Category: LIFESTYLE

Sektori më i goditur ishte industria e automobilëve, e cila shkurtsoi rreth 50 mijë vende pune, ndërsa industritë kimike dhe farmaceutike humbën rreth 2 mijë pozicione. Jan Brorhilker, ekspert menaxhues i EY-së, deklaroi se industria gjermane po kalon një krizë të thellë dhe të ardhurat kanë rënë rreth pesë përqind që nga 2023.

Ekspertët parashikojnë se trendi mund të vazhdojë edhe gjatë 2026, për shkak të porosive të dobëta, konkurrencës së fortë dhe falimentimeve, veçanërisht midis furnizuesve të automobilëve. Zhvillimi i prodhimit jashtë vendit gjithashtu rrezikon vendet e punës në Gjermani.

Ekonomistët presin një rritje të vogël prej rreth 1% të ekonomisë gjermane gjatë 2026, me përfitime më të dukshme vetëm në 2027, kur do të pasqyrohet ndikimi i shpenzimeve qeveritare për mbrojtjen dhe infrastrukturën. Marcel Fratzscher, kreu i DIW – Deutsches Institut für Wirtschaftsforschung, paralajmëron se pa reforma gjithëpërfshirëse, mungesa e fuqisë punëtore dhe politika aktuale fiskale mund të pengojnë rikthimin e normave të rritjes së mëparshme.

Sipas studimeve të fundit në fushën e psikologjisë, muzika ose më saktë ushtrimi i vazhdueshëm me muzikë  ndikon pozitivisht në disa funksione të rëndësishme të trurit, si te fëmijët ashtu edhe te të rriturit.

Studiuesit e Boston Children’s Hospital kanë analizuar trurin dhe sjelljen e 15 të rriturve dhe 15 fëmijëve, duke përfshirë muzikantë dhe persona pa përvojë muzikore. Gjatë studimit u mblodhën dhe u shqyrtuan të dhëna të detajuara mbi faktorë gjenetikë, koeficientin e inteligjencës dhe nivelin arsimor të prindërve, për të siguruar një krahasim sa më të saktë.

Rezultatet treguan se të rriturit që merreshin me muzikë shfaqnin performancë më të mirë në fleksibilitetin kognitiv, kujtesë dhe rrjedhshmëri verbale, krahasuar me ata që nuk kishin lidhje me muzikën.

Edhe fëmijët që praktikonin muzikë treguan reagim më të shpejtë dhe aftësi më të mira në përpunimin e informacionit.

Këto aftësi njihen në psikologji si funksione ekzekutive. Ato përfshijnë kapacitetin për të marrë vendime, për të hartuar plane dhe strategji efektive, për t’u përshtatur me ndryshimet dhe për të përpunuar informacionin në mënyrë të shpejtë dhe efikase.

Studimi zbuloi gjithashtu se muzika lidhet me rritje të aktivitetit në zonat e përparme të trurit, të cilat luajnë rol kyç në zgjidhjen e detyrave dhe menaxhimin e situatave komplekse.

Në përfundim, përfshirja në aktivitete muzikore nuk është vetëm një formë arti apo argëtimi, por edhe një mënyrë për të mbështetur zhvillimin dhe shëndetin e trurit në çdo moshë.

Nuk lidhet vetëm me papastërtinë – por me kushtet që u krijoni

Shumica e njerëzve janë të bindur se një kuzhinë e pastër dhe e rregullt garanton një shtëpi pa brejtës. Por realiteti është shumë më kompleks. Minjtë dhe brejtësit nuk hyjnë në hapësira të mbyllura vetëm për shkak të ushqimit, ata shpesh kërkojnë material për ndërtimin e foleve dhe një strehë të sigurt. Pikërisht sendet që përdorim çdo ditë mund t’u krijojnë kushte ideale për mbijetesë dhe shumim të shpejtë.

