ATV

Category: SHËNDETËSI

  • A duhet të pini kafe në stomak bosh?

    A duhet të pini kafe në stomak bosh?

    Kafeja është një pije kaq popullore sa nivelet e konsumit të saj vijnë të dytat vetëm pas ujit në disa vende.

    Përveç që ju ndihmon të ndiheni më pak të lodhur dhe më vigjilentë, kafeina në kafe mund të përmirësojë humorin tuaj, funksionin e trurit dhe performancën në ushtrime. Gjithashtu mund të nxisë humbjen e peshës dhe të mbrojë nga sëmundje si diabeti i tipit 2, Alzheimeri dhe sëmundjet e zemrës.

    Shumë njerëz e shijojnë pirjen e kafesë gjëja e parë që në mëngjes. Megjithatë, disa njerëz pohojnë se pirja e saj me stomak bosh mund të dëmtojë shëndetin tuaj.

    Hulumtimet tregojnë se hidhësia e kafesë mund të stimulojë prodhimin e acidit në stomak.

    Si e tillë, shumë njerëz besojnë se kafeja irriton stomakun tuaj, përkeqëson simptomat e çrregullimeve të zorrëve si sindroma e zorrës së irritueshme (IBS) dhe shkakton urth, ulçerë, të përziera, refluks acid dhe dispepsi.

    Disa sugjerojnë që pirja e një filxhani kafeje me stomak bosh është veçanërisht e dëmshme pasi nuk ka ushqim tjetër të pranishëm për të parandaluar që acidi të dëmtojë rreshtimin e stomakut tuaj.

    Megjithatë, hulumtimet nuk arrijnë të gjejnë një lidhje të fortë midis kafesë dhe problemeve me tretjen – pavarësisht nëse e pini me stomak bosh.

    Ndërsa një pjesë e vogël e njerëzve janë jashtëzakonisht të ndjeshëm ndaj kafesë dhe përjetojnë rregullisht urth, të vjella ose dispepsi, frekuenca dhe ashpërsia e këtyre simptomave mbeten konstante pavarësisht nëse e pinë me stomak bosh apo me ushqim.

    Megjithatë, është e rëndësishme t’i kushtoni vëmendje mënyrës se si reagon trupi juaj. Nëse përjetoni probleme me tretjen pasi keni pirë kafe me stomak bosh, por jo kur e pini me një vakt, merrni në konsideratë rregullimin e marrjes suaj në përputhje me rrethanat.

    Kafeja mund të ketë edhe disa efekte anësore negative, pavarësisht nëse e pini me stomak bosh.

    Për shembull, kafeina mund të jetë problematike, dhe gjenetika e disa njerëzve mund t’i bëjë ata veçanërisht të ndjeshëm ndaj saj.

    Kjo për shkak se marrja e rregullt e kafesë mund të ndryshojë kiminë e trurit tuaj, duke kërkuar sasi gjithnjë e më të mëdha kafeine për të prodhuar të njëjtat efekte.

    Pirja e sasive të tepërta mund të çojë në ankth, shqetësim, palpitacione të zemrës dhe përkeqësim të sulmeve të panikut. Madje mund të rezultojë në dhimbje koke, migrenë dhe presion të lartë të gjakut tek disa individë.

  • Pija e përditshme që mund të jetë shkaktari i dhimbjes së lukthit dhe fryrjes së barkut

    Pija e përditshme që mund të jetë shkaktari i dhimbjes së lukthit dhe fryrjes së barkut

    Shumica e njerëzve mund të përjetojnë fryrje barku herë pas here. Te disa ndodh ndonjëherë pasi të kenë ngrënë ndonjë shujtë të madhe, por për disa tjerë mund të jetë ndodhi e zakonshme

    Fryrja e barkut zakonisht është rezultat i konsumimit të ushqimit që me vështirësi tretet.

