Category: LIFESTYLE

Një studim i ri ka hedhur dritë mbi një aspekt interesant të marrëdhënieve bashkëshortore: gatimi i përditshëm nga gruaja për burrin nuk është domosdoshmërisht shenjë e një martese të lumtur apo të shëndetshme.

Sipas kërkimeve të realizuara nga një grup sociologësh dhe psikologësh familjarë, mbi 1,500 çifte të martuara në Evropë dhe ShBA u analizuan për mënyrën si ndarja e detyrave të përditshme ndikon në cilësinë e martesës. Rezultatet treguan se gratë që nuk e marrin gatimin si detyrim të përditshëm, por e ndajnë këtë përgjegjësi me partnerin ose e bëjnë sipas dëshirës, raportojnë më shumë kënaqësi, më pak stres dhe një ndjenjë më të fortë barazie në çift.

Kjo barazi në ndarjen e punëve të shtëpisë përforcon partneritetin dhe krijon një ndjenjë të ndërsjellë vlerësimi, ku të dy bashkëshortët kontribuojnë në mënyrë të drejtë dhe ndihen të respektuar për përpjekjet e tyre.

Një ndër arsyet kryesore lidhet me presionin kulturor dhe shoqëror që shumë gra ndiejnë për të përmbushur rolin tradicional të “gruas ideale” – asaj që kujdeset për shtëpinë, fëmijët dhe burrin. Kur ky presion largohet, për shembull duke vendosur që gatimi të mos jetë një detyrim i përditshëm, gratë përjetojnë më shumë liri, vetëvlerësim dhe kontroll mbi jetën e tyre, çka ndikon pozitivisht në harmoninë bashkëshortore.

Studiuesit theksojnë se mesazhi i studimit nuk është që gratë të mos gatuajnë fare, por që të mos ndjejnë presionin për ta bërë këtë çdo ditë si një detyrë automatike. Në fakt, çiftet që ndajnë bashkë përgjegjësitë e përditshme – përfshirë edhe gatimin – zakonisht kanë komunikim më të hapur, lidhje emocionale më të fortë dhe një ndjenjë më të theksuar partneriteti e respekti reciprok.

Kashta, dikur e lidhur ngushtë me hambarët dhe stallet, po përjeton një rilindje të jashtëzakonshme në botën e dizajnit dhe luksit. Lison de Caunes, mjeshtra pariziene, ka kthyer këtë material bujqësor në një element të artë ekologjik, që sot zbukuron butikët më prestigjioze të markave si Cartier, Guerlain, Hermès dhe Bulgari.

E lindur në vitin 1948 dhe e mbushur 77 vjeç në 2025, De Caunes është një nga figurat më të respektuara të artizanatit francez dhe mbart titullin Chevaliere de la Legion d’Honneur për kontributin e saj në ringjalljen e marqueterie de paille, mozaikut të punuar me kashtë.

Kashta ka një histori të gjatë: përdorej në punime artizanale në Lindjen e Largët dhe Evropë, ndërsa në Francë arriti kulmin mes shekujve XVII dhe XIX. Ajo ishte një alternativë më e lirë ndaj drurit të çmuar dhe fijeve të arta për mobilje dhe dekorime. Artistë si Jean-Michel Frank dhe Jean Royère ishin ndër të fundit që përdorën këtë teknikë në Parisin e viteve 1930–1950.

Mbesa e dizajnerit të njohur André Groult, Lison de Caunes, frymëzimin e mori nga disa mobilje të mbuluara me kashtë që trashëgoi nga gjyshi. Ajo nisi eksperimentimet e para në studion e saj të vogël në Rue Mayet, ndërsa punonte si lidhëse librash me lëkurë shagreen. Me kalimin e kohës, ajo rikrijoi mobilje, tabaka dhe objekte dekorative, duke i dhënë kashtës një stil modern dhe një ndjeshmëri të veçantë për ngjyrat dhe teksturat.

