ATV

Category: SHËNDETËSI

  • “Janë dy të bardhat vdekjeprurëse”, nutricistja tregon se çfarë duhet shmangur në ushqimet tona të përditshme

    “Janë dy të bardhat vdekjeprurëse”, nutricistja tregon se çfarë duhet shmangur në ushqimet tona të përditshme

    Nutricistja dhe dietologia Flora Hajrizi, në emisionin A LIVE në ATV, tregoi se cilat ushqime duhet shmangur në dietat e përditshme.

    Ajo tha se kripa dhe sheqeri janë dy përbërësit që përdorën shumë tek ne, por edhe në përgjithësi në Ballkan, e që sipas saj, janë të rrezikshme për shëndetin tonë.

    “(Kripa dhe sheqeri) Janë dy do bardha vdekjeprurëse që patjetër i përdorim jo vetëm ne shqiptarët, mirëpo kryesisht në të gjithë Gadishullin Ballkanik është kështu e njohur si mënyrë e konservimit të ushqimeve, po edhe gjithashtu përdorimin në çajra të ndryshëm, në ëmbëlsira të ndryshme që i kemi tradicionale. Të gjitha ushqimet tona i kanë pak një përbërje më të lartë të kripës së sheqerit sesa zakonisht që na e rekomandojnë”, thotë Hajrizi.

    Ajo tha se ushqimet tona tradicionale kanë shumë më pak problematika shëndetësore, por bëri thirrje që ato të konsumohen në mënyrë të moderuar.

    “Patjetër që nuk mundemi me i anashkalu edhe ushqimet që janë tradicionale tona, kështu që të paktën me pasë kujdes edhe me i konsumu me moderim. Ne si shqiptarë, dua të them të drejtën, që nëse do të konsumonim ushqime tradicionale tona, do të kishim problematika më të vogla shëndetësore se sa nga produktet që janë mirë të procesuara edhe shumë te rafinuara që shkaktojnë problematika edhe më të mëdha se sa që munden me shkaktu produktet tradicionale tonat. Nuk mendoj se është një dietë shumë e pashëndetshme, mirëpo gjithmonë e kemi ne si fjalë të përditshme me moderim. Duhet me pasë kujdes te sasia e përdorimit të produkteve, duke filluar nga flija, pikja, ose produktet e tjera që janë gjellra të ndryshme që janë tradicionalet tona, që kanë sasi ndoshta edhe të lartë të kripës, po anën tjetër edhe bulmeti që është një prej ë produkteve ose sasive të ndarë produkteve që përdoren me shumicë në tryezën tonë”, tha Hajrizi. /atvlive.tv

  • “Shëndeti fizik dhe rëndësia”, nutricistët kërkojnë që njerëzit të ushqehen sa më shëndetshëm

    “Shëndeti fizik dhe rëndësia”, nutricistët kërkojnë që njerëzit të ushqehen sa më shëndetshëm

    Mënyrë jetese të shëndetshme është kriteri kryesor për shëndetin fizik. Hapi i parë është që të organizojë mënyrën e saktë të ditës. Raporti optimal i punës dhe pjesa tjetër do të lejojë një person për të plotësisht të kryer detyrat e tyre të përditshme, pa shkaktuar dëme në trupin tuaj.

    Njerëzit në vende të ndryshme kanë karakteristika të ndryshme fizike. Në të njëjtën kohë rëndësia e madhe është aktiviteti social dhe fizik, të menduarit pozitiv, duke shmangur shprehitë e dëmshme. faktorët e shëndetit fizik janë të njëjta në të gjithë globin.

    Pothuajse të gjithë njerëzit kanë një shkallë më të madhe ose më të vogël të pre dispozicion për sëmundje të caktuara. shëndeti fizik – ajo është një kombinim i shumë faktorëve. Nuk është rastësi kur hyjnë pacientin në spital, mjekët gjithmonë të sqaruar se çfarë lënduar të afërmit. Shumica e sëmundjeve kronike kanë një origjinë gjenetike.

    Aktivitetet fizike duhet të planifikohen në bazë të moshës dhe trupit karakteristikat. Kjo është veçanërisht e rëndësishme kur bëhet fjalë për shëndetin dhe zhvillimin fizik të fëmijëve.

    Ngarkesa e tepërt mund të jetë i rrezikshëm për një trup të vogël. Të moshuarit po ashtu duhet të trajtohen me kujdes për ushtrime. E pra, në qoftë se klasa do të mbahet nën mbikëqyrjen e një specialisti. /Përgatiti: Kastriot Tahiri

  • Gjumi jocilësor – faktori kryesor që i bën njerëzit të plaken më shpejt

    Gjumi jocilësor – faktori kryesor që i bën njerëzit të plaken më shpejt

    Një mjek i njohur thekson se problemi nr. 1 që mund t’ju bëjë të plakeni më shpejt është gjumi me cilësi të dobët.

