Category: Lajme

Përgatiti: Fatlum Jashari

Krahas nëntë shteteve të tjera që synojnë anëtarësimin në Bashkimin Evropian, Komisioni Evropian miratoi raportin për Kosovën, në kuadër të Pakos së Zgjerimit 2024.

Krahas një game të gjerë vlerësimesh dhe rekomandimesh në pothuajse të gjitha fushat, dokumenti i njohur si “raporti i progresit” vëmendje të veçantë i kushton procesit të normalizimit të marrëdhënieve Kosovë-Serbi.

Në konferencën pas miratimit të raporteve, Përfaqësuesi i Lartë për Politikë të Jashtme dhe Siguri, Josep Borrell, foli për rëndësinë që zgjerimi jo vetëm ta rrisë por edhe forcojë BE-në. Në këtë kontekst, ai lavdëroi Kosovën ndërsa kushtëzoi Serbinë.

“Thjeshtë, ju nuk mund të mbani lidhje me Rusinë ose të provoni të bëni biznes zakonshëm dhe të prisni që vendi juaj do të jetë pjesë e BE-së. Është njëra ose tjetra. Ndër vite kemi parë se rreshtimi me politikën tonë të përbashkët të jashtme dhe të sigurisë është treguesi më i rëndësishëm që një vend kandidat ndan vlerat dhe orientimin tonë gjeo-politik. Disa nga partnerët tanë janë plotësisht të rreshtuar me politikën tonë të jashtme dhe të sigurisë. Mund të përmend: Maqedoninë e Veriut, Shqipërinë, Malin e Zi, Bosnjë e Hercegovinën dhe Kosovën, e cila po rreshtohet vullnetarisht… Serbia herët a vonë duhet të rreshtohet me BE-në, përndryshe anëtarësimi minohet, por ende jemi në proces”, tha Borrell.

Teksa në dialogun Kosovë-Serbi përmendi si suksese zgjidhen e çështjes së targave, lëvizjes së lirë dhe energjisë në veri, Borrell qartësoi se asnjëra nga dy vendet nuk mund të anëtarësohet në BE nëse s’ka normalizim të marrëdhënieve.

“Për të dyja, Kosovën dhe Serbinë, shpejtësia e zgjerimit dhe përparimit të tyre në dialogut drejt normalizimit të marrëdhënieve, i lehtësuar nga BE-ja, duhet të shkojnë dorë për dore. Nuk mund të bësh njërën pa e bërë tjetrën. Përparimi drejt BE-së dhe zgjidhja ndaj dialogut, janë të ndërvarura dhe ndërvepruese”, tha Borrell.

Krahas përmendjes së Planit të Rritjes si përshpejtuese e procesit të integrimit të Ballkanit Perëndimor, komisionieri Oliver Varhelyi, theksoi se përveç si reagim ndaj zhvillimeve gjeo-politike, zgjerimi është interes i BE-së.

“Nëse ka një gjë që duhet të bëhet e qartë, është ajo që Komisioni ka punuar palodhshëm që ta vendosë zgjerimin sërish në agjendë, jo vetëm ta diskutojë atë por edhe të bëj përparim në këtë. Dhe mendoj se me shtetet anëtarë kemi bërë punë. Mendoj se zgjerimi tani është në mesin e tri prioriteteve kryesore… Në fund të mandatit të ardhshëm të Komisionit mund të shohim të ndodhë zgjerimi, por edhe integrimi në terren”, tha Varhelyi.

Të dy thanë se raportet janë të bazuara në merita dhe në thelb të vlerësimit kanë sundimin e ligjit dhe reformat.

Në këtë kontekst, si arritje ata përmendën faktin se për dallim nga viti 2019, tani janë nëntë vende kandidate për anëtarësim, plus Kosova potencialisht kandidate.

Përgatiti: Fatlum Jashari

Bashkimi Evropian konstatoi se i ashtuquajturi projektligj për juridiksionin gjyqësor serb në Kosovë dhe shpallja e Kosovës “zonë e mbrojtjes së veçantë sociale” nga Qeveria e Serbisë, përbën shkelje të pastër të obligimeve të ndërmarra në dialogun e Brukselit.

