Category: SHËNDETËSI

Muaji i Ramazanit është një kohë shumë e veçantë për reflektim dhe mirësi për të gjithë ata që agjërojnë dhe nuk ka asnjë ndjenjë më të veçantë se syfyri i parë.

Megjithatë, kur agjërojmë tërë ditën duhet të sigurohemi që të kemi zgjedhur ushqimet me kujdes për të pasur energji deri në iftar.

Por, çfarë cilat ushqime duhet t’i hani për syfyr në mënyrë që të qëndroni të hidratuar dhe me plot energji, këtu kemi listuar disa prej tyre.

Vezë

Vezët janë të mbushura me shumë proteina. Janë të pasura me vitamina dhe lëndë ushqyese, shkruan FoodNdtv.

Ngrënia e vezëve do t’ju bëjë të ndiheni të ngopur. Ka shumë mënyra se si mund t’i hani vezët.Mund të bëni një omëletë të rëndë me perime dhe ta kombinoni me bukë kafe. Ju gjithashtu mund të bëni vezë të fërguara dhe t’i vendosni mbi bukë kafe, të cilën mund ta lyeni lyer me gjalpë kikiriku ose gjalpë bajame.

Tërshërë

Është një vakt i pasur me proteina, dhe do të keni shumë përfitime.

Një vakt i pasur me proteina ju jep energji të mjaftueshme. Tërshëra është një burim i shijshëm i proteinave dhe karbohidrateve. Ju mund të bëni një ‘smoothie’ me tërshërë që përfshin banane dhe qumësht; ju gjithashtu mund t’i shtoni edhe arra.

Pulë ose peshk

Peshku njihet si një ushqim që rrit vitalitetin. Megjithatë, nuk duhet ta fërgoni, pasi mund t’ju shkaktojë fryrje.

Në përgjithësi duhet të shmangni ushqimet e fërguara, sepse mund t’ju bëjnë më të etur. Duke qenë se nuk keni të drejtë të pini ujë gjatë agjërimi, është e rëndësishme të shmangni çdo ushqim që ka gjasa t’ju bëjë të etur.

Një ushqim tjetër që mund të hani është pula, pasi posedon lëndë ushqyese që japin energji dhe do e bëjnë më lehtë për ju të agjëroni lehtësisht.

Mund ta kombinoni pulën me perime. Nëse jeni duke ngrënë peshk, atëherë mund të zgjidhni sardelet.

Fruta dhe perime

Frutat dhe perimet janë të pasura me minerale dhe vitamina që e ndihmojnë njeriun të ndihet energjik. Gjithashtu, përveç se duhet të pini ujë, duhet të hani fruta dhe perime të cilat do t’ju ndihmojnë të qëndroni të hidratuar. Disa shembuj do të ishin shalqiri, luleshtrydhet, pjeshkat, portokallet, domatet, kastravecat dhe spinaq. Mund të bëni një sallatë me disa fruta dhe perime. Me këtë, ju mund të shijoni përfitimet shëndetësore të gjitha menjëherë.

Kikirika

Kikirikët “dhuratë e natyrës” mbushin njerëzit me një sasi të vogël. Nëse kombinoni kikirikët me qumësht të nxehtë, atëherë ky do të bëhet një kombinim i shëndetshëm, sepse produktet e qumështit janë gjithashtu shumë të mjaftueshme.

Ju mund t’i kombinoni ato edhe me kos. Nëse dëshironi t’i kombinoni me bukë, atëherë mund të përdorin gjalpin e kikirikëve.

Gjalpi i bajameve dhe i kikirikut do t’ju japin energji si dhe do t’ju lënë të ndiheni të ngopur për një kohë më të gjatë.

Specialistët shprehen se ndryshimet e menjëhershme të kushteve klimatike  si presioni atmosferik, temperatura, lagështia dhe era mund të jenë faktor nxitës për dhimbjen e kokës dhe migrenën.

Faktorët kryesorë që ndikojnë:

• Uljet e presionit atmosferik: Kur presioni bie papritur, hapësirat e ajrit brenda sinuseve zgjerojnë, duke shkaktuar presion të shtuar në kanalet e vogla të hundës. Kjo mund të çojë në dhimbje të forta koke, sidomos në rastet kur sinuset janë të mbushura nga gripi ose ftohja.

• Shtimi i reve dhe rritja e lagështisë: Këto ndryshime mund të përkeqësojnë dhimbjen dhe të nxisin krizat e migrenës më shumë se ndryshimet e tjera klimatike.

• Era e fortë: Era që tund dritaret ose godet sipërfaqet mund të stimulojë sistemin nervor, duke shkaktuar dhimbje koke.