    Dr. Neil Paulvin, një mjek për mjekësinë rigjeneruese, shpjegoi rëndësinë e gjumit në një artikull për CNBC.

    Pushimi i mirë gjatë natës është thelbësor për ata që shpresojnë të plaken më mirë (dhe më ngadalë), theksoi ai.

    Gjumi është thelbësor për shëndetin, sipas Fondacionit Kombëtar të Gjumit. Fondacioni zbuloi se pothuajse 7 nga 10 persona që raportuan gjumë të dobët përjetuan nivele të buta ose më të larta të simptomave depresive.

    Faktorët gjenetikë dhe zgjedhjet e stilit të jetesës, si pirja e duhanit, dieta dhe konsumimi i alkoolit, gjithashtu mund të ndikojnë në plakje por Paulvin tha se gjumi i keq “është gabimi nr. 1 që do t’ju bëjë të plakeni më shpejt”.

    Pse gjumi është kaq i rëndësishëm?

    Trupi shërohet dhe punon për të ruajtur shëndetin fizik gjatë gjumit, sipas Institutit Kombëtar të Zemrës, Mushkërive dhe Gjakut në Amerikë.

    Me kalimin e kohës, gjumi i keq mund të nxisë probleme kronike shëndetësore dhe të ndikojë në zemrën, metabolizmin dhe sistemin imunitar.

    Mungesa e gjumit mund të shkaktojë rrudha dhe plakje të parakohshme të lëkurës, tha Paulvin, duke shtuar se ai gjithashtu mund të përbëjë rreziqe serioze, siç është një rrezik më i lartë i zhvillimit të demencës.

    Ai rekomandon se mbajtja e një orari të qëndrueshëm të gjumit, ekspozimi ndaj dritës së diellit pas zgjimit dhe kufizimi i kafeinës mund të përmirësojë gjumin e natës.

  • Gjenden shpesh në tryezat e kosovarëve: Ushqimet që shkaktojnë kancer nëse i hani në mëngjes

    Gjenden shpesh në tryezat e kosovarëve: Ushqimet që shkaktojnë kancer nëse i hani në mëngjes

    Sigurisht që të gjithë e dimë se të ngrënit mëngjes është e rëndësishme, por ajo që shumë njerëz s’dinë është se si ndihen gjatë ditës kur konsumojnë ushqimet e gabuara për mëngjes.

    Jo vetëm kaq, por të ngrënit shëndetshëm mëngjes redukton mundësinë e zhvillimit të kancerit dhe diabetit. Ja cilat janë ushqimet që duhet të shmangni për mëngjes për të pasur shëndet sa më të mirë.

    Proshutë, sallam dhe salçiçe

    Mishi i përpunuar ka nitrate që lidhen me kancerin kolorektal. Në fakt, Instituti për Kërkime ndaj Kancerit në SHBA, ka publikuar së fundi 10 gjëra që duhet të bëni për të reduktuar riskun e zhvillimit të kancerit. Shmangja e nitrateve është rregulli numër një. Por çfarë do të thotë kjo për ata që hanë mish në mëngjes? Që duhet të ndryshojnë menunë e mëngjesit, sigurisht!

    Drithëra të sheqerosura

    Si mund ta bëjmë diferencën midis sheqerit të keq dhe ati të mirë për shëndetin tonë? Disa drithëra janë përplot me karbohidrate dhe sheqer. Kur i hani, sheqeri në gjakun tonë i thumbon menjëherë ato dhe i dërgon në fund. Nëse doni që energjitë tuaja të mos dërrmohen që në mëngjes, është mirë që t’i shmangni këto drithëra. Në vend të tyre, zgjidhni drithëra me shumë fibra dhe proteina. Nëse doni edhe opsione të tjera, ushqehuni me drithëra që përmbajnë arrorrë për të përftuar më shumë proteina dhe fibra.

    Petulla të paketuara me shurup artificial

    Ndërsa shurupet natyrale kanë ëmbëlsues të shëndetshme, ekzistojnë një sërë shurupesh artificiale nëpër dyqane që e kanë të lartë nivelin e shurupit fruktoz të drithërave. Ëmbëlsuesit që derivojnë nga drithërat janë gjithashtu prezent në të shumtën e ushqimeve të paketuara. Shurupi i tepërt fruktoz i drithërave çon në obezitetin abdominal, i cili ruhet midis organeve. Ky është obeziteti që çon në kancer. Një studim i fundit i publikuar në një revistë për shëndetin, e lidh nivelin e lartë të shurupit fruktoz të drithërave me diabetin.

  • ​Gjendet krimb i gjallë në trurin e një gruaje australiane

    ​Gjendet krimb i gjallë në trurin e një gruaje australiane

    Për herë të parë në botë, shkencëtarët thonë se një krimb 8 cm është gjetur i gjallë në trurin e një gruaje australiane.

