ATV

Category: SHËNDETËSI

  • Efektet anësore të farave të kungullit – Përse nuk duhet ta teproni

    Efektet anësore të farave të kungullit – Përse nuk duhet ta teproni

    Farat e kungullit janë të pasura me ushqyes të rëndësishëm për shëndetin.

    Falë vitaminave dhe mineraleve, farat e kungullit janë ndër më të pasurat fara për trajtimin e problemeve me prostatën, artritin e depresionit.

    Megjithatë, konsumi i tyre shoqërohet me disa efekte anësore për të cilat duhet të informoheni në këtë artikull të AgroWeb.org.

    Dhimbje stomaku
    Kur konsumohen në sasi të mëdha, farat e kungullit shkaktojnë dhimbje stomaku.

    Për pasojë, ekspertët rekomandojnë ngrënien e sasive të kufizuara në ditë ose shoqërimin e farave me ushqime të tjera.

    Përthithje problematike të ushqyesve
    Pjekja e tepërt dhe përtypja jo korrekte mund të shoqërohet me përthithje problematike të ushqyesve të farave.

    Farat e pjekura krokante nuk përmbajnë vitaminën B6, B12 dhe C.

    Farat duhen pjekur në temperaturë të ulët dhe duhen përtypur siç duhet dhe jo gëlltitur menjëherë.

    Shtim në peshë
    Një sasi prej 100 gramë farash kungulli ofron 559 kalori dhe 49.5 gramë yndyra.

    Sasia e rekomanduar ditore e yndyrave është 164 për qind.

    Konsumi i këtyre farave nxit shtimin në peshë dhe mbipesha është pikënisja e shumë problemeve shëndetësore.

    Njerëzit që nuk duhet të konsumojnë fara kungulli
    Njerëzit që marrin ilaçe që nxisin urinimin nuk duhet të konsumojnë farat e kungullit për shkak të ndërveprimit të keq mes të dyjave gjë që nxit një urinim më të tepërt seç është e nevojshme.

    Farat e kungullit nuk janë të rekomandueshme për njerëzit që kanë nivel të ulët të tensionit të gjakut.

    Ato janë shumë të pasura me antioksidantë gjë që mundëson uljen e tepërt të tensionit, sidomos nëse jeni duke marrë medikamente për këtë problem.

    Pavarësisht të gjithave, farat e kungullit konsiderohen të shëndetshme sepse janë të pasura me vitamina, minerale dhe antioksidantë.

    Këto vlera janë të mira për sa kohë njeriu tregon kujdes ndaj racioneve./AgroWeb.org

  • Pagjumësia rrezikon shëndetin e zemrës

    Pagjumësia rrezikon shëndetin e zemrës

    Personat që vuajnë nga pagjumësia mund të kenë një rrezik më të madh të sëmundjes së arterieve koronare dhe dështimit të zemrës, kanë thënë studiuesit.

    Shkencëtarët analizuan të dhëna nga 1.3 milionë njerëz dhe zbuluan se ata që kishin tipare gjenetike për pagjumësinë kishin gjasa më të larta për të vuajtur nga sëmundjet e zemrës.

    Gjetjet nga ekspertët në Institutin Karolinska në Suedi bazohen në një fushë në rritje të provave që lidhin çrregullimin e gjumit me ngjarje vdekjeprurëse kardiake.

    Sidoqoftë, aktualisht është e paqartë nëse mungesa e gjumit është ajo që shkakton drejtpërdrejt problemet që kërcënojnë jetën ose nëse ato thjesht janë të lidhura gjenetikisht.

    Pagjumësia besohet se prek çdo tre nga dhjetë persona.

  • Pesë vitaminat kryesore që duhen marrë gjatë dimrit

    Pesë vitaminat kryesore që duhen marrë gjatë dimrit

    Nëse gjatë muajve të dimrit ndjeni se jeni në humor të keq, jeni të lodhur, nervoz dhe e keni të vështirë të ngriheni në mëngjes, mund të keni atë që quhet çrregullim afektiv sezonal.