• Era e thatë ose e ngrohtë: Këto erëra thajnë sipërfaqet e mukozës dhe zgjojnë rrugët e frymëmarrjes, duke kontribuar në dhimbjen e kokës.

• Stresi: Specialistët theksojnë se stresi gjithashtu përbën një faktor nxitës të migrenës.

Si ndikojnë sinuset

Në mes të kockave të fytyrës ndodhen hapësira ajri të quajtura sinuse. Kur presioni barometrik bie, ajri brenda sinuseve zgjerohet dhe, nëse kanalet janë të bllokuara, rrit presionin e brendshëm dhe shkakton dhimbje të forta koke.

Përveç këtyre, specialistët paralajmërojnë se disa erëra specifike, të njohura si “era e sëmundjeve”, mund të nxisin gjithashtu dhimbjen e kokës dhe migrenën.

Ky informacion është veçanërisht i rëndësishëm për personat që vuajnë shpesh nga migrena dhe dhimbjet e kokës, duke ndihmuar në parandalimin e krizave përmes vëmendjes ndaj kushteve klimatike.

Nivelet e glukozës në gjak rriten dhe bien natyrshëm gjatë ditës dhe natës, edhe kur jeni në gjumë. Por rritjet e vazhdueshme gjatë natës shpesh lidhen me atë që hani para gjumit.

Ndryshime të thjeshta në rutinën e mbrëmjes mund të ndihmojnë që sheqeri në gjak të qëndrojë më i qëndrueshëm gjatë gjumit. Të ngrënit shumë pranë orës së gjumit, sidomos një vakt i pasur me karbohidrate, mund të shkaktojë rritje të sheqerit në gjak gjatë natës. Përpiquni të hani më herët në mbrëmje dhe zgjidhni një darkë më të lehtë dhe me më pak karbohidrate.

Zgjidhni një vakt që ju mban të ngopur deri në mëngjes dhe që siguron lëndët ushqyese që trupi ka nevojë për pushim dhe rigjenerim gjatë gjumit. Nëse është e mundur, përfundoni ngrënien të paktën dy deri në tre orë para gjumit.

Kjo i jep trupit kohë për tretje dhe ndihmon që niveli i glukozës në gjak të stabilizohet para se të flini. Edhe një shëtitje e shkurtër pas vaktit mund të ndihmojë në uljen e nivelit të glukozës në gjak. Aktiviteti fizik i rregullt ndihmon gjithashtu në kontrollin e peshës dhe në uljen e stresit, gjë që kontribuon në stabilitetin e sheqerit në gjak me kalimin e kohës.

Provoni të ecni rreth lagjes pas darkës ose thjesht të lëvizni brenda shtëpisë për të shtuar hapat. Nuk është e nevojshme të bëni ushtrime intensive, aktiviteti shumë i rëndë mund ta rrisë sheqerin në gjak.

Mbajeni lëvizjen të lehtë dhe relaksuese. Nëse keni nevojë për një ushqim të vogël para gjumit, shmangni ëmbëlsirat dhe karbohidratet e rafinuara. Zgjidhni një alternativë ushqyese që përmban proteina për të parandaluar rritjet ose uljet e sheqerit në gjak. Përfshirja e yndyrnave të shëndetshme dhe fibrave mund të ndihmojë gjithashtu që uria të mos ju zgjojë gjatë natës.

Shembuj të mirë janë një grusht arra, një porcion i vogël kos grek, një vezë e zier, një mollë e prerë me pak gjalpë kikiriku. Pijet me kafeinë si kafeja, pijet e gazuara dhe çaji i zi mund të ndikojnë negativisht në gjumë. Po ashtu, pijet me sheqer ose pijet alkoolike të përziera mund të rrisin sheqerin në gjak pasi të keni rënë në gjumë.

Stresi mund të prishë gjumin dhe të rrisë nivelin e sheqerit në gjak. Krijimi i një rutine qetësuese para gjumit mund të ndihmojë në të dyja drejtimet.

Konsumimi i tepërt i alkoolit ka pasoja të shumta për organizmin, përfshirë edhe shëndetin oral. Ekspertët paralajmërojnë se alkooli mund të dëmtojë mishrat e dhëmbëve, dhëmbët dhe indet e buta të gojës.

Personat që konsumojnë shpesh alkool janë më të rrezikuar nga:

• Irritimi dhe dëmtimi i mishrave të dhëmbëve

• Tharja e gojës

• Rritja e rrezikut për infeksione orale

Alkooli redukton prodhimin natyral të pështymës, e cila luan rol të rëndësishëm në pastrimin e grimcave të ushqimit dhe në neutralizimin e acideve që dëmtojnë smaltin e dhëmbëve. Mungesa e saj krijon kushte të favorshme për zhvillimin e baktereve dhe problemeve dentare.

