Gjermania është i vetmi vend në botë që nuk ka kufi shpejtësie në autostradat e saj.

Edhe pse nuk ka kufizim, shpejtësia e rekomanduar është 130 km/h.

Shpejtësitë maksimale më të ulëta zakonisht gjenden në vende me infrastrukturë më të vjetër ose terren më të vështirë.

Singapori dhe Tanzania janë vendet me kufizimet më të ulëta të shpejtësisë, respektivisht 90 km/h dhe 80 km/h.

Në autostradat e rajonit, pra edhe në ato të Kosovës dhe Shqipërisë, shpejtësia maksimale e lejuar është 130 km/h, ndërsa vetëm Mali i Zi ka kufizim shpejtësie prej 100 km/h.

Një specie e re e bretkosës së vogël portokalli të ndritshme është zbuluar në pyjet e Brazilit jugor.

Pak më shumë se një centimetër e gjatë, kjo kafshë miniaturë i përket grupit të bretkosave gourami dhe nuk është përshkruar zyrtarisht në literaturën shkencore deri më tani, shkruan Science Alert.

Kjo specie jeton ekskluzivisht në një pjesë të vogël të pyllit malor Serra do Quiriri në shtetin Santa Catarina, në një lartësi prej më shumë se 750 metrash mbi nivelin e detit.

Pavarësisht ngjyrës së saj të habitshme, shkencëtarëve iu deshën shtatë vjet për ta gjetur dhe kataloguar atë, dhe e dhëna kryesore ishte thirrja e saj unike e çiftëzimit. Studiuesit i gjetën meshkujt duke ndjekur tingullin, ndërsa mblodhën femrat më të qeta rastësisht në mbeturinat e gjetheve.

Pas analizave të hollësishme gjenetike dhe morfologjike në laborator, ekipi i shkencëtarëve konfirmoi se ishte një specie krejtësisht e re. Ata e quajtën “B. lulai”, në nder të presidentit brazilian Luiz Inacio Lula da Silva.

Humbja e habitatit për shkak të djegies së kullotave, kullotjes së bagëtive, përhapjes së specieve bimore pushtuese, turizmit, minierave dhe shpyllëzimit paraqesin kërcënime serioze për mbijetesën e këtyre amfibëve, të cilët janë klasa më e rrezikuar e vertebrorëve në nivel global.

Sarwagya Singh Kushwaha nga India është lojtari më i vogël në historinë e shahut që ka fituar një vlerësim Fide në moshën 3 vjeç, 7 muaj e 20 ditë. Ai tejkaloi rekordin e nëntorit të shkuar të Anish Sarkar që ishte 3 vjeç, 8 muaj e 19 ditë kur e arriti vlerësimin. Kushwaha ka një vlerësim të shpejtë 1,572. Për të marrë një vlerësim nga Fide, Federata Ndërkombëtare e Shahut, lojtari duhet të mundë të paktën një lojtar që ka një vlerësim.

Vlerësimet janë pikë që matin aftësitë e lojtarit bazuar te performanca dhe ndryshon nga renditja. Magnus Carlsen është i pari në botë në shahun e shpejtë me vlerësimin 2,824.

“Është nder dhe krenari e madhe për ne që djali ynë është lojtari më i vogël në botë me një vlerësim Fide”, tha babai i tij, Siddharth Singh. “Ne duam që ai të bëhet një mjeshtër i madh”. Kushwaha mposhti tre lojtarë të vlerësuar për të arritur statusin e tij. India është një ‘fabrikë’ për mjeshtrat e shahut dhe ka nxjerrë yje si kampioni i botës Gukesh Dommaraju dhe pesë herë fituesi i Kupës së Botës, Viswanathan Anand.

Çdo vit, pak para se të ndizen dritat ose shtëpitë të mbushen me aromën e xhenxhefilit , diçka brenda nesh fillon të ëmbëlsohet dhe të dhembë në të njëjtën kohë. Nostalgjia e festave është një ndjenjë e veçantë që prek pothuajse të gjithë.

Mund të vijë me gëzim, emocion apo edhe me një melankolik të pashpjegueshëm . Gjëja interesante është se kjo lëvizje intensive emocionale nuk është e rastësishme. Ajo ka rrënjë të thella në shkencë, psikologji dhe në mënyrën se si truri ynë i regjistron kujtimet.

Pse festat zgjojnë kujtimet më të forta?

