashkuar si dhe një numër të madh të programeve dhe është emocionuese të shoh një ambient britanik në edukim dhe specializim në sektorin hekurudhor. “

“Mbretëria e Bashkuar ka qenë vendi i parë në botë që ka zhvilluar hekurudhat dhe hekurudhat kanë luajtur një rol kyç në zhvillimin tonë shoqëror dhe ekonomik përgjatë shekullit 19 dhe 20. Mbretëria e Bashkuar vazhdon të zhvillojë infrastrukturë të re në shumë qytete duke përfshirë Londrën dhe projekte për të zhvilluar hekurudha me shpejtësi të madhe”.

“Jam shumë i kënaqur me këtë pasi po i lejon ekspertët britanikë të ndajnë përvojën e tyre këtu në Kosovë, me plane për një hekurudhë të re që do e lidhë Prishtinën me portin e Durrësit. Do të ketë kërkesë për punëtorë të aftësuar në infrastrukturën e hekurudhave dhe menaxhimin e tyre. Juroj sukses të madh me këtë projekt”, ka thënë ai, raporton EO.

Geri Selenica, drejtor i Qendrës për Studime Strategjike në Shqipëri, ka thënë se synim kryesor është lidhja e Ballkanit Perëndimor me pjesën tjetër të Evropës, përmes porteve dhe hekurudhave të reja.

Selenica ka thënë se Qeveria e Shqipërisë tanimë e ka përfunduar dizajnin e portit të ri, Porto Romani, që do të jetë njëri nga gjashtë portet më të thella në detin Mesdhe.

Siç tha ai, porti do të jetë avantazh për zhvillimin ekonomik dhe konkurrencën me vendet evropiane.

“Ne po mundohemi që ta lidhim Ballkanin Perëndimor me pjesën tjetër të Evropës, kryesisht përmes porteve dhe hekurudhave të reja. Agjenda jonë u mirëprit para 3 vjetësh nga administrata Amerikane dhe u përfshi në marrëveshjen e stabilizimit mes Kosovës dhe Serbisë, më 2022”.

“Mendoj se qeveria shqiptare e ka përfunduar tashmë dizajnin e portit të ri në Porto Romano që do të jetë njëri nga gjashtë portet më të thella në detin Mesdhe dhe automatikisht ky port do të japë një avantazh përshtatshmërie ndaj ekonomisë sonë për të konkurruar me ekonomitë evropiane”.

“Por ky port është tërësisht ekonomik nëse nuk e integrojmë portin me hekurudha të reja. Aksesi më i rëndësishëm është që qendra perëndimore të lidhet prej Shqipërisë, Malit të Zi, Bosnjës dhe gjithë rrugës së Evropës Perëndimore dhe në lindje aksesi më i rëndësishëm do të jetë që të lidhë hekurudhat e Shqipërisë me ato të Kosovës dhe që të lidhë Nishin dhe Serbinë, e prej andej të shkojë në Bullgari e Romani”.

“Deri më tani këto qeveri janë përkushtuar që të paguajnë për studimin përkatës por duke parë burokracinë mendojmë se mënyra më e mirë për të zhvilluar këtë infrastrukturë nuk është nëpërmjet kornizës ËBIF, sepse normalisht secila do të marri vite dhe me ËBIF shtetet fqinje sidomos Kroacia, Sllovenia dhe Greqia nuk duan që ne të kemi një port të mirë si dhe hekurudha tejet funksionale”.

E drejtori Ekzekutiv i Odës Ekonomike Britanike në Kosovë, Bekim Kastrati, e ka quajtur hapjen e “Toka Management” një storie suksesi.

Kastrati ka thënë se Ballkani Perëndimor ka nevojë për një plan të qartë të zhvillimit hekurudhor e se një plan do ta bënte transportin atraktiv në këtë rajon.

“Më në fund po vijmë me një storie suksesi nga e gjithë ajo punë e madhe e bërë, jo vetëm nga Agimi, Viola e Niku. Pres që ata të marrin pjesë në sukseset e mëtutjeshme të kompanisë. Duket se këtë herë shqiptarët po flasin anglisht e britanikët shqip, që është gjë e mirë”.