    Krimbi u nxor nga lobi frontal i dëmtuar i pacientit gjatë operacionit në Canberra, kryeqytetin e Australisë, vitin e kaluar.

    Gruaja vuajti nga ajo që mjekët e quajtën një “plejadë e pazakontë simptomash” – dhimbje stomaku, kollë dhe djersitje gjatë natës, duke evoluar në harresë dhe depresion.

    Paraziti i kuq mund të kishte ketë qenë deri në dy muaj në trurin e saj.

    Studiuesit po paralajmërojnë se rasti nxjerr në pah rrezikun e shtuar të sëmundjeve dhe infeksioneve që kalojnë nga kafshët te njerëzit.

    “Të gjithë në atë sallë operacioni u tronditën kur kirurgu mori disa pincë për të kapur një anomali dhe anomalia doli të ishte një krimb i gjallë, 8 cm, i kuq,” tha Sanjaya Senanayake, një mjek i sëmundjeve infektive në Spitalin e Kanberrës.

    Krimbi i rrumbullakët “Ophidascaris robertsi” është i zakonshëm te “carpet pythons” – gjarpërinjtë jo helmues që gjenden në pjesën më të madhe të Australisë.

    Duke shkruar në revistën Emerging Infectious Diseases, Mehrab Hossain, një ekspert australian në parazitologji, tha se ai dyshon se gruaja u infektua pasi përdori bimët e kontaminuara nga feçet e pitonit dhe vezët e parazitëve për gatim.

    Pacientja u shtrua në spital në fund të janarit 2021. Ajo është duke u rikuperuar mirë pavarësisht se ka bërë histori mjekësore./BBC/

  • Njihuni me mërgimtarin e suksesshëm i cili drejton një spital në Gjermani

    Njihuni me mërgimtarin e suksesshëm i cili drejton një spital në Gjermani

    Jeton Himaj, mërgimtari që drejton repartin e Infermierisë në një spital në Gjermani, ka qenë i ftuar mbrëmë në emisionin “n’malAn’det” në ATV. Gjatë emisionit, ai rrëfeu sfidat me të cilat u përball kur emigroi në Gjermani dhe rrugëtimin drejt suksesit të cilin e gëzon tani.

    Ai tregon se sfida më e madhe në fillimet e tij si emigrant në Gjermani ishte se nuk e dinte gjuhën. Ai kishte pasur fat sepse ishte punësuar në një hotel, ku njëkohësisht kishte mësuar edhe gjuhën.

    “Kur kam shkuar në fillim ka qenë një sfidë pasi që nuk e kam folur gjuhën gjermane aspak. Kam filluar të punoj me një hotel, restorant, kuzhinë, kam pastru pjata me qindra e mijëra në ditë, me kohë e kam mësuar gjuhën, kam fillu të bëj praktika të ndryshme, kështu që në një spital kam filluar ta bëj praktikën si ndihmës infermier. Me kohë e vërejta unë dhe stafi që mundem me qenë diçka më shumë, kështu që ia fillova shkollës dhe e përfundova me sukses në vitin 1997. Pastaj ia fillova punës si infermier, por me kohë, kjo punë nuk ishte edhe aq e mjaftueshme për mua, andaj ia fillova të kryej edhe specializime në lëmi të ndryshme. Ia fillova studimeve në vitin 2003 në Freiburg në sistemin e menaxhimit dhe kam përfunduar kah viti 2007. Gjatë studimeve kam kryer edhe praktikën”, rrëfen Himaj.

    Ai tregon se pasi ka përfunduar studimet, ka punuar në pozita të ndryshme, deri në momentin kur i kishte ardhur një ofertë interesante në klinikën të cilën tani e drejton.

    “Pasi që kam përfunduar studimet, kam filluar karrierën në pozita të ndryshme përgjegjës në disa reparte, klinika të ndryshme, kam kalu shkallë të ndryshme. Pas disa viteve me erdhi një ofertë interesante në klinikën ku tani punoj. Aty jam njëkohësisht anëtar i bordit të klinikës, kemi aty 1000 pacientë dhe 1600 punëtorë. Në funksionin tim si anëtar i bordit, jam përgjegjës për klinikën me kolegët e mi të bordit, si për anën financiare, ashtu edhe për pjesët strategjike dhe ekonomike, por edhe vendime të ndryshme që merren më përgjithësi. Në funksionin tim si drejtor i Infermierisë dhe i shkollës së Infermierisë, e kam përgjegjësinë për ato dy lëmi dhe i kam përafërsisht 800-900 punëtorë që janë direkt në përgjegjësinë time”, tregon Himaj.

    Ai thotë se në klinikën e tij ka të interesuar të punojnë edhe shqiptarë, për të cilët thotë se nuk kursen asgjë për t’iu ndihmuar që të sistemohen në punë.