Festat janë ngjarje të ngarkuara emocionalisht. Shkenca ka treguar se truri tenton të ruajë më intensivisht atë që shoqërohet me emocione të forta. Pra, sa herë që afrohen festat, zonat e trurit që lidhen me kujtesën dhe rikthimin e emocioneve aktivizohen.

Aromat, tingujt, dritat, madje edhe ngjyrat, veprojnë si çelësa të vegjël që hapin derën drejt së kaluarës. Nuk është rastësi që një melodi e thjeshtë ose një ëmbëlsirë nga fëmijëria mund të na transportojë menjëherë përsëri në shtëpinë ku jemi rritur. Festat kanë një mënyrë për t’u koduar në tru si diçka më e madhe se një grup ditësh. Ato bëhen simbole, bartës të kujtesës.

Nostalgjia si një mekanizëm lidhjeje

Edhe pse shpesh e perceptojmë si diçka melankolike, nostalgjia është një mjet që na bashkon me të tjerët. Hulumtimet tregojnë se kur kujtojmë dhe diskutojmë momentet festive, ndjenja jonë e përkatësisë forcohet. Nostalgjia funksionon jo vetëm individualisht, por edhe kolektivisht.

Përmes këtyre kujtimeve, ndërtohen lidhje. Njerëzit e afërt bëhen edhe më të afërt. Edhe kur figura të caktuara nuk janë më në jetën tonë, kujtimet e tyre vazhdojnë të na ofrojnë një formë pranie. Nostalgjia e festave na bën të ndiejmë se nuk jemi vetëm në kohë.

Truri e do përsëritjen

Festat përsëriten çdo vit afërsisht në të njëjtën kohë dhe kjo nuk kalon pa u vënë re nga truri. Përsëritja krijon një ndjesi stabiliteti. Ofron iluzionin se disa gjëra mbeten të njëjta edhe kur gjithçka përreth nesh ndryshon.

Ja pse nostalgjia vjen kaq fort. Është si të takosh veten e vjetër që të shikojnë me mirëkuptim. Sikur ndihesh sikur ende ke një lidhje me atë që është humbur ose ndryshuar.

Kur nostalgjia bëhet burim force

Edhe pse mund të shkaktojë një ndjesi të lehtë ngushtësie, nostalgjia e festave është treguar se rrit optimizmin dhe zvogëlon stresin. I tregon mendjes se ka përjetuar momente të bukura, në mënyrë që t’i rijetojë ato.

Shkenca sugjeron që nostalgjia vepron si një kujtesë e butë se ne ekzistojmë në një vazhdimësi. Se ne jemi pjesë e një historie në zhvillim dhe se e kaluara, në vend që të na rëndojë, mund të na mbështesë.

Nostalgjia e festave nuk ka pse të na trembë. Është një prekje që na kujton se kush jemi, kë kemi dashur dhe çfarë na ka formësuar. Mund të ndihemi pak më të prekshëm, por brenda saj qëndron ndjeshmëria jonë më e madhe dhe ndoshta forca jonë më e madhe.

Një studim i ri ka zbuluar se njerëzit që flasin me veten e tyre me zë kanë më shumë gjasa të jenë të suksesshëm se ata që nuk e bëjnë këtë.

Sipas profesorit të psikologjisë në Universitetin e Wisconsin, Gary Lupyan, të folurit me veten ndihmon në organizimin e mendimeve, përqendrimin dhe krijimin e qartësisë mendore në situata të ngarkuara.

“Kur flisni me veten, ju ndihmoni trurin tuaj të strukturojë idetë, të kuptojë më mirë prioritetet dhe të marrë vendime më të qarta”-shpjegon Lupyan.

Ky zakon, që shpesh shihet si i çuditshëm, në fakt është një mënyrë efektive për të menaxhuar stresin dhe për të ruajtur fokusin, veçanërisht në momente pasigurie apo tensioni.

Ekspertët theksojnë se edhe të folurit pozitiv me veten ka një ndikim të fortë në motivim dhe vetëbesim. Kur inkurajoni veten me fjalë të mira, efekti është i ngjashëm me marrjen e një fjalimi motivues nga një person tjetër, vetëm se vjen nga ju vetë.

“Të flasësh me veten është si të bësh një ‘pep talk’ personal”-shtojnë psikologët, duke theksuar se ky proces ndihmon në përballimin e sfidave dhe në arritjen e qëllimeve personale e profesionale.

