Category: SHKENCË

Edhe pse tingëllon si fantazi, trupi i njeriut prodhon realisht një dritë shumë të dobët, e cila është e padukshme për syrin e lirë. Ky fenomen quhet bioluminishencë ultra-e dobët dhe lidhet me reaksionet kimike që ndodhin vazhdimisht në qelizat tona. Gjatë proceseve metabolike, veçanërisht atyre që përfshijnë oksigjenin, krijohen molekula të quajtura elektrone eksituese, të cilat lëshojnë energji në formën e fotoneve. Ky proces është shumë i ngjashëm me atë që ndodh tek disa organizma bioluminiscentë në natyrë, si meduzat apo disa lloje peshqish të thellësive detare, megjithëse tek njeriu drita është 1,000 herë më e dobët sesa ajo e këtyre kafshëve.

Kjo dritë është kaq e dobët saqë nuk mund të shihet pa pajisje shumë të ndjeshme fotografike, por studimet e fundit kanë përdorur kamera ultra të ndjeshme CCD për të regjistruar këtë fenomen. Hulumtimet e kryera nga Tokyo University of Science dhe shkencëtarë japonezë kanë treguar se intensiteti i dritës ndryshon gjatë ditës dhe natës dhe është i ndikuar nga aktiviteti metabolik i qelizave dhe niveli i oksidimit të tyre. Kjo lidhje me stresin oksidativ dhe aktivitetin celular e bën këtë fenomen të rëndësishëm për studimet biomjekësore, pasi mund të përdoret për të monitoruar gjendjen metabolike të indeve në mënyrë jo-invazive.

Përveç studimeve laboratorike, hulumtimet kanë treguar se drita e trupit lidhet me ritmet cirkadiane dhe ciklin ditë-natë, duke reflektuar aktivitetin e trurit, nivelin e hormonit melatonin dhe metabolizmin bazal. Ekspertët besojnë se zhvillimi i kamerave më të avancuara mund të çojë në përdorime klinike të këtij fenomeni, për shembull, për vlerësimin e stresit qelizor, diagnostikimin e hershëm të sëmundjeve metabolike apo monitorimin e shëndetit të organeve pa përdorur imazhe me rreze X ose procedura invazive.

Ky zbulim i pazakontë tregon se trupi i njeriut është më kompleks dhe i ndritshëm – në kuptimin e vërtetë – nga sa mund të imagjinojmë. Ai është një shembull i shkëlqyer se si mjekësia moderne dhe teknologjia e avancuar po i zbulon gradualisht sekretet e trupit tonë në nivele që dikur dukeshin si fantastike.

Një nga aktivitetet e mia të preferuara është të shkoj në kopshtin zoologjik në Knoxville, aty ku jetoj, herët në mëngjes, kur kafshët janë më aktive. Një fundjavë, u drejtova fillimisht te shimpanzetë. Ushqimi i tyre i mëngjesit ishte ende i shpërndarë në hapësirën e tyre. Ripley, një nga shimpanzetë meshkuj, mblodhi shpejt fruta dhe perime, duke përdorur herë pas here këmbët pothuajse si duar. Pasi hëngri, ai përdori këmbët për të kapur tubat për lokalizimin e zjarreve që vareshin përreth dhe madje mbante copa kashte e lodra të tjera me gishtat e këmbëve.

U bëra pak xheloz. Pse njerëzit nuk mund t’i përdorin këmbët në këtë mënyrë, duke kapur gjëra shpejt dhe lehtë me gishtat e këmbëve, ashtu siç bëjmë me gishtat e duarve?

Unë jam antropolog biologjik dhe studioj biomekanikën e këmbës dhe kyçit të këmbës te njeriu modern, duke përdorur parime mekanike të lëvizjes për të kuptuar se si forcat ndikojnë në formën e trupit tonë dhe si kanë ndryshuar njerëzit me kalimin e kohës. Muskujt, truri dhe evolucioni i këmbës njerëzore luajnë të gjithë rol në faktin pse nuk mund t’i lëvizësh gishtat e këmbëve veç e veç.