    Kjo mund të përfshijë ushqimet e pashëndetshme, por edhe disa më të shëndetshme mund ta shkaktojnë këtë, si lakra, brokoli, etj. Edhe qepët me hudhrat dhe fasulet janë shkaktarë të zakonshëm të barkut.

    Kur flasim për pijet, ato të karbonizuarat si birra dhe pijet e ëmbla mund të shkaktojnë fryrje me dhembje, pasi që krijojnë gaz të tepërt.

    Megjithatë, një pije e zakonshme dhe e përditshme mund të jetë gjithashtu shkaktar i fryrjes së barkut – kafja! – transmeton Telegrafi.

    Kafja është pija më e popullarizuar anë e mbanë botës, ku 2 miliardë kafe besohet të konsumohen çdo ditë.

    Ndonëse kafeina që gjendet në kafe i rritë nivelet e acidit në lukth, që faktikisht e ndihmojnë tretjen, lëngjet gastrike mund t’i irritojnë disa organe të brendshme nëse jeni duke konsumuar kafe në lukth bosh.

    Pra, shumica e njerëzve pinë kafe posa të zgjohen në mëngjes, por kjo gjë vetëm sa mund t’ua fryjë barkun.

    Fryrja e barkut mund të keqësohet nëse i shtoni qumësht apo krem kafesë, sepse shumë njerëz kanë probleme ta tretin laktozën.

  • Çfarë ndodh nëse heshtim për tri ditë

    Çfarë ndodh nëse heshtim për tri ditë

    Thonë se ‘heshtja është flori’ dhe tashmë shkenca duket se e mbështet këtë ‘urti të lashtë’ me të dhëna konkrete. Një studim i ri ka zbuluar se vetëm tre ditë heshtjeje të qëllimshme janë të mjaftueshme për të shkaktuar ndryshime të thella në trurin e njeriut, të krahasueshme me ato që ndodhin pas muajsh meditimi apo trajnimi intensiv kognitiv.

    Një nga zbulimet më befasuese të studimit ka të bëjë me hipokampusin, zonën e trurit që merret me kujtesën. Pas vetëm tre ditësh heshtjeje të vazhdueshme, u vu re rritje e qelizave të reja nervore në këtë zonë, një fenomen që deri më sot mendohej se kërkonte ndërhyrje afatgjata. Ky proces i njohur si neurogjenezë është thelbësor për funksionin mendor dhe mbajtjen e memories në formë.

    Efektet pozitive ishin edhe më të theksuara tek individët që ekspozohen rregullisht ndaj zhurmës ambientale, si banorët e qyteteve të mëdha apo punonjësit në mjedise me tinguj të fortë. Për këta persona, heshtja funksionoi si një detoksifikim i trurit, duke rikthyer balancën e brendshme dhe qartësinë mendore.

    Në aspektin neurologjik, heshtja ndryshon aktivitetin e valëve të trurit, duke kaluar nga valët e shpejta beta (të lidhura me vigjilencën dhe stresin) në valët më të ngadalta alfa dhe teta, të cilat përkojnë me qetësinë, kreativitetin dhe përqendrimin. Brenda tre ditëve, pjesëmarrësit arritën në këto gjendje më lehtë dhe më shpejt.

    Heshtja nuk ndikon vetëm në trurin racional, por edhe në atë emocional. Sipas studiuesve, ajo forcon komunikimin mes qendrave emocionale të trurit, duke rritur vetëdijen për shenjat e stresit dhe aftësinë për të reaguar më matur. Pjesëmarrësit raportuan humor më të qëndrueshëm, më pak shpërthime emocionale dhe rritje të qëndrueshmërisë, me efekte që vijuan edhe javë pas përfundimit të periudhës së heshtur.

    Një tjetër efekt i habitshëm ishte mprehtësia shqisore. Gjatë testimeve, pjesëmarrësit treguan përmirësim të dukshëm në shikim, nuhatje, shije dhe ndjeshmëri ndaj prekjes. Sipas ekspertëve, kjo vjen si rezultat i rialokimit të burimeve të trurit, i cili në mungesë të stimujve të vazhdueshëm auditivë, i përqendron kapacitetet në perceptimin shqisor.

