Category: SHËNDETËSI

Ndërkohë që nxehtësia e verës shkakton dehidrim, ka disa fruta sezonale që përmbajnë shumë ujë e elektrolite, veti këto që mbrojnë zemrën dhe trurin.

Sipas ekspertëve, shalqiri e pjepri janë frutat që përmbajnë më së shumti ujë, elektrolite, vitamina e antioksidantë, raporton The New York Post.

Pjeshkat, po ashtu përmbajnë 89 për qind ujë, dhe bashkë me nektarinat e kumbullat janë shumë të mira sa i përket hidratimit në ditë të nxehta, sipas U.S. Department of Agriculture (USDA). Ato gjithashtu kanë antioksidantë të ngjashëm me shalqirin e pjeprin, të cilët janë të mbushur më përfitime shëndetësore ndërkohë që kanë shumë pak kalori.

Frutat që hidratojnë trupin ndërkohë që përmbajnë edhe elektrolite mund të ndihmojnë trupin që t’i rifitojë lëngjet e humbura nga djersa që shkaktohet nga i nxehti veror.

“Pjeshkat përmbajnë shumë fibra, vitaminë c dhe kalium. Këto vlera ushqyese ndihmojnë tretjen, shëndetin e zemrës dhe imunitetin”, ka thënë dietologia Vandana Seth.

Një pjeshkë e mesme përmban rreth 285 miligramë kalium, mineral esencial që luan rol të rëndësishëm në funksionin e nervave te gratë, sipas National Institute of Health.

Amerikanët konsumojnë pak kalium, gjë që rrit rrezikun për sëmundje kardiovaskulare, sipas Centers of Disease Control and Preventation (CDC).

Për shkak të sasisë së madhe të antioksidantëve që përmbajnë, pjeshkat konsiderohen të jenë fruta shumë të mira kundër sëmundjeve të zemrës.

Ato përmbajnë edhe flavonide, që ndihmojnë në uljen e rrezikut për sëmundjet kardiovaskulare dhe ndihmojnë aftësitë njohëse dhe kujtesën. Këto fruta përmbajnë edhe karoten, që ndihmon kundër inflamacionit dhe shëndetit të lëkurës.

Seth ka cekur se antiokisidantët kanë fuqi të mbrojnë organizmin kundër qelizave kancerogjene.

“Pjeshkat kanë dy grupe pigmentesh që nuk mund të shihen nëpër të tjera fruta apo perime”, ka thënë për New York Times, Mary Ann Lila, profesoreshë në Universitetin e Carolines.

Pjeshkat që konsumohen me lëkurë sigurojnë 4 për qind të vlerës së rekomanduar ditore për vitaminë A dhe 13 për qind të vlerës së rekomanduar ditore për vitaminë C, si dhe fibra që përmirësojnë tretjen dhe rregullojnë shëndetin e zorrëve.

Pjeshka përmban 13 gramë sheqer natyral, i cili kur kombinohet me proteinë dhe yndyrë të shëndetshme, është mjaft i mirë për persona që duan t’u ikin gjërave të ëmbla.

“Ky kombinim po ashtu ndihmon organizmin që të ngadalësojë absorbimin e sheqerit dhe të stabilizojë nivelin e sheqerit në gjak”, ka thënë Seth.

Hudhra është një nga produktet që mund ta gjejmë në tregjet e fruta perimeve gjatë gjithë vitit. Megjithatë, si çdo produkt tjetër, edhe hudhra ka stinën e sezonin e saj.

Por pse duhet të rrisni konsumin e hudhrës gjatë stinës së verës për të mirën e shëndetit?

Arsyet i gjeni më poshtë:

Hudhra ndihmon në mirëmbajtjen e funksionit dhe shëndetit të zemrës. Ajo pakëson gjasat e shfaqjes së tumoreve dhe lufton infeksionet.

Vlerat më të mira, hudhra i ofron nëse konsumohet e gjallë, sepse gatimi tjetërson të gjithë përbërësit mirëbërës të kësaj barishteje. Ekspertët rekomandojnë ngrënien e të paktën 2 thelpinjve në ditë që të merrni përfitime të mëdha.

Pak kalori

Hudhra mund të përmirësojë shijen e shumë ushqimeve të verës dhe ofron pak kalori. Mjafton një ose dy thelpinj hudhër, jo vetëm për të gatuar diçka të shijshme por edhe për të marrë vlerat e nevojshme.

Hollon gjakun

Gjaku i njeriut mund të trashet më shumë gjatë verës kur trupi humbet ujë nëpërmjet djersitjes dhe njerëzit duhet të pinë më shumë ujë që të hidratohen. Hudhra njihet si një ndër perimet më të mira për hollimin e gjakut, madje shmang trombozën.

