Këto pamje që dëshmuan pjesëmarrjen e Milan Radojiqiqit në sulmin në Banjskë të Zveçanit, u xhiruan me dronë të Policisë së Kosovës.
Por ai dhe një tjetër që u përdor në aksionin e 24 shtatorit në veri të vendit, u shkatërruan nga grupi terrorist i udhëhequr nga Radojiciq.
Mirëpo, nga kjo e mërkurë institucioni i Policisë së Kosovës do t’i ketë edhe 7 pajisje të tilla fluturuese, të cilat i pranoi nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
“7 dronë që i dhurojmë Policisë dhe IPK-së, do të ndihmojnë në luftimin e dukurive negative. Ne do të vazhdojmë të punojmë me Policinë e Kosovës për të çuar përpara përkushtimin tonë të përbashkët, për të ofruar shërbime transparente e të përgjegjshme të zbatimit të ligjit, nga të cilat përfitojnë të gjithë qytetarët e Kosovës”, tha ambasadori i SHBA-së në Kosovë, Jeffrey Hovenier.
Falënderimet për këtë donacion nuk munguan, derisa Drejtori i Përgjithshëm i Policisë tha se dronët do të ndihmojë në ngritjen e kapaciteteve.
Dronët do të ndihmojnë edhe në mbështetje të operacioneve të kërkim-shpëtimit, në menaxhimin e fatkeqësive, si dhe në monitorimin e turmave dhe të trafikut.
Vetëm në pesë vitet e fundit, sipas ambasadorit Hovenier, ShBA-ja ka ofruar mbi 20 milionë dollarë mbështetje në forma të ndryshme për organizatat e policisë.
Në territorin e Kosovës, kryesisht në katër komunat veriore, që nga përfundimi i luftës kanë operuar struktura ilegale, të mbështetura dhe të financuara nga Serbia.
“Mbrojtja Civile” ishte njëra prej këtyre strukturave, e cila ka dalë publikisht në vitin 2011.
Njerëz me uniforma të zeza, me mbishkrimin “Civilna zashtita” ishin parë në rrugët e Mitrovicës së Veriut, kohë më parë.
Por, në kushte anonimiteti, banorët e Lagjes së Boshnjakëve, thanë se pjesëtarë të Mbrojtjes Civile më nuk janë prezentë. Gazetari Branislav Krstic i cili jeton dhe vepron në veri, pretendon se shumica prej tyre janë larguar për në Serbi me rekomandime nga Beogradi.
Megjithatë, në tkurrjen e kësaj organizate vlerësohet të ketë ndikuar prania e njësive speciale në katër komunat veriore.
Kryeministri Albin Kurti, më 3 tetor, deklaroi se shumica e personave të përfshirë në sulmin në Banjskë të Zveçanit, janë ose pjesëtarë të organizatës Mbrojtja Civile ose të Brigadës së Veriut – të dyja të shpallura terroriste në Kosovë.
Sidoqoftë, gjatë këtyre viteve Kosova ka qenë e pafuqishme ta shuajë organizatën Mbrojtja Civile, teksa zhbërja e saj është paraparë me një marrëveshje, që Kosova dhe Serbia kanë arritur në Bruksel në vitin 2015.
Kurse, më 13 qershor të këtij viti, si i dyshuar për sulme ndaj KFOR-it dhe vepra të tjera kriminale, ishte arrestuar serbi Millun Millenkoviq, në Mitrovicë të Veriut, i cili, sipas ministrit të Brendshëm, Xhelal Sveçla, është udhëheqës i formacionit Mbrojtja Civile.
Me 3 ndërrime dhe me nga 20 minuta orën, po e mbajnë mësimin nxënësit e shkollës fillore “Dardania”, në kryeqytet.
Xhevat Rexhepi thotë se kjo është shqetësuese për të si prind.
“Së pari është shqetësuese që fëmijët po e mbajnë mësimin me orar të shkurtuar, sepse nuk është cilësor, ndërkaq këtu nuk e mbajnë infrastrukturën e shkollimit dhe se punët nuk i përfundojnë me kohë, kur fillon viti shkollor atëherë fillojnë me renovimin e klasave. Nuk kanë vend të mjaftueshëm në shkollë dhe po i shtyjnë punët, kjo është mjaft shqetësuese”, tha Rexhepi.
