Category: Lajme

Mund të duket joshëse të thuhet se dollari amerikan ka rikthyer statusin e “strehës së sigurt” pas sulmeve të fundjavës ndaj Iranit. Por situata nuk është aq e thjeshtë. Forcimi i monedhës amerikane lidhet më shumë me lëvizjet në tregjet e energjisë sesa me një rikthim klasik të kërkesës për siguri financiare.

Që nga rikthimi i Donald Trump në Shtëpinë e Bardhë vitin e kaluar, dollari kishte humbur terren edhe gjatë periudhave të pasigurisë në tregje, kryesisht për shkak të paqartësive në politikat ekonomike amerikane dhe trazirave të brendshme e gjeopolitike.

Një nga shtyllat kryesore të planit ekonomik të administratës Trump ka qenë zhbërja e mbivlerësimit shumëvjeçar të dollarit. Rënia e rolit të tij si “strehë e sigurt” sugjeronte se investitorët e huaj – tashmë shumë të ekspozuar ndaj aseteve amerikane – kishin ndryshuar sjellje.

Megjithatë, tregjet u befasuan kur dollari u forcua ndjeshëm pas fushatës së bombardimeve nga SHBA-ja dhe Izraeli kundër objektivave iraniane, përfshirë edhe vrasjen e liderit suprem iranian Ali Khamenei dhe valën e dhunës rajonale që pasoi.

Forcim për shkak të energjisë

Thelbi i lëvizjes nuk ishte një “vrap drejt dollarit”, por dinamika e çmimeve të energjisë. Rritja fillestare prej 10% e çmimeve globale të naftës goditi më rëndë ekonomitë që varen nga importet e energjisë.

SHBA-ja është tashmë eksportuese neto e energjisë, ndaj ndikimi ishte më i kufizuar. Ndërkohë, monedha japoneze ra mbi 1% kundrejt dollarit, pasi Japonia importon një pjesë të madhe të energjisë përmes Ngushticës së Hormuzit. Edhe juani kinez humbi 0.8%, ndërsa tensionet u rritën.

Strategu i valutave në Societe Generale, Kit Juckes, tha se kjo nuk është një situatë e favorshme për monedhat e Azisë Veriore, duke theksuar se operacioni ushtarak amerikan mund të zgjasë javë, jo ditë.

Evropa nën presion

Për Evropën, situata është edhe më e ndërlikuar. Sulmet që prekën rrugët detare përmes Hormuzit – korridor për rreth 20% të gazit të lëngshëm natyror në botë dhe deri në 30% të naftës bruto – shkaktuan luhatje të forta.

Çmimet referuese të gazit evropian u rritën deri në 50% brenda ditës, duke mbyllur me +35% dhe arritur nivelin më të lartë në më shumë se një vit. SHBA-ja furnizoi 58% të LNG-së së Bashkimit Evropian vitin e kaluar, ndërsa Katari – që mbulon rreth 6% – ndaloi prodhimin pas sulmeve.

Euro ra 1% kundrejt dollarit, në nivelin më të ulët në mbi një muaj.

Sa i madh është ndikimi ekonomik?

Ekonomistët e Barclays vlerësojnë se çdo rritje e qëndrueshme prej 10 dollarësh për fuçi nafte mund të ulë rritjen globale me deri 0.2 pikë përqindjeje. Nëse çmimet arrijnë mbi 100 dollarë për fuçi, ndikimi mund të jetë i ndjeshëm.

Aktualisht, rritja neto prej 5 dollarësh – në rreth 77 dollarë për fuçi – konsiderohet një goditje relativisht e moderuar, me ndikim të kufizuar në kërkesën amerikane.

Me inflacionin bazë në SHBA mbi 3%, presioni nga energjia mund të forcojë argumentin për norma të larta interesi gjatë gjithë vitit – një tjetër faktor që mbështet dollarin.