Njohja e këtyre “magnetëve” për dëmtuesit është hapi i parë dhe më i rëndësishëm në parandalim. Nëse dëshironi një zgjidhje afatgjatë, duhet të fokusoheni në eliminimin e vendeve të tyre të preferuara për fshehje, të cilat gjenden pothuajse në çdo shtëpi.

Çfarë i tërheq më shumë dëmtuesit në shtëpi

Brejtësit tërhiqen kryesisht nga materiale të përshtatshme për ndërtimin e foleve, si kartoni, gazetat e vjetra dhe tekstilet. Përveç kësaj, ushqimi i pambrojtur për kafshët shtëpiake, lagështia në mure dhe rrëmuja në pjesët e errëta të bodrumeve ose tavaneve janë faktorë kyç për vendosjen e tyre.

Me fjalë të tjera, problemi shpesh nuk është vetëm te mbetjet ushqimore, por te kombinimi i strehës, nxehtësisë dhe burimit të ujit.

Studimet e organizatave të shëndetit publik tregojnë se brejtësit mund të hyjnë në shtëpi përmes hapjeve shumë të vogla – edhe një vrimë sa një monedhë është e mjaftueshme për një mi, transmeton Telegrafi.

Ambalazhi prej kartoni dhe kutitë e vjetra – strehë ideale

Kartoni është material poroz që ruan nxehtësinë dhe gërryhet lehtë. Brejtësit e përdorin për të mprehur dhëmbët, por edhe si material bazë për ndërtimin e foleve. Veçanërisht të rrezikshme janë kutitë që qëndrojnë në dyshemenë e garazhit ose depozitës, sepse krijojnë pikë ideale për fshehje dhe shumim.

Zgjidhja është zëvendësimi i kartonit me kontejnerë plastikë të fortë me mbyllje hermetike, që pamundësojnë qasjen si te ushqimi ashtu edhe te materialet për fole.

Grumbullimi i letrës dhe tekstilit krijon kushte perfekte

Revistat e vjetra, gazetat dhe rrobat sezonale të ruajtura në qese të buta krijojnë habitat ideal. Këto materiale thithin aromat dhe ofrojnë izolim, i cili është jetik për brejtësit gjatë dimrit. Në hapësira të errëta dhe pak të përdorura si bodrumet apo tavani, këto sende shndërrohen në strehë pothuajse të padukshme.

Ushqimi për kafshët shtëpiake si karrem i fshehur

Ushqimi për kafshë shtëpiake, veçanërisht granulat dhe farat, ka aromë të fortë që mund të tërheqë brejtës nga distanca të mëdha. Qeset prej letre ose plastike të hollë nuk përbëjnë asnjë pengesë për dhëmbët e tyre. Sa kohë që ky ushqim mbetet i pambrojtur, shtëpia mbetet një objektiv i mundshëm.

Lagështia dhe instalimet e dëmtuara mbajnë koloninë gjallë

Rrjedhjet e tubave nën lavaman ose lagështia e shtuar në banjo krijojnë burim uji pa të cilin brejtësit nuk mund të mbijetojnë. Edhe një sasi e vogël kondensimi mund të jetë e mjaftueshme për të mbajtur një koloni brenda mureve. Uji është po aq i rëndësishëm sa ushqimi, ndaj neglizhimi i defekteve të vogla mund të çojë në problem serioz afatgjatë.

Gabimet më të zakonshme që lehtësojnë pushtimin

Një nga gabimet më të shpeshta është përdorimi i shkumës poliuretani për mbylljen e vrimave. Edhe pse duket praktike, brejtësit mund ta gërryejnë brenda pak minutash. Për bllokim efektiv rekomandohet përdorimi i leshit çelik ose rrjetës metalike, që fizikisht pamundësojnë kalimin.

Një tjetër gabim është mbështetja vetëm te aromat si menteja ose uthulla. Edhe pse mund t’i largojnë përkohësisht, ato nuk do t’i detyrojnë brejtësit të largohen nga një fole ekzistuese nëse ushqimi dhe strehimi janë ende të disponueshme.

