Category: SHKENCË

Një vrimë e zezë supermasive po “puq” mbetjet e një ylli të shpërndarë për katër vite, duke nxjerrë energji të jashtëzakonshme në formë vale radioje, kanë zbuluar ekspertët.

Astronomët thonë se strumeni i valeve radio që del nga vrima e zezë mund të jetë një nga fenomenet më të ndritshme dhe më energjike të zbuluara ndonjëherë në universit. Llogaritjet tregojnë se energjia e saj aktuale është deri në 100 trilion herë më e madhe se ajo e famshme e Death Star, superarmës së Star Wars.

Përhapja e energjisë nga vrima e zezë është jashtëzakonisht e pazakontë, pasi zakonisht yjet që afrohen shumë pranë vrimave të zeza shkatërrohen nga graviteti i tyre, por nuk emitojnë kaq shumë energji për vite me radhë. Astronomët parashikojnë se shpejtësia e këtij “puqjeje kozmik” do të rritet edhe më shumë, duke arritur kulmin vitin e ardhshëm.

Fenomeni filloi në vitin 2018, kur një yll i vogël u shpërnda pas afrohet pranë vrimës së zezë në një galaksi 665 milion vite dritë larg Tokës. Ky ngjarje, e quajtur “tidal disruption event” ose TDE, prodhoi atë që astronomët e quajnë “spaghettification” – shtrirje vertikale dhe shtrëngim horizontal i yllit në formë të hollë.

Tre vjet pas kësaj masakre, vrima e zezë filloi të ndriçojë qiellin, duke lëshuar sasi të mëdha energjie në vale radioje. Sipas studimit të fundit, energjia e emetuar është 50 herë më e madhe se kur u zbulua fillimisht. Ky fenomen quhet zyrtarisht AT2018hyz, por ekipi e ka pagëzuar “Jetty McJetface”.

Astronomët kanë llogaritur se vrima e zezë po emeton energji të barabartë me shpërthimin e rrezeve gamma dhe potencialisht është një nga ngjarjet më të fuqishme të zbuluara ndonjëherë në univers. Në gjuhën e sci-fi, kjo është një energji të paktën një trilion – ndoshta deri në 100 trilion – herë më e madhe se ajo që do të nxirrte Death Star.

Vrimat e zeza janë aq të dendura dhe graviteti i tyre aq i fuqishëm sa as drita nuk mund të shpëtojë. Ato thithin pluhurin dhe gazin përreth, dhe konsiderohen burime të jashtëzakonshme gravitacioni në galaksi. Si formohen akoma nuk është plotësisht e kuptuar, por besohet se mund të lindin nga kollapsi i reave të mëdha të gazit ose nga vdekja e yjeve gjigandë që shpërthejnë si supernova.

Ky zbulim u botua së fundmi në Astrophysical Journal dhe vazhdon të habisë komunitetin shkencor për energjinë jashtëzakonisht të madhe të prodhuar nga një vrimë e zezë që ende “tret” mbetjet e një ylli.

Shkencëtarë rusë po krijojnë pëllumba të modifikuar me teknologji, që mund të përdoren për vëzhgim të fshehtë ose për qëllime ushtarake.Në kuadër të një projekti me emrin e koduar PJN-1, në trurin e shpendëve implantohen çipa nervorë, ndërsa në gjoks u vendosen kamera dhe rrugët e fluturimit kontrollohen nga operatorë në distancë.

Teknologjia është zhvilluar nga Neiry Group, një startup me seli në Moskë, i cili pretendon se pëllumbat janë më efikasë se dronët tradicionalë falë rrezes më të madhe, qëndrueshmërisë më të lartë dhe aftësisë për të hyrë në zona të vështira për t’u arritur.

