Category: Lajme

2 mijë e 389 gjoba trafiku janë shqiptuar në 24 orët e fundit në vendin tonë.

Gjatë kësaj periudhe kanë ndodhur 23 aksidente me të lënduar dhe 26 me dëme materiale.

Në 24 orëshin e fundit janë arrestuar 11 persona dhe gjashtë janë dërguar në mbajtje.

Një rrahje mes disa personave ka ndodhur gjatë ditës së djeshme në rrugën Nacionale në Vushtrri rreth orës 16:52.

Siç njofton policia, katër persona të dyshuar e kanë sulmur fizikisht viktimën mashkull kosovar, derisa ky i fundit ka pranuar tretman mjekësor.

“Dyshohet se njëri nga të dyshuarit ka shtënë me armë zjarri. Në vend ngjarje nuk janë gjetur dëshmi të armës. Tre të dyshuar janë intervistuar, ndërsa i katërti gjendet në arrati. Rasti duke u hetuar”, thuhet në njoftimin e policisë.

Rasti po hetohet si “Përdorimi i armës&Lëndim i lehtë trupor”.

Një incident ka ndodhur pasditen e djeshme në Zubin Potok.

Sipas raportit policor, dy kunata janë përleshur mes vete pas një mosmarrëveshje.

Pas intervistimit, me vendim të prokurorit rasti shkon në procedurë të rregullt derisa, i njëjtë po hetohet nga organet kompetente si “Lëndim i lehtë trupor”.

Më 17 mars 2004, filluan protestat që më vonë do të njiheshin si “trazirat e marsit”. Ato zgjatën dy ditë, e gjatë tyre vranë 20 civilë, ndërsa u lënduan mbi 900 persona, kryesisht shqiptarë.

Trazirat shpërthyen pas njoftimeve se në lumin Ibër ishin mbytur tre fëmijë shqiptarë në tentim për t’i shpëtuar sulmit nga një grup i të rinjve serbë. Shkaku i kësaj tragjedie asnjëherë nuk u sqarua plotësisht.

Një nga fëmijët e mbijetuar tregoi para kamerave se ishin ndjekur nga serbët dhe se ata ishin duke ikur, kur disa nga bashkëmoshatarët u mbytën në lumë. Të nesërmen, më 17 mars filluan protestat në shumë qytete të Kosovës, që shumë shpejt përshkallëzuan në dhunë.

Protestat ishin drejtuar kundër UNMIK-ut.

Gjatë trazirave u dogjën disa shtëpi dhe kisha serbe. Ngjarje të ngjashme ndodhen me shtëpitë shqiptare në pjesët me shumicë serbe. Serbët u hakmorën edhe me djegien e disa xhamive në Serbi.

Komisionerja e Bashkimit Evropian për Zgjerim, Marta Kos, po përballet me akuza të reja se në vitet 1980 ka bashkëpunuar me policinë sekrete jugosllave e njohur si UDBA.

Akuzat janë ngritur nga eurodeputetja sllovene, Romana Tomc, e cila thotë se ka siguruar dokumente të reja dhe ka kërkuar hetim nga Komisioni Evropian.

Pretendimet nuk janë të reja: ato u përmendën edhe gjatë seancës së konfirmimit të Kos në Parlamentin Evropian në vitin 2024, por ajo i mohoi kategorikisht duke i quajtur “gënjeshtra dhe dezinformim”.

Debati është rindezur tani për shkak të një libri të autorit slloven Igor Omerza, i cili pretendon se dokumente arkivore tregojnë lidhje të saj me shërbimet sekrete të Jugosllavisë.

Ndërkohë, Komisioni Evropian thotë se Kos ka kaluar një proces të plotë verifikimi dhe është miratuar normalisht si komisionere nga Parlamenti Evropian.

Çështja është bërë edhe temë politike në prag të zgjedhjeve në Slloveni, ndërsa pritet që Kos të përballet me pyetje për këto akuza në Parlamentin Evropian.