Çelësi i mbrojtjes afatgjatë të shtëpisë

Lufta kundër dëmtuesve nuk konsiston vetëm në vendosjen e kurtheve. Bëhet fjalë për ndryshim sistematik të mënyrës së ruajtjes dhe mirëmbajtjes së hapësirës. Vetëm kur hiqen kartoni, mbetjet e letrës dhe ushqimi i pambrojtur për kafshë, shtëpia pushon së qeni objektiv.

Parandalimi fillon në bodrum dhe depo, dhe përfundon me mbylljen hermetike të çdo hyrjeje të mundshme me materiale metalike. Mirëmbajtja e vazhdueshme e këtyre zonave të pastra dhe të thata është barriera e vetme e sigurt kundër pushtimit.

Përvoja e pronarëve të shtëpive tregon se strehët më të papritura shpesh fshihen aty ku i presim më pak. Pikërisht për këtë arsye, njohja në kohë e rrezikut dhe eliminimi i kushteve të favorshme bëjnë dallimin midis një shtëpie të sigurt dhe një hapësire që shndërrohet në strehë për mysafirë të padëshiruar.

Një studim i fundit mbi marrëdhëniet romantike ka nxjerrë në pah një fakt befasues: rreth 25% e të anketuarve kanë deklaruar se do të konsideronin ndarjen nga partneri nëse do të merrnin një dhuratë shumë të keqe për Shën Valentin. Sipas të dhënave, për shumë persona dhurata nuk është thjesht një objekt simbolik, por një tregues i vëmendjes, përkushtimit dhe njohjes së partnerit.

Rezultatet tregojnë se zhgënjimi nuk lidhet domosdoshmërisht me vlerën monetare të dhuratës, por me mungesën e mendimit apo përpjekjes. Dhuratat “klishe”, të blera në moment të fundit ose që nuk pasqyrojnë interesat e partnerit, janë ndër arsyet kryesore që shkaktojnë pakënaqësi.

Ekspertët e marrëdhënieve theksojnë se pritshmëritë për data si Shën Valentini janë shpesh më të larta se zakonisht, duke e bërë edhe më të ndjeshme reagimin ndaj një zhgënjimi. Megjithatë, ata shtojnë se komunikimi mbetet çelësi për të shmangur keqkuptimet dhe për të mos lejuar që një dhuratë e pasuksesshme të kthehet në krizë.

Edhe pse shifra 25% mund të duket alarmante, studiuesit nënvizojnë se shumica e çifteve e shohin situatën me humor dhe e përdorin si mundësi për të diskutuar më hapur pritshmëritë në lidhje me festat dhe surprizat romantike.

Në fund, mesa duket, për shumë njerëz nuk ka rëndësi madhësia e dhuratës – por sa mirë partneri e njeh zemrën e tyre.

Në të gjithë rripat e sigurimit, përveç atij të shoferit, ekziston një lak prej pëlhure që ndodhet relativisht afër kapëses.

Rripi i sigurimit i shoferit nuk ka lak, por një buton të vogël menjëherë poshtë kapëses. Arsyeja e vendosjes së këtij laku është siguria.

Laku prej pëlhure në rripat e sigurimit quhet lak për menaxhimin e energjisë. Ky element është projektuar të çahet nën stres të madh, pra mund të zbusë forcat e krijuara gjatë një përplasjeje dhe të ndihmojë që pasagjerët të jenë edhe më të sigurt.

Kur laku hapet, ai zgjat rripin e sigurimit për disa centimetra, duke shpërndarë goditjen, gjë që parandalon këputjen e rripit dhe dëmtime më të rënda.

Një tjetër funksion i këtij laku është të parandalojë goditjen e pakëndshme të kapëses në anën e makinës gjatë lëvizjes, kur në ulësen e përparme të pasagjerit nuk ka askënd.

Ai gjithashtu mban kapësen në një lartësi të përshtatshme për përdorim, duke parandaluar që të rrëshqasë poshtë rripit dhe të përfundojë në dysheme.