Ndonëse nuk pranoi të flasë para kamerave, drejtori i shkollës fillore “Dardania”, tha se mësimi në këtë shkollë është duke u mbajtur me orar të shkurtuar dhe me 3 ndërrime.
Njohësit e arsimit thonë se mësimi me orar të shkurtuar është jocilësor.
“Mësimdhënia në kushte të orarit të shkurtuar është e cunguar dhe jocilësore dhe mungon shumë në efektin e vet, mirëpo është përgjegjësi e institucioneve komunale që të riorganizojnë shkollat, në mënyrë që të mos cenohet procesi mësimor. Plan-programet mësimore duhet të arrihen, sepse është përgjegjësi institucionale, mirëpo nëse nuk arrihet plan-programi mësimor, atëherë cenohet mësimdhënia dhe mësimnxënia në këto institucione arsimore”, tha Rinor Qehaja nga Instituti “Ed-Guard”.
Megjithatë, nga Komuna e Prishtinës, thonë se renovimet nuk po e pengojnë procesin mësimor.
“Drejtoria e Arsimit, përkatësisht drejtoresha Besianë Musmurati, ka kërkuar që të bëhet kujdes, të mos pengohet procesi mësimor gjatë renovimeve. Renovimi i shkollës fillore “Dardania” bëhet me mbështetje të BE-së dhe se renovimi pritet të përfundojë në prill të vitit të ardhshëm”, thuhet në përgjijen e Komunës së Prishtinës.
Përveç shkollës fillore “Dardania”, në komunën e Prishtinës, aktualisht 6 shkolla janë në renovim të përgjithshëm, ndërsa 12 të tjera në renovim të pjesshëm.
Në shqyrtimin kryesor në rastin ndaj ministres së Industrisë, Ndërmarrësisë dhe Tregtisë, Rozeta Hajdari, për akuzën lidhur me aksidentin në të cilin goditi një fëmijë, janë dëgjuar grupi i ekspertëve të Fakultetit Teknik.
Seanca që u mbajt e mbyllur për publikun, zgjati rreth tri orë.
Sipas avokatit të së miturës, Florim Shefqeti, ekspertiza thotë se sikur vetura të ishte në shpejtësi më të vogël, nuk do të vinte deri te aksidenti.
Ai tha se është konstatuar se nuk ka pasur fare gjurmë të frenimit në momentin e aksidentit.
Ndërkohë, avokati i ministres Hajdari, Shemdi Bunjaku, në seancën e kaluar kishte kërkuar që seanca të mbahej e mbyllur për publikun, me arsyetimin se ka të bëjë me rastin e aksidentit të të miturës, kërkesë kjo që u aprovua nga Gjykata.
Sipas tij, ekspertiza thotë ndryshe, ndërsa Hajdari pas seancës nuk ka pranuar të flasë për rastin. Seanca e radhës është caktuar për këtë të premte.
Krahas Ukrainës, që tashmë ishte në krye të listës së prioriteteve, sulmi terrorist që Hamasi kreu ndaj Izraelit, të shtunën, dhe ngjarjet pasuese, morën vëmendjen e politikës së jashtme të Bashkimit Evropian.
Derisa në samtin e Granadas, Kosova u përmend vetëm një herë në deklarimet publike të krerëve të institucioneve të BE-së, në samitin jo-formal të ministrave të jashtëm, të martën, të thirrur me urgjencë nga Përfaqësuesi i Lartë, Josep Borrell, ajo nuk u përmend fare – të paktën jo në adresimet për media.
Përkundër shpërqendrimit momental të vëmendjes, opinionisti Fidan Ukaj theksoi se bashkësia euro-atlantike do ta kthejë fokusin kah Kosova porsa të finalizohet hetimi për sulmin terrorist në Banjskë, që, sipas tij, do të përcillet me ndëshkim ndaj Serbisë dhe kthim në dialog.