Krahasimi me të afërmit tanë të afërt

Njerëzit janë primatë, që do të thotë se i përkasin të njëjtit grup kafshësh si majmunët e mëdhenj, përfshirë shimpanzetë si Ripley. Në fakt, shimpanzetë janë të afërmit tanë gjenetikë më të afërt, duke ndarë rreth 98.8% të ADN-së me ne.

Evolucioni është një pjesë kyçe e përgjigjes pse shimpanzetë kanë gishta këmbësh kaq të zhdërvjellët, ndërsa tanët duken shumë më të ngathët. Paraardhësit tanë shumë të hershëm ka të ngjarë të lëviznin si shimpanzetë, duke përdorur si krahët ashtu edhe këmbët. Por me kalimin e kohës, linja jonë evolutive filloi të ecte mbi dy këmbë. Këmbët njerëzore duhej të ndryshonin për të na ndihmuar të ruanim ekuilibrin dhe të mbështesnim trupin gjatë ecjes drejt. U bë më pak e rëndësishme që gishtat e këmbëve të lëviznin në mënyrë të pavarur dhe më e rëndësishme që të na mbanin të qëndrueshëm.

Ndërkohë, duart u bënë gjithnjë e më të rëndësishme për përdorimin e veglave, një nga aftësitë dalluese të qenies njerëzore. Me kalimin e kohës, gishtat e duarve u përshtatën për lëvizje gjithnjë e më të sakta dhe të pavarura. Ne përdorim duart për të vizatuar, për të shkruar mesazhe, për të luajtur instrumente muzikore apo për të shtypur në tastierë. Të gjitha këto janë të mundura sepse gishtat tanë mund të bëjnë lëvizje të vogla, të kontrolluara dhe të kujdesshme.

Me pak fjalë, duart dhe këmbët tona evoluuan për qëllime të ndryshme.

Muskujt që lëvizin gishtat

Këto dallime erdhën si rezultat i përshtatjes së muskujve, kockave dhe tendinave për të mbështetur më mirë ecjen dhe ekuilibrin. Duart dhe këmbët kanë një anatomi të ngjashme: të dyja kanë pesë gishta që lëvizen nga muskuj dhe tendina. Këmba e njeriut ka rreth 29 muskuj që ndihmojnë në ecje dhe në ruajtjen e ekuilibrit, ndërsa dora ka rreth 34 muskuj.

Shumica e muskujve të këmbës shërbejnë për të përkulur gishtat poshtë (si kur qëndron në majë të gishtave) ose për t’i ngritur lart (si kur ecën mbi thembra). Gishti i madh i këmbës është i veçantë, sepse ndihmon në shtyrjen e trupit përpara gjatë ecjes dhe ka muskuj shtesë për lëvizjen e tij. Katër gishtat e tjerë nuk kanë muskuj të veçantë për secilin; ata ndajnë disa muskuj të përbashkët, ndaj mund të lëvizin, por jo në mënyrë të pavarur si gishtat e dorës.

Ndryshe nga kjo, gishtat e dorës kontrollohen nga grupe të shumta muskujsh të specializuar, të cilët lejojnë kapjen dhe lëvizjet e sakta.

Roli i trurit

Edhe truri luan një rol të madh. Zona e quajtur korteksi motorik kontrollon lëvizjen dhe u kushton shumë më tepër hapësirë gishtave të duarve sesa gishtave të këmbëve. Kjo do të thotë se truri dërgon sinjale më të detajuara për lëvizjen e gishtave të duarve, duke i bërë ato shumë më të shkathëta.

Nëse keni pyetur ndonjëherë pse gratë më të pjekura admirojnë Pierce Brosnan-in, ndërsa më të rejat priren drejt Zac Efron-it, shkenca duket se ka një shpjegim.

Një studim i ri ka deshifruar se çfarë vlerësojnë gratë e moshave të ndryshme si më tërheqëse te një partner. Studiuesit u kërkuan 122 grave polake, të moshës 19 deri në 70 vjeç, të vlerësonin fotografi burrash që ishin modifikuar digjitalisht për të treguar shkallë të ndryshme të maskulinitetit të fytyrës, mjekrës, formës së trupit dhe masës muskulore.

Analiza, e publikuar në revistën shkencore Adaptive Human Behavior and Physiology, zbuloi modele të qarta që ndryshojnë sipas moshës.

