Doktoresha Shemsie Selmani, me profesion specialiste në mjekësinë familjare, e ftuar në emisionin e mëngjesit ”Alarm”, në ATV ka folur rreth helmimeve që shpesh njerëzit i marrin gjatë sezones së verës apo edhe gjatë kohës kur temperaturat ngritën, helmime këto kryesisht nga ushqimi.
Selmani tha se për t’iu shmangur këtyre helmimeve, paraprakisht duhet pasur kujdes për mënyrën se si ruhen ushqimet e deri tek përgatitja e ushqimit.
“Helmimet më së shumti shfaqen për shkak të temperaturave të larta, derisa shakatarët janë të ndryshëm, si p.sh. helmimet bakteriale dhe virale. Ato virale janë më të rralla pasi ato shprehën më së shumti në sezonin e dimrit. Për helmimet që shkaktohen nga ushqimet, kryesisht duhet pasur kujdes për mënyrën se si ruhen ato ushqime. Ka helmime që shkaktohen si rezultat se që nuk zihen në temperaturën e duhur, pastaj pemët dhe perimet që nuk pastrohen si duhet dhe mjaftueshëm. Pas kësaj kemi ushqimet që rrinë shumë gjatë jasht, në temperaturë të dhomës, ushqimet që ruhen në frigorifer e pastaj kur zihen në temperaturë të ngadaltë, shkaktojnë helmime etj.”, tha ajo.
Çdo vit më 14 qershor në shumë vende të botës organizohet “Dita Botërore e Dhurimit të Gjakut”.
Mesazhi thekson kontributin thelbësor që dhuruesit e gjakut japin për të mbajtur botën pulsuese duke shpëtuar jetë dhe duke përmirësuar shëndetin e të tjerëve. Ai përforcon thirrjen globale për më shumë njerëz në të gjithë botën për të dhuruar gjak rregullisht dhe për të kontribuar në një shëndet më të mirë.
Një fokus i veçantë i fushatës së këtij viti do të jetë roli i të rinjve në sigurimin e një furnizimi të sigurt me gjak. Ndërsa në sheshin Nënë Tereza në Prishtinë, gjatë gjithë javës po organizohet dhurimi vullnetar i gjakut.
Në shumë vende, të rinjtë kanë qenë në ballë të aktiviteteve dhe iniciativave që synojnë arritjen e furnizimeve të sigurta të gjakut përmes dhurimeve vullnetare të gjakut, pa shpërblim.
Dita botërore e dhurimit të gjakut shënohet prej vitit 2004 dhe ka për qëllim dhurimin e gjakut për të shpëtuar jetën e atyre në nevojë. Aktivitetet për këtë ditë bëhet me qëllim të rritjes së ndërgjegjësimit për sigurimin e gjakut dhe për të shprehur falënderime për të gjithë ata që dhurojnë gjak për të shpëtuar jetë.
Gjaku, përveçse një përbërës i rëndësishëm i trupit tonë, është edhe një lëndë kuruese që nuk mund të prodhohet nga industria farmaceutike, ndaj i vetmi burim i tij është dhurimi nga njerëzit me vullnet të mirë në mënyrë të herëpashershme dhe pa pagesë.
Nevojat për gjak janë shumë të mëdha pasi transfuzioni i gjakut apo përbërësve të tij, shërben shpesh për t’i shpëtuar jetën dikujt që pëson aksident apo ndërhyrje kirurgjike.
Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, bashkë me ministrin e Shëndetësisë, Arben Vitia, kanë përuruar rezonancës magnetike në Spitalin e Pediatrisë në QKUK. Gjatë përurimit Kurti e Vitia premtuan se në shëndetësi do të ketë investime të reja.
Në Spitalin e Pediatrisë, në Qendrën Klinike Universitare të Kosovës, është përuruar rezonanca magnetike, e cila do të shërbejë për diagnostikimin e shpejtë të sëmundjeve që i prekin fëmijët.
Kjo rezonancë magnetike, që është donacion nga Emiratet e Bashkuara Arabe, kap koston e mbi 1 milion eurove.
Me këtë rast, kryeministri Albin Kurti ka vizituar nga afër Pediatrinë, me ç’rast ka lavdëruar punën e Ministrisë së Shëndetësisë.