Kur zanati i saj u bë i njohur, porositë filluan të vërshojnë: Cartier, Hermès, Guerlain dhe marka të tjera prestigjioze kërkonin punimet e saj për panele dekorative, tavolina dhe mure me ndriçim natyral. Sot, veprat e saj zbukurojnë dyqanet e Cartier në Paris, Gjenevë e Chicago, ambientet e Guerlain në Harrods, dhomat e hotelit Bulgari në Paris, madje edhe makinën zyrtare të presidentit Emmanuel Macron.

Në atelietë e saj punojnë 26 mjeshtra, dhe çdo proces është plotësisht manual. Kashta, e marrë nga fermerë në Francën lindore, lahet, ndahet, ngjyroset në mbi 60 nuanca, sheshohet dhe ngjitet fije pas fijeje në sipërfaqe të ndryshme. Për një metër katror mozaik duhen katër ditë pune, me një kosto rreth 2,000 euro.

Për De Caunes, bukuria e kashtës qëndron te thjeshtësia dhe qëndrueshmëria: “Është një material i përulur, që gjendet kudo, por ka një shkëlqim natyral të paarritshëm nga çdo lëndë tjetër.” Përveç bukurisë, kashta është rezistente ndaj ujit dhe lehtësisht e riparueshme, duke e bërë atë një material të qëndrueshëm dhe ekologjik, i vlerësuar në botën e luksit.

Disa bimë është thjesht mirë t’i kesh në shtëpi, sepse përveçse e zbukurojnë ambientin, ato sjellin edhe një energji të veçantë dhe, ndër më të fuqishmet është jasemini

Bimët janë shumë më tepër sesa dekor. Ato mund të jenë çelësi për shëndetin mendor dhe mirëqenien e përgjithshme. Nëse në shtëpi ke këtë lule, fati dhe qetësia do të të shoqërojnë gjithmonë, ndërsa për aromën e saj të mrekullueshme thuhet se është ilaç për shpirtin.

Shkencëtarët kanë zbuluar lidhjen mes stresit dhe cilësisë së ajrit, duke treguar se niveli i lartë i toksinave mund të ndikojë drejtpërdrejt në stres dhe gjendjen emocionale. Por ekziston një bimë që mund ta ndryshojë këtë ekuilibër – i mrekullueshmi jasemin (Jasminum officinale).

Studimet kanë treguar se aroma e jaseminit qetëson trurin dhe trupin, duke përmirësuar ndjeshëm funksionin nervor. Sipas hulumtimeve të Universitetit Ruhr në Gjermani, aroma e jasminit rrit efektin e substancës GABA në tru, e cila është përgjegjëse për ndjenjën e qetësisë dhe relaksimit. Ky zbulim, i publikuar në Journal of Biological Chemistry, i ka dhënë aromaterapisë bazë shkencore të vërtetuar, transmeton Telegrafi.

Kërkimet kanë treguar gjithashtu se jasemini është më efektiv se shumë preparate farmaceutike, pasi mund të rrisë efektin e GABA-s deri në pesëfish. Përveç kësaj, spërkatja e aromës së jaseminit në dhomë është dëshmuar si metodë efikase për përmirësimin e gjumit dhe zvogëlimin e ankthit, siç konfirmojnë publikimet në International Journal of Neuroscience.

Vaji esencial i jasminit ka shumë përfitime, ndihmon në përmirësimin e gjumit, humorit, përqendrimit dhe libidos. Në aromaterapi, ai përdoret edhe për rritjen e serotoninës dhe endorfinave, hormone që nxisin ndjenjën e lumturisë dhe ekuilibrit emocional.

Prandaj, mbajeni jaseminin në dhomën tuaj të gjumit dhe përjetoni fuqinë e kësaj bime të jashtëzakonshme për të ulur stresin, përmirësuar cilësinë e gjumit dhe për të mbrojtur shëndetin tuaj mendor.