Rreziku i një cikli vetëpërforcues

Sipas një rregulli praktik të Barclays, dollari forcohet me 0.5% deri në 1% për çdo rritje prej 10 dollarësh të naftës. Nëse çmimet e energjisë të denominuara në dollar mbeten të larta, kjo mund të krijojë një efekt zinxhir: dollar më i fortë goditje më e madhe për ekonomitë importuese.   

Një skenar i tillë nuk do të ishte i dëshirueshëm për askënd – aq më pak për Uashingtonin.

Sipas tregut të parashikimeve Polymarket, ka 63% gjasa që operacioni ushtarak të ndalet deri në fund të muajit.

Ministria e Punëve të Jashtme dhe Diasporës e Republikës së Kosovës ka njoftuar opinionin publik se sot, në ambientet e jashtme të Ambasada e Republikës së Kosovës në Berlin, janë vendosur etiketa fyese me përmbajtje shoviniste në gjuhën serbe mbi pllakatin identifikues të objektit.

Sipas njoftimit zyrtar, mbishkrimet përmbanin slogane nacionaliste dhe nxitëse, përfshirë mesazhe si “Nuk ka dorëzim”, “Kosova është Serbi” dhe thirrje të tjera me konotacion propagandistik dhe përçarës.

Menjëherë pas identifikimit të rastit, Ambasada e Republikës së Kosovës në Berlin ka njoftuar autoritetet kompetente gjermane. Policia gjermane është informuar dhe pritet të ndërmarrë veprimet përkatëse në vendngjarje, përfshirë hetimin e plotë të rrethanave dhe identifikimin e personave përgjegjës.

MPJD ka dënuar fuqishëm çdo akt vandalizmi, gjuhë urrejtjeje dhe çdo përpjekje për të cenuar përfaqësitë diplomatike të Republikës së Kosovës. Sipas ministrisë, veprime të tilla janë të papranueshme dhe bien ndesh me normat dhe konventat ndërkombëtare që garantojnë paprekshmërinë e misioneve diplomatike, si dhe dëmtojnë frymën e bashkëjetesës dhe respektit ndërmjet shteteve.

Republika e Kosovës, thuhet më tej në reagim, mbetet e përkushtuar ndaj promovimit të paqes, dialogut, bashkëpunimit dhe marrëdhënieve të mira ndërkombëtare, duke vazhduar të ushtrojë misionin e saj diplomatik në përputhje të plotë me parimet dhe standardet ndërkombëtare.

Pas mbledhjes së Grupit Parlamentar të Lidhjes Demokratike të Kosovës, deputeti Besian Mustafa tha se ende nuk ka marrëveshje për ndonjë kandidat për postin e presidentit.

Ai vlerësoi se zgjedhjet e parakohshme – që do të nxiteshin nga moszgjedhja e presidentit apo presidentes së re para fundit të afatit kushtetues – janë “të evitueshme, të shmangshme dhe të panevojshme”.

Por, ai shtoi se “pushteti ka 66 ulëse, dhe pa ta nuk bëhet kjo punë”.

Mustafa tha se deri më tani nuk ka asnjë kandidaturë zyrtare që ka mbledhur të paktën 30 nënshkrime deputetësh dhe se mbetet e paqartë se çfarë mund të ndodhë në të ardhmen,

“E kam të pamundur të përgjigjem se çfarë mund të ndodhë në të ardhmen. Mund të ketë sërish takim. Ne jemi të hapur, me shpresën që do të arrijmë një zgjidhje për zgjedhjen e presidentit”, tha Mustafa, transmeton Radio Evropa e Lirë.

Ky zhvillim vjen pas takimit të kryeministrit Albin Kurti me kryetarin e LDK-së, Lumir Abdixhiku, për të diskutuar zgjedhjen e presidentit të ri, ku nuk u arrit konsensus.

Kurti kishte deklaruar se diskutimet ishin “në një atmosferë konstruktive” dhe se çdo zhvillim i ri do t’i bëhet i ditur publikisht.