Pra, herën tjetër që ndiheni të lodhur, të pasigurt apo të vetmuar, mos u përmbani. Flisni me veten! Mund të jetë sekreti që ju çon drejt suksesit./ TAR

Në një botë ku rrugët përshkojnë mijëra kilometra me kthesa të forta e zbritje të rrezikshme, ekziston një segment autostrade ku drejtuesit e mjeteve udhëtojnë për orë të tëra pa lëvizur timonin majtas apo djathtas.

Bëhet fjalë për Highway 10 në Arabinë Saudite, rruga më e drejtë në botë, që mban rekordin e Guinness-it.

Edhe pse autostrada ka një gjatësi totale prej 1,480 kilometrash, rekordin e vendos pjesa e saj e drejtë, një segment prej 240 kilometrash, pa asnjë kthesë ose pjerrësi të dukshme. Ky segment lidh zonën e Haradh me Highway 95, duke kaluar përmes shkretëtirës saudite dhe duke tejkaluar rekordin e mëparshëm të Australisë, ku autostrada Eyre ka një segment të drejtë prej 146 kilometrash.

Highway 10 u ndërtua fillimisht si rrugë private për Mbretin Fahd dhe sot konsiderohet një prej traseve më të pazakonta dhe monotone për drejtuesit e automjeteve. Udhëtimi në këtë pjesë të autostradës zgjat rreth dy orë pa e lëvizur timonin.

Apple dhe organizata amerikane e futbollit MLS bashkuan forcat për të përfshirë iPhone 17 Pro në transmetimin e finales midis Inter Miamit dhe Vancouver Whitecaps. Katër kopje të iPhone 17 Pro do t’i bashkohen më shumë se 30 kamerave në transmetimin për të kapur tifozët dhe reagimet e tyre. Sa herë që shikuesit shohin transmetimin nga një nga telefonat, në ekran do të shfaqet shenja “Shot on iPhone”.

Sipas raportimeve, MLS ka testuar iPhone në procesin e tij të punës për muaj para finales. Inxhinierët e tyre thuhet se kanë konfirmuar vonesën (latency) të iPhone, sjelljen gjatë ngrohjes, stabilitetin pa tel dhe sinkronizimin. iPhone i Apple është zgjedhur pjesërisht për shkak të procesit të tij të integruar ProRes, i cili do t’i lejojë ekipit të MLS të harmonizojë ngjyrat e pamjeve të iPhone-it me transmetimin e tyre.

Kjo është një dëshmi tjetër e kapaciteteve të fuqishme video të iPhone-it, por edhe e vlerës së marketingut të Apple për organizata si MLS. Në realitet, iPhone nuk mund t’i rivalizojë pajisjet profesionale të transmetimit që përdorin organizata si MLS, as nga cilësia e imazhit, as nga besueshmëria e ‘streamimit’. Megjithatë, iPhone është shumë më i lirë dhe më popullor. Shenja “Shot on iPhone” gjatë transmetimit padyshim do të tërheqë vëmendjen e tifozëve.

Apple është pranë një marrëveshjeje me Google që do ta shihte prodhuesin e iPhone t’i paguante gjigantit të teknologjisë afërsisht 1 miliard dollarë në vit për një version të personalizuar të modelit Gemini AI të Google për të fuqizuar Siri-n. Ky veprim është i rëndësishëm për Apple, e cila tradicionalisht është mbështetur në teknologjinë e vet, por planifikon të përdorë modelin e Google si një zgjidhje të përkohshme derisa Inteligjenca e saj Artificiale të bëhet mjaftueshëm e fuqishme, duke përfshirë edhe funksionimin e një sërë funksionesh të ardhshme për asistentin zanor.

Autoritetet e Arabisë Saudite kanë vendosur një ndalim të plotë për fotografimin dhe filmimin brenda Xhamisë së Madhe në Mekë (Masjid al-Haram) dhe Xhamisë së Profetit në Medinë gjatë haxhit të vitit 2026, duke përfshirë një ndalim për përdorimin e telefonave celularë, kamerave dhe pajisjeve të tjera të regjistrimit.

Sipas raportimeve të medias, masa synon mbrojtjen e privatësisë së pelegrinëve, ruajtjen e atmosferës dhe lehtësimin e lëvizjes së turmave gjatë orarit të pikut.