“Mendoj se pas këtij epilogu të hetimeve dhe të vendosjes së masave nuk ka një rrugë tjetër dhe do të fillojë një ofensivë diplomatike e Bashkimit Evropian, e po ashtu e Shteteve të Bashkuara të Amerikës, që palët t’i kthejë në proces dialogues dhe të fillojë zbatimi i marrëveshjeve të dakorduara më parë”, tha Fidan Ukaj, opinionist.
Pasi tha se raportet Kosovë – Serbi përbëjnë problem më periferik për bashkësinë euro-atlantike, në raport me zhvillimet në Izrael dhe Ukrainë, profesori Dritëro Arifi vlerësoi se mund të ketë zbehje, por jo humbje të tërësishme të fokusit.
“Rasti i Kosovës është një rast i izoluar, të cilin perëndimi mund ta menaxhojë, mirëpo zgjidhja e problemit mund të marrë kohë. Këtë në e kemi diskutuar me shumë vite, se duhet t’i shfrytëzojmë momentumet, ne nuk i kemi shfrytëzuar momentumet, apo së paku i kemi injoruar dhe vonuar, dhe në këtë rast tash duhet të presim dhe të shpresojmë që perëndimi të mos na harrojë”, tha Arifi.
Rëndësia e normalizimit të raporteve Kosovë – Serbi, sipas tij, e mban aktive diplomacinë perëndimore.
“Mund të tentohet që ndoshta brenda këtij viti mund të bëhet diçka shumë e shpejtë me një presion, sidomos mbi palën serbe, e cila është burimi i të gjitha problemeve në Ballkanin Perëndimor. Të mos harrojmë që konflikti Kosovë-Serbi nuk e atakon vetëm Kosovën, por realisht e atakon Ballkanin Perëndimor dhe më tej, që i bie që i destabilizon edhe vendet e BE-së dhe të NATO-s. Prandaj mendoj se fokusi nuk do të largohet, por krejt varet se si rrjedh konflikti në Lindjen e Mesme dhe në Ukrainë”, tha Arifi.
Dy javë e gjysmë pas sulmit terrorist-paramilitar në Banjskë, të organizuar dhe të udhëhequr nga Milan Radojicic, në të cilin u vra rreshteri i Policisë së Kosovës, Afrim Binjaku, Bashkimi Evropian nuk ka ndërmarrë asnjë masë.
Takimi i fundit në kuadër të dialogut Kosovë – Serbi ishte mbajtur më 14 Shtator.
Nga rreth 95 sa numëron tani, Sllovenia synon ta shtojë numrin e ushtarëve në kuadër të KFOR-it, në të paktën 100, konfirmoi ministri i Mbrojtjes i Sllovenisë.
Kur kaluan mbi dy javë pas sulmit terrorist në Banjskë, situata në veriun e Kosovës, sipas vlerësimeve të NATO-s, vazhdon të jetë e tensionuar.
“Ne kemi parë tensione të shtuara atje, prandaj është e rëndësishme që NATO-ja ka rritur praninë e saj në Kosovë”, tha sekretari i përgjithshëm i NATO-s, Jens Stoltenberg.
Duke përmendur se KFOR-i po pajiset me armatim të rëndë, Admirali Stuart B. Munsch, i Komandës së Forcave të Përbashkëta Aleate në Itali, theksoi se misioni mund të vendoset në gjendje të lartë gatishmërie, nëse kjo kërkohet nga Brukseli.
“NATO-ja po mban forca të mëtejshme të pajisura me armatim edhe më të rëndë, të aftë për fuqi luftarake, në gjendje të lartë gatishmërie, që mund të përcaktohet nëse vendet e NATO-s vendosin ta bëjnë këtë”, tha admirali Munsch.
Por, sipas ekspertit të sigurisë, Nuredin Ibishi, shtimi i trupave dhe armatimit, është parapërgatitje në rast të ndonjë sulmi potencial të radhës.
“Pas një vlerësimi është marrë vendimi për të rritur numrin e kontingjenteve, por edhe armatimit për kundërvënie, në rast të ndonjë rreziku apo kërcënimi të mundshëm, pas kësaj që ndodhi në Banjskë”, tha Ibishi.