    Himaj tregon se ka bashkëpunim mjaft të mirë edhe me Kolegjin AAB, departamentin e Infermierisë, për t’iu ndihmuar dhe orientuar studentët që mbarojnë Fakultetin e Infermierisë që të punësohen në klinikën të cilën ai e drejton në Gjermani. /atvlive.tv

    Bisedën e plotë të Jeton Himajt e gjeni në videon më poshtë:

  • OBSh-ja po e vëzhgon nga afër një variant të ri të koronavirusit

    OBSh-ja po e vëzhgon nga afër një variant të ri të koronavirusit

    Organizata Botërore e Shëndetësisë dhe autoritetet shëndetësore amerikane, kanë thënë të premten se janë duke e vëzhguar nga afër një variant të ri të koronavirusit, ndonëse ndikimi i tij potencial nuk dihet.

    OBSH-ja e ka klasifikuar variantin e ri si nën vëzhgim “për shkak të numrit të madh (më shumë se 30) të mutacioneve që bart”, është thënë në buletinin e kësaj organizate për pandeminë.

    Deri më tani, varianti i ri BA.2.86, është identifikuar në Izrael, Danimarkë dhe Shtetet e Bashkuara.

    Qendrat amerikane për Parandalimin dhe Kontrollin e Sëmundjeve, kanë thënë, po ashtu, se janë duke e vëzhguar variantin.

    Shumica e shteteve që kanë krijuar sisteme vëzhgimi për këtë virus, tashmë i kanë pezulluar të gjitha operacionet, duke thënë se koronavirusi nuk është më aq i ashpër dhe nuk ia vlen barra qiranë – veprim që është dënuar nga OBSH-ja, duke bërë thirrje për më shumë monitorim.

    Në periudhën e fundit raportuese, në periudhën 17 korrik – 13 gusht, janë regjistruar më shumë se 1.4 milion raste të reja me koronavirus, bashkë me mbi 2.300 vdekje, sipas një deklarate të OBSH-së.

    Kjo shifër e infektimeve përbën rritje prej 63 për qind, në krahasim me periudhën paraprake 28-ditore, përderisa shifra e viktimave është 56 për qind më e vogël.

    Për koronavirusin e ri është raportuar për herë të parë në dhjetor të vitit 2019 në Vuhan të Kinës.

    Organizata Botërore e Shëndetësisë e pati shpallur koronavirusin si pandemi më 11 mars të vitit 2020.

    Më shumë se 6.9 milionë njerëz kanë vdekur që prej shpërthimit të pandemisë në gjithë botën.

    Shtetet e Bashkuara kanë regjistruar numrin më të madh të viktimave, të përcjella nga India dhe Brazili./REL/

  • Cilat kanë qenë simptomat më të shpeshta të gripit sezonal gjatë këtij viti? – Tregon mjekja në studio

    Cilat kanë qenë simptomat më të shpeshta të gripit sezonal gjatë këtij viti? – Tregon mjekja në studio

    Specialistja e mjekësisë familjar, Ruke Desku, ishte e ftuar në emisionin e mëngjesit ALARM në ATV, e cila foli kryesisht për shqetësimet me gripat sezonale të pacientëve kosovarë.

    Ajo tha se për dallim me vitet e tjera, ky vit ka qenë më i qetë sa i përket gripave sezonale në vend.

    “Kryesisht ka qenë e qetë, ndoshta viteve tjera jemi mësu të kemi epidemi të ndryshme, kemi qenë shumë më të ngarkuara me punë, kjo sezonë ka qenë më e qetë. Edhe pse kohëve të fundit paraqiten raste sporadike të gripave, por nuk mund të themi se është pandemi”, tha specialistja e mjekësisë familjare, Ruke Desku.

    Ajo tha se gripet e këtij sezoni kanë qenë kryesisht me temperaturë, dhimbje fyti, kollitje, dhimbje trupi, kokë dhembje, zakonisht simptoma të gripit. /atvlive.tv

    Bisedën e plotë të specialistes së mjekësisë familjare, Ruke Desku, e gjeni në videon më poshtë:

  • Çfarë është meningjiti, infeksioni i rrezikshëm në Kosovë që prek kryesisht të rinjtë?

    Çfarë është meningjiti, infeksioni i rrezikshëm në Kosovë që prek kryesisht të rinjtë?

    Ministria e Shëndetësisë së Kosovës ka njoftuar rastet me meningjit janë në rritje. Bazuar në raportin e ShSKUK-së, numri i rasteve të raportuara për Sindromën meningjeale gjatë muajit korrik-gusht, krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar ka shënuar rritje.

    Meningjiti mund të prekë këdo që bie në kontakt me agjensin, por disa grupmosha janë më të rrezikuara. Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë, meningjiti prek më së shumti moshat e reja ngaqë sistemi imunitar tek personat e rinj, kryesisht foshnjat, femijet dhe adoleshentët nuk është zhvilluar mjaftueshëm për të luftuar agjensët.Shkaktar i sindromës meningjeale janë infeksionet bakteriale ose virale. Ndërsa, si rrugë e përhapjes së infeksionit mund të jenë pishinat, vendet e freskimit, kontakti dhe uji për pije.