Sipas studimit, gratë më të rritura i gjejnë më tërheqës burrat me mjekër më të plotë dhe trup më të hollë, krahasuar me gratë më të reja. Veçanërisht gratë pas menopauzës i vlerësuan tiparet më femërore të fytyrës dhe trupin në formë “V” si më pak tërheqëse sesa gratë në faza të tjera të jetës.

Kjo mund të shpjegojë pse nënat dhe vajzat shpesh kanë shije kaq të ndryshme kur bëhet fjalë për pamjen fizike. Sipas studiuesve, këto dallime pasqyrojnë tiparet që marrin përparësi në periudha të ndryshme të jetës.

Gratë e reja, në vitet riprodhuese, mund të preferojnë muskujt sepse ato sinjalizojnë forcë fizike dhe formë të mirë shëndetësore. Me kalimin e moshës, shqetësimet riprodhuese zbehen dhe një trup më i hollë – që mund të tregojë shëndet të mirë afatgjatë – bëhet më tërheqës.

Mjekra, nga ana tjetër, lidhet shpesh me pjekuri dhe status shoqëror, cilësi që gratë më të rritura mund t’i vlerësojnë më shumë.

“U gjetën dallime të rëndësishme në vlerësimet e grave,” shkruan ekipi nga Universiteti Mjekësor i Wrocław-it. “Sa i përket tërheqjes fizike, gratë më të rritura i vlerësuan mjekrat mesatare deri të plota si më tërheqëse krahasuar me gratë më të reja.”

Sipas autorëve, edhe pse qimet e fytyrës mund të rrisin perceptimin e maskulinitetit, moshës dhe potencialit riprodhues të një burri, ato mund të sinjalizojnë gjithashtu përkushtim më të ulët ndaj lidhjes dhe investimit prindëror. Për këtë arsye, gratë më të rritura – që nuk fokusohen më te fertiliteti për shkak të ndryshimeve biologjike të menopauzës – mund të vlerësojnë më shumë sjellje që lidhen me stabilitetin, burimet dhe dominancën shoqërore. Po ashtu, mjekra lidhet me moshën më të madhe, gjë që mund të jetë më tërheqëse për gratë e së njëjtës grupmoshë.

Sa i përket muskujve, të qenit i ndërtuar mirë mund të komunikojë aftësinë për të transmetuar përfitime gjenetike dhe për të ofruar mbrojtje familjare – tipare që për gratë e reja përputhen me kërkimin e një partneri afatgjatë për krijimin e familjes. Por, siç theksojnë studiuesit, me kalimin e moshës tiparet që sinjalizojnë agresivitet dhe sukses riprodhues bëhen më pak të rëndësishme.

“Te gratë më të rritura, funksionet ovariane janë në rënie ose tashmë të zbehura; në këtë kontekst, muskulatura e lehtë mund të reflektojë shëndet dhe afrueshmëri, ndërsa muskujt shumë të theksuar mund të perceptohen si frikësues,” shkruajnë ata.

Rezultatet përputhen edhe me të ashtuquajturën “hipotezë e gjyshes”, sipas së cilës, me kalimin e moshës, gratë e zhvendosin fokusin nga kërkimi i partnerit drejt mbështetjes së familjes dhe kujdesit për nipërit e mbesat. Në këtë fazë, stabiliteti dhe besueshmëria marrin përparësi ndaj “gjenetikës ideale” riprodhuese.

Një sondazh i fundit me 2,500 gra në Mbretërinë e Bashkuar tregoi se shtatë në dhjetë preferojnë një burrë me qime në fytyrë sesa një trup të skalitur me “six-pack”. Mustaqja e stilit “outlaw”, si ajo e aktorit Pedro Pascal, doli në vend të parë me mbi një të pestën e votave, ndërsa pamja krejtësisht e rruar u rendit në fund.

“Koha kur barku me muskuj ishte ndezësi kryesor i tërheqjes po perëndon,” tha Sylvia Linzalone, eksperte takimesh nga Wisp. “Qimet e fytyrës i japin një burri karakter të menjëhershëm – sugjerojnë vetëbesim, pjekuri dhe pak mister. Gratë po kërkojnë gjithnjë e më shumë autenticitet, jo thjesht estetikë.”