Kush është Marta Kos?

Marta Kos është Komisionere e Bashkimit Evropian për Zgjerim që nga viti 2024, një detyrë që më parë e mbante hungarezi Oliver Varhelyi.

Gjatë kohës kur shërbente si ambasadore në Gjermani, ajo u njoh me Ursula von der Leyen, e cila në atë periudhë ishte ministre e Mbrojtjes, shkruan danas.

Karrierën e saj si ambasadore në Zvicër e përfundoi në vitin 2020 me dorëheqje, për shkak të – siç deklaroi vetë – mospajtimeve me politikën e jashtme të qeverisë. Ajo konfirmoi gjithashtu se dorëheqja lidhej edhe me një mbikëqyrje të jashtëzakonshme mbi mënyrën se si drejtonte ambasadën në Bernë. Gazeta sllovene Dnevnik raportoi se kjo mbikëqyrje erdhi pas ankesave të punonjësve për mënyrën e papërshtatshme të menaxhimit të ambasadës.

Përveç Gjermanisë dhe Zvicrës, Kos ka shërbyer edhe si ambasadore e Sllovenisë në Letoni dhe Lihtenshtajn.

Në politikë, ajo ishte nënkryetare e partisë Lëvizja e Lirisë. Në vitin 2022 shpalli kandidaturën për presidente të Sllovenisë, por gjatë fushatës zgjedhore u tërhoq nga gara dhe pak më vonë u largua edhe nga partia, duke deklaruar se “ajo nuk ishte më partia e saj”.

Marta Kos njihet si diplomate me përvojë, lidere biznesi, konsulente dhe eksperte e komunikimit. Ajo ka pasur gjithashtu një të kaluar në sportin elitar të notit. Sipas faqes së kompanisë Kreab, ajo ka një karrierë të gjerë në diplomaci, biznes dhe këshillim strategjik.

Kos është presidente e shoqatës së grave ONA VE dhe është aktive në fushën e konsulencës menaxheriale.

Nga viti 2003 deri në 2013 drejtoi kompaninë Gustav Kaser Training International Slovenia, e specializuar në trajnime për lidership dhe shitje. Para kësaj, deri në vitin 2003, ajo ishte nënkryetare për marrëdhënie ndërkombëtare në Dhoma e Tregtisë dhe Industrisë e Sllovenisë.

Pas studimeve për gazetari, karrierën e nisi si gazetare në RTV Slovenija. Më pas punoi për disa vite si korrespondente në Gjermani për Deutsche Welle në Bon.

Nga gazetaria kaloi në qeveri, ku u emërua drejtoreshë e Zyrës për Marrëdhënie me Publikun dhe Media në qeverinë e Sllovenia dhe shërbeu si zëdhënëse e qeverisë.

Ajo ka qenë gjithashtu anëtare e përfaqësueses sllovene dhe asaj jugosllave në not.

Gjatë karrierës së saj ka marrë disa vlerësime, ndër to Çmimin e studentëve Preseren Award for Students, titullin “Ambasadorja e Vitit 2016 në Gjermani” dhe dekoratën e presidentit gjerman – Kryqin e Madh të Meritës të Republikës Federale të Gjermanisë.

Marta Kos ka lindur më 28 qershor 1965. Pas 16 vitesh martesë u shkurorëzua nga bashkëshorti i parë dhe tani është e martuar me Henri Getaz, sekretar i përgjithshëm i European Free Trade Association.

Vëllai i saj, Drago Kos, është një nga ekspertët më të njohur sllovenë në nivel ndërkombëtar për luftën kundër korrupsionit.

Ushtarët rusë në vijat e frontit në Ukrainë janë urdhëruar të fshijnë aplikacionin e njohur të mesazheve Telegram, ndërsa ata që nuk e bëjnë këtë kërcënohen me transferim në njësitë e rrezikshme penale Storm-Z të ushtrisë ruse, sipas kanaleve ruse pro-luftës në Telegram.