“Pas funksionalizimit të rezonancës magnetike në spitalin e Pejës, po e bëjmë këtë edhe në spitalin Pediatrik, këtu në QKUK. Ndërkaq, në vjeshtë do ta kemi edhe rezonancën magnetike në spitalin e Prizrenit. Në njërën anë, ne dëshirojmë që të kemi sa më shumë decentralizim të shërbimeve gjithnjë e më cilësore, të ketë diagnostikim sa më të mirë për të gjithë pacientë e të ketë gjithashtu edhe lista sa më të shkurtra për pacientët. Meqenëse shërimi dhe terapia varen shumë prej diagnostikimit sa më cilësor, sa më të thellë, kjo në njërën anë varet nga kuadri mjekësor, ndërkaq në anën tjetër edhe nga teknologjia moderne që është kjo rezonancë magnetike”.
Ndërkaq, ministri i Shëndetësisë, Arben Vitia, tha se janë duke punuar maksimalisht për t’i reduktuar listat e gjata të pritjes.
“Është në vazhdën e punës të cilën jemi duke e bërë kohën e fundit realisht me një intensitet të shtuar për t’i shkurtuar edhe listat e pritjes në një anë dhe për të përmirësuar cilësinë e shërbimeve”.
Vitia, me këtë rast, ka shpalosur edhe projekte të reja që pritet të funksionalizohen në klinikën e Nuerokirurgjisë.
“Janë edhe disa projekte të rëndësishme që janë duke u kryer. Deri në vjeshtën e këtij viti, përveç rezonancës në Prizren, edhe përveç pjesës diagnostikuese, janë edhe pjesë intervenuese ku vetëm në Neurokirurgji tani është në proces një projekt me teknologjinë më moderne, për intervenimin e shumë rasteve të cilat deri më tani për shkaqe të ndryshme, për shkak të mungesë së këtyre pajisjeve, fatkeqësisht pacientët tanë është dashur që të kërkojnë ndihmë jashtë institucioneve publike shëndetësore. Është bërë lista prej 42 milionë eurosh investime, e cila do të adresojë investime në infrastrukturë dhe në pajisje”.
Përurimin e kësaj rezonance e ka mirëpritur edhe menaxhmenti i SHSKUK-së.
Projektligji për çmimin e barnave fillimisht u miratua në qeveri në mars, e tek pas tre muajsh, të mërkurën në kuvend mori edhe dritën jeshile në lexim të parë.
Ky dokument ligjor synon rregullimin e tregut farmaceutik privat dhe unifikimin e çmimeve ashtu që qytetarët nuk do të orvaten për të gjetur barnatoren me çmimet më të lira.
Megjithëkëtë, qytetarët këtij ligji do ia shohim hairin tek në fillimin e vitit 2024, të paktën sipas farmacistëve. Këta të fundit thonë se janë disa procedura tek komuniteti farmaceutik, të cilat do të pasojnë pas miratimit të ligjit dhe hyrjes në fuqi të tij.
Procedurat përfshijnë ofertimin e çmimeve tavan nga depot dhe furnizuesit që më pas të përcaktohet çmimi final dhe më pastaj, pacientët ilaçet kronike do t’i blejnë me çmim të njëjtë kudo në barnatoret e Kosovës, gjë e cila mungon tani.
E, deputeti nga opozita Armend Zemaj, i cili këtë ligj e cilëson të domosdoshëm por edhe të vonuar nga qeveria, thotë se nuk duhet pritur 2024 për zbatim dhe se për këtë punë do i bëjnë presion më shumë qeverisë dhe Ministrisë së Shëndetësisë.
Aktualisht sipas farmacistëve, në 90% të rasteve, pacientëve iu intereson vetëm çmimi i barit dhe nuk kërkojnë këshilla profesionale.
Përdorimi i cigareve elektronike është bërë trend i ri.
Sipas statistikave botërore rreth 4.3 milionë njerëz përdorin cigare elektronike.
Por shkencëtarët, po insistojnë që konsumimi i këtij lloji të cigares mund të shkaktojë dëme të konsiderueshme të mushkërive, e po ashtu të ju bëjë më të lodhur dhe në disa raste të rrisë rrezikun e kancerit.
Sipas ekspertëve të lëkurës thuhet se kanë paralajmëruar rrezikun i cili mund t’i kanoset sepse sasia e nikotinës gjetur në cigaret elektronike mund të plakë lëkurën tuaj, thonë ekspertët.
Përdorimi i cigares elektronike po ashtu shkakton plakje të parakohshme.
“Nikotina në lëngun e avullit mund të shpërbëjë kolagjenin, i cili shkakton linja, rrudha dhe lëkurë të varur”, tha Dr Salome Dharamshi, dermatologe.