Pa treguar nëse do të ketë pasoja nëse procedohet tutje, blloku 27-anëtarësh vetëm i konfirmoi shkeljet nga shteti fqinj.

“Që nga Marrëveshja e Brukselit e 2013-tës, Kosova dhe Serbia kanë obligime të qarta lidhur me juridiksionin përkatës të tyre. Projektligji i propozuar i Qeverisë së Serbisë [për deklarimin e Kosovës si një zonë të mbrojtjes së veçantë, dhe për organizimin dhe juridiksionin e autoriteteve gjyqësore për ndjekjen e veprave penale në Kosovë], ashtu siç është publikuar, përbën shkelje të qartë të obligimeve të Serbisë nga dialogu dhe janë në kundërshtim me rizotimin ndaj dialogut së fundmi”, tha zëdhënësja e BE-së, Nabila Massrali.

BE-ja kërkoi që Qeveria e Serbisë ta tërheqë projektligjin e miratuar më 28 Tetor.

“Bashkimi Evropian i kujton Serbisë që ka obligim nga të gjitha marrëveshjet e dialogut, si pjesë integrale e integrimit të saj në BE, dhe i bën thirrje Serbisë ta rishqyrtojë projektligjin”, tha Massrali.

Ndaj vendimit në Beograd, reagoi edhe zëvendëskryeministri për dialog Besnik Bislimi, duke kërkuar ndëshkimin e Serbisë.

“Cili është perceptimi i BE-së për fytyrën e vërtetë të Serbisë? Ai që në mënyrë të pabesueshme përpiqet ta paraqesë si “konstruktive” duke përmendur zotimet e saj ndaj procesit, apo ai që miraton projektligje të tilla dhe vazhdimisht shkel marrëveshjet dhe cenon integritetin dhe sovranitetin tonë territorial? BE-ja, si ndërmjetës, duhet të përgjigjet dhe të reagojë në mënyrë të fortë”, tha Bislimi.

Vendimi i Qeverisë së Serbisë vjen vetëm pak ditë pas njoftimit se kryeministri i saj, Milos Vucevic, i ka dërguar letër BE-së, në të cilën zotohet për zbatimin e marrëveshjes për rrugën drejt normalizimit të marrëdhënieve me Kosovën.

Përgatiti: Driton Sadiku

Shefi i Agjencisë Kosovare të inteligjencës, Petrit Ajeti, u thirr të mërkurën për të raportuar në Komisionin parlamentar që mbikëqyr këtë institucion.

Por arsyet e ftesës ngjallën debat të ashpër mes anëtarëve të komisionit.

Madje, deputetët që vijnë nga Lëvizja Vetëvendosje e lëshuan sallën, me arsyen se kjo thirrje është e kundërligjshme.

“Siç e kuptuam nga ajo përpjekje për ta mbajtur atë mbledhje dhe pati tendenca për të tejkaluar kompetencat e Komisionit tonë, në veçanti me cenu dhe denigru pozicionin e Agjencisë, këtë rast përmes numrit të vogël të deputetëve që nuk treguan se kush janë thirrësit”, tha deputeti i LV-së, Salih Zyba.

“Mbledhja është dashur të thirret si mbledhje e zakonshme dhe ne do të kishim marrë pjesë në kuptimin siç e bën drejtori i AKI-së. Është thirrur qëllimisht e jashtëzakonshme për të krijuar dramë, të cilat në ditët në vazhdim do të shihni e që do të keqpërdoren”, tha deputeti i LV-së, Arbër Rexhaj.

Por, kryetarja e komisionit, që vjen nga Partia Demokratike, Ganimete Musliu, tha se Ajeti është ftuar për të diskutuar për dy çështje, për raportimet se disa gazetarë po përcillen nga agjentët e AKI-së dhe për ndërhyrjen e Dejona Mihalit në institucionet vendimmarrëse.

“E patë se çka ndodhi në mbledhje, u pengua që të mbahet mbledhja. Duke ndjekur me shqetësim, me mbështetjen e 1/3 së komisionit, kemi ftuar për raportim drejtorin e AKI-së, Petrit Ajeti, për raportimet se disa gazetarë po përndiqen nga zyrtarë të AKI-së dhe ndikimin e Dejona Mihalit në disa institucione të rëndësishme”, tha Musliu.