    Ekspertët e shëndetit rekomandojnë aktivitetin fizik, ushqimin dhe pijet e ngrohta dhe të provoni hobi të reja si disa nga mënyrat për të luftuar këto simptoma, por rekomandohen edhe vitamina specifike për të luftuar simptomat e lodhjes dhe për të përmirësuar humorin e zymtë të dimrit.

    Për keqtrajtim dhe lodhje, merrni magnez

    Magnezi ndihmon në prodhimin e energjisë primare në qelizat tona dhe është thelbësor për metabolizmin e energjisë. Përveç kësaj, një sasi e pamjaftueshme e magnezit mund të rrisë ndjenjën e lodhjes.

    Për të rritur energjinë, merrni vitaminë B12

    Nëse keni mungesë të vitaminës B12, marrja e saj mund të ndihmojë në rritjen e niveleve tuaja të energjisë, duke ju lënë të ndiheni të rigjallëruar. Ajo gjithashtu mbështet sistemin tonë nervor dhe tretës duke i mbajtur të shëndetshme qelizat tona të gjakut.

    Nëse keni mungesë të B12, mund të përjetoni simptoma të tilla si lodhje, ndjenjë dobësie, gulçim dhe dhimbje koke. Vitamina B12 gjithashtu mund të gjendet natyrshëm në mish, peshk, vezë dhe produkte qumështi.

    Sigurisht, me muajt e ftohtë vijnë edhe sëmundjet sezonale si ftohja dhe gripi. Vitamina C është thelbësore gjatë këtyre muajve për të ruajtur sistemin imunitar, si dhe për të parandaluar dhe lehtësuar inflamacionin.

    Merrni omega 3 për të përmirësuar disponimin tuaj

    Omega 3 mund t’ju ndihmojë të merrni sado pak nxitje që ju nevojitet dhe mund të ketë një efekt pozitiv në disponim.

    Omega 3 zakonisht gjendet në ushqimet e detit, arrat dhe farat, të cilat janë të gjitha ushqime që ne i konsumojmë më pak në muajt e ftohtë për shkak të ndryshimeve sezonale dhe disponueshmërisë së peshkut.

    Megjithatë, është e rëndësishme të theksohet se trupi ynë nuk mund të prodhojë natyrshëm omega 3 siç mundet për vitaminat e tjera, kështu që marrja e suplementeve, veçanërisht në këtë periudhë të vitit, është thelbësore.

    Përmirësoni shëndetin tuaj me vitaminë D

    Vitamina D është ‘vitamina e diellit’ dhe ne marrim shumë më tepër nga ajo në mënyrë natyrale nga rrezet e diellit gjatë muajve të ngrohtë. Natyrisht, gjatë vjeshtës dhe dimrit, ne shohim shumë më pak rrezet e diellit dhe, si rrjedhojë, jemi në rrezik të mungesës së vitaminës D.

    Jo vetëm që është jetike për shëndetin tonë, vitamina D është gjithashtu thelbësore për ruajtjen e funksionit normal të sistemit imunitar dhe niveleve të kalciumit në gjak. Kjo është e rëndësishme për ruajtjen e kockave, dhëmbëve dhe muskujve të shëndetshëm.

    Ndërsa vitaminat mund të jenë të dobishme në forcimin e trupit tonë, nëse jeni duke luftuar me shëndetin tuaj mendor këtë dimër dhe kjo po ndikon në jetën tuaj të përditshme, është më mirë të flisni me mjekun tuaj të përgjithshëm i cili mund t’ju ofrojë mbështetje shtesë, shkruan HuffPost.

  • Tri rregullat e arta për njerëzit me presion të lartë të gjakut

    Tri rregullat e arta për njerëzit me presion të lartë të gjakut

    Hipertensioni është një epidemi e heshtur globale që prek më shumë se 1.3 miliard njerëz në botë dhe pothuajse gjysma e tyre nuk e dinë as që presioni i gjakut është i lartë.

    Ata që e dinë se kanë presion të lartë të gjakut mund të ndërmarrin tre hapa për të mbajtur nën kontroll gjendjen e tyre dhe për të zvogëluar rrezikun e sëmundjeve të zemrës.