Pas sulmeve terroriste në Banjskë, Mbretëria e Bashkuar tashmë ka dërguar një kontingjent prej 200 trupash në Kosovë. Shtete si Rumania e Gjermania kanë paralajmëruar këtë.
Aktualisht pjesë e KFOR-it janë rreth pesë mijë trupa nga 27 vende.
Policia e Kosovës ka njoftuar se nga janari deri në shtator të këtij viti, 7 mijë e 403 shoferëve u është ndaluar vozitja.
Ndërsa, pikë negative kanë marrë 22 mijë e 434 shoferë.
“Policia e Kosovës vazhdon me aktivitete që kanë për qëllim ngritjen e sigurisë në trafikun rrugor si dhe uljen e aksidenteve. Gjatë periudhës kohore Janar – Shtator 2023:· 7403 shoferëve, iu është ndaluar drejtimi i mjetit me veprim motorik. · 22434 shoferëve, iu kanë vendosur pikë negative”, thuhet në njoftim.
Policia u ka bërë thirrje shoferëve që t’i respektojnë rregullat në trafik.
Ambasadorja gjermane në Serbi, Anke Konrad ka thënë se situata aktuale për popullin në veri të Kosovës është e paqëndrueshme, duke kërkuar kthim të shpejtë në dialog, themelimin e Asociacionit të Komunave Serbe dhe mbajtjen e zgjedhjeve lokale në komunat me shumicë serb.
Konrad ndër të tjerash gjithashtu ka bërë të ditur se duhet të zbatohet edhe plani i de-përshkallëzimit, e cila nënkupton gjuhën e urrejtjes dhe zbardhjen e fakteve të ngjarjes së 24 shtatorit në Banjskë.
“Dialogu ndërmjet Kosovës dhe Serbisë është shumë i rëndësishëm. Është e rëndësishme për ne që në këtë moment të krijojmë parakushtet për të rinovuar atë dialog sa më shpejt që të jetë e mundur dhe për të zbatuar marrëveshjet e arritura në Bruksel në vitin 2013, si dhe marrëveshjet e arritura këtë vit në Bruksel dhe Ohër, që natyrisht përfshin krijimin të Bashkësisë së Komunave me shumicë serbe. Këtu përfshihet edhe zbatimi i de-përshkallëzimit, që nënkupton gjuhën e urrejtjes dhe ndriçimin e ngjarjeve të 24 shtatorit në Banjskë. Situata aktuale nuk është e qëndrueshme për njerëzit në veri të Kosovës, si dhe për njerëzit në Serbi dhe Kosovë në përgjithësi”, tha ajo për mediumin serb, Blic.
E pyetur se cilat mund dhe duhet të jenë hapat e parë për të dalë nga situata aktuale, ajo tha:
“Në këtë moment më e rëndësishmja është de-përshkallëzimi nga të dyja palët, heqja dorë nga provokimet nga të dyja palët dhe ndriçimi i fakteve në Banjskë. Është një çështje e rëndësishme për sigurinë e njerëzve. Duhet të ndërmerren hapa të vendosur sa më shpejt që të zgjidhen të gjitha çështjet jetike të popullit përmes dialogut, i cili përfshin krijimin e një Bashkësie të Komunave me shumicë serbe. Duhet të ketë zgjedhje të reja sa më shpejt dhe kthimin e serbëve të Kosovës në institucionet e përbashkëta”, tha ajo.
Një tjetër tërmet ka goditur Afganistanin perëndimor vetëm disa ditë pasi dy tërmete të mëdha në të njëjtin rajon lanë të vdekur më shumë se 1000 njerëz.
Tërmeti i ri me magnitudë 6.3 goditi rreth orës 05:10 sipas orës lokale (00:40 GMT) të mërkurën, 28 km në veri të qytetit të Heratit.
Më shumë se 100 persona u plagosën dhe u dërguan në spital, thanë zyrtarët shëndetësorë. Ndikimi më i gjerë nuk është ende i qartë, por shumë ishin duke fjetur në ambient të hapur pasi shtëpitë e tyre u shkatërruan të shtunën.