Në kulturat lindore dhe në traditat e feng shui, jasmini konsiderohet simbol i dashurisë, harmonisë dhe fatit të mirë, ndërsa sipas studimeve të NASA Clean Air Study, ai gjithashtu pastron ajrin nga toksinat dhe ndotësit e brendshëm, duke përmirësuar cilësinë e frymëmarrjes në hapësirat e mbyllura. /Telegrafi/

Sipas revistës shkencore “Nature”, shkencëtarët kanë arritur të përdorin për herë të parë teknikën e korrigjimit të gjeneve për të ndaluar sëmundjen e trashëguar të zemrës në fillesën e embrionit të njeriut.

Shkencëtarët arritën të përdorin për herë të parë teknikën e korrigjimit të gjeneve për të ndaluar sëmundjen e trashëguar të zemrës në fillesën e embrionit të njeriut, sipas një studimi.

Hulumtimi do të shërbejë për të mundësuar zvogëlimin e rasteve të kësaj sëmundjeje tek fëmijët e krijuar përmes IVF (Fertilizimi In Vitro – një procedurë që përfshin stimulimin e vezoreve, rikthimin e vezëve dhe transferimin e embrionit , për të ndihmuar njerëzit me probleme të fertilitetit për të patur një fëmijë – shën. i përkth.) dhe për t’i hapur rrugën shërimit të disa prej mijëra sëmundjeve të shkaktuara nga mutacionet në gjenet e vetme.

Shkencëtarët zbuluan një mutacion në një gjen që shkaktonte kardiomiopatinë hipertrofike (HCM), që ishte shkaku më i zakonshëm i vdekjes së papritur te atletët e rinj të shëndetshëm.

Sipas revistës shkencore ky ishte një projekt bashkëpunues mes institutit “Salk” në Kaliforni, “Oregon Health”, universitetit “Science” dhe Institutit për Shkencat Bazë të Koresë.

Shkencëtarët gjeneruan qeliza burimore nga një biopsi lëkure e dhuruar nga një person me HCM dhe i modifikuan ato duke përdorur teknikën e korigjimit të gjeneve CRISPR, e cila u mundëson gjenomeve t’u nënshtrohen lehtësisht ndryshimeve të sakta të përkatësisë.

Duke përdorur teknikën IVF, shkencëtarët fertilizuan vezët e shëndetshme të donatorëve me spermatozoidet e donatorëve HCM dhe injektuan vezët me komponentët më të mirë të gjeneve.

Embrionet u lejuan të rriten vetëm për disa ditë dhe nuk ishin të paracaktuara për transplantim.

Në përgjithësi, HCM-ja mund të prekë një në 500 persona dhe individët me një kopje të gabuar të gjenit kanë 50 për qind mundësi që t’ua transmetojnë këtë mutacion fëmijëve të tyre.

Korrigjimi i mutacionit në embrione do të mundësonte parandalimin e transmetimit të sëmundjes te gjeneratat e ardhshme.

Pavarësisht, avancimeve në teknologjinë e qelizave burimore dhe korrigjimit të gjeneve, shkencëtarët duhet të vazhdojnë hulumtimet me shumë kujdes, për të shmangur futjen e mutacioneve të padëshiruara në qelizat që në fund të procesit bëhen vezë ose spermë.

“Studimi është kryer në përputhje të plotë me udhërrëfyesin e etikës për korrigjimin e gjenomit të njeriut të lëshuar nga Akademitë Kombëtare të Shkencave, Inxhinierisë dhe Mjekësisë”, tha profesori, Juan Carlos Izpisua Belmonte nga Instituti “Salk”.

Të ftohtit gjatë stinëve të dimrit mund ta bëjë lëkurën tuaj më të yndyrshme, duke ndikuar kështu edhe tek flokët.

Larja e flokëve gjatë dimrit mund të jetë e bezdishme, prandaj duke i larë më rrallë ato pa dyshim që duken më të yndyrshme.