Rripi i sigurimit në anën e shoferit nuk ka lak, sepse pozicioni i drejtimit është i optimizuar në raport me timonin dhe “airbag”. Gjithashtu, kur vetura është në lëvizje, shoferi duhet të jetë gjithmonë i lidhur me rrip, kështu që nuk ka nevojë për material shtesë për të parandaluar goditjen e kapëses në anën e automjetit.

Nëse ju ndodh që herë pas here të shihni të njëjtin ëndërr, duhet ta dini se ëndrrat e përsëritura zakonisht tregojnë për çështje të pazgjidhura emocionale apo psikologjike

Me siguri ju ka ndodhur që i njëjti ëndërr t’ju rikthehet disa herë. Çfarë do të thotë kjo në të vërtetë? Në emisionin “150 minuta”, këtë e ka shpjeguar Elizabeta Nenin, nga Qendra për Psikologji të Thellë dhe Analizë të Ëndrrave.

“Janë pikërisht ato ëndrra të cilave duhet t’u kushtojmë vëmendje të veçantë. Kur një ëndërr përsëritet, kjo do të thotë se problemi që ajo pasqyron ende nuk është zgjidhur. Në mënyrë të pavetëdijshme, mendja jonë e ka ‘kapur’ që ne kemi një vështirësi me të cilën nuk po arrijmë të përballemi, dhe për këtë arsye ajo prodhon ëndrra që na e rikujtojnë atë problem”, shpjegon Nenin.

Ajo shton se nëse fillojmë të punojmë me vetëdije për zgjidhjen e problemit, ëndrra mund të vazhdojë të shfaqet, por me ndryshime të vogla, që tregojnë progres të brendshëm.

Nëse ëndrra përsëritet vazhdimisht, në të njëjtën mënyrë dhe pa asnjë ndryshim, kjo do të thotë se ende nuk e kemi kuptuar plotësisht thelbin e problemit dhe nuk kemi nisur realisht të punojmë me të.

Pse ndodhin ëndrrat e përsëritura?
Sipas psikologjisë analitike (sidomos qasjes së Carl Gustav Jung), ëndrrat janë një mënyrë komunikimi e pavetëdijes me vetëdijen tonë. Kur një situatë emocionale, si frika, ndjenja e fajit, pasiguria apo konfliktet e pazgjidhura, shtypet ose shmanget gjatë ditës, ajo mund të rikthehet gjatë natës në formë simbolike.

Ëndrrat më të zakonshme që përsëriten përfshijnë:

rënien nga lartësia
ndjekjen nga dikush
vonesën në një provim apo takim të rëndësishëm
humbjen e dhëmbëve
humbjen e rrugës
Këto zakonisht lidhen me ankthin, mungesën e kontrollit ose frikën nga dështimi.

Kur duhet të shqetësohemi?
Nëse ëndrrat e përsëritura:

shkaktojnë ankth të fortë,
ndikojnë në cilësinë e gjumit,
lidhen me trauma të së kaluarës,
atëherë mund të jetë e dobishme konsultimi me psikolog ose psikoterapist. Në disa raste, ëndrrat e përsëritura shfaqen edhe tek personat me stres kronik, çrregullime ankthi apo pas përjetimeve traumatike.

Paraliza e gjumit dhe ëndrrat lucide
Ekspertja ka folur gjithashtu edhe për:

paralizën e gjumit – një gjendje kur personi zgjohet, por nuk mund të lëvizë për disa sekonda apo minuta, shpesh e shoqëruar me ndjesi frike apo halucinacione;
ëndrrat lucide – ëndrra në të cilat jemi të vetëdijshëm se po ëndërrojmë dhe, në disa raste, mund të ndikojmë në rrjedhën e tyre.
Paraliza e gjumit zakonisht lidhet me çrregullime të ritmit të gjumit, lodhje të tepruar ose stres, ndërsa ëndrrat lucide janë studiuar gjerësisht nga neuroshkenca moderne si një gjendje ndërmjet gjumit REM dhe vetëdijes.