    Disa nga simptomat e sëmundjes janë të ngjashme me ato të një gripi normal, por që rëndohen për një kohë shumë të shkurtër. Meningjiti mund të shfaqet menjëherë ose 3-7 ditë pas marrjes së infeksionit.

    Tek simptomat e sëmundjes përfshihen: të vjella, marramendje, temperaturë e lartë e trupit, dhimbje e muskujve, ndjeshmëri ndaj dritës, dhimbje e kokës, konfuzion, gjymtyrë të ftohta, skuqje e lëkurës.

    Ndërsa tek fëmijët mund të ketë edhe simptoma si frymëmarrja e shpejtuar, irritim dhe të qara për një kohë të gjatë, humbje të përqëndrimit dhe mungesë oreksi.

    Sapo të vëreni simptomat e mësipërme apo gjendje të rënduar shëndetësore, duhet menjëherë të konsultoheni tek mjeku.

    Meningjiti trajtohet vetëm në spital.

  • Dieta japoneze, për të mos u plakur dhe shëndoshur

    Dieta japoneze, për të mos u plakur dhe shëndoshur

    Magjia e të stilit japonez të të ngrënit është një balancë e shëndetshme e ngopjes me ushqime të shijshme me pak kalori, të prezantuara në porcione të bukura, me pjata të vogla, të këndshme

    “Dieta japoneze është baza e ushqimit”, thotë Naomi Morijama, bashkautore e librit “Gratë japoneze nuk plaken dhe nuk shëndoshen kurrë”. Ajo thotë se kjo dietë apo regjim ushqimor përqendrohet në energjinë mahnitëse të ushqimit në një masë kompakte dhe të kënaqshme”.

    Dhe askush nuk ka nevojë të gatuajë si japonezët për të shijuar një ushqim të shëndetshëm. Mjafton që të përdorni më shumë peshk, fruta dhe perime, të shërbeni në sasi të vogla, të hani avash dhe ta shijoni ushqimin, të shtoni disa alternativa të shëndetshme si orizi. Ja disa këshilla:

    japonezeSë pari, kini parasysh përfitimet. “Falë një diete dhe stili jetese më të shëndetshëm, japonezët jetojnë më gjatë dhe më shëndetshëm sesa popujt e tjerë”, thotë Morijama. Jo vetëm kanë një jetëgjatësi 86 për femrat dhe 79 për meshkujt (krahasuar me 80 dhe 75 te amerikanët), por ata gjithashtu jetojnë një mesatare prej 75 vjetësh të shëndetshëm dhe pa probleme, siç raportohet nga Organizata Botërore e Shëndetësisë. Për më tepër, japonezët gëzojnë vendin e parë për më pak obezitet të vendeve të zhvilluara me 3%, përkundrejt 11% të francezëve dhe 32% të amerikanëve.

    “Mund të mendoni se gjithçka ka lidhje me gjenet”, thotë Morijama. “Por kur japonezët fillojnë të përdorin dietën perëndimore, ata shtojnë në peshë menjëherë”.

    Hani me sy

    “Magjia e të stilit japonez të të ngrënit është një balancë e shëndetshme e ngopjes me ushqime të shijshme me pak kalori, të prezantuara në porcione të bukura, me pjata të vogla, të këndshme.

    Morijama thotë: Në këtë mënyrë inkurajoni “ngrënien me sy” duke shijuar bukurinë e ushqimit. Rezultati? Do të dëshironi të hani më avash për të shijuar çdo kafshatë, që nënkupton të hash më pak, sepse truri ka kohë që të kuptojë që trupi është i ngopur.

    Sipas Morijamës, një japonez mesatar ha rreth 25% më pak kalori çdo ditë se një amerikan mesatar, e cila mund të shpjegojë pjesërisht jetëgjatësinë e secilit. Studimet e Universitetit të Floridës sugjerojnë se ngrënia e vetëm 8% më pak kalori çdo ditë ndërsa rrisni nivelin e aktivitetit tuaj, mund të promovojë një jetë më të gjatë. Dhe ulja e kalorive nuk ka pse të jetë e dhimbshme. Sekreti është të zëvendësojë ushqimet me numër të lartë kalorish, si çokollatat, patatet me ato që kanë më pak kalori, si frutat, perimet, supat.

    Fuqia e porcionit

    Në Japoni ushqimi shërbehet në pjata të vogla dhe në tasa në vend të një pjate të madhe. Në vakte shijohet pak nga gjithçka, thotë Morijama. Shërbimi i ushqimit në pjesë të vogla mund të jetë një nga sekretet më të mëdha për të ngrënë shëndetshëm dhe për të rënë në peshë. Kërkimet tregojnë se kur pjatat janë të mëdha, ne jemi të prirur ta hamë gjithë ushqimin edhe nëse nuk jemi të uritur.