    Ushtroni, shmangni kripën, mos pini duhan

    Këshillat e zakonshme për një mënyrë jetese të shëndetshme shkojnë dyfish nëse dëshironi të shmangni sulmin në zemër, demencën, dështimin e veshkave dhe gjendje të tjera shëndetësore që mund të shkaktohen nga presioni i gjakut i neglizhuar. Kjo do të thotë shumë stërvitje, një dietë të ekuilibruar, pak kripë dhe një jetë pa cigare. Një mënyrë jetese e shëndetshme do t’ju ndihmojë gjithashtu të reduktoni nevojën për ilaçe për presionin e gjakut.

    Sportet e qëndrueshmërisë si çiklizmi, ecja ose noti janë më të mirat, në mënyrë ideale të paktën tre herë në javë për 30 deri në 45 minuta. Është më mirë të shmangni mbingarkesën e sistemit kardiovaskular. Nëse shkoni për vrap, për shembull, përpiquni të mos vraponi deri në pikën ku mezi mund të merrni frymë.

    Kontrolle të rregullta

    Nëse e dini se keni presion të lartë të gjakut, duhet ta matni rregullisht, për shembull një herë në javë ose çdo muaj. Është më mirë ta diskutoni këtë me mjekun tuaj. Gjatë matjes në shtëpi, vlerat zakonisht janë më të ulëta se te mjeku. Kjo për shkak se shumë njerëz në zyrë janë pak të shqetësuar, gjë që bën që presioni të rritet.

    Shkrimi i vlerave në një ditar ose aplikacion është një ide e mirë. Edhe nëse ndiheni mirë si pacient me hipertension, mjeku juaj duhet të matë presionin e gjakut në mënyrë periodike, për shembull çdo gjashtë muaj.

    Mos e ndaloni marrjen e ilaçeve

    Ilaçet duhet të merren saktësisht siç përshkruhet nga mjeku. Kjo do të thotë që edhe nëse ndiheni mirë, nuk duhet ta ulni dozën – të paktën jo pa “dritën jeshile” të mjekut tuaj.

    Kushdo që merr ACE, sartan ose diuretikë duhet të kontrollojë rregullisht funksionin e veshkave dhe nivelet e kaliumit. Kjo ndodh sepse këto barna që përdoren për trajtimin e presionit të lartë të gjakut mund të dëmtojnë veshkat.

    Ekspertët e shëndetit të zemrës këshillojnë ekzaminimin një herë para fillimit të terapisë, katër javë pas, pas tre muajsh dhe më pas çdo gjashtë muaj.

  • Ushqimet e pasura me zink për shëndet gjatë dimrit

    Ushqimet e pasura me zink për shëndet gjatë dimrit

    Është përsëri dimër, koha kur fillojmë të kërkojmë forcues të imunitetit për të shmangur simptomat e ftohjes.

    Shmangia e ftohjes së zakonshme (ose rinovirusi,në terma shkencorë) është në mendjen tonë edhe më shumë këtë vit me pandeminë e vazhdueshme.

    Por para së gjithash,pse zinku është kaq i dobishëm kur bëhet fjalë për shëndetin tonë?

    Sipas Departamentit Amerikan të Shëndetit dhe Shërbimeve Njerëzore (HHS), zinku është i rëndësishëm në nivel qelizor për gjëra të tilla si shërimi i plagëve,sinteza e proteinave dhe natyrisht funksioni imunitar.

    Gjithashtu zinku ka treguar se ndihmon në zvogëlimin e ashpërsinë dhe kohëzgjatjen e simptomave të zakonshme të ftohjes.

    HHC rendit sasinë e rekomanduar ditore të zinkut: 8 miligramë për gratë mbi 19 vjeç, mund të merrni deri në 40 miligramë në ditë,pa ndonjë efekt të mundshëm anësor.

    Sigurisht që ju mund të merrni suplemente të zinkut për t’ju ndihmuar,por a e dini se ka shumë ushqime të pasura me zink, të cilat mund t’ju ndihmojë gjithashtu?

    Duke pasur këtë në mendje, AgroWeb.org ju rendit disa ushqime të shijshme nga ku mund të merrni zink.