Takimi vjen teksa afati kushtetues për përmbylljen e procesit të zgjedhjes së presidentit po afrohet, dhe pas raundit të parë të bisedimeve mes Kurtit dhe Abdixhikut, kur nuk u arrit konsensus mes partive.

“S’kishte emra, s’kishte propozime, s’kishte vullnet për konsensus. Imponimet nuk janë zgjidhja adekuate për LDK-në”, pati thënë Abdixhiku epas takimit të 2 marsit, duke shtuar se LDK-ja mbetet e hapur për diskutime të mëtejme, por skeptike ndaj idesë që secila parti të shkojë në Kuvend me kandidat të vetin.

Abdixhiku kishte theksuar se për LDK-në gara me disa kandidatë është “procedurë e paraparë për të dështuar” dhe mund të çojë vendin drejt zgjedhjeve të reja.

Nga ana tjetër, Kurti para takimit të djeshem kishte deklaruar se për zgjedhjen e presidentit “duhet dikush që i siguron 80 vota”, pa përmendur emra konkretë.

Ai ka thënë më herët se Murat Jashari, djali i Rifat Jasharit dhe pjesëtar i familjes së Adem Jasharit, do të ishte figurë e përshtatshme për postin e presidentit, duke theksuar se vendit i duhet një personalitet që, sipas tij, “u bën ballë shtrëngatave” në rrethanat aktuale gjeopolitike. Megjithatë, Murat Jashari ka bërë të ditur se nuk ka ambicie për këtë pozitë./REL

Sekretari i përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, gjatë një vizite në Shkup, deklaroi se aleanca nuk është e përfshirë në konfliktin në Lindjen e Mesme, por se do të mbrojë çdo centimetër të territoreve të vendeve anëtare.

Ai shtoi se qëllimi i fushatës së udhëhequr nga SHBA-ja dhe Izraeli në Iran, është neutralizimi i kapaciteteve bërthamore dhe raketore të regjimit të këtij vendi, i cili, sipas tij, paraqet kërcënim për rajonin, Izraelin dhe Evropën.

Rutte e cilësoi ish-udhëheqësin suprem iranian, Ajatollah Ali Khamenei, si përgjegjës për vdekjen e mijëra protestuesve gjatë këtij viti dhe për dhjetëra vepra terroriste ndër dekada.

Sekretari i NATO-s theksoi se askush nuk ka kërkuar përfshirjen e aleancës në konflikt, por shumë vende anëtare po ofrojnë mbështetje, raporton REL.

Komandantët e NATO-s, sipas tij, punojnë çdo ditë për sigurinë e vendeve anëtarëve përballë kërcënimeve – përfshirë ato terroriste.

Me të nis sulmi i Shteteve të Bashkuara të Amerikës ndaj Iranit, ajo që u ndje në Kosovë ishte edhe çmimi i derivateve, por që kryetari i Shoqatës së Naftëtarëve të Kosovës, Fadil Berjani ka thënë për Ekonomia Online se nuk ka vend për panik dhe se Kosova ka mjaftueshëm derivate.

Berjani në përgjigje me shkrim tha se çmimet në Kosovë janë stabile, ku këtu i referohet që një litër naftë nga 1 euro e 23 cent, tani kushton 1 euro e 35 cent.

“Sot, çmimet sillen përafërsisht: Dizeli nga 1.23 € deri në 1.35 € për litër, Benzina nga 1.24 € deri në 1.34 € për litër. Çmimet e derivateve tash e tre muaj kanë qenë stabile. Nuk ka pasur lëvizje në bursë,” deklaroi Berjani.

Ai shtoi se lufta në Iran, rritja e tensioneve dhe rreziku për ndërprerje të prodhimit, si dhe situata në Ngushticën e Hormuzit një nga rrugët më të rëndësishme të kalimit të naftës në botë po ndikojnë drejtpërdrejt në tregjet globale.