    Një studim i Universitetit të Ilionisit në SHBA tregoi se njerëzit hanë 45% më shumë nëse ushqimi u shërbehet në pjata të mëdha. Kur u pyetën se çfarë e përcaktonte madhësinë e ushqimit që hanin, thuajse 7 në 10 veta u shprehën se sasia ishte thjesht çështje se sa ushqim ishin mësuar të hanin. Kjo është gjë e mirë dhe e keqe njëkohësisht. E keqe sepse tregon që në njëfarë mënyre ne hamë pa menduar. Dhe e mirë sepse kjo tregon se mund ta ndryshojmë sasinë e vaktit që hamë. Si? Duke u mësuar të hamë më pak. Për shembull, mundohuni të zëvendësoni pjatat e gjellës me pjatat e ëmbëlsirave. Do të shihni se do të hani më pak, sepse pjata do të duket plot. Ose provoni ta servirni ushqimin në tasa me peshë për rreth një javë, për t’u mësuar me sasinë e ushqimit që duhet të hani. Nuk keni pse zvogëloni të gjithë ushqimin, mjafton që të zvogëloni sasitë e ushqimeve me shumë kalori e shumë yndyrë.

    Bazë orizi

    Dieta japoneze përfshin sasi të mëdha orizi, gjashtë herë më shumë se sa përfshin mesatarisht dieta amerikane. Një tas i vogël shërbehet pothuajse në çdo vakt, duke përfshirë mëngjesin. Një oriz me pak yndyrë dhe i pasur në karbohidrate ju ndihmon të ngopeni me më pak kalori dhe duke lënë më pak vend për ushqime të yndyrshme, të cilat dëmtojnë zemrën. Për të qenë edhe më të shëndetshëm, shërbejeni orizin në mënyrën japoneze: ta gatuani dhe hani pa gjalp apo vaj.

    Kënaqësia e perimeve

    “Japonia është një shtet i çmendur pas perimeve”, thotë Morijama. Kur gratë japoneze u pyetën se cilin ushqim preferonin të gatuanin më shumë për familjet e tyre, ato u përgjigjën: supë me perime me lëng mishi. Specat e kuq për mbushje, bizelet, kungulli i njomë, patëllxhani, qepët, rrodhja, domatja, specat jeshilë, marulja, karrotat, spinaqi, gjethet e bambusë, panxhari, rrënjët e zambakut, rrepat, kërpudhat shiitake, patatet e ëmbla dhe algat e detit (apo perimet e detit), si kombu, nori, të gjitha kanë vendin e tyre në dietën japoneze.

    Në një vakt shërbehen 4 apo 5 varietete të ndryshme dhe askush nuk mendon se është e habitshme të hash një supë me perime apo sallatë për mëngjes. Perimet shërbehen të ziera me lëng mishi, të skuqura (skuqje në vaj të nxehtë në të cilën edhe ziejnë pak) me vaj ose pak të ziera në avull, të gjitha metoda që ruajnë sasinë maksimale të ushqyesve.

    Një peshkim i mbarë

    Peshqit, sidomos të preferuarit japonezë, si salmoni, toni i freskët, sardelet, harenga, skumbria, janë një burim i madh i acideve yndyrore omega-3, të njohura për dobitë e tyre për zemrën. Dhe megjithëse japonezët përbëjnë 2% të popullsisë së botës, ata hanë 10% të peshkut në botë. Kjo gjë nënkupton se ata hanë më pak mish të kuq, që përmban më shumë yndyrë të ngopur që çon në obezitet dhe sëmundje të zemrës.

    Soja

    Kur konsumohet me kujdes, produktet e sojës janë një alternativë shumë e mirë zëvendësuese për të përfituar proteinat që merren nga mishi i kuq dhe kanë më pak yndyrna të ngopura. Vaktet japoneze shpesh përfshijnë më shumë se një pjatë me bazë soje, si supa miso (miso është bishtajë soje e fermentuar).

    Ëmbëlsira të shijshme

    “Një pjatë ëmbëlsire tipike japoneze është ajo me fruta të stinës, të qëruara, të prera dhe të rregulluara bukur në pjatë”, thotë Morijama. Japonezët pëlqejnë edhe ëmbëlsirat perëndimore si akullorja apo kekët, por ato zakonisht shërbehen në sasi më të vogël dhe me shije më delikate krahasuar me vendet e perëndimit. Një çaj jeshil japonez është një mënyrë perfekte për të përfunduar çdo vakt.