Mesazhi kryesor
Ëndrrat e përsëritura nuk janë rastësi. Ato mund të jenë një sinjal i brendshëm që na fton të ndalemi, të reflektojmë dhe të përballemi me diçka që po e shmangim. Në vend që t’i injorojmë, ndonjëherë mjafton t’i pyesim vetes:

Çfarë ndjeva në këtë ëndërr?
A më kujton kjo ndjesi ndonjë situatë reale në jetën time?
Çfarë po shmang apo po shtyj?
Shpesh, përgjigjja fillon pikërisht aty.

Njollat e kafesë njihen si shumë të vështira për t’u hequr për shkak të përbërjes së tyre të veçantë.

Të kuptuarit pse janë kaq kokëforta ju ndihmon t’i trajtoni më me efektivitet dhe të parandaloni dëmtime afatgjata në tapete, mobilje të veshura me pëlhurë apo dyshekë.

Ja pse njollat e kafesë janë sfiduese:

Taninet: Këto përbërës natyralë bimorë i japin kafesë ngjyrën e saj të thellë dhe lidhen shpejt me fijet e pëlhurës, duke e bërë njollën të vështirë për t’u larguar.

Pigmentet: Pigmentet e errëta të kafesë depërtojnë thellë në pëlhura, duke lënë shenja të dukshme, veçanërisht në sipërfaqe me ngjyra të çelëta.

Përthithja e shpejtë: Lëngjet si kafeja përthithen shpejt nga fijet e tapetit dhe mobiljeve, duke rritur mundësinë që njolla të fiksohet.

Përbërës shtesë: Qumështi dhe sheqeri në kafe mund të lënë mbetje ngjitëse, të cilat tërheqin papastërti dhe shkaktojnë aroma të pakëndshme me kalimin e kohës.

Hapat për heqjen e njollës në shtëpi (DIY)

Heqja e njollave të kafesë në shtëpi mund të jetë e thjeshtë nëse veproni shpejt dhe ndiqni hapat e duhur. Ja si të pastroni në mënyrë efektive tapetet, mobiljet apo dyshekët:

Thithni lëngun: Përdorni një leckë të pastër dhe të thatë për të thithur sa më shumë kafe që të jetë e mundur. Mos e fërkoni, pasi kjo e shtyn njollën më thellë.

Aplikoni një solucion pastrimi: Përzieni 1 lugë gjelle detergjent enësh, 1 lugë gjelle uthull të bardhë dhe 2 gota ujë të ngrohtë. Vendoseni solucionin mbi njollë duke e tamponuar me një leckë të pastër.

Thithni përsëri: Përdorni një leckë të thatë për të ngritur njollën dhe për të hequr lëngun e tepërt. Përsëriteni procesin derisa njolla të zbehet.

Shpëlani me ujë: Shpëlajeni lehtë zonën me ujë të ftohtë dhe thajeni duke e tamponuar me një peshqir.

Thajeni zonën: Vendosni një peshqir të pastër mbi vendin e njollës dhe shtypeni lehtë për të përthithur lagështinë e mbetur. Lëreni të thahet plotësisht në ajër.

Për njolla më kokëforta, mund të konsideroni metoda pastrimi të thatë për tapete, të cilat ofrojnë alternativa efektive pa e lagur tepër tapetin.

Nuk ka gjë më mirë sesa të hysh në një dhomë hoteli të pastër pas një dite të gjatë udhëtimi.

Megjithatë, para se të hedhësh valixhen në krevat dhe të heqësh këpucët, është mirë të kontrollosh dhomën.

Nga siguria te pastërtia, ekspertët e hotelerisë këshillojnë të ndjekësh disa hapa të thjeshtë për një qëndrim më të qetë dhe pa stres.

Fillo me sigurinë

Para pastërtisë, siguria duhet të jetë prioriteti yt kryesor.

“Kur hyn për herë të parë në dhomën e hotelit, fillo me sigurinë,” thotë Afi Anifrani, drejtuese e shërbimit të pastrimit në Thompson Savannah.