    Ushqimet e larta në zink:
    -Mishi viçit (i pjekur): 7 mg (për 3 gr)

    -Gaforret: 6.5 mg (për 3 gr)

    -Karavidhet: 3.5 mg (për 3 gr)

    -Mishi i derrit: 2.9 mg (për 3 gr)

    -Fasule (të konservuara ose të gatuara): 2.9 mg (për 1/2 filxhan)

    -Drithëra: 2.8 mg (për racion)

    -Mishi i pulës: 2.4 mg (për 3 gr)

    -Farat e thata të kungullit: 2.2 mg (për gr)

    -Kos (me yndyrë të ulët): 1.7 mg (për 8 gr)

    -Shqeme të pjekura: 1.6 mg (për gr)

    -Qiqra të gatuara: 1.3 mg (për 1/2 filxhan)

    -Djathë kaçkavall: 1.2 mg (për gr)

    -Bollgur: 1,1 mg (për pako)

    E rëndësishme është të keni kujdes se sa ushqim të pasur me zink po konsumoni.

    Një studim i fundit paralajmëroi se “teprica e zinkut provokon një dëmtim të sistemit imunitar, të krahasueshëm me mungesën e zinkut”.

    Në fakt, marrja e tepërt e zinkut mund t’ju japë simptoma të ngjashme me gripin si dhimbje koke,të dridhura,kollë dhe ethe.

    Por mbajtja e niveleve të zinkut të ekuilibruara me ushqim,është mënyrë më e sigurt sesa ajo me suplemente, sepse shanset të keni ndonjë efekt anësor janë të pakta./AgroWeb.org

  • Çka është ”Burnout” që po na lodhë mendjen dhe trupin?

    Çka është ”Burnout” që po na lodhë mendjen dhe trupin?

    Muajt e fundit të vitit konsiderohen se vijnë me një ndjejnë të lodhjes mendore dhe fizike e cila quhet ”Burnout”, ku një masë e konsiderueshme e njerëzve ballafaqohen me të.

    Mentorja e Zhvillimit Personal Arsë Kryeziu, muajin dhjetor e konsideroi më të lodhshmin dhe sipas saj si pasojë e motit tregojmë më pak kujdes për shëndetin.

    “…Dimri na thërret që të pushojmë, gjatë këtij muaji (dhjetor) na mungon aktiviteti dhe fundi i vitit na gjen me një lodhje ku na mungon vitamina D, që reflekton në ndryshimin e hormoneve…”, tha ajo.

    Sipas OBSH, “Burnout” konsiderohet të jetë një grumbullim i stresit që manifestohet në vendin e punës dhe se zakonisht shfaqet në muajin nëntor dhe dhjetor.

    Në lidhje me këtë, psikologia Antigona Qenaj tha se njerëzit janë të prirur të luftojnë me trupin e tyre duke mos i dhënë pushim vetes prej frikës se do të bien në depresion.

    “…Trupi i njeriut ka nevojë për pushim, por njerëzit akumulojnë stresin dhe nuk i japin vetës pushim sepse kanë frikë se do ballafaqohen me depresion…”, shtoi ajo.

    Vlen të ceket se “Burnout” duhet të trajtohet sepse në të kundërtën mund të përkeqësohet dukshëm shëndeti mendor dhe ai fizik, si dhe mund të shtohen konfliktet në familje dhe mund të përcillet një performancë e dobët në punë.

    Për të ndjekur diskutimin e plotë, mund të klikoni në linkun e mëposhtëm:

  • Pse njerëzit gjatë dhjetorit bien në gjumin e arushës – ndjehen të lodhur e të rraskapitur?

    Pse njerëzit gjatë dhjetorit bien në gjumin e arushës – ndjehen të lodhur e të rraskapitur?

    Muaji i fundit me të cilin përmbyllim kapitullin e vitit është edhe stresues. Prandaj, mënyra se si arrijmë ta menaxhojmë stresin gjatë kësaj periudhe ka shumë rëndësi.

    Në emisionin “LIBERO”, psikologia Antigona Qenaj e konsideroi këtë kohë si një nga periudhat që mund të ballafaqohemi me depresion sezonal. Ajo tha se për shkak të ndryshimeve klimatike ne ndihemi pa energji dhe të lodhur për t’i realizuar planifikimet tona.