    Alternativa të shëndetshme

    “Duhen vetëm pak ndryshime për ta bërë një dietë japoneze dhe më të shëndetshme. Për shembull, mund të përdorni oriz kaf në vend të atij të bardhë. Ushqimi i lashtë japonez, orizi kaf, është shumë i pasur në fibra dhe karbohidrate të mira”, thotë Morijama. Ndryshimi i dytë përfshin uljen e sasisë së natriumit, që është i lartë në dietën japoneze për shkak të sasisë së mëdha të salcës së sojës dhe ushqimeve turshi apo të marinuara.

    Ushqim i bukur

    Një ushqim i bukur, i shijshëm dhe i shëndetshëm është çka ofron dieta japoneze për këdo që dëshiron të jetojë më gjatë, më shëndetshëm dhe më i dobët. Eksperimentoni me peshkun, orizin dhe perimet e shërbyera në pjata delikate dhe do të korrni frytet e duhura: dhe s’është e nevojshme të përdorni shkopinj.“Dieta japoneze është baza e ushqimit”, thotë Naomi Morijama, bashkautore e librit “Gratë japoneze nuk plaken dhe nuk shëndoshen kurrë”. Ajo thotë se kjo dietë apo regjim ushqimor përqendrohet në energjinë mahnitëse të ushqimit në një masë kompakte dhe të kënaqshme”.

    Dhe askush nuk ka nevojë të gatuajë si japonezët për të shijuar një ushqim të shëndetshëm. Mjafton që të përdorni më shumë peshk, fruta dhe perime, të shërbeni në sasi të vogla, të hani avash dhe ta shijoni ushqimin, të shtoni disa alternativa të shëndetshme si orizi. Ja disa këshilla:

    Së pari, kini parasysh përfitimet.“Falë një diete dhe stili jetese më të shëndetshëm, japonezët jetojnë më gjatë dhe më shëndetshëm sesa popujt e tjerë”, thotë Morijama. Jo vetëm kanë një jetëgjatësi 86 për femrat dhe 79 për meshkujt (krahasuar me 80 dhe 75 te amerikanët), por ata gjithashtu jetojnë një mesatare prej 75 vjetësh të shëndetshëm dhe pa probleme, siç raportohet nga Organizata Botërore e Shëndetësisë. Për më tepër, japonezët gëzojnë vendin e parë për më pak obezitet të vendeve të zhvilluara me 3%, përkundrejt 11% të francezëve dhe 32% të amerikanëve.

    “Mund të mendoni se gjithçka ka lidhje me gjenet”, thotë Morijama. “Por kur japonezët fillojnë të përdorin dietën perëndimore, ata shtojnë në peshë menjëherë”.

    Hani me sy

    “Magjia e të stilit japonez të të ngrënit është një balancë e shëndetshme e ngopjes me ushqime të shijshme me pak kalori, të prezantuara në porcione të bukura, me pjata të vogla, të këndshme.

    Morijama thotë: Në këtë mënyrë inkurajoni “ngrënien me sy” duke shijuar bukurinë e ushqimit. Rezultati? Do të dëshironi të hani më avash për të shijuar çdo kafshatë, që nënkupton të hash më pak, sepse truri ka kohë që të kuptojë që trupi është i ngopur.

    Sipas Morijamës, një japonez mesatar ha rreth 25% më pak kalori çdo ditë se një amerikan mesatar, e cila mund të shpjegojë pjesërisht jetëgjatësinë e secilit. Studimet e Universitetit të Floridës sugjerojnë se ngrënia e vetëm 8% më pak kalori çdo ditë ndërsa rrisni nivelin e aktivitetit tuaj, mund të promovojë një jetë më të gjatë. Dhe ulja e kalorive nuk ka pse të jetë e dhimbshme. Sekreti është të zëvendësojë ushqimet me numër të lartë kalorish, si çokollatat, patatet me ato që kanë më pak kalori, si frutat, perimet, supërat.

    Fuqia e porcionit

    Në Japoni ushqimi shërbehet në pjata të vogla dhe në tasa në vend të një pjate të madhe. Në vakte shijohet pak nga gjithçka, thotë Morijama. Shërbimi i ushqimit në pjesë të vogla mund të jetë një nga sekretet më të mëdha për të ngrënë shëndetshëm dhe për të rënë në peshë. Kërkimet tregojnë se kur pjatat janë të mëdha, ne jemi të prirur ta hamë gjithë ushqimin edhe nëse nuk jemi të uritur.