Elektroda të vogla futen përmes kafkës së shpendëve dhe lidhen me një stimulues të vendosur mbi kokën e tyre, duke u lejuar operatorëve t’i drejtojnë majtas ose djathtas me telekomandë. Një çantë shpine me energji diellore mban kontrolluesin e fluturimit dhe lidhet me kamerën në gjoksin e zogut.

Neiry thotë se dronët-pëllumba mund të përshkojnë mbi 480 km në ditë dhe mund të përdoren për të monitoruar infrastrukturën, për të inspektuar zona industriale, për të operuar në hapësira ajrore të ndaluara dhe për të ndihmuar në misione kërkimi dhe shpëtimi.

Ndërsa kompania e paraqet projektin si një mjet për monitorimin civil të infrastrukturës, ekspertët paralajmërojnë se teknologjia mund të përshtatet lehtësisht për përdorim ushtarak. Janë ngritur gjithashtu pikëpyetje mbi financimin e Neiry dhe lidhjet e saj politike.

Alexander Panov, drejtori ekzekutiv i Neiry, më herët ka kritikuar atë që e quajti stili “i butë” i të ashtuquajturit “operacion special ushtarak” të Rusisë në Ukrainë dhe i ka përshkruar ukrainasit si “rusë, nga ana kulturore”.

Z. Panov ka thënë se sistemi mund të përshtatet edhe për specie të tjera që mund të mbajnë ngarkesa më të rënda ose të përshtaten më mirë me mjedise të ndryshme.

“Aktualisht, zgjidhja funksionon me pëllumbat, por çdo zog mund të përdoret si bartës,” tha ai. “Për të mbajtur më shumë pajisje, planifikojmë të përdorim korba. Për monitorimin e objekteve bregdetare, pulëbardha, dhe për zona më të mëdha detare, albatrosë.”

Drejtuesi i teknologjisë, i cili e ka përshkruar ambicien e tij përfundimtare si krijimin e një Homo superior për të zëvendësuar Homo sapiens, tha se bio-dronët kanë tërhequr interes nga Rusia, Dubai dhe India, përfshirë një propozim për t’i përdorur për monitorimin e linjave të energjisë.

James Giordano, profesor emeritus i neurologjisë në Universitetin Georgetown dhe këshilltar shkencor i Pentagonit, i tha Bloomberg se, në teori, këta “bio-dronë” mund të përdoren për të transmetuar sëmundje në territorin e armikut.

Pëllumbat do t’i shtoheshin një arsenali gjithnjë e më të pazakontë në fushëbetejën e Ukrainës. Rusia tashmë përdor delfinë të trajnuar për të mbrojtur bazën e saj detare në Detin e Zi nga sulmet nënujore dhe raportohet se ka vendosur terminale Starlink mbi kuaj për të zgjeruar mbulimin e internetit përgjatë vijës së frontit.

Shqetësimet për lidhjet e Neiry me Kremlinin janë shtuar pas një hetimi nga T-Invariant, një media e pavarur kundër luftës e themeluar nga shkencëtarë rusë. Ajo zbuloi se kompania ka marrë rreth një miliard rubla (gati 10 milionë paund) financim, pjesërisht nga burime të lidhura me Kremlinin.

Një pjesë e konsiderueshme ka ardhur nga Nisma Kombëtare e Teknologjisë, një program i nisur nga Vladimir Putini në vitin 2014 për të promovuar lidershipin rus në teknologjinë globale.

Financime shtesë mendohet se kanë ardhur nga firma investimi të lidhura me fondin sovran të pasurisë së Rusisë, i drejtuar nga Kirill Dmitriev, negociatori kryesor i Putinit. Ai ka krijuar lidhje të ngushta me të dërguarit amerikanë Steve Witkoff dhe Jared Kushner dhe ka udhëhequr raunde të njëpasnjëshme bisedimesh paqeje me Ukrainën.

T-Invariant raporton gjithashtu se Neiry merr fonde nga një fond i lidhur me oligarkun e sanksionuar Vladimir Potanin dhe ka lidhje me institutin e inteligjencës artificiale të Universitetit Shtetëror të Moskës, i drejtuar nga vajza më e vogël e Putinit, Katerina Tikhonova.