Tutje, Musliu tha se deputetët e mazhorancës nuk lejuan as bashkëbisedim me drejtorin e AKI-së, duke i bërë presion direkt atij.

Përgatiti: Driton Sadiku

Si rrallëherë, qeveria thirri mbledhje me vetëm një pikë në rend dite.

Në mbledhjen e 227-të ekzekutivi miratoi projektligjin mbi ndarjet buxhetore për vitin 2025, i cili kap vlerën e 3.6 miliardë eurove, më i larti deri më tani.

“Rekordi historik i një qeverie që e çon mandatin deri në fund dhe miraton 4 buxhete. Ky i vitit 2025 buxheti shënon nivelin 3.6 miliardë euro, 8.7 për qind më i lart se buxheti i kaluar”, tha kryeministri Albin Kurti.

Nga shuma totale, 916 milionë do të ndahen për paga në sektorin publik.

Rritje të buxhetit do të ketë edhe për institucionet e sigurisë, e atë të shëndetësisë.

“Mallra dhe shërbime 105 milionë për nevojat e shëndetësisë, 87 milionë të tjera për nevojat e sigurisë dhe mbrojtjes, municion pajisje të nevojshme, policia dhe ushtria t’i kryejnë detyrat”, tha Kurti.

100 milionë euro të tjera shtesë do të shkojnë për pensionistët, ndërkaq shuma më e madhe është ndarë për investime kapitale, plot 930 milionë euro.

“Investime kapitale në infrastrukturë 930 milionë euro, ndërtim të rrugëve dhe hekurudhave, rruga Prizren – Tetovë. Investime edhe në furnizimin me ujë për zonën e Anamoravës, Investime në pjesën veriore të vendit”, tha Kurti.

200 milionë të tjera do të shkojnë për infrastrukturë sportive, veçanërisht për Lojërat Mesdhetare 2030.

Tutje, kryeministri përmendi edhe rritjen e buxhetit për komuna, në total 788 milionë, apo 240 milionë më shumë sesa kur morën mandatin.

Ministri i Financave, Hekuran Murati, tha se ky buxhet do të jetë në mbështetje të qytetarëve dhe familjeve.

Krejt në fund, kreu i ekzekutivit pati një mesazh për qytetarët, karshi premtimeve të partive tjera.

Përgatiti: Benita Zeneli

Deputetët u bënë bashkë për të mbajtur seancë këtë të mërkurë.

Por edhe pse opozita ishte prezente, ajo nuk mori pjesë në asnjë votim.

Andaj për kalimin e projektligjeve u kërkua më shumë vëmendje nga deputetët e pushtetit.

“Arsyeja përse kemi ardhur në seancë është për t’i miratuar këto projektligje”, tha kryetari i Kuvendit, Glauk Konjufca.

Me votat e pozitës disa projektligje u miratuan, por për disa votat e tyre nuk mjaftuan.

Marrëveshjet ndërkombëtare u shtynë për një seancë tjetër.

“Po e shoh që nuk ka atmosferë që të votohen dhe kërkoj nga Sekretaria e Kuvendit që pikën e 6, 7 dhe 8, të tria marrëveshjet ndërkombëtare të barten kurdo që ka mundësi Kuvendi t’i trajtojë në ndonjë seancë të ardhshme”, tha Konjufca.

Por, për projektligjin për shëndetin riprodhues dhe fetilizimin e asistuar mjekësor, si dhe atë për gjendjen civile pati kundërshtime edhe nga vetë deputetët e Vetëvendosjes.

Ndërkohë, opozita mori fjalën në kuvend për një propozim. Megjithatë, ajo u kërkua nga mazhoranca që të mos votohet.

Kritika nga opozita pati edhe për programin kombëtar për integrim evropian 2024-2028, por pavarësisht kësaj, programi u miratua.

Në Kuvend nuk i morën votat e mjaftueshme Projektrezoluta për përgjimet e Mimoza Kusari Lilës me Milan Radojcic, ajo për mungesën e ushqimit në Ushtrinë e Kosovës, e as ajo për skandalet dhe keqmenaxhimin në Korporatën Energjetike të Kosovës.