Raportet vijnë mes provave se një bllokim mbarëkombëtar kundër Telegram në Rusi ka filluar tashmë, pasi 18,000 njerëz paraqitën raporte në një faqe interneti ruse për ndjekjen e ndërprerjeve se po kishin probleme me aksesin në aplikacion gjatë fundjavës.

Të dielën, kanali rus pro-luftës Telegram, Dva Mayora, raportoi se “janë lëshuar urdhra në front për të fshirë Telegram nga telefonat celularë”, duke cituar burime të paidentifikuara në ushtrinë ruse.

Dva Mayora shtoi se policia ushtarake e Rusisë ishte ngarkuar me kontrollin e telefonave të ushtarëve për aplikacionin, ndërsa ata që refuzonin të zbatonin urdhrin transferoheshin në njësitë penale Storm-Z, të cilat përbëhen nga ish-të burgosur të cilëve u është dhënë lirim i parakohshëm për të luftuar në Ukrainë dhe të cilat kanë shkallë jashtëzakonisht të larta vdekshmërie.

Raporti u konfirmua nga një kanal tjetër pro-luftës, Belorussky Silovik, i cili tha se urdhrat ka të ngjarë të kenë ardhur nga brenda njësive individuale, dhe jo nga vetë Ministria e Mbrojtjes, duke vënë në dukje se strukturat komanduese në një “numër njësive të tjera” vazhduan të vepronin nëpërmjet Telegramit.

Gjatë vitit të kaluar, Rusia është përpjekur t’i drejtojë përdoruesit e Telegram drejt MAX, një alternativë e zhvilluar në Rusi që nuk ofron mbrojtje të anonimitetit ose privatësisë për përdoruesit e saj. Sipas Dva Mayora, përhapja e MAX në vijën e parë ka qenë e përzier, me disa njësi që e kanë ndaluar plotësisht përdorimin e tij, ndërsa të tjera tashmë i kanë migruar bisedat e tyre në aplikacion.

Telegrami do të bllokohet plotësisht në Rusi që nga 1 prilli, megjithëse raportet fillestare sugjeruan se njësitë ushtarake ruse në Ukrainë mund të përjashtoheshin nga ndalimi. Megjithatë, Vladimir Putin më vonë tregoi se ishte në favor të ndalimit të aplikacionit edhe në vijën e frontit.

Pa dhënë asnjë provë, Shërbimi Federal i Sigurisë i Rusisë (FSB) pretendoi në shkurt se përdorimi i Telegram përbënte një rrezik sigurie “kërcënues për jetën” për trupat ruse, për shkak të bashkëpunimit të supozuar midis platformës me seli në Dubai dhe agjencive të inteligjencës ukrainase.

The Geopost

Sëmundjet e zemrës dominojnë strukturën e vdekjeve në Shqipëri shumë më tepër se në vendet e Bashkimit Europian.

Të dhënat krahasuese nga INSTAT dhe Eurostat tregojnë se 52.9% e vdekjeve në Shqipëri lidhen me sëmundjet e aparatit të qarkullimit të gjakut, ndërsa në Bashkimin Europian kjo kategori përbën 32.8% të totalit të vdekjeve.

Diferenca është e konsiderueshme dhe tregon se shqiptarët humbin jetën nga sëmundjet e zemrës në një nivel gati dy herë më të lartë se mesatarja europiane.

Në Europë, përveç sëmundjeve të zemrës, një peshë të madhe në vdekje kanë edhe tumoret, që përbëjnë 23.9% të vdekjeve, ndërsa në Shqipëri kjo kategori zë 15.3% të totalit. Edhe sëmundjet e aparatit të frymëmarrjes kanë një peshë dukshëm më të madhe në BE, me 7.8% të vdekjeve, ndërsa në Shqipëri përbëjnë vetëm 2%.

Diferenca të mëdha shfaqen edhe në kategori të tjera të sëmundjeve. Sëmundjet e aparatit të tretjes përbëjnë 4.4% të vdekjeve në BE, ndërsa në Shqipëri vetëm 0.8%.