Vitamina C

Gjatë verës, njeriu duhet ta ketë prioritet marrjen e vitaminës C si nëpërmjet ushqimeve ashtu edhe nëpërmjet suplementëve. Lëkura ka më shumë nevojë për këtë vitaminë sepse është gjatë gjithë kohës e ekspozuar ndaj rrezeve të dëmshme ultravjollcë. Një racion prej 28 gramë hudhër ofron dhe plotëson 15% të dozës së rekomanduar ditore të kësaj vitamine të rëndësishme.

Antioksidantët

Hudhra është shumë e pasur me antioksidantë të cilët luftojnë dëmin që shkaktojnë radikalet e lira në organizëm. Antioksidantët tek hudhra mbështesin mekanizmat mbrojtës së trupit kundër dëmeve të shkaktuara prej këtyre substancave.

Përpos tyre, hudhra mund të ulë kolesterolin dhe tensionin e gjakut dhe e mbron trurin nga sëmundjet që i kanosen si pasojë e moshës apo stilit të jetesës.

Patatet mund të mos kenë reputacionin më të mirë kur bëhet fjalë për shëndetin – zakonisht i shoqërojmë me patate të skuqura, yndyrë dhe ushqim të shpejtë. Por shkenca thotë: patatet e thjeshta, të ziera ose të pjekura në furrë mund të na ndihmojnë në luftën kundër hipertensionit.

Tensioni i lartë i gjakut (i njohur edhe si hipertension) prek pothuajse gjysmën e të rriturve në SHBA, dhe situata nuk është më e mirë në Evropë. Një nga fajtorët kryesorë? Kripa. Ose më saktë – shumë kripë.

Limiti i rekomanduar ditor është rreth 2,300 mg natrium (rreth një lugë çaji kripë), por amerikani mesatar konsumon mbi 3,400 mg në ditë. As ne nuk jemi shumë më mirë. Pra, ka kuptim që ekspertët vazhdojnë të na thonë: “ulni konsumin e kripës”. Por hulumtimet e reja tregojnë se nuk ka të bëjë vetëm me reduktimin – mund të ketë të bëjë edhe me ekuilibrin, shkruan Index.hr.

Patatet si një aleat kundër mbajtjes së natriumit?

Në një studim të botuar në revistën Nutrients, shkencëtarët testuan efektin e patateve në mbajtjen e natriumit dhe presionin e gjakut. Ata krahasuan marrjen e kaliumit nga suplementet me atë nga ushqimet e plota – konkretisht, patatet e zakonshme.

Rezultati?

Në një grup prej 30 të rriturish me presion të lartë të gjakut ose në kufirin e tij, ngrënia e patateve të pjekura ose të ziera (pa yndyrë të shtuar) uli mbajtjen e natriumit në trup dhe përmirësoi presionin sistolik të gjakut më shumë sesa një dietë kontrolli. Është e rëndësishme të theksohet se patatet e pjekura nuk patën efekt pozitiv, por çuditërisht, ato nuk patën as efekt negativ. Me fjalë të tjera, ato mund të mos jenë të shëndetshme, por nuk janë fajtore për gjithçka.

Patatet nuk janë armiku, nëse nuk i skuqni

Edhe pse shpesh injorohen padrejtësisht për shkak të imazhit të tyre “të pashëndetshëm”, patatet e zakonshme përmbajnë:

kaliumi – i rëndësishëm për shëndetin e zemrës
fibra – i dobishëm për tretjen dhe ndjesinë e ngopjes
vitamina C dhe B5
antioksidantë si flavonoidet dhe karotenoidet.

Shkurt: patatet nuk janë problemi, por mënyra se si përgatiten është. Të skuqura në vaj të bollshëm? Zgjedhje e keqe. Të ziera apo të pjekura, pa yndyrë? Një mundësi e shkëlqyer.

Nëse po e monitoroni tensionin e gjakut dhe shëndetin tuaj të përgjithshëm, mund të jetë koha të ndryshoni qëndrimin tuaj ndaj kësaj perimeje të thjeshtë. Patatet, kur përgatiten në mënyrë të shëndetshme, mund të jenë shumë të dobishme.

Çokollata është një ëmbëlsirë e preferuar për shumë njerëz, por me konsum të rregullt, shpesh bëhet pyetja nëse është e mirë apo e keqe për shëndetin. Përgjigja nuk është e qartë sepse efekti i çokollatës në trup varet nga lloji, sasia dhe frekuenca e konsumit, shkruan Eating Well. Çokollata e zezë, me qumësht dhe e bardhë ndryshojnë në përbërje, dhe për këtë arsye në vlerat ushqyese.

Dallimi midis llojeve të çokollatës

Çokollata me qumësht dhe e zezë përmbajnë pluhur kakaoje (i njohur edhe si lëndë të ngurta kakaoje), ndërsa çokollata e bardhë përmban vetëm gjalpë kakaoje. Hulumtimi shkencor përqendrohet kryesisht në çokollatën me qumësht dhe të zezë sepse është pluhuri i kakaos që përmban përbërës të lidhur me përfitimet shëndetësore – veçanërisht flavonoidet.