    “…Ka të bëjë me qëndrimet dhe mënyrën se si mendojmë ne gjatë kësaj periudhe, duke qenë se shkojmë drejt përfundimit të vitit gjërat të cilat nuk kemi arritur t’i përfundojmë na japin presion dhe stres dhe mundohemi t’i përfundojmë para vitit të ri…”, tha ajo.

    Vlen të theksohet se një mënyrë e mirë për ta shmangur stresin gjatë kësaj periudhe është vendosja e qëllimeve për të cilat duhet punuar çdo vit, muaj dhe ditë. Konsiderohet se është e nevojshme t’i jepni vetës kohë dhe hapësirë për t’i arritur qëllimet në formën e duhur.

    Për të ndjekur diskutimin e plotë, mund të klikoni në linkun e mëposhtëm:

  • A mund të përkeqësohen aknet nga konsumi i agrumeve?

    A mund të përkeqësohen aknet nga konsumi i agrumeve?

    Megjithëse debati për lidhjen midis ushqimit dhe akneve vazhdon, ka prova që dëshmojnë se disa ushqime të tilla si agrumet, mund të ndihmojnë në përmirësimin e akneve por edhe në përkeqësimin e tyre.

    Frutat e agrumeve përfshijnë limonin, portokallin, qitron, klementinën dhe kumkat.

    Këto fruta përmbajnë shumë lëndë ushqyese të rëndësishme, si vitamina C dhe fitonutrientët, që e mbajnë lëkurën të shëndetshme.

    Por ekziston gjithashtu mundësia që të shkaktojnë shpërthime ankesh. Se si ndodh kjo AgroWeb.org ju fton ta zbuloni më poshtë.

    Alergjitë ushqimore mund të luajnë një rol në shfaqjen e akneve tek rriturit.

    Nëse keni një alergji ushqimore ndaj agrumeve, sistemi juaj imunitar i përgjigjet një proteine ​​që gjendet tek këto fruta duke shkaktuar reaksione të tilla si skuqje ose kruajtje.

    Nëse keni përjetuar njërën nga këto simptoma, ka të ngjarë të keni një alergji.

    Sidoqoftë, duhet të testoheni nga një alergolog për të konfirmuar diagnozën.

    Nëse jeni alergjik ndaj agrumeve dhe vëreni se lëkura juaj përkeqësohet pasi i keni ngrënë ato, përpiquni t’i eliminoni nga regjimi juaj për të parë nëse aknet përmirësohen.

    Ushqyesit tek agrumet si bioflavonoidet, fibrat, kaliumi dhe magnezi ndihmojnë në luftimin e inflamacionit në trup.

    Inflamacioni është një nga shkaktarët e akneve, veçanërisht ato cistike që karakterizohen nga puçrra të mëdha me qelb.

    Megjithatë, një nga lëndët ushqyese më të rëndësishme që këto fruta përmbajnë dhe janë në dobi të shëndetit të lëkurës është vitamina C.

    Ajo është thelbësore për ndërtimin e kolagjenit dhe elastinës, blloqet kryesore të ndërtimit të lëkurës.

    Vitamina C është gjithashtu një antioksidant i fuqishëm, që do të thotë se mbron lëkurën tuaj nga radikalet e lira që e dëmtojnë atë dhe që rrisin inflamacionin.

    Konsumimi i agrumeve për të përmirësuar aknet
    Gratë duhet të konsumojnë të paktën 75 mg vitaminë C në ditë dhe burrat të paktën 90 mg, kjo sipas të dhënave të AgroWeb.org.

    Nëse jeni shtatzënë ose ushqeni fëmijën me gji, ju nevojiten midis 85 dhe 120 mg vitaminë C.

    Ju mund t’i konsumoni këto sasi të vitaminës C duke ngrënë një portokall të madh, i cili siguron gati 98 mg vitaminë C.

    Për të mbajtur të qëndrueshme nivelet e vitaminës C, ju gjithashtu mund të merrni tableta prej 500 deri në 1000 mg vitamine C në ditë.