Sëmundjet mendore përbëjnë 4.3% të vdekjeve në Europë, krahasuar me 0.5% në Shqipëri, ndërsa sëmundjet e sistemit nervor zënë 4.3% në BE dhe vetëm 1.5% në vend. Po ashtu, sëmundjet endokrine dhe të ushqyerjes përbëjnë 3.5% të vdekjeve në Bashkimin Europian, ndërsa në Shqipëri vetëm 0.9%.

Po shtohen pacientët me probleme të zemrës

Të dhënat e fundit tregojnë se rastet me probleme kardiake janë në rritje edhe në sistemin spitalor. Për periudhën janar–gusht 2025, në repartet e kardiologjisë u trajtuan 7,543 pacientë, nga 6,419 pacientë një vit më parë, një rritje prej 17.5%.

Edhe problemet e shëndetit mendor kanë shënuar rritje. Në të njëjtën periudhë, në spitalet psikiatrike u trajtuan 1,129 pacientë, ose 36% më shumë se një vit më parë.

Ekspertët e shëndetit e lidhin këtë tendencë me një kombinim faktorësh që lidhen me stilin e jetesës. Ndotja e ajrit, mungesa e aktivitetit fizik, ushqyerja jo e shëndetshme dhe stresi i përditshëm konsiderohen ndër arsyet kryesore që po rrisin simptomat kardiake dhe neurologjike në popullsi.

Ndikimet e fshehura të stresit dhe punës sedentare janë bërë një shqetësim i madh për shëndetin fizik dhe mendor të punonjësve në korporata dhe biznese.

Mjekja psikiatre Dr. Arjana Rreli, ka pohuar më herët për Monitor se stresi kronik në punë mund të shkaktojë pasoja serioze në shëndetin mendor dhe fizik.

“Ekspozimi i vazhdueshëm ndaj stresit në mjedisin e punës mund të çojë në lodhje emocionale, shqetësime të gjumit dhe madje edhe probleme kardiovaskulare”, – shpjegon ajo.

Sipas kardiologut Dr. Endri Hasimi, ndikimi i stresit kronik në shëndetin kardiovaskular është shpesh i nënvlerësuar. “Kur një individ është vazhdimisht i ekspozuar ndaj stresit në punë, trupi prodhon sasi të larta kortizoli, i cili rrit presionin e gjakut dhe përshpejton zhvillimin e sëmundjeve të zemrës”, – shpjegon ai. “Për më tepër, mungesa e lëvizjes dhe një dietë e pashëndetshme mund të çojnë në formimin e pllakave në arterie, duke rritur rrezikun e infarktit”.

Edhe Instituti i Shëndetit Publik (ISHP) në një analizë për ecurinë e sëmundjeve të zemrës vitet e fundit gjeti se sëmundjet kardiovaskulare kanë përparuar me shpejtësi në dekadën e fundit.

Rastet e diagnostikuara çdo vit në spital janë gjithashtu në rritje së bashku me volumin e shërbimeve diagnostike dhe kirurgjikale. Ndërhyrjet by-pass për rivendosjen e qarkullimit të gjakut në muskulin e zemrës të kryera nga QSUT pothuaj janë rritur në mënyrë eksponenciale në 10 vitet e fundit.

Risku i sëmundjeve të zemrës në Shqipëri vjen duke u rritur me moshën dhe është më i lartë tek burrat krahasuar me gratë. Në grup – moshën 30-69 vjeç vdekshmëria dhe sëmundshmëria janë rreth 2 herë më të larta tek meshkujt, ndërsa pas kësaj moshe diferenca zvogëlohet në vetëm rreth 20%.

Diferencat mes grave dhe burrave janë akoma më të mëdha kur krahasojmë sëmundshmërinë. Arsyet e diferencës përfshijnë mbrojtjen hormonale te femrat para menopauzës, si dhe ekspozimin më të lartë ndaj duhanpirjes dhe abuzimit të alkoolit.