Gjatë stinës së dimrit, disa njerëzve u pëlqen të bëjnë dush nën ujë të nxehtë, duke mos e ditur se kjo mund t’i bëjë flokët më të yndryshme.

Gjithashtu, shkaktar i yndyrës në flokë mund të jetë edhe përdorimi i një shampo të gabuar.

Një tjetër faktor është edhe vendosja e kapeleve, sepse mbështjellja e kokës për orë të gjata mund të shkaktojë djersitje më të madhe, gjë që i bën flokët të duken më të yndyrshëm dhe çon në shfaqjen e zbokthit.

Dimri sjell sfida të mëdha për tharjen e rrobave, veçanërisht kur mungon një tharëse elektrike ose mundësia për t’i varur jashtë.

Shumë njerëz zgjedhin t’i vendosin rrobat mbi radiator për t’i tharë më shpejt — por kjo, sipas ekspertëve, është një nga gabimet më të mëdha që mund të bëni.

“Shumica e njerëzve nuk e dinë që rrobat dhe radiatorët nuk shkojnë mirë bashkë. Është si t’i lash për orë të tëra nën tharësen e flokëve — nxehtësia është shumë e fortë dhe e përqendruar”, thotë ekspertja e modës Roza Francken nga brendi Aurélien.

Çfarë ndodh kur i thani rrobat mbi radiator?

Nxehtësia direkte nga radiatorët dëmton fijet e materialeve, shkakton tkurrje dhe ndikon negativisht në elasticitetin dhe formën e rrobave. Pambuku tkurret e ngurtësohet, leshi humbet elasticitetin dhe materialet elastike si getat apo të brendshmet fillojnë të degradohen.

“Ju në thelb po i ‘gatuani ngadalë’ rrobat tuaja”, paralajmëron Francken. Rrobat delikate si mëndafshi, sateni apo edhe xhinset e errëta mund të pësojnë zbehje të ngjyrave dhe dëmtime të dukshme pas disa tharjesh të tilla.

Cila është alternativa më e mirë?

Në vend që t’i vendosni mbi radiator, ekspertët këshillojnë t’i varni në një suva (varëse për tharje) në një dhomë të ngrohur. Kjo lejon që ajri i ngrohtë të qarkullojë më natyrshëm dhe të thajë rrobat pa dëmtime, duke ruajtur cilësinë dhe jetëgjatësinë e tyre.

Një studim i ri ka treguar se ndryshimi më i vogël në pjatë mund të ndihmojë në humbje peshe, pa pasur nevojë të numërohen kaloritë.

Sipas studimit të publikuar në European Journal of Nutrition, mjafton zëvendësimi i një pjese të mishit të kuq me bishtajore, si fasule, qiqra apo thjerrëza, për të pasur rezultate pozitive në peshë dhe në shëndetin e zemrës, ka raportuar Eating Well.

Në një studim 6-javor të kryer në Finlandë me 102 burra të shëndetshëm, pjesëmarrësit u ndanë në dy grupe:

-Grupi që hante rreth 760 gramë mish të kuq dhe të përpunuar në javë (rreth 25 për qind e proteinave ditore).

-Grupi që konsumonte vetëm 200 gramë mish në javë, ndërsa proteinat e tjera i merrte nga ushqime me bazë bishtajoresh.

Pas gjashtë javësh, grupi që konsumoi më shumë bishtajore humbi më shumë peshë, rreth 1 kilogram, ani pse kishte ngrënë mesatarisht 240 kalori më shumë në ditë sesa grupi që konsumonte mish. Për më tepër, niveli i kolesterolit total dhe LDL (“i keq”) ra ndjeshëm më shumë te ky grup.

“Rezultatet tregojnë se nuk është e nevojshme të hash më pak për të parë ndryshime. Thjesht ndryshimi i përbërjes së pjatës, më shumë fibra dhe më pak mish të kuq, mund të përmirësojë peshën dhe shëndetin e zemrës”, thuhet në analizën e autorëve të studimit.