Përveç kësaj, alkooli mund të dëmtojë procesin e rigjenerimit të qelizave të indeve në gojë. Kjo është arsyeja pse konsumimi i tepërt lidhet edhe me rrezik më të lartë për kancer të gojës dhe fytit.

Për të ruajtur shëndetin oral, rekomandohet kufizimi i alkoolit, kujdes i rregullt ndaj higjienës së gojës dhe vizita periodike te dentisti.

Konsumimi i rregullt i lajthive mund të ketë përfitime të rëndësishme për shëndetin e zemrës. Studiuesit theksojnë se përfshirja e tyre në dietën e përditshme ndihmon në uljen e rrezikut nga sëmundjet kardiovaskulare, falë përmbajtjes së lartë të yndyrnave të shëndetshme, antioksidantëve dhe vitaminës E.

Megjithatë, si çdo ushqim tjetër, edhe lajthitë duhet të konsumohen me masë. Sasia e rekomanduar është rreth 20 kokrra në ditë, për të përfituar vlerat ushqyese pa e tepruar me kaloritë.

Sipas studimeve, konsumimi i lajthive në pesë ose më shumë ditë në javë mund të ulë rrezikun e sëmundjeve të zemrës me 30 deri në 50 për qind. Ekspertët sugjerojnë që ato të përfshihen si pjesë e një diete të balancuar dhe një stili jetese të shëndetshëm.

Ka disa ushqime që mund të ndihmojnë në luftimin e dhjamit në zonën e barkut. Eliminimi i yndyrës nuk arrihet vetëm me një dietë të ulët në kalori, por edhe duke përfshirë ushqime që përshpejtojnë metabolizmin, ndihmojnë në djegien e yndyrës dhe reduktojnë ndjenjën e urisë.

Erëzat, për shembull, mund të jenë një ndihmë e mirë. Duke shtuar disa prej tyre në regjimin ushqimor, humbja e peshës mund të jetë më e shpejtë dhe më e shëndetshme.

Speca djegës jeshil
Specat djegës jeshil janë të pasur me kapsaicinë, një substancë që stimulon metabolizmin dhe ndihmon në djegien më të shpejtë të kalorive.

Domate
Domatja ndihmon në luftimin e yndyrës së akumuluar në afat të gjatë. Ajo përmban antioksidantë dhe përbërës që kontribuojnë edhe në mbrojtjen e organizmit.

Çokollata e zezë
Çokollata e zezë ka veti anti-inflamatore dhe ndihmon në uljen e niveleve të kolesterolit në gjak. Kakaoja rrit nivelin e serotoninës dhe vepron si stimulues i lehtë i metabolizmit.

Molla
Molla përmban pektinë, një fibër natyrale që ndihmon në reduktimin e yndyrës trupore dhe në rritjen e ndjenjës së ngopjes.

Limon
Limoni mund të ndihmojë në humbjen e peshës, reduktimin e ndjenjës së urisë dhe përmirësimin e metabolizmit, duke qenë një shtesë e mirë në një dietë të balancuar.

Agjërimi gjatë muajit të Ramazanit mund të sjellë shumë përfitime në aspektin e shëndetit fizik dhe mendor.

Duke respektuar agjërimin gjatë ditës, trupi merr pushim nga tretja e vazhdueshme, gjë që mund të ndihmojë në përmirësimin e funksionit metabolik dhe promovimin e shëndetit dhe mirëqenies së përgjithshme.

Një nga përfitimet e para shëndetësore të agjërimit në Ramazan është se ndihmon në humbjen e peshës dhe përmirësimin e metabolizmit. Ndërsa trupi përshtatet me një sasi të kufizuar ushqimi dhe pije gjatë ditës, trupi fillon të përdorë yndyrën e ruajtur si burim energjie dhe e konsumon atë. Kjo çon në djegien e yndyrës dhe humbjen e peshës dhe metabolizmi i trupit gjithashtu mund të përmirësohet, duke e bërë atë më efikas në djegien e kalorive.

Agjërimi mund të ndihmojë në kontrollin e niveleve të sheqerit në gjak duke ulur rezistencën ndaj insulinës dhe duke përmirësuar ndjeshmërinë ndaj insulinës. Kur një person agjëron, trupi detyrohet të përdorë glukozën e ruajtur për energji, që ndihmon në uljen e nivelit të sheqerit në gjak. Agjërimi mund të ndihmojë gjithashtu në uljen e inflamacionit në trup, i cili është një faktor kontribues në rezistencën ndaj insulinës.