“Sigurohu që dera mbyllet dhe kyçet mirë, dhe nëse planifikon të përdorësh kasafortën, kontrollo që funksionon si duhet”.

Kontrollo funksionet kryesore

Pasi të jesh siguruar për masat e sigurisë, kontrollo nëse gjithçka funksionon si duhet.

Anifrani këshillon të shikosh nëse “gjërat bazë janë në rregull — prizat, termostati, televizori, pajisjet e banjës dhe aparati i kafesë — që të mos kesh surpriza më vonë”.

Pastro sipërfaqet apo pajisjet që preken shpesh nga njerëzit

Anifrani thekson se sipërfaqet që preken shpesh, si telekomanda, termostati dhe aparati i kafesë, dezinfektohen çdo ditë.

Megjithatë, është mirë që edhe vetë mysafirët të jenë të kujdesshëm.

Laura Asilis, këshilltare udhëtimi, thotë se gjithmonë i fshin disa objekte, edhe në hotele luksoze.

“Telekomanda e televizorit është një nga objektet më të pista në dhomat e hotelit — nëse je i kujdesshëm, një pecetë dezinfektuese bën shumë punë,” thotë ajo. “Edhe çelësat e dritave dhe telefoni pranë krevatit janë sipërfaqe që preken shpesh dhe jo gjithmonë pastrohen mirë”.

Ajo gjithashtu fshin shpejt dorezat e rubinetit dhe butonin e shkarkimit të tualetit. Nëse ka një divan ose kolltuk prej pëlhure, shpesh vendos një shall ose shami mbi të para se të ulesh.

Nuk është e lehtë për prindërit t’i lënë fëmijët e tyre të rritur të marrin vendime të pavarura. Ndërsa një marrëdhënie e ngushtë është e natyrshme, disa modele sjelljeje mund ta tensionojnë raportin dhe të krijojnë distancë emocionale. Ja cilat janë më të shpeshtat:

1. Ndihma financiare e panevojshme

Kur prindërit vazhdojnë të ofrojnë mbështetje financiare edhe kur fëmijët janë në gjendje të përballojnë vetë jetën e tyre, kjo mund të krijojë varësi dhe të pengojë zhvillimin e pavarësisë. Ndihma është e vlefshme kur është e nevojshme, por jo kur zëvendëson përgjegjësinë personale.

2. Këshilla të paftuara dhe të vazhdueshme

Këshillat zakonisht vijnë nga dashuria dhe përvoja, por kur ato jepen pa u kërkuar dhe për çdo aspekt të jetës – nga marrëdhëniet tek karriera – mund të perceptohen si kritikë ose mosbesim.

3. Nevoja për kontroll

Prindërit kanë qenë për vite me radhë figura kryesore vendimmarrëse në jetën e fëmijëve. Kalimi në një marrëdhënie mes dy të rriturve kërkon heqjen dorë nga kontrolli i tepërt, gjë që për disa është sfiduese.

4. Mbrojtja e tepërt

Instinkti për të mbrojtur nuk zhduket me moshën e fëmijëve. Megjithatë, ndërhyrja e vazhdueshme për t’i shpëtuar nga vështirësitë mund t’u mohojë atyre mundësinë për të mësuar nga përvojat dhe për të ndërtuar qëndrueshmëri.

5. Mosrespektimi i kufijve

Vendosja e kufijve është thelbësore për një marrëdhënie të shëndetshme. Kufijtë mbrojnë mirëqenien e të dy palëve, forcojnë respektin e ndërsjellë dhe inkurajojnë pavarësinë. Kur prindërit nuk i pranojnë këta kufij, tensionet bëhen të pashmangshme.

Çelësi i një marrëdhënieje të shëndetshme

Pranimi se fëmijët janë tashmë të rritur, besimi në aftësinë e tyre për të marrë vendime dhe komunikimi i hapur janë elementë kyç për një raport të balancuar dhe afatgjatë. Dashuria prindërore mbetet e pandryshuar, por mënyra se si shprehet ajo duhet të evoluojë me kohën.