Në çerekshekullin e fundit, shkenca ka përjetuar një hov të jashtëzakonshëm, duke sjellë zbulime që deri pak vite më parë konsideroheshin të pamundura.

Nga deshifrimi i ADN-së njerëzore dhe revolucionet në mjekësinë gjenetike, te vëzhgimi i vrimave të zeza dhe zbulimi i planetëve të largët, kërkimi shkencor ka ndryshuar mënyrën si kuptojmë jetën, shëndetin dhe universin.

Këto përparime jo vetëm kanë shpëtuar miliona jetë dhe kanë përmirësuar cilësinë e tyre, por kanë hapur edhe horizonte të reja për dekadat që vijnë, duke treguar se investimi në shkencë mbetet një nga motorët kryesorë të përparimit njerëzor.

Pikërisht këto dhjetë zbulime përfaqësojnë arritjet më të rëndësishme dhe më të kuptueshme të kësaj periudhe, që kanë ndikuar drejtpërdrejt në jetën e përditshme dhe në mënyrën si e shohim botën.

Harta e ADN-së njerëzore (Human Genome Project)

Për herë të parë u deshifrua i gjithë kodi gjenetik i njeriut, duke hapur rrugën për diagnostikim më të saktë, mjekësi të personalizuar dhe trajtime gjenetike për sëmundje të rënda.

CRISPR – “gërshërët” e ADN-së

Teknologjia që lejon prerjen dhe rregullimin e gjeneve me saktësi të madhe, duke mundësuar shërime gjenetike, përmirësim të kulturave bujqësore dhe trajtime për sëmundje të rralla.

Vaksinat mRNA dhe revolucioni në shëndetësi

Vaksinat kundër Covid-19 shpëtuan miliona jetë dhe hapën një epokë të re për parandalimin e infeksioneve dhe trajtimin e disa formave të kancerit.

AlphaFold dhe Inteligjenca Artificiale në biologji

IA arriti të parashikojë formën e proteinave, një problem i pazgjidhur për dekada, duke përshpejtuar zhvillimin e barnave dhe kërkimin mjekësor.

Terapia CAR-T kundër kancerit

Qelizat imune të pacientit modifikohen gjenetikisht për të luftuar kancerin, me norma shumë të larta shërimi për disa forma të rënda të sëmundjes.

Zbulimi i grimcës Higgs

Konfirmoi një teori themelore të fizikës dhe shpjegoi pse grimcat kanë masë, duke forcuar modelin standard të universit.

Valët gravitacionale

Për herë të parë u “dëgjua” përplasja e vrimave të zeza, duke hapur një mënyrë krejt të re për të studiuar universin.

Teleskopi James Webb

Na ka dhënë pamjet më të hershme të universit, ka zbuluar galaktika shumë të vjetra dhe ka analizuar atmosferat e planetëve jashtë sistemit diellor.

Zbulimi i mijëra planetëve të tjerë (ekzoplanetë)

U vërtetua se planetët janë të zakonshëm në galaktikë dhe u rritën shanset për të gjetur botë potencialisht të banueshme.

Ndryshimet klimatike: nga teori në prova direkte

Shkenca tani mund të lidhë drejtpërdrejt valët e të nxehtit, përmbytjet dhe zjarret ekstreme me ngrohjen globale të shkaktuar nga njeriu.

25 vitet e fundit tregojnë se kërkimi bazë, edhe kur duket “pa përdorim të menjëhershëm”, mund të ndryshojë rrënjësisht mjekësinë, energjinë dhe mënyrën si kuptojmë jetën dhe universin.

Shkencëtarët janë përballur me një mister të pazakontë: Një planet gjigant në formë limoni që, sipas tyre, sfidon çdo teori të njohur për formimin e planetëve.

Planeti, me madhësi të ngjashme me Jupiterin, u zbulua nga Teleskopi Hapësinor James Webb (JWST) i NASA-s dhe është aq i çuditshëm, sa po vë në pikëpyetje gjithçka që dimë deri tani për universin.

I quajtur PSR J2322–2650b, ky gjigant gazi ka një atmosferë ekzotike të përbërë nga karboni dhe heliumi, ndryshe nga çdo ekzoplanet tjetër i njohur. Në shtresat e sipërme të atmosferës së tij notojnë re bloze, ndërsa thellë në brendësi, këto elemente besohet se kondensohen në diamante.