Lëkura e cila mund të jetë e varur gjithashtu ngushton enët e gjakut.
Kjo i privon qelizat kryesore të lëkurës nga oksigjeni dhe ushqimi dhe lëkura fillon të ulet dhe rrudhet para kohe, pra si pasojë e kësaj e lë lëkurën të thatë.
Po ashtu thithja e cigareve elektronike mund të shkaktojë ose të përkeqësojë aknet.
Pra shumë rreziqe e për të cilat shumica e konsumuesve janë të informuar por përkundër kësaj konsumi vazhdon dhe në të gjitha vendet dhe hapësirat është shumë lehtë të gjendet.
Zelanda e Re është vendi i parë i cili do të ndalojë këtë lloje të cigares.
Shijet e ëmbla dhe të mira për fëmijët, si ‘karamele pambuku’ dhe ‘pelte luleshtrydhe’ do të ndalohen gjithashtu në favor të llojeve më të kërkuar.
Ministrja e Shëndetësisë e Zelandës së Re Dr. Ayesha Verrall tha se ”duam vejps sa më larg mendjes dhe arritjes së fëmijëve dhe të rinjve”.
Aktivistët kundër konsumimit të këtyre cigareve dëshirojnë që edhe Britania të ndjekë shembullin, duke kërkuar politika më të ashpra për të ndaluar vendin ‘të ecën në gjumë në një krizë ekzistenciale’./atvlive.tv/
Pediatri Rrahim Merovci, i ftuar në emisionin e mëngjesit “Alarm” në ATV ka folur për ngërçet, temperaturën tek fëmijët e shumëçka tjetër.
Merovci derisa foli për javën prej kur fillojnë ngërçet tek foshnjat, ai tregoi se si duhet të veproj nënat në këto raste.
“Prej moshës 2-javësh tek të porsalindur që zakonisht këto ngërçe fillojnë pasdite ose në mbrëmje fillon me qajtë dhe normalisht që nënat e reja brengosën shumë por që nuk duhet me u brengos shumë. Këtu ka shumë rëndësi pozicion gjatë kohës kur fëmija ushqehet Ne themi se majmuni dhe kanguri janë nënat më të mirat në botë sepse ajo metodë e mbajtjes së të porsalindurit është metodë shumë e mirë sepse ndihmon. Zakonisht nuk ndodhin komplikime dhe nëse zgjasin më shumë se dy muaj atëherë duhet të bëhen ekzaminime të tjera”, tha ai.
Tutje ai foli edhe për mënyrën e të ushqyerit tek të porsalindurit.
“Natyrisht se si ushqim te porsalindurit preferohet ushqyerja nga nëna pra, me gjidhënie e që preferohet deri në vitin e parë të jetës së të porsalindurit. Pastaj të vazhdohet me ushqime shtesë që preferohet pas muajit të 5-të apo 6-të . Disa ushqime që nuk preferohen assesi te fëmijët janë ato pikante, ushqimet me sasi të madhe të kripës, të yndyrshmet, ushqimet që treten me vështirësi, ato që ne i themi, të thata, etj”, shtoi ai.
Siguria e ushqimit dhe të ushqyerit e drejtë janë parakushte themelore për shëndet dhe mirëqeni të popullatës së një vendi dhe duhet të integrohen në të gjitha politikat, jo vetëm në ato shëndetësore, por edhe në ekonominë, bujqësinë, turizmin dhe tregtinë e një vendi.
Në 20 dhjetor të vitit 2018 sekretari i përgjithshëm i Kombeve të Bashkuara miratoi rezolutën 73/250 për caktimin e Ditës Botërore të sigurisë së ushqimit. Kështu, duke filluar nga viti 2019, 7 qershori do jetë ditë e cila do shënohet me aktivitete të cilat i theksojnë përfitimet nga ushqimi i sigurt, por edhe lëshimet dhe mangësitë eventuale në zinxhirin e ushqimit të sigurt.
Ushqimi i sigurt ka një rëndësi qenësore për promovimin e shëndetit dhe eliminimin e urisë – dy qëllimet kryesore të Agjendës për vitin 2030. Pa siguri të ushqimit nuk mund të ketë mjaftueshëm ushqim të sigurt. Në këtë botë ku zinxhiri ushqimor bëhet gjithnjë e më i ndërlikuar, çdo incident negativ në sigurinë e ushqimit mund të ketë efekte negative globale ndaj shëndetit të njeriut, tregtisë dhe ekonomisë.