Agjencitë e ndihmës kanë thënë se ka gjithashtu mungesë të batanijeve, ushqimeve dhe furnizimeve të tjera.
Një dëshmitare okulare në Heratin qendror, ku ende qëndrojnë disa shtëpi, tha se ajo u zgjua duke bërtitur dhe doli me vrap nga shtëpia e saj.
“Isha në gjumin më të thellë sepse nuk kisha fjetur për disa ditë më parë”, tha ajo për BBC.
“Nuk jam ndjerë kurrë kaq afër vdekjes”, tha ajo, duke shtuar se vrapoi zbathur në periferi të qytetit, ku shumë prej tyre kanë fjetur në tenda që nga tërmeti i parë.
Njohësi i çështjeve të Ballkanit, Janusz Bugajski ka thënë se çdo cenim i sovranitetit të Kosovës do të perceptohet si dështim i strategjisë amerikane. Tërheq vërejtjen se një politikë perëndimore që qetëson agresionin serb mund të çojë në një luftë të re ballkanike në të cilën Kosova do të duhet të mbrohet përsëri nga trupat e NATO-s dhe SHBA-së.
Në një shkrim autorial, Bugajski ka thënë po ashtu se asnjë qeveri amerikane nuk do të dojë që Moska të festojë një humbje amerikane në Ballkan.
“Frika e shprehur nga disa politikanë kosovarë se vetëpohimi i Prishtinës do të shkaktojë një përçarje të përhershme me SHBA-në është e ekzagjeruar dhe kundërproduktive. Në realitet, çdo cenim i sovranitetit të Kosovës do të perceptohet si dështim i strategjisë amerikane. Një politikë perëndimore që qetëson agresionin serb mund të çojë në një luftë të re ballkanike në të cilën Kosova do të duhet të mbrohet përsëri nga trupat e NATO-s dhe SHBA-së. Dhe në fund të fundit, asnjë qeveri amerikane nuk do të dojë që Moska të festojë një humbje amerikane në Ballkan. Kosova duhet të mbrojë pavarësinë, integritetin dhe sigurinë e saj, si çdo shtet tjetër evropian, dhe do të respektohet nëse do t’i mbrojë këto parime themelore të sovranitetit”, ka thënë ai në shkrimin autorial.
Shkrimi i tij i plotë:
Aleatët më të qëndrueshëm mund të mos pajtohen dhe të shprehin hapur interesat e tyre kombëtare pa dëmtuar thelbin e marrëdhënieve të tyre. Nën qeverinë Kurti-Vjosa, Kosova ka dëshmuar se vendi tashmë është mjaft i pjekur jo vetëm për të mbrojtur interesat e veta, por edhe për t’i bërë ballë presionit të jashtëzakonshëm nga SHBA-ja dhe BE-ja për t’iu përkulur mini-imperializmit serb.
Në muajt e fundit, Prishtina ka qenë nën presion të madh ndërkombëtar për të lejuar krijimin e një asociacioni të komunave serbe, i cili do të krijonte efektivisht një entitet mono-etnik që do të paralizonte funksionimin e shtetit. Prishtina është kritikuar padrejtësisht edhe nga Brukseli dhe Uashingtoni për zgjedhjen dhe emërimin e kryetarëve në komunat veriore sipas normave demokratike.
Është e kuptueshme që të gjitha qeveritë e Kosovës që nga ndërhyrja e NATO-s në vitin 1999 i kanë qenë mirënjohëse Shteteve të Bashkuara për lidershipin amerikan në lehtësimin e krijimit të shtetit. Por mirënjohja pa vetëpohim bëhet varësi dhe mund të ngjall pakënaqësi te mirënjohësit dhe arrogancë te mbrojtësi. Prandaj, është e rëndësishme që Prishtina t’i qëndrojë parimeve, kushtetutës dhe mbrojtjes së saj kombëtare dhe të përfaqësojë qytetarët e saj dhe jo ndonjë fuqi të jashtme. Shtetet e Bashkuara dhe Polonia kanë pasur disa mosmarrëveshje në vitet e fundit, por aleanca dypalëshe mbetet e fortë dhe Varshava nuk ka frikë t’i rezistojë Uashingtonit herë pas here.