    Një nga përfitimet më të qarta të heshtjes ishte rritja e performancës njohëse. Kujtesa e punës, aftësia për të mbajtur dhe përpunuar informacion në kohë reale – u përmirësua ndjeshëm. Pjesëmarrësit i zgjidhnin më shpejt problemet, kujtonin më lehtë detajet dhe bënin më pak gabime mendore.

    Studime afatgjata pohojnë se periudhat e rregullta të heshtjes mund të ngadalësojnë plakjen e trurit dhe të zvogëlojnë dëmtimin nervor të shkaktuar nga stresi kronik.

    Sipas studiuesve, dy orë qetësi në ditë, të ndara mes mëngjesit, pasditeve dhe mbrëmjeve, janë të mjaftueshme për të prodhuar efekte të matshme në funksionin e trurit dhe mirëqenien emocionale.

  • Ushqimet që ngadalësojnë plakjen dhe përmirësojnë shëndetin e lëkurës

    Ushqimet që ngadalësojnë plakjen dhe përmirësojnë shëndetin e lëkurës

    Plakja është një proces natyror, por me ushqyerjen e duhur mund t’i ngadalësojmë efektet e tij dhe të ruajmë shëndetin dhe pamjen rinore të lëkurës sonë.

    Ushqimet e pasura me antioksidantë, vitamina dhe yndyrna të shëndetshme mund të ndihmojnë në ruajtjen e vitalitetit.

    Gjashtë ushqime që duhet t’i përfshini më shpesh në dietën tuaj të përditshme, sepse jo vetëm që janë të shijshme, por edhe kontribuojnë në një pamje më të shëndetshme dhe më të re.

    Perime me gjethe jeshile

    Perimet si spinaqi, lakra jeshile dhe panxhari zviceran janë të pasura me vitamina A, C dhe K, si dhe minerale si kalciumi dhe hekuri. Këto lëndë ushqyese ndihmojnë në prodhimin e kolagjenit, mbrojnë lëkurën nga rrezatimi UV dhe kontribuojnë në një shëndet më të mirë të përgjithshëm.

    Domate

    Domatet janë një burim i shkëlqyer i vitaminës C, e cila luan një rol kyç në ruajtjen e elasticitetit dhe qëndrueshmërisë së lëkurës. Konsumi i rregullt i domateve mund të ndihmojë në mbrojtjen e lëkurës nga dëmtimi. Rekomandohet një konsum i përditshëm i një domateje të mesme ose disa domatesh qershi.

    Boronica

    Boronicat janë një thesar i vërtetë i shëndetit. Ato janë të pasura me antocianina, antioksidantë të fuqishëm që mbrojnë trupin nga stresi oksidativ dhe kontribuojnë në shëndetin e trurit. Idealisht, duhet të konsumoni gjysmë deri në një filxhan boronica në ditë.

    Arra dhe fara

    Arrat dhe farat janë të pasura me antioksidantë, yndyrna të shëndetshme dhe vitamina. Bajamet janë një burim i shkëlqyer i vitaminës E, e cila ndihmon në hidratimin dhe elasticitetin e lëkurës. Arrat dhe farat e lirit përmbajnë acide yndyrore omega-3 që ngadalësojnë procesin e plakjes dhe mbrojnë zemrën.

    Çokollatë e zezë

    Çokollata e zezë me përmbajtje të lartë kakaoje përmban flavonoide që përmirësojnë qarkullimin e gjakut, hidratojnë lëkurën dhe zvogëlojnë inflamacionin në trup. Megjithatë, është e rëndësishme ta konsumoni me moderim – një deri në dy kube në ditë janë të mjaftueshme.