Nuk rrotullohet rreth një ylli normal

Ajo që e bën këtë planet edhe më të pazakontë është fakti se nuk orbiton një yll si Dielli.

Në vend të kësaj, ai rrotullohet rreth një pulsari – një lloj ylli neutronik, pra bërthama jashtëzakonisht e dendur e një ylli të vdekur, që ka masën e Diellit të ngjeshur në përmasa sa një qytet.

I ndodhur rreth 750 vite-dritë larg Tokës, pulsari e bombardojnë vazhdimisht planetin me rreze gama dhe, përmes gravitetit ekstrem, e shtrin atë në një formë unike, të ngjashme me limonin.

Temperatura ekstreme, si askund tjetër

Kjo ndërveprim i dhunshëm krijon diferenca ekstreme temperaturash, ndër më të mëdhatë e vërejtura ndonjëherë në një planet:

rreth 650°C gjatë natës

deri në 2.030°C gjatë ditës

Edhe për standardet e ekzoplanetëve më të çuditshëm, PSR J2322–2650b është një përjashtim ekstrem.

“Çfarë dreqin është kjo?”

Në një studim të ri, pranuar për botim në revistën The Astrophysical Journal Letters, shkencëtarët përdorën JWST për të analizuar më thellë planetin – dhe zbuluan se është edhe më i çuditshëm nga sa mendohej.

Dr. Peter Gao, bashkautor i studimit nga Carnegie Earth and Planets Laboratory, tha:

“Kur morëm të dhënat, reagimi ynë i parë ishte: ‘Çfarë dreqin është kjo?’

Është krejtësisht ndryshe nga çdo gjë që prisnim.”

Nga rreth 6.000 ekzoplanetë të njohur, ky është i vetmi planet gjigant gazi që orbiton një yll neutronik – gjë që nuk është aspak e zakonshme, pasi këta yje zakonisht shkatërrojnë ose avullojnë gjithçka pranë tyre përmes gravitetit dhe rrezatimit ekstrem.

Një vit që zgjat vetëm 7.8 orë

Planeti ndodhet vetëm 1.6 milion kilometra larg pulsarit, krahasuar me 160 milion kilometra që ndajnë Tokën nga Dielli.

Kjo do të thotë se një “vit” në këtë botë të çuditshme zgjat vetëm 7.8 orë, ndërsa planeti rrotullohet me shpejtësi marramendëse rreth yllit të tij vdekjeprurës.

Atmosferë që nuk duhet të ekzistojë

Por ajo që e bën PSR J2322–2650b një anomali të vërtetë, është përbërja e atmosferës.

Dr. Michael Zhang, bashkautor nga Universiteti i Çikagos, shpjegon:

“Kjo është një lloj atmosfere planetare që askush nuk e ka parë më parë.

Në vend të molekulave të zakonshme si uji, metani apo dioksidi i karbonit, ne pamë karbon molekular, konkretisht C₂ dhe C₃.”

Kjo është jashtëzakonisht e çuditshme, sepse në temperatura kaq të larta, karboni normalisht do të lidhej me atome të tjera. Prania e tij në formë të pastër tregon se në atmosferë pothuajse nuk ka fare oksigjen apo azot.

Nga rreth 150 planetë të studiuar në detaje, asnjëri nuk ka treguar karbon molekular në atmosferë.

Si u formua ky planet? Askush nuk e di

Shkencëtarët pranojnë se nuk kanë ende asnjë shpjegim të qartë për mënyrën se si u formua ky planet.

“A u formua si një planet normal? Jo, sepse përbërja është krejtësisht ndryshe,” thotë Dr. Zhang.

“As nuk mund të jetë rezultat i zhveshjes së shtresave të një ylli, sepse bërthamat yjore nuk prodhojnë karbon të pastër.”

Teoria më e mirë aktuale sugjeron se karboni dhe oksigjeni u kristalizuan në brendësi të planetit, ndërsa ai ftohej. Kristalet e karbonit mund të kenë lundruar drejt sipërfaqes dhe të jenë përzier me helium – çfarë shkencëtarët po vëzhgojnë sot.

