Category: KULTURË

16 trupa teatrore nga trojet shqiptare dhe jo vetëm, janë bërë bashkë në Elbasan duke nisur kështu edicionin e 25-të të Festivalit Ndërkombëtar të Teatrove ‘Skampa 23’.

Drejtori i festivalit, regjisori Adonis Filipi, u shpreh se koncepti i këtij organizimi katër ditor, është i larmishëm ndërsa i shërben promovimit të kulturës teatrale jo vetëm në kufijtë kombëtarë por edhe rajonalë e botërorë.

“Trupat vijnë nga Italia, Spanja, Franca, Kazakistani, Polonia. Ka edhe trupa shqiptare me një larmi stilesh dhe formash teatrale që i shërbejnë promovimit të kulturës sonë. 25 vite rrugëtim kanë një domethënie shumë të madhe për suksesin dhe rëndësinë e këtij festivali”, theksoi Filipi.

Organizatorët gjithashtu theksojnë se festivali ndërkombëtar i teatrove ka shërbyer si një laborator i mirëfilltë për plejadën e artistëve të rinj ndërsa paralelisht ka edukuar spektatorin përmes artit.

Duke nënvizuar vlerat që kanë përcjellë në rrugëtimin e tyre 25-vjeçar, ata kërkojnë që të mbështeten nga Ministria e Kulturës e Republikës së Shqipërisë. /Konica.al/

Gjatë rindërtimit të shkollës së mesme “Gjergj Kastrioti” në Durrës, janë zbuluar gjetje arkeologjike tepër të rëndësishme si për nga tipologjia, ashtu edhe me vetë historinë e zhvillimit të qytetit antik.

Bëhet fjalë për një bazament kolone, fragmente muresh, fragmente potenciale të pikturës murale e fragmente mermeri, që nga vlerësimi paraprak përkojnë me elemente tipike të strukturës së një vile romak.

“Por gjetja kryesore është një mozaik floreal, që nëntoka e ka ruajtur në një gjendje mjaft të mirë, i periudhës së hershme perandorake romake, që në fazën aktuale, mendohet të mbulojë një sipërfaqe prej afro 30 m2. Hulumtimi i mëtejshëm pritet të zbulojë edhe elemente të tjerë të rëndësishëm të sitit arkeologjik”, ka shkruar ministrja e Kulturës së Shqipërisë, Elva Margariti.

Sipas saj, pas këtij zbulimi do të realizohet gërmimi arkeologjik i hapur me qëllim evidentimin e plotë të këtij siti, në vijim të së cilit do të vlerësohet ecuria e mëtejshme e projektit dhe destinacionin final të materialeve arkeologjike.

Millosh Gjergj Nikolla ose siç njihej me pseudonimin e tij të shkrimit Migjeni, ishte poet dhe prozator i shquar shqiptar i viteve 1930.

Migjeni konsiderohet si një ndër shkrimtarët më të lexuar e më të rëndësishëm të letërsisë shqipe të shekullit të 20-të. Për epokën ishte një zë krejtësisht novator nga brendia dhe forma dhe ndikimi mbi letërsinë shqipe të kohës ishte i madh.

Migjeni u lind më 13 tetor 1911 në Shkodër në një familje ortodokse. Mbiemri i Millosh Gjergj Nikollës vjen nga gjyshi i tij Nikolla Dibrani, një shqiptar i ardhur nga krahina e Rekës (sot në Maqedoni), ku ishte pjesë i komunitetit ortodoks që lindi një emër tjetër në lëmin e poezisë, Josif Jovan Begerin.

Migjeni kishte bindje të përparuara për kohën e tij, me të cilat filloi të brumoset që në bankat e shkollës nën ndikimin e veprave të autorëve përparimtarë. Punën si shkrimtar e nisi kur në letërsinë shqiptare po forcohej rryma demokratike me shkrimet e tij realiste, thellësisht novatore nga brendia dhe forma, dha ndihmë të madhe në zhvillimin e saj të mëtejshëm.

Konsiderohet që Migjeni kaloi nga një romantizëm revolucionar në realizëm kritik gjatë jetës së tij. Ai pasqyroi varfërinë e thellë të viteve kur jetoi, dhe duke u dalë zot heronjve të krijimeve të tij si “Bukën tonë të përditshme falna sot”, “Bukuria që vret”, “Mollë e ndalueme”, “Legjenda e misrit”, “A don qymyr zotni ?”, etj. fshikulloi ashpër indiferentizmin e klasave të kamura ndaj vuajtjeve të popullit.