    Fara Chia

    Farat e chia-s janë një burim i pasur i acideve yndyrore omega-3, proteinave dhe fibrave. Ato ndihmojnë në ripërtëritjen e qelizave dhe luftojnë radikalet e lira që shkaktojnë rrudha. Një konsum i përditshëm prej një deri në dy lugë gjelle mund të kontribuojë ndjeshëm në shëndetin e lëkurës.

    Duke përfshirë këto ushqime në dietën tuaj të përditshme, jo vetëm që mund të përmirësoni pamjen e lëkurës suaj, por edhe shëndetin tuaj të përgjithshëm. Ndryshimet e vogla në dietë mund të bëjnë një ndryshim të madh në planin afatgjatë.

  • ​Zbulohet lidhja mes sëmundjeve të zemrës dhe sendeve plastike shtëpiake

    ​Zbulohet lidhja mes sëmundjeve të zemrës dhe sendeve plastike shtëpiake

    Kimikatet e përdorura për sende të zakonshme plastike shtëpiake janë cilësuar si shkak i mundshëm i sëmundjeve të zemrës dhe qindra-mijëra vdekjeve.

    Kimikatet e quajtura ftalate gjenden në tuba dhe kozmetikë, sprej, detergjent dhe tretës, dhe mund të gëlltiten pasi ato shpërbëhen në grimca mikroskopike si pjesë e përdorimit të përditshëm të artikujve në të cilët gjenden.

    Sipas një ekipi shkencëtarësh pranë Universitetit të Nju Jorkut (NYU), “ekspozimi ditor” ndaj këtyre artikujve “mund të lidhet me mbi 356 mijë vdekje nga sëmundjet e zemrës në botë më 2018”, ku shumica e vdekjeve ndodhin në Indi, Kinë dhe Indonezi.

    “Duke theksuar lidhjen midis ftalateve dhe një shkaku kryesor të vdekjes në mbarë botën, gjetjet tona i shtohen numrit në rritje të provave që këto kimikate paraqesin një rrezik të konsiderueshëm për shëndetin e njeriut,” tha Sara Hyman nga Shkolla e Mjekësisë Grossman e Universitetit të Nju Jorkut.

    Sipas ekipit të NYU, studimet e mëparshme i kanë lidhur këto kimikate “me një rrezik në rritje të kushteve që variojnë nga obeziteti dhe diabeti te problemet e fertilitetit dhe kanceri”.

    “Studime të tjera kanë treguar se ekspozimi nxit një përgjigje imune tepër aktive (inflamacion) në arteriet e zemrës, e cila lidhet me kalimin e kohës me një rrezik në rritje të sulmit në zemër ose goditje në tru,” tha ekipi në një studim të botuar në eBiomedicine, një botim i drejtuar nga Lancet, një botues mjekësor britanik.

    “Plastika përbën një rrezik të konsiderueshëm për rritjen e vdekshmërisë nga sëmundjet kardiovaskulare, duke prekur në mënyrë disproporcionale rajonet që kanë sektorë të prodhimit të plastikës në zhvillim”, tha ekipi në punimin e tyre.

    Ndotja nga plastika dhe përhapja e grimcave në trupin e njeriut është e lidhur me probleme të shumta shëndetësore, dhe hulumtimet e fundit tregojnë se të ashtuquajturat mikroplastikë dhe nanoplastikë gjejnë rrugën e tyre në gjak, tru, placentë, organet gjenitale dhe transmetohen nga nëna tek fëmija i pa lindur gjatë shtatzënisë, raporton KosovaPress.

  • Të ndalohet koha para ekranit nën moshën 6 vjeç, thotë raporti francez

    Të ndalohet koha para ekranit nën moshën 6 vjeç, thotë raporti francez

    Koha para ekranit duhet të ndalohet për fëmijët nën moshën gjashtë vjeç, pasi ajo “ndikon në mënyrë të qëndrueshme në shëndetin dhe kapacitetin e tyre intelektual”, thuhet në një raport të publikuar sot nga pesë shoqata shkencore franceze.