Por profesor Roger Romani nga Universiteti Stanford thekson se misteri mbetet:

“Diçka duhet të ketë ndodhur që të mbajë larg oksigjenin dhe azotin. Dhe pikërisht aty qëndron enigma.

Por është bukur të mos dimë gjithçka. Është kënaqësi të kesh një enigmë për ta zgjidhur.”

Si studiojnë shkencëtarët atmosferat e planetëve të largët

Për të analizuar atmosferat e ekzoplanetëve, shkencëtarët përdorin teleskopë gjigantë hapësinorë, si Hubble apo James Webb.

Këta teleskopë studiojnë dritën që kalon përmes atmosferës së planetit. Një nga metodat më të rëndësishme quhet spektroskopia e absorbimit.

Çdo gaz thith një gjatësi vale të caktuar drite, duke lënë vija të errëta në spektër, të njohura si vijat Fraunhofer, të zbuluara për herë të parë në vitin 1814.

Duke analizuar këto vija – dhe veçanërisht atë që mungon – shkencëtarët mund të zbulojnë se cilat kimikate përbëjnë atmosferën e një planeti.

Ky proces duhet të kryhet nga hapësira, sepse atmosfera e Tokës do të ndërhynte dhe do të deformonte rezultatet.

Falë kësaj metode, janë zbuluar elemente si heliumi, natriumi dhe madje oksigjeni në botë krejtësisht të huaja për ne.

Gropa gjigante, disa dhjetëra metra të thella, po hapen në të gjithë Turqinë dhe disa e shohin përmbushjen e profecisë biblike në këtë fenomen shqetësues.

Konkretisht, në Librin e Numrave të Dhiatës së Vjetër, përshkruhet se si toka hapet dhe i gëlltit rebelët si një formë ndëshkimi hyjnor, të cilën disa njerëz e shoqërojnë me shembjet masive të tokës në Rrafshin Kony, rajoni kryesor i kultivimit të grurit në Turqi.

Shumë e interpretuan këtë fenomen në rritje si një shenjë se “Zoti po lëviz”, shkruan Daily Mail.

Megjithatë, shkencëtarët ofrojnë një shpjegim tjetër.

Autoriteti Turk i Menaxhimit të Fatkeqësive dhe Emergjencave ka raportuar 648 gropa masive në Rrafshin e Konyas, kryesisht rezultat i thatësirës së madhe dhe pompimit të tepërt të ujërave nëntokësore.

Ndërsa para vitit 2000 shfaqeshin vetëm disa gropa të thella çdo dekadë, ndryshimet klimatike dhe thatësira e zgjatur konsiderohen fajtorët kryesorë për rritjen dramatike të tyre në 25 vitet e fundit.

Sot, çdo vit regjistrohen dhjetëra shembje të mëdha, disa prej të cilave janë më të gjera se 30 metra.

Problemi shkaktohet nga rënia e niveleve të ujërave nëntokësore, të cilat po thajnë puset, po sforcojnë ekosistemet, po ulin rendimentet dhe po shkaktojnë fundosjen e tokës.

Fermerët që po pompojnë më shumë ujë për të shpëtuar të korrat si panxhari i sheqerit dhe misri po e përkeqësojnë situatën.

Sipas Observatorit të Tokës të NASA-s, rezervuarët e ujit të Turqisë arritën nivelet e tyre më të ulëta në 15 vjet në vitin 2021.

Shkencëtarët paralajmërojnë se rreziqe të ngjashme mund të lindin në pjesë të tjera të botës, duke përfshirë pjesë të Shteteve të Bashkuara, Azisë, Lindjes së Mesme, Mesdheut dhe Australisë, ku nivelet në rënie të ujërave nëntokësore po kërcënojnë komunitetet dhe ekosistemet.

Të njëjtat probleme tashmë po ndikojnë në Shtetet e Bashkuara, me rënie të mëdha të niveleve të ujërave nëntokësore të regjistruara në Rrafshnaltat e Mëdha, Luginën Qendrore dhe Juglindje.

Elon Musk ka deklaruar se “Zoti është krijuesi” në një intervistë të re.

Njeriu më i pasur në botë u intervistua këtë javë nga Katie Miller në podcastin e saj me të njëjtin emër.