“Do të dëshiroja që të nënvizoja disa gjëra në kuadër të këtij eventi; arritja e një transporti cilësor që sjellë besim në jetën tuaj të përditshme. Të gjitha format e tjera të transportit duhet përmendur, se duhet arritur efiçiencë e plotë e udhëtimit, për pasagjerët të reduktohet kostoja.

“Ballkani Perëndimor ka nevojë për një plan të qartë të zhvillimit hekurudhor. Geri Selenica e përmendi një plan në zhvillim e sipër për Ballkanin Perëndimor që ofron një rrugë për të ardhmen e hekurudhave që do t’i mbyllte largësitë midis shteteve. Një plan hekurudhor i mirë në Ballkanin Perëndimor do të mund ta bënte transportin atraktiv në këtë rajon”.

“Për më tepër ne duhet të shikojmë të ndërtojmë një transporti në korniza, ndërtimi i një rrjeti hekurudhor të digjitalizuar me një tren direkt ekspres të lidhur në mes të qyteteve më kryesore të rajonit do të ndihmonte në zhvillimin e një lidhje më të zhvilluar dhe një ambient më të sigurt për njerëz dhe biznese në Ballkanin Perëndimor”.

Nënkryetarja e PDK-së, Vlora Çitaku, e ka quajtur skandaloze përpjekjen e kryeministrit Albin Kurti për t`u përzier në zgjedhjet e brendshme të Zvicrës.

Ajo ka vlerësuar se më mirë do të ishte që kryeministri të angazhohet për largimin e sanksioneve që BE-ja ia ka vendosur Kosovës.

Në profilin e tij në “Facebook”, Çitaku ka shkruar se koston e sjelljes së tij po e paguan Kosova.

“Kryeministër, sa përzihesh vend e pa vend në punë të brendshme e në zgjedhjet parlamentare në rajon e Evropë, angazhoju pak me i largu sanksionet që i janë vënë Kosovës nga perëndimi. Skandaloz. Koston e sjelljes tuaj të papërgjegjëshme po e paguan Kosova”, ka shkruar Çitaku.

“Katana 138”. Ky ishte tatuazhi që Mirlind Daku e tregoi pas festës dhe heqjes së fanellës me golin e dytë shënuar kundër Polonisë, në fitoren që Kombëtarja shqiptare mori 2-0 kundër Polonisë në “Air Albania”.

Tatuazhi drejtuar dëshmorit të UÇK-së Agim Ramadani bëri që sulmuesi nga Gjilani të bëhej temë jo vetëm për lojën në fushë. Daku edhe njëherë në risjell në kujtesë sakrificën sublime dhe derdhjen e gjakut për liri. Diçka të tillë bëri edhe komandanti i “Brigadës 138” të UÇK-së, Agim Ramadani në 1999.

Komandant Agim Ramadani, në luftën për liri mori pseudonimin “Katana”, shpatë e hollë dhe e mprehtë e përdorur nga luftëtarët samurai në Japoni, e saktë dhe vdekjeprurëse.

Komandant “Katana” ishte pjesë e betejës më të rëndësishme për fatet e luftës së UÇK-së kundër pushtuesve serbë në Kosovë. Më 9 prill të vitit 1999, në krye të opearacionit “Shigjeta”, Agim Ramadani dhe njësiti “Kobra” i Brigadës 138, nisin në orët e para të mëngjesit një sulm frontal me armikun. Qëllimi ishte thyerja e kufirit shqiptaro-shqiptar, në mënyrë që armët dhe materialet logjistike që vinin nga Shqipëria mëmë të kalonin lirshëm për të furnizuar Ushtrinë Çlirimtare të Kosovës.

Komandant “Katana” bëhet pjesë e përjetësisë dy ditë më vonë, kur më 11 prill mbylli sytë duke rënë në betejë. Dhimbja ndër shokë është e madhe. Shqipëria humbet një atdhetar të çmuar e djalë trim, Kosova një bir që dha jetën për lirinë e saj.

Për kujtimin e tij në ndeshjen e Kombëtares nga Mirlind Daku, foli për Report TV edhe e veja e Dëshmorit, Shukrie Ramadani. Për emisionin “Sot Live në Shqipëri” me gazetarin Andi Kapxhiu, bashkëshortja e heroit të lirisë u shpreh e emocionuar nga gjesti, teksa nuk e dinte më herët për këtë tatuazh të sulmuesit.