    Kjo thirrje për një “ndërgjegjësim kolektiv” i drejtohet veçanërisht “prindërve të rinj, mësuesve, edukatorëve, pedagogëve, punonjësve shëndetësorë dhe politikë-bërësit”, shkruan Ansa.

    Teksti është nënshkruar dhe publikuar online nga, ndër të tjera, Shoqata Franceze e Pediatrisë, Shëndeti Publik, Psikiatria e Fëmijëve dhe Adoleshentëve dhe Oftalmologjia, si dhe Shoqata Frankofone për Shëndetin dhe Mjedisin.

    Sipas nënshkruesve, mesazhi aktual nga autoritetet shëndetësore, “pa ekrane para moshës 3 vjeç”, është “qartësisht i pamjaftueshëm dhe duhet përditësuar në dritën e njohurive të reja”, për t’u bërë “pa ekrane para moshës 6 vjeç”. Kjo thirrje vjen rreth një vit pas publikimit të raportit “Fëmijët dhe ekranet” i hartuar nga një komision ekspertësh me kërkesë të Presidentit Emmanuel Macron.

    Për nënshkruesit e thirrjes së sotme, “në vitin 2025, nuk lejohet më dyshimi dhe publikimet e shumta shkencore ndërkombëtare janë këtu për të na kujtuar: as teknologjia e ekraneve dhe as përmbajtjet e tyre, përfshirë ato të ashtuquajtura ‘edukative’, nuk janë të përshtatshme për një tru të vogël në zhvillim”.

  • ​Verërat evropiane mbajnë nivel “alarmant” të kimikatit TFA, zbulon studimi

    ​Verërat evropiane mbajnë nivel “alarmant” të kimikatit TFA, zbulon studimi

    Nivelet e një kimikati të njohur pak, të quajtur acid trifluoroacetik (TFA), janë rritur në mënyrë “alarmante” në verërat evropiane gjatë dekadave të fundit, sipas një analize të kryer nga Rrjeti Evropian i Veprimit kundër Pesticideve (Pesticide Action Network Europe), shkruan theguardian.

    Ky kimikat, që rrjedh nga prishja e përbërjeve të qëndrueshme të njohura si Pfas, është i lidhur me rreziqe të mundshme për fertilitetin dhe është gjetur në përqendrime shumë më të larta në verë sesa në ujë, ku më parë është matur, transmeton KP.

    Studiuesit analizuan 49 shishe verë të prodhuara në periudha të ndryshme dhe gjetën se verërat e prodhuara para vitit 1988 nuk përmbanin gjurmë të TFA-së. Në kontrast, ato të prodhuara pas vitit 2010 treguan një rritje të ndjeshme të ndotjes. Të dy llojet e verërave – organike dhe konvencionale – shfaqën prani të TFA-së, megjithëse nivelet në verërat organike ishin zakonisht më të ulëta.

    “Verërat me përqendrimet më të larta të TFA-së ishin zakonisht ato që kishin edhe më shumë mbetje pesticidesh“, tha Salomé Roynel nga Rrjeti Evropian i Veprimit kundër Pesticideve, duke i bërë thirrje Komisionit Evropian dhe shteteve anëtare të ndalojnë përdorimin e pesticideve që përmbajnë Pfas.

    Studimi përfshiu 10 verëra nga rajone rurale të Austrisë që datojnë që nga viti 1974, si dhe 16 verëra të blera kohët e fundit në supermarkete, nga vitet 2021–2024. Pas zbulimeve fillestare, studiuesit kërkuan mostra edhe nga vende të tjera të Evropës. Rezultatet nga 10 shtete evropiane konfirmuan mungesën e TFA-së në verërat e vjetra, një rritje të moderuar midis viteve 1988 dhe 2010, dhe një rritje të fortë më pas, me nivelet mesatare që arrinin 121 mikrogramë për litër në verërat më të fundit.