Në janar 2025, Neiry prezantoi atë që pretendoi se ishte miu i parë në botë i lidhur me inteligjencën artificiale, duke i lejuar atij të aksesojë informacion online dhe të përgjigjet në pyetje përmes një tastiere. Kompania ka thënë gjithashtu më herët se ka ndryshuar trurin e lopëve për të rritur prodhimin e qumështit.

Nëse eksperimentet e Neiry rezultojnë të suksesshme, Rusia do të bëhej një nga pak vendet që kanë zhvilluar teknologji funksionale të bio-dronëve. Vitin e kaluar, shkencëtarë kinezë krijuan bletë kiborgë duke përdorur kontrollues shumë të lehtë të trurit për të drejtuar fluturimin e insekteve.

Një zëdhënës i Neiry Group tha: “Ne bëjmë çdo përpjekje që bio-dronët tanë të përdoren ekskluzivisht për qëllime civile, pa përdorim të fshehtë apo dytësor. Ndër të tjera, ne verifikojmë me kujdes qëllimet e të gjithë partnerëve dhe homologëve tanë.”

Kompania mohoi se ka dijeni për ndonjë lidhje mes investitorëve të saj dhe qeverisë ruse, duke shtuar: “Vlen të theksohet se mbështetja shtetërore është një praktikë e zakonshme dhe e pranuar gjerësisht në mbarë botën: në të gjitha vendet e mëdha, teknologjitë novatore mbështeten nga shteti.”

Neiry Group shtoi se komentet e themeluesit të saj mbi luftën e plotë në Ukrainë “pasqyrojnë pikëpamjet e tij personale si individ dhe nuk përfaqësojnë domosdoshmërisht qëndrimin zyrtar të Neiry Group apo të investitorëve të saj të shumtë.” / The Telegraph

Gjenerata Z është bërë grupi i parë që nga nisja e matjeve moderne të zhvillimit njohës që shënon rezultate më të ulëta se brezi paraardhës, sipas një neuroshkencëtari amerikan, i cili thotë se shkaku kryesor lidhet me varësinë e tepruar nga teknologjia digjitale në arsim.

Dr. Jared Cooney Horvath, ish-mësues dhe sot neuroshkencëtar, deklaroi se të rinjtë e lindur nga viti 1997 deri në fillim të viteve 2010 janë “të frenuar në zhvillimin kognitiv” për shkak të përdorimit masiv të teknologjive digjitale në shkolla.

Sipas tij, që nga fundi i shekullit XIX, kur kanë nisur të mbahen të dhëna mbi zhvillimin njohës, Gjenerata Z është e para që shënon rënie në vëmendje, kujtesë, aftësi leximi dhe matematike, zgjidhje problemesh dhe koeficient inteligjence (IQ), krahasuar me prindërit e tyre.

Duke folur para Komisionit të Senatit amerikan për Tregtinë, Shkencën dhe Transportin, Horvath theksoi se kjo rënie ka ndodhur pavarësisht faktit se të rinjtë sot kalojnë më shumë vite në shkollë sesa fëmijët e shekullit XX. Sipas tij, problemi nuk qëndron te arsimi në vetvete, por te mjetet që përdoren për të mësuar.

Ai e lidh drejtpërdrejt këtë prapambetje me rritjen e përdorimit të asaj që quhet “teknologji arsimore” (EdTech), si kompjuterët dhe tabletët, duke argumentuar se truri i njeriut nuk është i ndërtuar për të mësuar përmes videove të shkurtra dhe përmbledhjeve me fjali të shpejta.

“Më shumë se gjysmën e kohës që një adoleshent është zgjuar, e kalon duke parë një ekran,” tha Horvath. “Njerëzit janë biologjikisht të programuar të mësojnë nga njerëz të tjerë dhe nga studimi i thellë, jo duke rrëshqitur nëpër ekrane me pika përmbledhëse.”