Sëmundjet lidhur me ushqimin jo të sigurt zakonisht shkaktohen nga baktere, viruse, parazitë ose substanca kimike të cilat i fusim në organizëm përmes ushqimit ose ujit të kontaminuar. 600 milionë njerëz ose 1 në 10 njerëz në botë sëmuren si pasojë e konsumimit të ushqimit të kontaminuar dhe në vit vdesin rreth 420 000. Në këtë grup, fëmijët deri në moshën 5 vjeçare marrin pjesë me 40 % në ngarkesën me sëmundjet që burojnë nga ushqimi jo i sigurt, ose 125 000 raste të vdekjes në vit.
Në vitin 2010 shkak kryesor i mortalitetit sa i përket sëmundjeve që burojnë nga ushqimi jo i sigurt në rajonin evropian është Salmonella enterica me 1854 raste të vdekjes, Campylobacter spp me 459, Norovirises 435, Listeria monocytogenes 399, Echinocoocus multilocularis 239, Hepatitis A 195, Brucella spp 191 (Тhe burden of foodborne diseases in the WHO European Region. Copenhagen 2017).
Ju mund të dëgjoni informacione të ndryshme rreth lëngjeve dhe smoothie-ve në përgjithësi.
Nuk rekomandohet të zëvendësojnë vaktet por shtimi i lëngut në dietën tuaj të shëndetshme është një mënyrë e shkëlqyeshme për të marrë më shumë antioksidantë.
Ndër lëngjet më të mira për ta nisur ditën është edhe ai me selino.
Me siguri keni dëgjuar për këtë lëng “mrekullie” deri tani. Është shfaqur nëpër internet për më shumë se një vit dhe tani edhe Medium Medical e mbështetë atë.
Gjëja më e mirë në lidhje me të është dobia që sjellë për shpëlarjen e mëlçisë tuaj, e cila mund të mbështetet pak nga mënyra e jetesës sonë toksike.
Mbani në mend, lëngu i selinos ofron pak kalori, kështu që mënyra më e mirë për ta përdorur atë është 15 deri në 30 minuta pasi të zgjoheni.
Spitali “Sheik Zayed” në Vushtrri po përballet me mungesë të shtretërve në repartin e Emergjencës, i cili është i stërmbushur me raste urgjente. Derisa pacientët kërkojnë që t’ju bëhet një zgjidhje, menaxhmenti i spitalit thotë se është duke punuar për ta zgjidhur këtë problematikë.
Spitali “Sheik Zayed” në Vushtrri, i cili u përurua vetëm para 6 vjetëve, po ballafaqohet me mungesë të shtretërve në Emergjencë.
E pikërisht fluksi i rasteve urgjente në këtë repart është i lartë, pasi që vetëm brenda një dite në të trajnohen rreth 60 raste.
Për pacientët dhe familjarët e tyre, kjo situatë është tejet shqetësuese.
“Ka nevojë për shtretër, por mundësia tjetër e realiteti krejt tjetër”.
“Është shumë shqetësuese, është mirë me u realizu këto kërkesa. I vogël është numri i shtretërve. Sipas numrit të banorëve duhet ma shumë shtretër”.
E një tjetër familjar, mendon se problemin mund ta zgjidhë vetëm niveli qendror.
“Këtë situatë duhet me ditë drejtoria e spitalit dhe Ministria e Shëndetësisë. Ata duhet me vepru me bo diçka më shumë. Se qysh po shihet kushtet nuk janë të mira”.
Se po përballen me mungesë të shtretërve e pranoi edhe drejtoresha e spitalit, Shefkije Shatri.
“Emergjenca ka katër shtretër për pacientë. Një kënd është kirurgjikal dhe një kënd i reanimimit, pra në total gjashtë shtretër. Por mundësia për me pasë më shumë shtretër është e pamundur, për shkak të hapësirës së vogël”.
Megjithatë, ajo premtoi se së shpejti do t’i vijë fundi këtij problemi.
“Gjatë mandatit tim, spitalit do t’i rritet një aneks e me këtë parashihet edhe zgjerimi i repartit të Emergjencës.”
Në emergjencën e këtij spitali punojnë 3 doktorë emergjentë me 2 mbështetës dhe 12 teknikë.
Ndryshe, gjatë muajit maj, në këtë repart janë trajtuar rreth 2000 raste urgjente.