Vendimi vjen pas shqetësimeve në rritje në lidhje me sjelljen shqetësuese të shkaktuar nga fotografimi dhe filmimi i vazhdueshëm brenda dy vendeve të shenjta. Zyrtarët thanë se përdorimi në rritje i kamerave në vitet e fundit kishte ndikuar në spiritualitetin dhe lëvizjen e pelegrinëve.

Shtrëngimi i kufizimeve të gjata, të raportuara gjerësisht në mediat sociale, përfshirë Instagramin, zbatohet në mënyrë strikte për të gjithë pelegrinët dhe vizitorët. Shkeljet e rregullave mund të çojnë në konfiskimin e pajisjeve dhe sanksione ligjore.

Autoritetet theksuan se kufizimet do t’u lejonin pelegrinëve të kryenin ritualet e tyre në një mjedis më të rregullt dhe të devotshëm, të lirë nga shpërqendrimet e telefonave dhe kamerave. Ata theksuan se respektimi i rregullave brenda dy xhamive ishte një detyrim ligjor dhe moral.

Pritet të futen masa të reja organizative, duke përfshirë ekipe mbikëqyrjeje për të ndihmuar pelegrinët dhe për t’u kujtuar vizitorëve rregullat e sjelljes gjatë adhurimit në vendet e shenjta.

Pasuria globale në nivel miliarderësh ka arritur rekorde të reja gjatë vitit 2025, duke e bërë këtë vit një nga më dinamikët për ekonominë dhe tregjet botërore. Sipas klasifikimeve më të fundit të Forbes, numri i miliarderëve në botë ka kaluar shifrën 3,000, me një pasuri totale prej më shumë se 16 trilionë dollarësh. Më poshtë janë figurat më të pasura që dominojnë këtë listë.

1. Elon Musk – Personi më i pasur në botë

Elon Musk vazhdon të kryesojë listën globale të miliarderëve në vitin 2025. Pasuria e tij përllogaritet të jetë mbi 200 miliardë dollarë, kryesisht falë rritjes së vlerës së Tesla, përparimeve të SpaceX dhe investimeve të tjera teknologjike.
Musk mbetet një nga figurat më me ndikim në industrinë e makinave elektrike, eksplorimit hapësinor dhe inteligjencës artificiale.

2. Bernard Arnault & Familja – Perandoria e Luksit Europian

Bernard Arnault, kreu i LVMH, grupit më të madh të luksit në botë, qëndron në krye të listës europiane dhe ndër vendet e para globalisht. Pasuria e tij vlerësohet mbi 180 miliardë dollarë.
Markat e famshme si Louis Vuitton, Dior, Tiffany & Co. dhe Moët Hennessy i kanë dhënë Arnault titullin e “mbretit të luksit”.

3. Jeff Bezos – Themeluesi i Amazon

Jeff Bezos vazhdon të jetë ndër njerëzit më të pasur me një pasuri që kap vlerën e 170+ miliardë dollarëve.
Edhe pse ai ka dorëzuar drejtimin e Amazon, investimet e tij në hapësirë (Blue Origin), pasuri të paluajtshme dhe media e kanë shtuar ndikimin e tij ekonomik.

4. Mark Zuckerberg – Rritja marramendëse e Meta-s

Mark Zuckerberg ka parë rritje të madhe të pasurisë së tij falë dominimit të Meta (Facebook, Instagram, WhatsApp) në fushën e teknologjisë dhe realitetit virtual.
Në vitin 2025 pasuria e tij vlerësohet mbi 160 miliardë dollarë, duke e pozicionuar fort në mesin e më të pasurve në botë.

5. Larry Ellison – Perandori i Oracle

Larry Ellison, bashkëthemeluesi i Oracle, vazhdon të jetë një figurë e fortë në teknologji. Pasuria e tij arrin rreth 150 miliardë dollarë.
Ellison ka diversifikuar investimet e tij në teknologji, aviacion privat, si dhe në pasuri të paluajtshme, duke ruajtur ndikim të madh global.

Tendencat kryesore të vitit 2025

Teknologjia mbetet mbret

Shumica e njerëzve më të pasur vijnë nga sektori teknologjik, duke përfshirë AI-në, automjetet elektrike, hapësirën dhe platformat sociale.

Industria e luksit është gjithnjë e fortë

Lëvizjet e LVMH dhe markave të luksit vazhdojnë të provojnë se moda dhe prestigi janë biznes miliarda dollarësh.

Numri i miliarderëve rekord

2025 shënon rritjen më të madhe të miliarderëve falë tregjeve të qëndrueshme dhe rritjes globale ekonomike.