Sipas tij dhe ekspertëve të tjerë që dëshmuan para Kongresit, të mësuarit funksionon më mirë përmes ndërveprimit të drejtpërdrejtë njerëzor – mësues me nxënës, nxënës me njëri-tjetrin – dhe jo përmes ekraneve, të cilat ndërhyjnë në proceset biologjike që ndërtojnë përqendrimin, kujtesën dhe kuptimin e thellë.

Horvath theksoi se problemi nuk është keqpërdorimi i teknologjisë, mungesa e trajnimit apo aplikacione më të dobëta, por vetë mospërputhja e teknologjisë me mënyrën se si funksionon natyrshëm truri i njeriut.

Si drejtor i LME Global, një organizatë që shpërndan kërkime mbi trurin dhe sjelljen, ai deklaroi se të dhënat tregojnë se aftësitë njohëse nisën të ngecin dhe madje të bien rreth vitit 2010. Sipas tij, biologjia njerëzore nuk ka ndryshuar aq shpejt për të qenë shkaku, ndërsa shkollat në thelb mbetën të njëjtat.

“Nëse shihni të dhënat, sapo vendet adoptojnë gjerësisht teknologjinë digjitale në shkolla, performanca bie ndjeshëm,” u shpreh ai para ligjvënësve më 15 janar.

Horvath shtoi se ky fenomen nuk kufizohet vetëm në SHBA. Studimet e tij, që përfshijnë rreth 80 vende, tregojnë një prirje gjashtëdekadëshe të përkeqësimit të rezultateve mësimore, sa më shumë që teknologjia futet në klasa.

Madje, fëmijët që përdorin kompjuterë rreth pesë orë në ditë për detyra shkollore shënojnë rezultate dukshëm më të ulëta sesa ata që përdorin pak ose aspak teknologji në mësim.

Në SHBA, të dhënat nga Vlerësimi Kombëtar i Progresit Arsimor (NAEP) tregojnë se, në shtetet ku u aplikuan programet “një nxënës – një pajisje”, rezultatet shpesh u stagnuan ose ranë shpejt.

Megjithatë, Horvath vëren se shumë të rinj të Gjeneratës Z nuk janë të vetëdijshëm për këto vështirësi dhe shpesh janë tepër të sigurt për inteligjencën e tyre.

“Shumë prej tyre janë të mbingarkuar me vetëbesim për sa të zgjuar mendojnë se janë. Sa më të zgjuar mendojnë se janë, aq më pak rezulton të jenë,” tha ai.

Ai paralajmëroi se mënyra se si të rinjtë konsumojnë informacion përmes platformave si TikTok – me fjali të shkurtra dhe video të shpejta – ka ndikuar që edhe shkollat të përshtaten me këtë stil, në vend që ta sfidojnë atë.

“Fëmijët në kompjuterë skanojnë, nuk lexojnë thellë. Në vend që arsimi të formësojë sjelljen e nxënësve, ne po e riformësojmë arsimin për t’iu përshtatur mjetit. Kjo nuk është përparim, është dorëzim,” paralajmëroi Horvath.

Në seancën e janarit, ekspertët e arsimit e cilësuan situatën si një “emergjencë shoqërore” dhe rekomanduan vonimin e dhënies së smartfonëve fëmijëve, rikthimin e telefonave të thjeshtë për moshat e vogla dhe kufizime të gjera kombëtare për përdorimin e teknologjisë në shkolla, duke marrë shembull nga politikat kufizuese të vendeve skandinave.

Muaji Janar i vitit 2025 ishte më i ngrohti i regjistruar ndonjëherë, duke vijuar me një seri temperaturash ekstreme globale pavarësisht një ndryshimi drejt modelit të motit ftohës të La Nina-s. Alarmin për keto fakte e kanë thënë shkencëtarët e Bashkimit Evropian.