Ndikimi i Migjenit mbi rrethet e rinisë antiçifligare ishte i ndjeshëm në vitet kur shkroi. Një shtysë të posaçme mori përhapja e krijimtarisë së tij pas Luftës së Dytë Botërore, kur regjimi komunist mori përsipër botimin e plotë të veprave, të cilat në vitet 1930 kishin qenë pjesërisht të pabotuara.

Ai ka vdekur më 26 gusht 1938. Me interesimin e Republikës Popullore të Shqipërisë, eshtrat e Migjenit u sollën në atdhe në vitin 1956. Po ashtu, Migjenit iu nda titulli “Mësues i Popullit” post-mortem në vitin 1957.

Përgatiti: Sara Shehu

Me fillimin e javës në kuadër të shëndetit mendor, Drejtoria e Arsimit në Prishtinë, me moton “Është okej të mos ndihesh okej”, ka organizuar një tryezë diskutimi me panelistë të fushave profesionale, që lidhen me shëndetin mendor, kushtuar nxënësve.

Shëndeti mendor konsiderohet çështje e gjerë për të cilën psikologët e shkollave duhet të angazhohen më shumë.

“Shëndeti mendor është i rëndësishëm në çdo fazë të jetës. Zhvillimi i programeve, krijimi i një kulture shkollore, shkollë – familje dhe komunitet duhet t’i jepet një rëndësi. Kemi me punu ma shumë që çerdhet dhe shkollat të mësojnë më shumë në promovimin e shëndetit mendor”, tha shefi i DKA-së në Prishtinë, Lulzim Vrapça.

Por, psikologët e shkollave thonë se në punën e tyre nuk kanë sistem adekuat për trajtimin e nxënësve me probleme të kësaj natyre.

“Është një çështje komplekse dhe faktor të shumtë janë që çojnë deri në këtë situatë, por mundësitë e tona lënë për të dëshiruar në përmirësimin e kësaj gjendjeje”, tha Valdet Pakolli, psikolog në shkollën “Hasan Prishtina”.

Edhe Mimoza Shahini, psikiatre në QKUK, e cila trajton rastet më të rënduara, tha se çdo shkollë duhet të këtë programe të veçanta që funksionojnë për nxënësit që vuajnë nga shëndeti mendor.

“Shkollat urgjent të marrin masa se fëmijët duhet të evidentohen në parashkollor e jo para se të bëhet vonë, harroni vjershat që i kemi maltretu fëmijët me lexu poezi para neve. Kjo është absurde për shëndetin mendor të fëmijëve, shkolla duhet ta ketë vendin ku duhet, me u socializu, çka është hierarkia këto gjëra duhet me i ba në shkollë. Psikologu shkollor ka të bëjë me promovimin e shëndetin mendor të fëmijëve nëse fëmija nuk është i lidhur me shkollën atëherë është e rëndë”, tha Shahini.

Pjesë e debatit ishin edhe përfaqësuesit e prindërve së bashku me nxënësit, të cilët thanë se rrjetet sociale janë ndër faktorët kryesorë që po ndikojnë në shëndetin mendor të fëmijëve.

“Prindërit të kenë një komunikim më të hapur me fëmijët, meqë ka faktorë të shumtë që duhet të diskutohen, bullizmi në rrjetet sociale, që është një realitet në të cilin po jetojnë. Si shoqëri duhet të kemi një alarm se ku po shkojnë fëmijët tanë”, tha Fisnik Durguti, përfaqësues i prindërve.

“Mënyra se si na vinë problemet me shëndetin mendor janë të ndryshme. Rrjetet sociale, stresi shkollor, bullizmi po ndikojnë në përkeqësimin e shëndetit mendor. Psikologët duhet të punojnë me shëndetin mendor tek adoleshentët”, tha Anita Asllani, nxënëse.

Njëkohësisht Dita Botërore e Shëndetit Mendor ka bashkuar rreth 450 psikologë nga Kosova e Shqipëria, të cilët kanë organizuar edicionin e pestë të Kongresit Ndërkombëtar me moton “Shëndeti mendor, sfidat dhe e ardhmja”.

Ministri për Kulturë, Rini dhe Sport, Hajrulla Çeku, i është drejtuar me shkresë zyrtare Dioqezës në Rashkë të Prizrenit për sanimin e dëmeve në Manastirin e Banjskës në Zveçan, të shkaktuara nga sulmi terrorist i datës 24 shtator.

Kështu ka bërë të ditur vetë ministri Çeku në llogarinë e tij në Facebook, ku ka publikuar edhe shkresën.

“Konform detyrimeve, autorizimeve kushtetuese dhe ligjore ftojmë autoritetet e Kishës Ortodokse Serbe në Kosovë për bashkërendim të veprimeve deri në ndërhyrjet e nevojshme restauruese për sanimin e dëmeve në këtë aset të trashëgimisë kulturore”, ka shkruar Çeku.