OBSH rekomandon t’i kushtohet vëmendje vlerësimit të përgjithshëm të një numri faktorësh risku për sëmundjet e zemrës dhe aksidentet cerebrovaskulare, në vend të një të vetmi, me synim zvogëlimin e riskut total.

Shqipëria renditet ndërkohë ndër një nga vendet me nivelin më të lartë të obezitetit, që është një tjetër faktor rreziku për sëmundjet e zemrës dhe vdekshmërinë prej tyre. Sipas Eurostat 56.5% e shqiptarëve mbi 16 vjeç konsiderohen mbi peshë, duke u renditur në zonën e rrezikut.

Femrat shqiptare duket se janë shumë më të kujdesshme se meshkujt. Sipas Eurostat, 62.3% e meshkujve shqiptarë mbi 16 vjeç konsiderohen mbipeshë, ndër më të lartat në Europë.

Gjysma e femrave shqiptare (50.9%) konsiderohen që janë mbipeshë, sipas të dhënave të Eurostat.

Grupi Parlamentar i Partisë Demokratike ka vendosur të mos marrë pjesë në seancën plenare që do të mbahet sot në Kuvendin e Shqipërisë.

Ky vendim është marrë pasi thirrja e seancës konsiderohet e paligjshme dhe në kundërshtim me Rregulloren e Kuvendit. Qëndrimi u bë publik nga kreu i grupit parlamentar demokrat, Gazment Bardhi.

Kuvendi ka njoftuar se një nga pikat e rendit në seancën e sotme do të jetë votimi për rezolutën e shpalljes e Iranit si shtet sponsor i terrorizmit. Pas njoftimit, Kryetari i grupit parlamentar të PD, Gazment Bardhi ka njoftuar bojkotimin e seancës me pretekstin se mbledhja është thirrur për llogari të agjendës personale të kryeministrit, Edi Rama.

“Grupi Parlamentar i Partisë Demokratike vendosi të mos marrë pjesë në seancën plenare të ditës së martë, një seancë e paligjshme, e thirrur në kundërshtim të hapur me Rregulloren e Kuvendit, jashtë ditës normale të saj (e enjte) dhe me Rend Dite: miratim procesverbali dhe njoftime.

Kjo nuk është një seancë normale parlamentare, por një mbledhje e thirrur për axhendën personale të Kryeministrit dhe të Kryetarit të Kuvendit, pa asnjë rend dite të miratuar apo të shpallur zyrtarisht, si dhe në shkelje të procedurave minimale që garanton Rregullorja e Kuvendit.

Një parlament pa rend dite, pa debat dhe pa të drejtë fjale për opozitën nuk është më parlament, por një dekor për propagandën e qeverisë. Një dyqan personal që nuk i shërben interesit publik.

Në vend që Parlamenti të merret me problemet reale të qytetarëve dhe të ushtrojë kontroll mbi qeverinë, ai është kthyer në një instrument antidemokratik në shërbim të Kryeministrit, duke penguar drejtësinë në hetimin e korrupsionit dhe duke u shndërruar në një pengesë serioze për anëtarësimin e plotë të Shqipërisë në Bashkimin Europian.

Për këtë arsye, opozita refuzon të bëhet pjesë e kësaj fasade parlamentare nesër dhe zgjedh të jetë aty ku duhet të jetë çdo opozitë e përgjegjshme: pranë qytetarëve.

Prioriteti ynë këtë javë mbetet takimi me qytetarët në të gjithë vendin dhe mobilizimi për protestën e 22 marsit. Sepse problemi real i Shqipërisë sot është një qeveri që është kthyer në rrezik kombëtar. Prandaj opozita është e vendosur të qëndrojë me qytetarët dhe të udhëheqë betejën për ndryshim, luftë me tolerancë zero ndaj korrupsionit, si dhe një qeverisje të përgjegjshme në shërbim të qytetarëve“, ka shkruar ai.