Janari zgjati me një seri të nxehtësisë së jashtëzakonshme, në të cilën 18 nga 19 muajt e fundit panë një temperaturë mesatare globale prej më shumë se 1.5 gradë Celsius mbi kohët para-industriale, tha Shërbimi i Ndryshimeve Klimatike Kopernikus i BE-së në një buletin mujor.

Kjo ndodhi pavarësisht se bota u zhvendos nga modeli i ngrohjes El Nino – i cili ndihmoi që viti 2024 të ishte viti më i ngrohtë në botë i regjistruar ndonjëherë – dhe u kthye drejt fenomenti të tij më të freskët të La Nina-s, i cili përfshin ftohjen e ujërave ekuatoriale të Paqësorit dhe mund të frenojë temperaturat globale, shkruan A2.

Temperatura mesatare globale në janar ishte 1.75C më e lartë se në kohët para-industriale.

Kopernicus vlerëson se La Nina ende nuk është zhvilluar plotësisht dhe bota aktualisht është në kushte neutrale midis dy fazave. Modele të tjera të të dhënave mund të ndryshojnë, me shkencëtarët amerikanë që treguan muajin e kaluar se kushtet e La Nina-s ishin formuar.

Shkencëtarët në Berkeley Earth dhe në Zyrën Meteorologjike të Mbretërisë së Bashkuar kanë thënë se presin që viti 2025 të jetë viti i tretë më i ngrohtë i regjistruar ndonjëherë – më i ftohtë se 2024 dhe 2023 për shkak të zhvendosjes drejt La Nina, megjithëse mbeten pasiguri se si do të zhvillohet fenomeni.

Globalisht, temperaturat mesatare të sipërfaqes së detit në janar ishin të dytat më të larta të regjistruara ndonjëherë për këtë muaj, të tejkaluara vetëm në janar 2024.

Një raport nga World Weather Attribution zbuloi se një “stuhi perfekte” e ndryshimeve klimatike dhe modeleve ciklike të motit La Niña nxitën përmbytje katastrofike në të gjithë Afrikën jugore gjatë muajit të kaluar, duke vrarë 200 njerëz dhe duke prekur qindra mijëra të tjerë.

Raporti tregoi se intensiteti i ngjarjeve të tilla ekstreme të reshjeve është rritur me 40% që nga kohërat para-industriale – një shenjë e qartë se temperaturat më të ngrohta të oqeanit të lidhura me emetimet e gazrave serrë janë pjesërisht fajtore – dhe se kushtet aktuale të La Niña i kishin përkeqësuar gjërat.

La Niña përfshin ftohjen e përkohshme të temperaturave në Oqeanin Paqësor qendror dhe lindor. Organizata Botërore Meteorologjike ka parashikuar një La Niña të dobët në këtë cikël, por paralajmëroi se temperaturat e detit më të ngrohta se normale të lidhura me ndryshimet klimatike po rrisin mundësinë e përmbytjeve dhe thatësirave.

Në Kinë, Administrata Meteorologjike zbuloi se temperatura mesatare vjetore arriti një rekord për të dytin vit me 10.9 gradë Celsius (51.6 gradë Fahrenheit), me ditët me temperaturë më të lartë të regjistruara ndonjëherë.

Një moment historik për eksplorimin hapësinor dhe përfshirjen sociale është shënuar këtë fundjavë. Michaela “Michi” Benthaus, 33 vjeçe, inxhiniere gjermane e hapësirës dhe mekatronikës në Agjencinë Europiane të Hapësirës (ESA), është bërë personi i parë në botë që udhëton në hapësirë duke përdorur karrocë.