    Për shkak se agrumet ofrojnë lëndë ushqyese që janë jetike për shëndetin dhe lëkurën, ju nuk duhet t’i eliminoni ato për të përmirësuar aknet pa kërkuar këshilla nga mjeku.

    Ju mund të rrisni marrjen e ushqimeve të pasura me vitaminë C si luleshtrydhet, brokoli, pjepri dhe specat e kuq./AgroWeb.org

  • Çrregullimet e të ngrënit

    Çrregullimet e të ngrënit

    Çrregullimet e të ngrënit karakterizohen nga shqetësime të rënda dhe të vazhdueshme që shkaktohen nga mendimet dhe emocionet shqetësuese, sa që të gjitha këto, mund të ndikojnë në funksionin fizik, psikologjik dhe social.

    Çrregullimet e të ngrënit prekin deri në 5% të popullsisë, më së shpeshti zhvillohen në adoleshencë.

    Disa, veçanërisht anoreksia nervore dhe bulimia nervore janë më të zakonshme tek gratë, por të gjitha ato mund të ndodhin në çdo moshë dhe të prekin çdo gjini.

    Anoreksia është një çrregullim i sjelljes ndaj ushqimit, që prek kryesisht adoleshentët dhe femrat me moshë nga 15-25 vjeç. Në pjesën më të madhe të rasteve, personat që vuajnë nga anoreksia i përmbahen një regjimi ushqimor tepër të kufizuar, madje duke refuzuar çdo lloj ushqimi.

    Anoreksia është një sëmundje serioze që lidhet me një perceptim të çuditshëm të peshës dhe trupit. Në shumicën e rasteve, personat me anoreksi mendon se janë të trashë kur në realitet janë shumë të dobët
    Më së shpeshti kjo sëmundje fillon para ose gjatë pubertetit.

    Anoreksia ka pasoja serioze për shëndetin fizik dhe mendor të personit, duke përfshirë rrezikun për dëmtim të organeve, dobësi ekstreme, lodhje dhe probleme me zemrën.
    Në shumë raste, personat me anoreksi, përveç çrregullimeve të sjelljes ndaj ushqimit, paraqesin edhe probleme të tjera të fushës psikiatrike, të tilla si: çrregullimet e ankthit, çrregullimet obsesive (manitë), ose depresion.

    50-60% e anoreksikëve shërohen, 20-30% e tyre vuajnë për shumë vite nga kjo.

    Neuroza bulimike është një çregullim psikologjik i të ngrënit, që karakterizohet me intervale të të ngrënit të pakontrolluar.

    Faza e kënaqësisë është intervali kur një individ ha sasi shumë më të mëdha të ushqimit se shumica e njerëzve në situata të ngjashme.
    Zakonisht është rezultat i depresionit, stresit apo çështjes së vetëbesimit.

    Njerëzit që vuajnë nga bulimia nervore mund të kenë faktorë gjenetike apo stil jetese që i bënë të predispozuar të jenë mbipeshë.

    Ndryshe nga anoreksikët që e refuzojnë ushqimin, ai që është me bulimi i drejtohet ushqimit në situata kritike apo stresi. Pothuajse 50 % të rasteve me bulimi, vuajnë nga depresioni. Psikologët e shpjegojnë me paaftësinë e tyre për të kontrolluar impulset dhe dëshirat.

    Anoreksia dhe bulimia, shpesh janë “sinjale” të një depresioni apo neuroze të fshehur.

    Përqëndrohuni në vetëdijen emocionale sepse duhet të kuptoni emocionet tuaja në lidhje me ushqimin dhe trupin tuaj. Identifikimi i këtyre ndjenjave mund të ndihmojë në kontrollin e impulsit dhe në menaxhimin e tyre më efektiv.