Ndërkohë, niveli i vitaminës B12 te grupi i bishtajoreve ra pak, por mbeti në vlera normale. Hekuri madje u rrit në ushqimet bimore, megjithëse absorbohet më ngadalë sesa ai që vjen nga mishi. Jodi mbeti i pandryshuar.

Megjithatë, studiuesit theksojnë se kërkimi ka disa kufizime, ishte afatshkurtër, përfshiu vetëm burra dhe pjesëmarrësit raportuan vetë ushqimin dhe aktivitetin fizik. Kjo mund të ketë ndikuar në rezultate.

Në praktikë, studiuesit rekomandojnë që njerëzit të shtojnë bishtajoret në menynë e tyre disa herë në javë, pa e hequr plotësisht mishin:

-Për ushqimin meksikan të njohur si “takos”, provoni të zëvendësoni gjysmën e mishit me fasule të erëzuara.

-Për burgerë, përzieni pak mish me qiqra ose bëni qofte vetëm me fasule.

-Për darka të shpejta, piqni qiqra me perime dhe vaj ulliri, dhe shërbejeni me një copë të vogël mishi.

-Në makarona, shtoni pak fasule të bardha në salcë për më shumë proteina e fibra.

-Për ushqim praktik gjatë javës, përgatisni një pjatë me drithëra, perime dhe fasule.

Sipas ekspertëve ky ndryshim është i thjeshtë, ekonomik dhe i dobishëm.

“Në një studim 6-javor, burrat që zëvendësuan një pjesë të mishit me bishtajore humbën më shumë peshë dhe përmirësuan kolesterolin, pa e kufizuar ushqimin”, thuhet në raportin e studimit.

Shumica e njerëzve harrojnë të pastrojnë kokën e dushit, megjithëse ajo mund të bëhet një nga pjesët më të pista në banjë. Me kalimin e kohës, ajo bllokohet nga papastërtitë dhe bëhet vend ku shumohen bakteret.

Nëse nuk pastrohet, krijohet gëlqere dhe uji nuk rrjedh mirë, çka ul presionin e ujit dhe rrit shpenzimet në faturën e ujit, pasi nevojitet më shumë ujë për t’u larë.

Megjithatë, Francesca, një specialiste pastrimi dhe themeluese e “Thoroughly Modern Grandma”, ka ndarë një mënyrë shumë të thjeshtë për të pastruar kokën e dushit për vetëm disa minuta – dhe të duhet vetëm acid citrik.

Ajo thotë: “A ke vënë re ndonjëherë se vrimat e kokës së dushit bllokohen? Këto mund të pastrohen lehtësisht duke e zhytur kokën e dushit në ujë të nxehtë me acid citrik. Lëreni për rreth 10 minuta dhe më pas shpëlajeni.”

Shumë njerëz përdorin uthull ose madje edhe cola për të hequr gëlqeren, por acidi citrik është më efektiv.

Shumë pastrues të zakonshëm apo zbardhues janë shumë të fortë dhe mund të dëmtojnë kokën e dushit. Acidi citrik, nga ana tjetër, është natyral dhe gjendet te frutat si limoni dhe portokalli. Mund ta gjesh lehtësisht në formë pluhuri në supermarkete.

Francesca shton: “Acidi citrik është shumë i mirë për pastrim sepse ka pH të ulët, që do të thotë se është shumë acid. Ai heq gëlqeren, ndryshkun dhe papastërti të tjera. Gjithashtu ndihmon në zhdukjen e mykut dhe mund të përdoret edhe si konservues.”

Edhe ekspertët e banjove te “Villeroy & Boch” e rekomandojnë acidin citrik, duke thënë se “funksionon më shpejt se uthulla dhe soda e bukës”.

Ata shtojnë: “Pastrimi me sodë apo uthull është i butë, por merr më shumë kohë. Mënyra më e shpejtë është përdorimi i acidit citrik”.

Kujdes: Acidi citrik është shumë i fortë, ndaj gjithmonë bëj një test në një pjesë të fshehur për t’u siguruar që nuk dëmton materialin.