Benthaus kaloi përtej Vijës Kármán, kufiri i njohur ndërkombëtarisht i hapësirës në lartësinë 100 kilometra mbi nivelin e detit, gjatë një fluturimi suborbital me kapsulën New Shepard të kompanisë Blue Origin. Ngritja u realizua nga baza e kompanisë në Van Horn, Teksas, në kuadër të misionit NS-37. Fluturimi, që zgjati rreth 10 minuta, i ofroi ekuipazhit disa minuta pa gravitet, ku Benthaus përjetoi pamjen unike të Tokës nga hapësira. Ajo e përshkroi eksperiencën si intensive dhe jashtëzakonisht emocionale, duke theksuar se momenti i ngritjes ishte më mbresëlënësi.

Inxhinierja gjermane përdor karrocë që prej vitit 2018, pas një aksidenti me biçikletë që i shkaktoi dëmtim të palcës kurrizore. Ajo ka deklaruar se më parë nuk e kishte konsideruar kurrë hapësirën si një mundësi reale për persona me aftësi të kufizuara. Përmes këtij misioni, Benthaus synon të nxisë përmirësimin e aksesit në fluturimet hapësinore dhe po mbledh fonde për kërkime shkencore mbi dëmtimet e palcës kurrizore. Udhëtimi i saj konsiderohet një hap i rëndësishëm drejt një epoke më gjithëpërfshirëse të eksplorimit hapësinor.

Një studim i ri sugjeron se shikimi i tepërt i filmave dhe serialeve televizive mund të mos jetë gjithmonë një zakon i padëmshëm, por në disa raste lidhet ngushtë me ndjenjën e vetmisë dhe izolimit social.

Sipas studimit të publikuar në revistën shkencore PLOS One, personat që shfaqin shenja varësie nga shikimi pa pushim i serialeve kanë më shumë gjasa të ndihen të vetmuar, krahasuar me ata që shikojnë shumë televizor, por pa shenja varësie.

Studiuesit Xiaofan Yue dhe Xin Cui nga Universiteti Huangshan në Kinë analizuan të dhënat e 551 të rriturve që shikonin të paktën 3.5 orë televizor në ditë dhe më shumë se katër episode në javë. Nga ta, mbi 60 për qind plotësonin kriteret për varësi, të cilat përfshinin obsesionin, rritjen e vazhdueshme të konsumit dhe ndikime negative në jetën personale, punë dhe marrëdhënie.

Rezultatet treguan se vetëm tek personat e varur nga shikimi i tepërt u vu re një lidhje e fortë mes vetmisë dhe kësaj sjelljeje, duke sugjeruar se faktorë psikologjikë, si nevoja për arratisje nga realiteti apo përmirësim emocional, luajnë një rol kyç.

Sipas studiuesve, njerëzit që ndihen të vetmuar mund t’i drejtohen filmave dhe serialeve si një mënyrë për të shmangur emocionet negative ose për të gjetur ngushëllim të përkohshëm.

Organizata Botërore e Shëndetësisë vlerëson se vetmia prek rreth 16 për qind të popullsisë globale dhe paralajmëron se izolimi social lidhet me rreziqe serioze shëndetësore, përfshirë sëmundjet e zemrës, diabetin e tipit 2, depresionin dhe ankthin.

Megjithatë, autorët theksojnë se studimi nuk provon një lidhje të drejtpërdrejtë shkak-pasojë dhe se nevojiten kërkime të mëtejshme për të kuptuar nëse ulja e vetmisë mund të ndihmojë në parandalimin e varësisë nga shikimi i tepërt i filmave.

Kuajt janë në gjendje të nuhasin frikën e njeriut dhe të reagojnë ndaj saj, tregon një studim i ri shkencor. Sipas studiuesve, era e trupit të personave të frikësuar ndikon drejtpërdrejt në sjelljen e kuajve, duke i bërë ata më të trembur dhe më pak të afrueshëm.

Hulumtimi u zhvillua nga shkencëtarë francezë, të cilët analizuan reagimin e kuajve ndaj erës së djersës njerëzore pas shikimit të filmave të frikshëm dhe atyre me përmbajtje pozitive.