    Pfas janë kimikate të përdorura gjerësisht në produkte të përditshme, disa prej të cilave tashmë njihen për ndikime të dëmshme shëndetësore. Ndërsa rreziku nga TFA është shpërfillur për një kohë të gjatë, studimet e fundit në kafshë kanë sugjeruar se ai mund të ndikojë në shëndetin riprodhues. Vjet, një rregullator kimik gjerman propozoi që TFA të klasifikohej si toksik për riprodhimin në nivel të Bashkimit Evropian.

    Një studim tjetër paralajmëronte se përhapja e TFA-së dhe rezistenca e tij ndaj degradimit natyror e bëjnë atë një kandidat për të përmbushur kriteret e një „kërcënimi të kufirit planetar“, duke rrezikuar potencialisht procese themelore të sistemit të Tokës.

    Sipas Hans Peter Arp, kërkues në Universitetin e Shkencave dhe Teknologjisë në Norvegji, rritja e TFA-së është në përputhje me atë që komuniteti shkencor ka vënë re në shumë mediume mjedisore. Ai theksoi se pesticidet Pfas janë ndoshta një burim i madh i ndotjes në zonat bujqësore, përveç burimeve të tjera si refrigerantët dhe produktet farmaceutike.

    TFA besohet se rrjedh kryesisht nga F-gazet – refrigerantë të fluorinuar që u përhapën pas ndalimit të klorofluorokarboneve në vitin 1987 – dhe nga pesticidet që përmbajnë Pfas, të përdorura gjerësisht në Evropë që nga vitet ’90. Një tjetër studim nga Gjermania tregoi rritje të ndjeshme të TFA-së në ujërat nëntokësore në zonat bujqësore.

    Gabriel Sigmund, studiues në Universitetin Wageningen, tha se TFA nuk degradohet në mënyrë natyrale dhe është shumë e vështirë dhe e kushtueshme për t’u larguar gjatë trajtimit të ujit. Ai shtoi se mungesa e të dhënave për mënyrën dhe shkallën me të cilën TFA formohet nga pesticidet e mëparshme e bën të vështirë parashikimin e përhapjes së mëtejshme.

    “Edhe nëse ndalojmë përdorimin e këtyre pesticideve sot, përqendrimet e TFA-së ka të ngjarë të vazhdojnë të rriten në vitet që vijnë“, paralajmëroi ai.

  • Studimi i fundit: Higjiena e dobët orale shkakton dhimbje të trupit dhe migrenë

    Studimi i fundit: Higjiena e dobët orale shkakton dhimbje të trupit dhe migrenë

    Lidhja mes migrenës dhe higjienës orale është një fushë që ka tërhequr vëmendjen e shkencëtarëve kohët e fundit. Migrena është një dhimbje koke kronike që mund të shkaktohet nga shumë faktorë, përfshirë stresin dhe gjumin e pamjaftueshëm. Sidoqoftë, një higjienë e dobët orale mund të kontribuojë në përkeqësimin e simptomave të migrenës.

    Studimet kanë treguar se dhimbjet që lidhen me infeksionet orale, si gingiviti, mund të nxisin një rritje të intensitetit të migrenës, sidomos tek gratë.

    Në disa raste, dhimbjet e trupit dhe sindromat e dhimbjes janë më të shprehura te individët që kanë problem me shëndetin e gojës. Një nga shkaktarët e zakonshëm është inflamacioni i mishrave të dhëmbëve, i cili mund të ndikojë në trupin e përgjithshëm dhe të shkaktojë dhimbje të ndryshme. Përdorimi i pamjaftueshëm i pastës për dhëmbë dhe pastrimi jo i duhur mund të shkaktojnë infeksione që, në disa raste, ndikojnë edhe në ndjeshmërinë ndaj migrenës.