Përfitimet e mundshme të konsumit të rregullt të çokollatës së zezë

Mbështet shëndetin e zemrës

Flavonoidet, antioksidantë natyralë nga bima e kakaos, gjenden në sasi më të larta në çokollatën e zezë sesa në çokollatën me qumësht. Ato mund të kenë një efekt pozitiv në shëndetin e zemrës. Studimet kanë treguar se konsumi i rregullt i çokollatës së zezë mund të zvogëlojë rrezikun e zhvillimit të hipertensionit me 27 përqind dhe rrezikun e tromboembolizmit venoz me 31 përqind.

Lehtëson dhimbjet menstruale

Çokollata e zezë është e pasur me magnez – 50 gramë ofrojnë rreth 27 përqind të marrjes së rekomanduar ditore, ndërsa e njëjta sasi çokollate me qumësht ofron vetëm rreth shtatë përqind. Meqenëse magnezi relakson muskujt, mund të ndihmojë në uljen e dhimbjeve menstruale.

Mbani nivele të shëndetshme të hekurit

Çokollata e zezë është gjithashtu një burim i mirë hekuri, me vetëm 50 gramë që ofrojnë një të tretën e kërkesës ditore. Nutricionistja Diana Mesa thotë: “Çokollata e zezë mund të jetë një mënyrë e shijshme për të rritur marrjen e hekurit, veçanërisht për ata që janë në rrezik të anemisë. Për përthithje më të mirë, kombinojeni atë me ushqime të pasura me vitaminë C, siç është kivi.”

Në të kundërt, çokollata me qumësht përmban vetëm rreth një miligram hekur për 50 gramë, shkruan Eating Well.

Përmirëson funksionin njohës dhe humorin

Flavonoidet në çokollatën e zezë përmirësojnë rrjedhën e gjakut në tru, gjë që mund të kontribuojë në përqendrim dhe kujtesë më të mirë. Ato gjithashtu zvogëlojnë stresin oksidativ, i cili shoqërohet me rënien njohëse. Në një studim, konsumimi i 85% çokollatës së zezë për tre javë uli ndjeshëm humorin negativ tek subjektet, ndërsa çokollata me 70% kakao nuk tregoi të njëjtin efekt, shkruan Index.hr.

Rreziqet e mundshme të konsumit të përditshëm të çokollatës

Rritje e konsumit të yndyrnave të ngopura dhe sheqerit

Të gjitha llojet e çokollatës, veçanërisht e bardha dhe e qumështit, përmbajnë sasi të larta të yndyrnave të ngopura dhe sheqernave të shtuara. Konsumi i tepërt i këtyre përbërësve mund të rrisë nivelet e kolesterolit dhe rrezikun e sëmundjeve kardiovaskulare.

Prania e metaleve të rënda në çokollatën e zezë

Një raport zbuloi se shumë marka të njohura të çokollatës së zezë përmbajnë sasi shqetësuese të plumbit dhe kadmiumit. Nga 28 produktet e testuara, 23 përmbanin nivele që mund të jenë të dëmshme nëse konsumohen çdo ditë. Konsumi i tepërt i këtyre metaleve është i lidhur me dëmtimin e veshkave, dëmtimin e sistemit imunitar dhe problemet e zhvillimit tek fëmijët dhe të rriturit.

Kur temperaturat tejkalojnë 30°C dhe ajri bëhet i padurueshëm, mbajtja e freskisë në shtëpi është thelbësore – edhe në mungesë të një sistemi klimatizimi. Fatmirësisht, ka mënyra të thjeshta dhe efektive për të përballuar të nxehtin, duke përdorur pak zgjuarsi dhe disa truke të vjetra.

Kur dhe si të ajrosni banesën?
Një nga gabimet më të zakonshme është hapja e dritareve gjatë ditës. Ekspertët këshillojnë t’i mbani të mbyllura në orët më të nxehta dhe t’i hapni vetëm herët në mëngjes ose në mbrëmje, kur temperaturat bien. Kjo ndihmon në krijimin e një qarkullimi natyral të ajrit dhe pengon futjen e nxehtësisë brenda.

Ventilatori – aleat i heshtur kundër të nxehtit
Përdorimi i një ventilatori mund të sjellë ndjesi freskie, sidomos nëse para tij vendosni një enë me akull ose shishe të ngrira me ujë. Për ata që kanë ventilator tavani, drejtimi i duhur i rrotullimit (kundër akrepave të orës) ndihmon në shtyrjen e ajrit të freskët poshtë.