“Çdo problem në atë korridor reflektohet në tregjet ndërkombëtare dhe natyrisht reflekton edhe te ne në Kosovë. Nëpër këtë korridor kanë kaluar me qindra anije në ditë, ndërsa tani nuk kalojnë më shumë se katër apo pesë në ditë dhe ato me rrezikshmëri të madhe,” tha ai.

Megjithatë, Berjani siguron qytetarët se nuk ka arsye për panik.

“Qytetarët nuk kanë nevojë për panik, sepse derivate në Kosovë ka mjaftueshëm. Shpresojmë që të arrihet një marrëveshje paqeje dhe të stabilizohet tregu i naftës në mbarë globin. Qytetarët tanë aktualisht po furnizohen me çmime më të lira në rajon,” shtoi Berjani.

Transporti detar përmes ngushticës, e cila transporton një të pestën e naftës së konsumuar globalisht, si dhe sasi të mëdha gazi, është ndalur pothuajse plotësisht për shkak të sulmeve iraniane ndaj cisternave të naftës në rajon.

Një 10-vjeçar nga Tetova ka humbur jetën pasi ka rënë nga ballkoni i banesës ku jetonte.

Ngjarja tragjike sipas Portalb.mk, është raportuar sot rreth orës 09:25, ndërsa fëmija është dërguar në Spitalin Klinik të Tetovës nga prindërit, pasi janë njoftuar nga një fqinj.

Mjeku ka konstatuar vdekjen, ndërsa me urdhër të prokurorit publik trupi është dërguar për autopsi.

“Sot (03.03.2026) në orën 09:25, Sektori i Punëve të Brendshme në Tetovë mori njoftim se një djalë 10-vjeçar nga Tetova i ndjerë është sjellë në Spitalin Klinik të Tetovës. Sipas njoftimit, fëmija, i cili kishte probleme shëndetësore, ka rënë nga ballkoni i apartamentit ku jetonte në Tetovë, dhe prindërit e tij janë njoftuar për incidentin nga një fqinj, pas së cilës e kanë dërguar në spital”, thuhet në njoftimin e SPB Tetovë.

Drejtoria Rajonale e Policisë në Gjakovë, përkatësisht Stacioni Policor në Gjakovë – Sektori i Hetimeve, me autorizim të Prokurorit të Shtetit, ka kërkuar bashkëpunimin e qytetarëve për identifikimin dhe lokalizimin e një personi të dyshuar.

Sipas njoftimit zyrtar, i dyshuari dyshohet se më 12 tetor 2025, në një qendër tregtare në Gjakovë, ka kryer veprat penale “Kanosje” dhe “Sulm”.

Pavarësisht veprimeve hetimore të ndërmarra deri më tani, identiteti i tij ende nuk është arritur të zbulohet.

Me qëllim të avancimit të procedurës hetimore, Policia e Kosovës ka ftuar të gjithë qytetarët që, nëse posedojnë informacione që mund të ndihmojnë në identifikimin apo lokalizimin e personit të dyshuar, i cili shihet në fotografinë e bashkangjitur, të kontaktojnë autoritetet përmes numrit emergjent 192, stacionit më të afërt policor ose përmes adresës elektronike zyrtare [email protected].

Policia ka garantuar se të gjitha informacionet e pranuara do të trajtohen me konfidencialitet të plotë dhe në përputhje me legjislacionin në fuqi.

Dhoma e Tregtisë dhe Industrisë Kosovë ka shprehur shqetësimin lidhur me zhvillimet e fundit në Lindjen e Mesme, ‘’të cilat tashmë po reflektohen në rritjen e çmimeve të derivateve të naftës në vendin tonë’’.