    Konsultimi me një psikolog mund të jetë një hap i rëndësishëm për të kuptuar rrënjët e problemeve të shëndetit mendor që mund të lidhen me çrregullimet e të ngrënit

    Disa hulumtime sugjerojnë se stresi kronik dhe traumë emocionale kanë një ndikim të rëndësishëm në zhvillimin e çrregullimeve të të ngrënit. Trajtimi i këtyre çështjeve psikologjike mund të ketë një rol të rëndësishëm në trajtimin e tyre./atvlive.tv/

    Për më shumë ndiqni videon e mëposhtme:

  • Studiuesit bullgarë hetojnë përdorimin e mundshëm të majave të Antarktidës për trajtimin e kancerit

    Studiuesit bullgarë hetojnë përdorimin e mundshëm të majave të Antarktidës për trajtimin e kancerit

    Mikrobiologia dhe bioteknologia Dr. Snezhana Rusinova e Laboratorit të Bioteknologjive të Aplikuara në Institutin e Mikrobiologjisë Stephan Angeloff me Akademinë Bullgare të Shkencave është duke punuar në një projekt që studion mostrat e majave të mbledhura nga Antarktida.

    Ajo mori pjesë në ekspeditën e 31-të bullgare në ishullin Livingston me anijen kërkimore detare Sv. Kiril i Metodii (RSV 421), dhe që nga kthimi i saj në mars, ajo ka vazhduar punën e saj mbi majat e Antarktidës.

    “Qëllimi i projektit është të kërkojë substanca biologjikisht aktive nga majat e Antarktidës dhe të hetojë potencialin e tyre për trajtimin e kancerit. Ne ishim me fat që mundëm të merrnim mjaft mostra. Tani kemi një botim që përmbledh të dhënat nga një prej studimeve. Ne arritëm të gjejmë një përfaqësues interesant të këtyre majave të Antarktidës që sintetizon një kompleks molekulash në ekstraktin e tij dhe është citotoksik për kancerin e fshikëzës,” shpjegoi shkencëtari.

    Majatë janë mikroorganizma eukariotikë më të mëdhenj se bakteret. Ata janë pjesë e mbretërisë së kërpudhave, por për shkak se janë njëqelizore, klasifikohen si mikroorganizma, tha Rusinova. Është një fakt i rëndësishëm që majat e Antarktidës nuk janë patogjenë, pra ato mund të trajtohen lehtësisht si në mjedise laboratorike ashtu edhe në ato industriale. Përveç kësaj, ata mund të mbajnë një kulturë sterile gjatë gjithë procesit të fermentimit, sipas studiuesit.

    Majatë e Antarktidës kanë një metabolizëm që i ka përshtatur ato me kushtet e atjeshme. Shkencëtarët po kërkojnë të zbulojnë se si maja arrin të mbrojë molekulat e saj nga temperaturat jashtëzakonisht të ulëta. Ndoshta sintetizojnë substanca të panjohura deri më tani, komenton mikrobiologu.

    “Mikroorganizmat e Antarktidës, të cilët i studioj prej 15 vitesh, janë shumë interesantë nga pikëpamja bioteknologjike. Ne kemi punuar në mundësitë e tyre të ndryshme për të sintetizuar komponimet metabolike që janë të dobishme për njerëzit. Për mua ishte e rëndësishme që personalisht të shkoja të merrja mostrat, t’i merrja ato sa më sterile”, shpjegoi Rusinova.

    Sipas saj, deri më tani nuk janë studiuar të gjitha mostrat. Marrja e mostrave është bërë nga toka, nga uji i liqeneve akullnajore, madje edhe nga pendët e pinguinëve në ishullin Livingston.

    “Ka më shumë për të kërkuar. Ndoshta ka shumë maja më të ndryshme dhe ne mund të zbulojmë të reja që mbajnë kura për sëmundje të ndryshme. Mikrobiologjia është një shkencë shumë e ngadaltë. Në këtë proces, ne kemi ditë të gjata ku presim të shohim nëse ka fare maja në mostra. Duhen të paktën njëzet ditë për ta vërtetuar këtë”, shtoi mikrobiologu.

    Sipas Rusinovës, Antarktida fsheh sekrete që do të vazhdojnë të emocionojnë shkencëtarët. Ajo tha gjithashtu se udhëtimi i saj në ishullin Livingston i ka lënë një përshtypje të qëndrueshme dhe e ka frymëzuar të vazhdojë punën e saj shkencore. /BTA