“Ndeshjet që ka kombëtarja jonë, çdo shqiptar i ndjek me shpresë dhe dashuri për fitore. Jam e gëzuar për fitoren dhe për gjestin e Mirlindit, që solli në skenë heronjtë tanë.

Tatuazhi? Kur hoqi fanellën dhe tatuazhi ishte me Agimin, na gazoi shumë. Jo vetëm ne, po për çdo familje dëshmori që ka kontribuar për atdheun”, tha ajo.

Më pas Shukrie Ramadani tregon se Dëshmori “Katana 138” nuk është vetëm bashkëshorti i saj, por heroi i të gjithëve.

“E njihni lojtarin? Jo, nuk e dija as nga emri. Nuk dija as që kishte tatuazh. Janë qindra djem që kanë një tatuazh të tillë. Agimi ishte luftëtar i lirisë, nuk është më vetëm i imi, është i të gjithëve. Është poeti, piktori dhe komandanti. Brezat e rinj po mësojnë për heronjtë që i sollën lirinë dhe tanimë i kanë edhe në trupat e tyre si tatuazh. Do kërkoj që të gjej Dakun dhe besoj se do e takoj, dua t’iu dërgoj edhe një foto më me të. Fitorja ishte e përbashkët edhe me Brigadën 138, për të gjithë luftëtarët”, tha zonja Ramadani.

Më pas edhe një mendim për lojën e Kombëtares, teksa kërkohet Europiani.

“Jemi më të fortë dhe të denjë, ndjekim Kombëtaren dhe Kosovën. Kemi dëshirë që të kemi suksese me të dyja dhe të shkojmë në Europian. T’i gëzohemi fitores dhe me Sylvinhon i tregojmë botës se kemi vlera”, tha e veja e Agim Ramadanit, Shukria.

Kompania Rajonale e Ujësjellësit “Prishtina” ka paralajmëruar aksion të madh të shkyçjes në Komunën e Obliqit, për borxhlinjtë e mëdhenj të shërbimeve të ujit dhe konsumatorët ilegal.

Ky aksion do të fillojë nga ora 10:300 dhe me asistimin e Policisë së Kosovës.

“Nesër 13 shtator 2023, e mërkurë duke filluar nga ora 10:30 do të kemi aksion të madh me disa ekipe të shkyçjes dhe inspektorë , me fokus konsumatorët që kanë borxhe tejet të mëdha në komunën e Obiliqit. Në këtë aksion do të asistoj edhe Policia e Republikës së Kosovës”, thuhet në njoftim.

Ndryshe, KRU “Prishtina” ka bërë me dije se borxhi ndaj shërbimeve të ujit është mbi 45 milionë euro, prej të cilave 40 milionë janë nga sektori i amvisërisë dhe mbi pesë milionë nga sektori i bizneseve të vogla e të mëdha.

Kryetari i Prishtinës, Përparim Rama njofton se ditëve të fundit kanë shkëputur tre kontrata me kompani të papërgjegjshme të cilat siç thotë ai nuk kanë respektuar kushtet e kontratave të nënshkruara.

Rama thekson se kanë pasur ngecje të mëdha në realizim të punimeve duke mbajtur projektet e papërfunduara dhe duke vështirësuar jetën e qytetarëve në lokacionet përkatëse.

“Kompanitë në fjalë nuk kanë dëshmuar profesionalizëm dhe seriozitet në zbatimin e planit dinamik. Rrjedhimisht, kanë pasur ngecje të mëdha në realizim të punimeve duke mbajtur projektet e papërfunduara dhe duke vështirësuar jetën e qytetarëve në lokacionet përkatëse. Nuk do të tolererojmë papërgjegjësi dhe joseriozitet në projektet e Kryeqytetit. Kompanive që tilla do t’u konfiskojmë sigurimin e ekzekutimit të punimeve që arrin vlerën 10% të shumës së projektit. Do të vazhdojmë të sigurojmë cilësi e standard të ri të ndërtimit në rrugëtimin tonë të transformimit të Kryeqytetit”, njofton Rama.