Përveç kësaj, agjërimi mund të ndihmojë në promovimin e humbjes së peshës, e cila është e rëndësishme për kontrollin e niveleve të sheqerit në gjak, pasi yndyra e tepërt e trupit mund të çojë në rezistencë ndaj insulinës dhe nivele të larta të sheqerit në gjak. Një nga përfitimet e rëndësishme të agjërimit në Ramazan është se forcon sistemin imunitar.

Gjatë një agjërimi, trupi kalon nga përdorimi i glukozës si burimi kryesor i energjisë në përdorimin e ketoneve, të cilat prodhohen nga rezervat e yndyrës. Ky ndryshim aktivizon një proces të quajtur autofagji, ku trupi fillon të shpërbëjë dhe riciklojë qelizat e dëmtuara, duke përfshirë ato në sistemin imunitar. Autofagjia ndihmon në përmirësimin e funksionit të sistemit imunitar, duke hequr qelizat imune të vjetra ose të dëmtuara dhe duke i zëvendësuar ato me të reja, të shëndetshme.

Agjërimi thuhet se ndihmon në përmirësimin e gjumit në disa mënyra. Agjërimi supozohet se zvogëlon nivelet e hormonit të stresit. Përveç kësaj, ndër përfitimet e agjërimit në Ramazan është se ndikon me një rritje të prodhimit të hormonit melatonin që nxit gjumin. Mund të ndihmojë gjithashtu në rregullimin e ritmeve cirkadiane, të cilat janë ciklet natyrale 24-orëshe që rregullojnë shumë procese fiziologjike në trup, duke përfshirë gjumin.

Duke përafruar ritmet natyrale të trupit me ciklin gjumë-zgjim, agjërimi mund të ndihmojë në përmirësimin e cilësisë dhe kohëzgjatjes së gjumit. Agjërimi është treguar se ul presionin e gjakut dhe promovon humbjen e peshës. Për më tepër, agjërimi thuhet se përmirëson ndjeshmërinë ndaj insulinës, e cila gjithashtu shoqërohet me presionin e ulët të gjakut.

Shkenca tregon se edhe një sasi e vogël kosi në frigorifer përbën një “arsenal” të vërtetë të mbrojtjes shëndetësore. Më poshtë janë 6 dobitë kryesore që ofron kosi:

1. Ju mbron nga diabeti
   Hulumtuesit në Harvard T.H. Chan School of Public Health analizuan të dhënat e rreth 200,000 profesionistëve të kujdesit shëndetësor që nuk vuanin nga sëmundjet e zemrës, diabeti apo kanceri. Rezultatet treguan se konsumimi i produkteve të qumështit, dhe sidomos i kosit, nuk lidhet me rrezik më të madh për zhvillimin e diabetit të tipit 2.

2. Probiotikët luftojnë metalet
   Kosi me përmbajtje probiotike mund të zvogëlojë absorbimin e disa metaleve të rënda dhe toksinave mjedisore deri në 78% te gratë shtatzëna. Një studim nga Lawson Health Research Institute ofron provën klinike se sasia e kosit probiotik mund të reduktojë rreziqet shëndetësore të lidhura me merkurin dhe arsenikun.

3. Kundër depresionit
   Studimet te minjtë treguan se substanca probiotike e kosit i bën ata më të qetë pas sjelljeve depresive. Edhe pse studimet te njerëzit janë ende të pakta, rezultatet fillestare sugjerojnë një ndikim pozitiv të kosit në mirëqenien mendore.

4. Më pak diarre nga antibiotikët
   Një meta-analizë e botuar në JAMA në 2012 tregoi se konsumimi i probiotikëve lidhet me një rrezik 42% më të ulët për zhvillimin e diarresë te përdoruesit e antibiotikëve.

5. Një ndihmës i madh i djegies së yndyrave
   Nëse ndiqni një dietë për humbje peshe, përfshirja e kosit pa yndyrë mund të ndihmojë. Një studim i University of Tennessee tregoi se personat që konsumonin kos pa yndyrë humbnin më shumë kile sesa ata që reduktonin vetëm kaloritë.

6. Humbje peshe
   Pjesëmarrësit e studimit humbën 22% më shumë peshë, 61% më shumë yndyrë të trupit dhe 81% më shumë yndyrë të barkut gjatë 12 javëve. Kosi përmban proteina dhe elemente fermentues që ndihmojnë tretjen, duke qenë përbërës të domosdoshëm gjatë dietave.