    Një studim i Universitetit të Ilionisit në SHBA tregoi se njerëzit hanë 45% më shumë nëse ushqimi u shërbehet në pjata të mëdha. Kur u pyetën se çfarë e përcaktonte madhësinë e ushqimit që hanin, thuajse 7 në 10 veta u shprehën se sasia ishte thjesht çështje se sa ushqim ishin mësuar të hanin. Kjo është gjë e mirë dhe e keqe njëkohësisht. E keqe sepse tregon që në njëfarë mënyre ne hamë pa menduar. Dhe e mirë sepse kjo tregon se mund ta ndryshojmë sasinë e vaktit që hamë. Si? Duke u mësuar të hamë më pak. Për shembull, mundohuni të zëvendësoni pjatat e gjellës me pjatat e ëmbëlsirave. Do të shihni se do të hani më pak, sepse pjata do të duket plot. Ose provoni ta servirni ushqimin në tasa me peshë për rreth një javë, për t’u mësuar me sasinë e ushqimit që duhet të hani. Nuk keni pse zvogëloni të gjithë ushqimin, mjafton që të zvogëloni sasitë e ushqimeve me shumë kalori e shumë yndyrë.

    Bazë orizi

    Dieta japoneze përfshin sasi të mëdha orizi, gjashtë herë më shumë se sa përfshin mesatarisht dieta amerikane. Një tas i vogël shërbehet pothuajse në çdo vakt, duke përfshirë mëngjesin. Një oriz me pak yndyrë dhe i pasur në karbohidrate ju ndihmon të ngopeni me më pak kalori dhe duke lënë më pak vend për ushqime të yndyrshme, të cilat dëmtojnë zemrën. Për të qenë edhe më të shëndetshëm, shërbejeni orizin në mënyrën japoneze: ta gatuani dhe hani pa gjalp apo vaj.

    Kënaqësia e perimeve

    “Japonia është një shtet i çmendur pas perimeve”, thotë Morijama. Kur gratë japoneze u pyetën se cilin ushqim preferonin të gatuanin më shumë për familjet e tyre, ato u përgjigjën: supë me perime me lëng mishi. Specat e kuq për mbushje, bizelet, kungulli i njomë, patëllxhani, qepët, rrodhja, domatja, specat jeshilë, marulja, karrotat, spinaqi, gjethet e bambusë, panxhari, rrënjët e zambakut, rrepat, kërpudhat shiitake, patatet e ëmbla dhe algat e detit (apo perimet e detit), si kombu, nori, të gjitha kanë vendin e tyre në dietën japoneze.

    Në një vakt shërbehen 4 apo 5 varietete të ndryshme dhe askush nuk mendon se është e habitshme të hash një supë me perime apo sallatë për mëngjes. Perimet shërbehen të ziera me lëng mishi, të skuqura (skuqje në vaj të nxehtë në të cilën edhe ziejnë pak) me vaj ose pak të ziera në avull, të gjitha metoda që ruajnë sasinë maksimale të ushqyesve.

    Një peshkim i mbarë

    Peshqit, sidomos të preferuarit japonezë, si salmoni, toni i freskët, sardelet, harenga, skumbria, janë një burim i madh i acideve yndyrore omega-3, të njohura për dobitë e tyre për zemrën. Dhe megjithëse japonezët përbëjnë 2% të popullsisë së botës, ata hanë 10% të peshkut në botë. Kjo gjë nënkupton se ata hanë më pak mish të kuq, që përmban më shumë yndyrë të ngopur që çon në obezitet dhe sëmundje të zemrës.

    Soja

    Kur konsumohet me kujdes, produktet e sojës janë një alternativë shumë e mirë zëvendësuese për të përfituar proteinat që merren nga mishi i kuq dhe kanë më pak yndyrna të ngopura. Vaktet japoneze shpesh përfshijnë më shumë se një pjatë me bazë soje, si supa miso (miso është bishtajë soje e fermentuar).

    Ëmbëlsira të shijshme

    “Një pjatë ëmbëlsire tipike japoneze është ajo me fruta të stinës, të qëruara, të prera dhe të rregulluara bukur në pjatë”, thotë Morijama. Japonezët pëlqejnë edhe ëmbëlsirat perëndimore si akullorja apo kekët, por ato zakonisht shërbehen në sasi më të vogël dhe me shije më delikate krahasuar me vendet e perëndimit. Një çaj jeshil japonez është një mënyrë perfekte për të përfunduar çdo vakt.

    Alternativa të shëndetshme

    “Duhen vetëm pak ndryshime për ta bërë një dietë japoneze dhe më të shëndetshme. Për shembull, mund të përdorni oriz kaf në vend të atij të bardhë. Ushqimi i lashtë japonez, orizi kaf, është shumë i pasur në fibra dhe karbohidrate të mira”, thotë Morijama. Ndryshimi i dytë përfshin uljen e sasisë së natriumit, që është i lartë në dietën japoneze për shkak të sasisë së mëdha të salcës së sojës dhe ushqimeve turshi apo të marinuara.

    Ushqim i bukur

    Një ushqim i bukur, i shijshëm dhe i shëndetshëm është çka ofron dieta japoneze për këdo që dëshiron të jetojë më gjatë, më shëndetshëm dhe më i dobët. Eksperimentoni me peshkun, orizin dhe perimet e shërbyera në pjata delikate dhe do të korrni frytet e duhura: dhe s’është e nevojshme të përdorni shkopinj.