Gjatë eksperimenteve, vullnetarët panë skena nga filmi horror Sinister ose pamje të gëzueshme nga filma si Singin’ in the Rain, ndërsa mbanin copa pambuku nën sqetulla për të mbledhur erën e trupit. Këto mostra u vendosën më pas pranë hundës së kuajve.

Rezultatet treguan se kuajt që u ekspozuan ndaj erës së frikës u trembën më lehtë, patën rritje të rrahjeve të zemrës dhe iu afruan më rrallë kujdestarëve të tyre, krahasuar me rastet kur ndienin erën e personave në gjendje të qetë ose të gëzuar.

“Pa e kuptuar, ne u transmetojmë emocionet tona kafshëve”, tha Dr. Léa Lansade nga Universiteti i Tours. “Ky studim tregon se sa e fortë është lidhja mes njeriut dhe kafshëve.”

Studiuesit theksojnë se nuhatja është një mjet i rëndësishëm komunikimi te kafshët, ndërsa ky studim tregon se sinjalet emocionale mund të kalojnë edhe mes specieve të ndryshme.

Sipas autores kryesore të studimit, Dr. Plotine Jardat, kalorësit dhe personat që kujdesen për kuajt duhet të jenë të vetëdijshëm për gjendjen e tyre emocionale.

“Nëse njeriu është i qetë dhe pozitiv, edhe kali reagon më mirë. Por nëse je i frikësuar, kali e ndien këtë dhe mund të reagojë më fort ndaj situatave stresuese”, tha ajo.

Studimi është publikuar në revistën shkencore PLOS One dhe i shtohet kërkimeve të mëparshme që tregojnë se edhe kafshë të tjera, si qentë, janë në gjendje të ndiejnë frikën e njeriut përmes erës.

Viti 2026 pritet të jetë një nga më të rëndësishmit për eksplorimin hapësinor, me misione ambicioze që përfshijnë astronautë, sonda ndërplanetare dhe raketa të gjeneratës së re.

Agjencitë hapësinore evropiane dhe amerikane kanë vendosur në axhendë projekte që mund të shënojnë etapa historike në kërkimin shkencor përtej Tokës.

Një nga momentet më të rëndësishme të vitit do të jetë nisja e astronautes franceze Sophie Adenot drejt Stacionit Ndërkombëtar Hapësinor.

Më 15 shkurt, ajo do të fluturojë nga Kepi Kanaveral në SHBA me kapsulën Crew Dragon të SpaceX, duke u bërë gruaja e dytë franceze që shkon në hapësirë.

Adenot do të qëndrojë rreth tetë muaj në orbitë, ku do të marrë pjesë në eksperimente shkencore dhe misione teknologjike në bashkëpunim me partnerë ndërkombëtarë.

Ndërkohë, vëmendja globale do të jetë edhe te Hëna.

Katër astronautë amerikanë pritet të nisen për një mision rreth satelitit natyror të Tokës, në kuadër të përgatitjeve për rikthimin e qëndrueshëm të njerëzimit në sipërfaqen hënore.

Ky hap shihet si një fazë kyçe drejt misioneve të ardhshme më të largëta, përfshirë edhe Marsin.

Evropa do të jetë gjithashtu aktive në eksplorimin robotik.

Sonda BepiColombo do të vazhdojë udhëtimin e saj drejt Merkurit, duke synuar të zbulojë më shumë rreth planetit më të afërt me Diellin.

Paralelisht, misioni Idefix pritet të niset drejt hënave të Marsit, për të studiuar përbërjen dhe origjinën e tyre.

Një tjetër risi e rëndësishme për vitin 2026 është fluturimi i parë i raketës evropiane të ripërdorshme Maia, një projekt që synon të ulë kostot e lëshimeve në hapësirë dhe të rrisë konkurrueshmërinë e Evropës në sektorin hapësinor.