Si kryeministri Albin Kurti ashtu edhe presidentja Vjosa Osmani nuk kanë pranuar të dorëzohen para presionit ndërkombëtar. Kurti ka pohuar se SHBA dhe BE po e qetësojnë presidentin serb Aleksandar Vuçiq me shpresën e gabuar se ai do të bëhet më properëndimor dhe anti-Moskë. Vendimi i Uashingtonit për të ndëshkuar Prishtinën në maj pas sulmeve të dhunshme të bandave serbe në të cilat u lënduan disa dhjetëra ushtarë të NATO-s, u kritikua me të drejtë nga Kurti. Qeveria vendosi të njohë rezultatet e zgjedhjeve pavarësisht nga bojkoti i organizuar nga përfaqësuesit e Beogradit për të justifikuar dhunën.
Përjashtimi i mëvonshëm i Kosovës nga një stërvitje ushtarake e udhëhequr nga SHBA-ja dhe këmbëngulja e Departamentit të Shtetit të SHBA-së që Prishtina të tërheqë forcat e saj policore nga afër ndërtesave komunale e inkurajoi Vuçiqin për provokime të mëtejshme. Qeveria Kurti me të drejtë ka mbajtur një pozicion, ndërkohë që qeveritë e mëparshme mund të jenë tërhequr nga frika e humbjes së patronit amerikan.
Presidentja Osmani, nga ana e saj, bëri thirrje për sanksione kundër Serbisë në samitin e fundit të Komunitetit Politik Evropian prej 47 anëtarësh të organizuar nga Spanja, një organ i vendosur për të diskutuar çështjet e sigurisë pas pushtimit të Rusisë në Ukrainë. Ajo tha se sanksionet ishin përgjigja e duhur ndaj sulmit vdekjeprurës ndaj policisë së Kosovës në shtator, kur një grup prej 30 personash të armatosur kaloi kufirin nga Serbia dhe vrau një oficer policie. Ajo theksoi se sulmi nuk ishte i drejtuar vetëm kundër Kosovës, por cenoi paqen, stabilitetin dhe sigurinë në mbarë Evropën.
Osmani shkoi edhe më tej duke sugjeruar se çdo bisedë me Vuçiqin do të ishte e pakuptimtë në rrethanat aktuale. Në fakt, nuk ka “normalizim” mes Kosovës dhe Serbisë, vetëm rrëshqitje në dhunë dhe përpjekje për të nënshtruar dhe përçarë Kosovën. Të dërguarit Miroslav Lajčák dhe Gabriel Escobar i shpërfillin deklaratat e Vuçiqit se ai kurrë nuk do ta njohë Kosovën dhe për rrjedhojë nuk do t’i “normalizojë” marrëdhëniet. Kurti dhe Osmani thjesht theksojnë se nuk ka kuptim në dialog nëse njëra palë refuzon të pranojë ekzistencën dhe barazinë e tjetrës. Ne jemi dëshmitarë të të njëjtit qëndrim të Moskës në politikën e saj ndaj Ukrainës, ku dështimi i Perëndimit për të mbrojtur viktimën dhe për të penguar agresorin ka çuar në luftën aktuale.
Frika e shprehur nga disa politikanë kosovarë se vetëpohimi i Prishtinës do të shkaktojë një përçarje të përhershme me SHBA-në është e ekzagjeruar dhe kundërproduktive. Në realitet, çdo cenim i sovranitetit të Kosovës do të perceptohet si dështim i strategjisë amerikane. Një politikë perëndimore që qetëson agresionin serb mund të çojë në një luftë të re ballkanike në të cilën Kosova do të duhet të mbrohet përsëri nga trupat e NATO-s dhe SHBA-së. Dhe në fund të fundit, asnjë qeveri amerikane nuk do të dojë që Moska të festojë një humbje amerikane në Ballkan. Kosova duhet të mbrojë pavarësinë, integritetin dhe sigurinë e saj, si çdo shtet tjetër evropian, dhe do të respektohet nëse do t’i mbrojë këto parime themelore të sovranitetit.