Në komunikatën e DHTIK, i bëhet thirrje gjitha institucioneve që të ndërmarrin veprime të menjëhershme, duke filluar me realizimin e një dialogu me komunitetin e biznesit, me qëllim identifikimin e sfidave reale dhe gjetjen e zgjidhjeve të përbashkëta.

‘’DHTIK propozon që të shqyrtohet mundësia e uljes ose pezullimit të përkohshëm të disa taksave për bizneset që preken më së shumti nga rritja e çmimeve, si dhe rishikimi i barrës tatimore për produktet esenciale, në mënyrë që të zbutet ndikimi tek konsumatorët dhe të mbështetet prodhimi dhe eksporti vendor’’, thuhet mes tjerash në komunikatë.

Komunikata:

Dhoma e Tregtisë dhe Industrisë Kosovë shpreh shqetësimin e saj lidhur me zhvillimet e fundit në Lindjen e Mesme, të cilat tashmë po reflektohen në rritjen e çmimeve të derivateve të naftës në vendin tonë.

Duke e parë se kriza po zgjerohet, rreziku i ndikimit negativ tek një numër i madh i sektorëve ekonomikë dhe i rëndimit të mëtejmë të kostos së jetesës dhe shportës së qytetarëve është i madh.

Meqenëse Kosova importon 100% të karburanteve dhe të njëjtat kanë një përdorim të gjerë në ekonomi, rritja e vazhdueshme e çmimeve të karburanteve ndikon drejtpërdrejt në rritjen e kostos së transportit dhe prodhimit të produkteve ushqimore dhe shërbimeve bazë, duke prekur veçanërisht sektorët më të ndjeshëm të ekonomisë.

Kjo situatë do të rris kostot e prodhimit për bizneset vendëse, zvogëlon konkurrueshmërinë, ulë potencialin për eksport, i cili edhe ashtu është goditur rëndë nga rritja e çmimit të energjisë dhe liberalizimit i energjisë që u bë në mënyrë të padrejtë.

Kriza mund të ndikoj edhe në rritje të inflacionit.

Me këtë rast, Dhoma e Tregtisë dhe Industrisë Kosovë u bënë thirrje të gjitha institucioneve përgjegjëse që të ndërmarrin veprime konkrete dhe të menjëhershme, duke filluar me realizimin e një dialogu të strukturuar dhe të vazhdueshëm me komunitetin e biznesit, me qëllim identifikimin e sfidave reale dhe gjetjen e zgjidhjeve të përbashkëta.

DHTIK propozon që të shqyrtohet mundësia e uljes ose pezullimit të përkohshëm të disa taksave për bizneset që preken më së shumti nga rritja e çmimeve, si dhe rishikimi i barrës tatimore për produktet esenciale, në mënyrë që të zbutet ndikimi tek konsumatorët dhe të mbështetet prodhimi dhe eksporti vendor.

Dhoma është e gatshme që të ofrojë kontributin e saj në tejkalimin e kësaj situate.

Ministri i Mbrojtjes i RMV-së Vlado Misajlovski priti në aeroportin e Shkupit Sekretarin e Përgjithshëm të NATO-s Mark Rutte, i cili ndodhet në vizitë zyrtare në vend.

“Është nder të mirëpresim Sekretarin e Përgjithshëm të NATO-s Mark Rutte. Në kohë sfidash serioze të sigurisë, është me rëndësi të veçantë që të kontribuojmë së bashku për sigurinë, paqen dhe stabilitetin”, shkroi Misajlovski në Facebook.

Nga aeroporti i Shkupit, Rutte dhe delegacioni i tij u nisën për në Vilën në Vodno, ku do të pritet nga Presidentja Gordana Siljanovska-Davkova.

Sekretari i Përgjithshëm do të pritet me nderimet më të larta shtetërore dhe ushtarake në një ceremoni në Zyrën e Presidentit, e më pas do të ketë takim kokë më kokë dhe takim plenar të delegacioneve të RMV-së dhe të NATO-s. Është planifikuar gjithashtu konferencë e përbashkët për shtyp nga Presidentja Siljanovska-Davkova dhe Rutte.

Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s do të takohet gjithashtu me kryeministrin Hristijan Mickoski, si dhe me kryetarin e Kuvendit, Afrim Gashi, pas së cilës do t’u drejtohet deputetëve në Kuvend.

Rutte do të vizitojë gjithashtu kazermën Ilinden, ku do të marrë pjesë në prezantimin e Grupit të Batalionit të Këmbësorisë së Lehtë (LPBG) të Ushtrisë dhe disa nga pajisjet e kësaj njësie.

Në këtë aktivitet do të marrin pjesë Ministri i Mbrojtjes Vlado Misajlovski, Shefi i Shtabit të Përgjithshëm Gjeneral Major Sashko Lafçiski, gjeneralë në Ushtri dhe përfaqësues nga Ministria e Mbrojtjes.

Kjo është vizita e parë e Rutte si Sekretar i Përgjithshëm i NATO-s në Shkup. Ai ishte në vend në nëntor 2021 si kryeministër i atëhershëm i Holandës.

Në Gjykatën Themelore në Prishtinë të martën janë mbrojtur në heshtje gjashtë të akuzuarit për shpërthimin në lokalin “Sekiraqa” më 2007, ku kishin mbetur të vdekur dy persona.

Në këtë rast Bejtullah Mehmeti, Luan Qerkini, Bekim Suma, Fadil Sadiku, Arbresh Dalipi dhe Mehmet Mehmeti akuzohen se më 24 shtator 2007 në bashkëkryerje më Besnik Hasanin, Shpend Qerimin dhe me ndihmën e Afet Dalloshit, pretendohet se kishin vendosur dhe shpërthyer një mjet plasës në objektin e lokalit “Sekiraqa”, në bulevardin “Bill Clinton” në Prishtinë. Si pasojë e këtij shpërthimi kishin humbur jetën N.M., dhe P.S., dhe ishin lënduar disa persona të tjerë, raporton “Betimi për Drejtësi“.

Paraprakisht, në këtë seancë gjykatësi Alban Ajvazi, bëri të ditur se ka pranur nja parashtresë nga prokurori i rastit, Armend Hamiti, që të lexohen disa deklarata të dëshmitarëve dhe propozime për administrim të provave.

Këtë propozim të prokurorit, mbrojtja nuk e kundërshtoi, andaj u pajtuan që provat e paraqitura nga Prokuroria të konsiderohen të lexuara.

Ndërkaq, sa i përket provave që ndërlidhen me dy të akuzuarit tjerë në këtë rast Besnik Hasani dhe Shpend Qerimi, të cilët veçse janë dënuar, prokurori Hamiti kërkoi që të veçohen nga shkresat e lëndës dhe të mos trajtohen në këtë çështje penale.

Ndryshe, gjykata e shkallës së parë, më 29 korrik të vitit 2016, shtatë të akuzuarit i kishte liruar nga akuzat për shpërthimin në lokalin “Sekiraqa” në Prishtinë, me arsyetimin se mbrojtjes së të akuzuarve nuk u ishin zbuluar provat shfajësuese dhe se vazhdimi i gjykimit do të shpinte në shkelje të mëtejshme të parimit të gjykimit të rregullt.

Por, ky rast ishte kthyer në rigjykim në prill të vitit 2017, nga Gjykata e Apelit, pas ankesës së Prokurorisë, se vendimi i Gjykatës Themelore në Prishtinë, nuk ishte i drejtë. Gjetjet e gjykatës së shkallës së parë se moszbulimi i provave shfajësuese përbën arsye për refuzimin e akuzës, sipas Apelit kjo rrethanë nuk përbën arsye për refuzimin e akuzës.

Shënim: Personi/personat e përmendur në këtë artikull, prezumohen të pafajshëm deri në një vendim të formës së prerë nga gjykata.