Si ta pastrosh kokën e dushit:

Vlo ujë me një ibrik elektrik.

Hidhe ujin e nxehtë në një enë të thellë.

Hiqe kokën e dushit dhe zhyte në ujin e nxehtë.

Shto disa lugë gjelle acid citrik në ujë.

Lëre për 10 minuta (ose më gjatë nëse ka njolla të forta).

Më pas shpëlaje mirë me ujë të ftohtë, thaje dhe vendose përsëri në vend.

Është besuar se lëkura e pulës mund të rrisë nivelin e kolesterolit dhe presionin e gjakut duke rritur rrezikun e sëmundjeve të zemrës.

Por studimet e kohëve të fundit kanë treguar se këto përfundime nuk janë të vërteta dhe nuk është aspak e nevojshme për të hequr lëkurën e pulës para se ta gatuani apo hani atë.

Ekspertët e shëndetësisë nga Universiteti i Harvardit konfirmuan se ngrënia e lëkurës së pulës, veçanërisht në moderim, nuk do të shkaktojë probleme shëndetësore. Plus, lëkura që shumë njerëz kanë shmangur prej dekadash ka disa përfitime, duke përfshirë:

Shëndetin e zemrës

Lëkura e pulës përmban yndyrë të pangopur, një lloj yndyre që është e mirë për shëndetin. Yndyra e pa saturuar mund të ndihmojë në zvogëlimin e presionit të gjakut dhe niveleve të këqija të kolesterolit, duke rregulluar hormonet.

Kaloritë nuk janë aq të larta dhe për më të tepër shijon aq shumë.

Nuk keni pse shqetësoheni për vajin

Gatimi i pulës në një temperaturë të lartë mund ta bëjë ushqimin me shumë yndyrë, por kur vjen puna tek pula, lëkura e kësaj të fundit thith këtë të fundit duke u shndërruar në kërce dhe mishi brenda të mbetet i butë.

Për më tepër vlen të thuhet se lëkura e pulës ka dhe sasi të konsiderueshme të omegës 6 dhe nëse hahet në sasi të madhe mund të çojë në probleme shëndetësore. Kjo është arsyeja pse moderimi është gjithmonë çelësi. Përveç kësaj, lëkura e djegur duhet të shmanget gjithashtu.

Shumë prej nesh e përdorin kondicionerin vetëm për të freskuar ambientin gjatë verës ose për të ngrohur dhomën gjatë dimrit. Por, a e dini që pajisjet moderne të kondicionimit të ajrit kanë një funksion të fshehtë që shpesh nuk përdoret, por që mund t’ju kursejë energji dhe të luftojë lagështinë në mënyrë efikase?

Ky funksion quhet “Dry Mode” ose modaliteti i tharjes. Kur aktivizohet, kondicioneri nuk përqendrohet kryesisht te ftohja apo ngrohja e ambientit, por te kontrolli i lagështisë. Ai thith lagështinë e tepërt nga ajri pa e ftohur shumë dhomën, duke krijuar një ambient më të freskët dhe më të këndshëm.

Përveç përmirësimit të rehatisë, ky funksion ka edhe një avantazh të madh ekonomik: kursim energjie. Sepse kondicioneri nuk duhet të punojë në maksimum për të ftohur dhomën; ai vepron më lehtë dhe konsumon më pak energji elektrike.

Për të përdorur këtë funksion, zakonisht duhet të kërkoni butonin “Dry” në panelin e kondicionerit ose në aplikacionin inteligjent të pajisjes. Ky funksion është ideal për ditët e lagështa pranverore ose verore dhe ndihmon në parandalimin e zhvillimit të mykut dhe lagështisë në muret e shtëpisë.

Pra, herën tjetër kur të ndizni kondicionerin, mos harroni ta provoni modalitetin Dry është mënyra e fshehtë për një ajër më të thatë, një ambient më komod dhe një faturë më të ulët energjie.