Shmangni burimet e brendshme të nxehtësisë
Gatimi në sobë gjatë ditës rrit ndjeshëm temperaturën në shtëpi. Përpiquni të gatuani në mëngjes ose të përdorni pajisje që nuk gjenerojnë shumë nxehtësi. Aktivizimi i aspiratorit në kuzhinë dhe ventilatorëve në banjo ndihmon në largimin e avujve dhe ajrit të ngrohtë.

Lagështia – armik i heshtur në vapë
Lagështia e lartë e bën të nxehtin edhe më të rëndë për trupin. Nëse është e mundur, përdorni një dehumidifikues për të krijuar një ambient më të freskët dhe të rehatshëm.

Mos harroni kujdesin ndaj vetes
Pini sa më shumë ujë, bëni dush të shkurtër me ujë të vakët dhe qëndroni herë pas here në ambiente të ftohta publike – si qendra tregtare apo biblioteka – për të shmangur efektet negative të vapës ekstreme.

Edhe pa kondicioner, një plan i thjeshtë dhe pak masa praktike mund t’ju ndihmojnë të përballoni më lehtë ditët më të nxehta të verës.

Rriqrat janë insekte të vogla, parazitare, të afërta me gjarpërinjtë dhe merimangat. Në disa faza të ciklit të tyre jetësor, rriqrat mund të pickojnë njerëzit.

Pickimet e disa rriqrave mund të transmetojnë sëmundje, siç është sëmundja e Lyme. Një person mund të ndihmojë në parandalimin e pickimeve duke shmangur zonat me rrezik dhe duke veshur rroba mbrojtëse.

Por si t’i shmangim ato, më poshtë kemi listuar disa metoda për të shmangur ngjitjen e tyre.

Çfarë duhet të bëni para se të dilni jashtë?

Rriqrat preferojnë ambiente të caktuara. Prandaj, shmangia e zonave të rrezikshme është një mënyrë efektive për të parandaluar pickimet.

Rriqrat ngjiten në barërat e larta, por zakonisht nuk ngrihen më shumë se 60 cm nga toka. Përndryshe, qëndrojnë afër tokës pranë dheut. Para se të dilni në një ambient me rrezik, sigurohuni që keni veshje të përshtatshme që do t’ju mbrojë nga pickimet.

Mund të ndërmerrni këto hapa për të shmangur kontaktin direkt me rriqrat:

Vishni rroba me ngjyra të hapura që e bëjnë më të lehtë dallimin e rriqrave;

Vishni rroba me pëlhurë të dendur;

Vishni këpucë të izoluara mirë që mbrojnë këmbët;

Vishni pantallona të gjata dhe futini ato në çorape ose çizme;

Vishni këmisha me mëngë të gjata dhe mbërthejeni mirë në rroba;

Mbani flokët të lidhur, sidomos nëse jeni duke punuar në kopsht;

Përdorimi i një parandaluesi insektesh që përmban permethrin dhe aplikimi i tij mbi rroba mund të vrasë rriqrat kur ato prekin pëlhurën. Para se të vishni rrobat, është më mirë t’i spërkasni jashtë ose në një vend me ventilim të mirë për të shmangur thithjen e kimikateve.

Produkte me permethrin nuk duhet t’i aplikoni drejtpërdrejt mbi lëkurë.

Çfarë duhet të keni parasysh gjatë qëndrimit jashtë?

Gjatë qëndrimit jashtë, është mirë të shmangni kontaktin me vendet ku rriqrat janë të zakonshme. Rriqrat nuk bien nga lartësitë mbi njerëzit, por ngjiten lart derisa gjejnë një zonë të mbrojtur, si për shembull këmbën e pantallonave.

Duhet të shmangni kontaktin me:

Tokën

Gjethet e thara

Muret e vjetra prej guri

Bimësi të ulët, si livadhet me shkurre

Çfarë duhet të bëni pasi të ktheheni nga jashtë?

Pasi të ktheheni nga ambienti jashtë, mund të ndërmerrni këto hapa për të kontrolluar dhe parandaluar pickimet e mundshme:

Kontrolloni trupin me duar – Rriqrat janë shumë të vegjël dhe mund t’i ndjeni para se t’i shihni. Për këtë arsye, përdorni duart për kontroll dhe jo vetëm sytë.

Lani rrobat – Hiqni menjëherë rrobat, lajini dhe thani në temperaturë të lartë (për rreth 1 orë) për të vrarë rriqrat që mund të jenë aty.

Dush – Bëni dush brenda 2 orëve pas kthimit në shtëpi për të larë rriqrat që nuk kanë patur kohë të lidhen me lëkurën. Kontrolloni posaçërisht në sqetulla, flokë, veshë dhe ijë.

Kontrolloni fëmijët dhe kafshët shtëpiake – Përdorni një furçë për të hequr rriqrat nga qimet e kafshëve para se të ngjiten në lëkurë.