    Një lidhje e ngushtë është gjetur mes shëndetit oral dhe dhimbjes kronike, e cila përfshin migrenën dhe dhimbjet e trupit. Shumë gra që përjetojnë migrenë kanë raportuar se simptomat e tyre përkeqësohen pas periudhave të gjatë të higjienës së dobët orale. Një studim ka treguar se nënat dhe gratë që kanë dhimbje kronike kanë më shumë mundësi të zhvillojnë probleme orale dhe kjo ka një ndikim të drejtpërdrejtë në shëndetin e tyre mendor dhe fizik.

    Shumë herë, mund të duket se migrena është një problem i izoluar, por ajo mund të jetë një pasojë indirekte e kushteve të tjera shëndetësore. Në këtë rast, higjiena orale e dobët është një faktor tërheqës për përkeqësimin e migrenës, dhe mund të kontribuojë në rritjen e frekuencës së atakëve të dhimbjes së kokës. Trajtimi i dhimbjeve të kokës dhe parandalimi i tyre mund të bëhet më i efektshëm kur trajtohen edhe problemet orale.

    Prandaj, është e rëndësishme që individët, veçanërisht gratë, të mbajnë një higjienë të mirë orale për të parandaluar komplikimet e mundshme, përfshirë migrenën. Trajtimi i hershëm dhe vizitat e rregullta tek dentistët mund të ndihmojnë në minimizimin e rreziqeve që lidhen me këto probleme dhe mund të ofrojnë një mundësi për të menaxhuar më mirë shëndetin mendor dhe fizik.

  • Ndikimi i lojërave virtuale tek fëmijët dhe adoleshentët, pasojat dhe përfitimet

    Ndikimi i lojërave virtuale tek fëmijët dhe adoleshentët, pasojat dhe përfitimet

    Lojërat elektronike kanë një ndikim të ndërlikuar në zhvillimin e fëmijëve dhe adoleshentëve, duke sjellë përfitime ashtu edhe sfida. Nëse menaxhohen me kujdes, ato mund të kontribuojnë në zhvillimin kognitiv, social dhe emocional të të rinjve, por përdorimi i tepruar ose i papërshtatshëm mund të shkaktojë probleme shëndetësore dhe sociale.

    Një nga përfitimet kryesore të lojërave elektronike është ndikimi i tyre në aftësitë kognitive të fëmijëve dhe adoleshentëve. Studimet kanë treguar se lojërat mund të ndihmojnë në përmirësimin e kujtesës, planifikimit dhe zgjidhjes së problemeve. Fëmijët që luajnë lojëra strategjike mund të zhvillojnë aftësi në menaxhimin e informacionit dhe marrjen e vendimeve të shpejta. Po ashtu, disa lojëra mund të ndihmojnë në zhvillimin e aftësive për të punuar në grup dhe për të marrë rolin e udhëheqësit, duke përmirësuar kështu aftësitë sociale.

    Megjithatë, ndikimi negativ i lojërave elektronike është gjithashtu një shqetësim i rëndësishëm. Përdorimi i tepruar i lojërave mund të çojë në probleme shëndetësore fizike dhe mendore. Një prej rreziqeve të dukshme është varësia nga lojërat, që mund të shkaktojë rënie të aktiviteteve fizike dhe të çojë në probleme si dhimbjet e shpinës, lodhje dhe çrregullime të gjumit. Për më tepër, fëmijët dhe adoleshentët që kalojnë shumë kohë para ekraneve mund të kenë vështirësi në përqendrimin në detyrat shkollore dhe aktivitete të tjera jetësore.

    Një tjetër problem që mund të lindë nga lojërat elektronike është ndikimi i mundshëm në shëndetin mendor. Disa studime kanë treguar lidhje mes përdorimit të tepruar të lojërave dhe shfaqjes së simptomave të ankthit, depresionit dhe izolimit social. Në disa raste, adoleshentët mund të përjetojnë një rënie të ndjeshme të aftësisë për të krijuar marrëdhënie reale dhe për të komunikuar me individë jashtë mjedisit virtual.