Gjatë diskutimit të gjerë – i cili preku ekzistencën e alienëve, kohën e tyre së bashku në Departamentin e Efikasitetit të Qeverisë (DOGE) të drejtuar më parë nga Musk dhe kolonizimin e Marsit – Miller e pyeti drejtorin ekzekutiv të Tesla-s për bindjet e tij shpirtërore.

I pyetur nga Miller, “kë kërkoni më shumë”, Musk u përgjigj: “Krijuesin”.

“Cili është qëndrimi yt ndaj Zotit?”, pyeti ajo më pas.

“Zoti është krijuesi”, tha Musk.

“Megjithatë, ti nuk beson në Zot, apo jo?”, këmbënguli Miller.

“Epo, unë besoj se ky univers erdhi nga diçka. Njerëzit kanë etiketa të ndryshme për Zotin”, tha miliarderi.

Shkencëtarët nga Universiteti i Pensilvanisë dhe Universiteti i Michigan-it kanë krijuar një robot mikroskopik, më i vogël se një kokërr kripë, që mund të lëvizë, të ndjejë mjedisin dhe të marrë vendime të thjeshta vetë.

Ky robot, i përshkruar në revistën Science Robotics, mund të hapë rrugën për të ardhmen e robotëve që do të përdoren brenda trupit të njeriut për trajtime mjekësore, si riparimi i indeve ose shpërndarja e barnave në zona të vështira për kirurgët.

“Ky është roboti i parë i vogël që mund të ndiejë, mendojë dhe veprojë”, tha bashkautori i studimit Marc Miskin, një profesor asistent i inxhinierisë elektrike dhe sistemeve në Universitetin e Pensilvanisë.

Roboti përdor qeliza diellore për energji dhe sistem elektrodash për të lëvizur në ujë, duke i mundësuar të “notojë”.

“Në këtë nivel, madhësia dhe buxheti i energjisë së robotit janë të krahasueshme me shumë mikroorganizma njëqelizorë,” shkroi ekipi në studim.

Ai mund të komunikojë me operatorët njerëzorë, duke dërguar informacione mbi mjedisin që ndodhet dhe duke marrë urdhra nga laptopi.

Kompjuteri i tij është dukshëm më i ngadaltë se një laptop modern, por mjaft i fuqishëm për t’iu përgjigjur ndryshimeve në mjedisin e tij, siç është temperatura.

“Ne mund t’i dërgojmë mesazhe duke i thënë se çfarë duam që të bëjë dhe ai mund të na dërgojë mesazhe për të na treguar se çfarë pa dhe çfarë bëri”, shpjegoi Miskin.

Shkencëtarët theksojnë se ky robot është ende eksperimental dhe nuk është i gatshëm për përdorim në trupin e njeriut, por brenda dhjetë vjetësh mund të shërbejë për aplikime reale mjekësore.

“Nuk do të habitem nëse brenda 10 vjetësh kemi aplikime në botën reale për këto lloj robotësh”, theksoi bashkautori David Blaauw i Universitetit të Miçiganit.

Hapi tjetër i kërkimit është të lejohet komunikimi ndërmjet robotëve të vegjël, duke krijuar një rrjet inteligjent mikroskopik brenda trupit.

Testimet fillojnë në 2027, me synimin që energjia diellore të fuqizojë të dhënat

Drejtori i përgjithshëm i Google, Sundar Pichai, ka njoftuar se kompania po shqyrton mundësinë e ndërtimit të qendrave të të dhënave në hapësirë, me qëllim që të shfrytëzohet në mënyrë më efikase energjia e Diellit.

Në një intervistë për Fox News, Pichai tha se Google punon intensivisht në zhvillimin e kompjuterëve kuantikë, por po ashtu po eksploron projekte ambicioze që shkojnë përtej tokës.

“Po punojmë në kompjuterizim kuantik, dhe një nga idetë tona të mëdha është që një ditë të kemi qendra të të dhënave në hapësirë që do të shfrytëzojnë më mirë energjinë e Diellit,” deklaroi ai.

Sipas Pichai, synimi është që këto qendra të vendosen “sa më afër Diellit”, ndërsa plani fillestar parashikon hapin e parë të testimit në vitin 2027, duke dërguar në orbitë “paketa me rafte të vogla me kompjutera”.