    Në përfundim, ndikimi i lojërave elektronike te fëmijët dhe adoleshentët është i dyfishtë. Megjithëse ato mund të ofrojnë mundësi për zhvillimin e aftësive kognitive dhe sociale, përdorimi i tepruar dhe i papërshtatshëm mund të shkaktojë probleme shëndetësore dhe mendore. Kjo tregon nevojën për një balancim të kujdesshëm dhe menaxhim të përdorimit të lojërave, që të mundësojë përfitimet më të mëdha dhe të reduktojë rreziqet.

  • Disa veprime që nuk duhen të bëhen sapo të zgjoheni në mëngjes

    Disa veprime që nuk duhen të bëhen sapo të zgjoheni në mëngjes

    Mëngjesi është një nga momentet më të rëndësishme të ditës. Mënyra se si e fillojmë ditën ndikon drejtpërdrejt në energjinë, humorin dhe produktivitetin tonë. Shumë prej nesh bëjnë disa gabime të zakonshme sapo zgjohen, pa e ditur se këto veprime mund të na lodhin, të na stresojnë ose të na bëjnë më pak produktivë.

    Ngritja e menjëhershme me vrull nga shtrat, mund të shkaktojë marramendje ose ulje të papritur të presionit të gjakut. Është më mirë të ngriheni gradualisht.

    Mos e fik alarmin, Shumë njerëz kanë tendencë ta fikim alarmin për të fjetur pak më shumë, por kjo mund të ndikojë negativisht në cilësinë e gjumit. Sipas ekspertëve të gjumit, fikja e alarmit mund të çojë në një gjumë të pasigurt dhe të çrregulluar, duke rritur lodhjen dhe duke zvogëluar kapacitetin e trupit për të rikuperuar energjinë. Një gjumë i dobët çon në rritjen e tensionit dhe dobësimin e sistemit imunitar.

    Kontrollimi i menjëhershëm i telefoni, pra Fillimi i ditës me rrjete sociale apo email mund të shtojë stresin dhe të ndikojë negativisht në përqendrim dhe humor.

    Mos pirja e ujit në mëngjes është gabim sepse Trupi është i dehidratuar pas një nate pa lëngje. Pirja e ujit ndihmon në aktivizimin e metabolizmit dhe rigjallërimin e trupit.
    Nuk duhet ta anashkaloni mëngjesin, Mëngjesi i shëndetshëm ndihmon në përqendrim, energji dhe stabilitet të sheqerit në gjak gjatë ditës.

    Të mos shtriheni ose bëni pak ushtrime

    Disa minuta zgjatje ose ushtrime të lehta ndihmojnë në aktivizimin e muskujve dhe përmirësimin e qarkullimit të gjakut.

    Të pini menjëherë kafe

    Pirja e kafesë sapo zgjoheni mund të ndërhyjë me prodhimin natyral të kortizolit, hormoni që ju ndihmon të zgjoheni natyrshëm.

    Të qëndrojmë gjatë në shtrat pa qëllim – Qëndrimi në shtrat pasi jemi zgjuar mund ta bëjë më të vështirë të fillojmë ditën dhe të na krijojë ndjesi dembelizmi.

    Të mos marrim ajër të pastër – Është mirë të hapim dritaret ose të dalim pak jashtë për të marrë ajër të freskët dhe dritë natyrale, e cila ndihmon në rregullimin e orës biologjike.

    Të mos kemi një rutinë të mëngjesit – Mungesa e një rutine na bën të ndihemi të ç’rregullt dhe të hutuar.

    Të mendojmë negativisht që në mëngjes – Mendimet e para ndikojnë shumë në të gjithë ditën. Mundohu të thuash diçka pozitive sapo të zgjohesh.

    Të anashkalosh higjienën personale – Larja e fytyrës, dhëmbëve dhe kujdesi personal është e rëndësishme për t’u ndier i freskët dhe energjik.

    Të fillosh ditën me stres – Mos e mbush mëngjesin me detyra të vështira menjëherë. Jepi vetes pak kohë të përshtatesh.