Category: KULTURË

Përgatiti: Nexhmie Hyseni

Në natën e dytë të festivalit të filmit, Prifest, para shikuesve këtë të mërkurë u paraqitën gjashtë filma ndërkombëtarë.

“Si në vaj”, “A big wall”, “ Frida”, “Home of the heart”, “Bound” dhe “Sirin” janë prodhime kinematografike të disa shteteve në mesin e të cilëve edhe Izraeli.

Këtë moment e shfrytëzuan organizatorët për të diskutuar rreth bashkëpunimit kulturor mes Kosovës dhe shtetit të fundit që e njohu, Izraelit.

“Jam shumë i lumtur për arritjen e marrëveshjes për filmin dhe besoj se kjo i jep vlerë më të madhe marrëdhënieve mes Kosovës dhe Izraelit. Të gjithë prodhuesit e filmave dhe producentët duhet ta konsiderojnë këtë një mundësi të madhe. Mendoj që një numër i projekteve janë realizuar, e di që ka më shumë që duhet të vijnë, shumë reforma janë bërë gjatë dy viteve”, tha ministri i Kulturës, Hajrulla Çeku.

Ndërsa, ambasadorja e Izraelit në Kosovë, Tammar Ziv, tha se të dyja shtetet mund të bëjnë shumë bashkë.

“Së pari jam shumë e lumtur që jam këtu, është eventi i parë për Kosovën dhe Izraelin, që janë duke bashkëpunuar për filmin. Kemi 12 filma që po shfaqen këtu. Ne besojmë në diplomacinë publike. Besoj shumë që të dyja shtetet së bashku mund të bëjmë për skenën e filmit. Ne ndajmë një kulturë të vjetër. Jam shumë optimiste se do të jetë një fillim i mirë i bashkëpunimit”, tha ambasadorja e Izraelit në Kosovë, Tammar Ziv.

Sipas zëvendësministres së Punëve të Jashtme, Liza Gashi, Kosova ka potencial të madh në fushën e kinematografisë.

“Kjo marrëveshje është vetëm e para, do të ketë edhe shumë të tjera. Jemi të vogël por kemi potencial të madh”, tha Gashi.

Gjatë ditës, në kuadër të festivalit ishte organizuar edhe një konferencë tjetër ku u fol rreth filmit hapës “Toka brenda meje” me regji të Fisnik Maxwille.

Prifilm Fest do të zgjasë deri më 17 shtator.

Në kuadër të PriFest-it, është mbajtur panel diskutimi me temën “Prezantimi i marrëveshjes së bashkëprodhimit Izrael-Kosovë”, raporton EO.

Hajrullla Çeku, ministër i Kulturës, tha se është shumë i gëzuar për arritjen e kësaj marrëveshje dhe se sipas tij, kjo marrëveshje do t’u krijojë shumë mundësi producentëve dhe krijuesve të filmit.

“Jam shumë i lumtur për arritjen e marrëveshjes për filmin dhe besoj se kjo i jep vlerë më të madhe marrëdhënieve mes Kosovës dhe Izraelit”.

“Të gjithë prodhuesit e filmave dhe producentët duhet ta konsiderojnë këtë një mundësi të madhe. Mendoj që një numër i projekteve janë realizuar, e di që ka më shumë që duhet të vijnë, shumë reforma janë bërë gjatë dy viteve”, tha ai.

Ambasadorja e Izraelit në Kosovë, Tammar Ziv, tha se Kosova dhe Izraeli kanë shumë të përbashkëta, e sipas saj, ky bashkëpunim është shumë i rëndësishëm.

“Së pari jam shumë e lumtur që jam këtu është eventi i parë për Kosovën edhe Izraelin që janë duke bashkëpunuar për filmin. Kemi 12 filma që po shfaqen këtu”.

“Ne besojmë në diplomacinë publike. Besoj shumë që të dyja shtetet sëbashku mund të bëjmë për skenën e filmit. Ne ndajmë një kulturë të vjetër. Jam shumë optimiste se do të jetë një fillim i mirë i bashkëpunimit”, tha ajo.

Zëvendësministrja e Punëve të Jashtme, Liza Gashi, tha se Kosova është një vend i vogël, por që ka potencial të madh dhe se artistët janë diplomatët më të mëdhenj, raporton EO.

“Kjo marrëveshje është vetëm e para, do të ketë edhe shumë të tjera. Jemi të vogël por kemi potencial të madh”, tha ajo.

Fituesi i çmimit Nobel për mjekësi në vitin 1998, Ferid Murad, është ndarë nga jeta në moshën 84-vjeçare.

Lajmin e ka bërë me dije një i afërm i tiji, përmes mediave sociale.

Murad u lind më 14 shtator 1936 në Whiting, Indiana, SHBA dhe është studiues shqiptaro-amerikan i mjekësisë.

Ai njihet më së shumti si krijuesi i pilulës Viagra, për të cilën edhe mori nderimin e lartë me çmim Nobel.

Murad konkurroi me sukses për një bursë rektori në Universitetin DePauw në Greencastle, Indiana, një universitet i vogël dhe i shkëlqyer i arteve liberale me një bursë për shkollim. Ai mori diplomën e tij universitare në kimi nga programi para-medik në Universitetin DePauw në 1958.

Ai filloi karrierën e tij akademike duke iu bashkuar Universitetit të Virxhinias, ku u bë profesor i asociuar, Depts. i Mjekësisë së Brendshme dhe Farmakologjisë, Shkolla e Mjekësisë në 1970, përpara se të bëhej profesor i rregullt në 1975.

Nga viti 1971–81 ai ishte Drejtor i Qendrës Kërkimore Klinike, Shkolla e Mjekësisë UVA dhe Drejtor, Divizioni i Farmakologjisë Klinike, Departamenti i Mjekësisë së Brendshme, Shkolla e Mjekësisë UVA (1973–81).

Murad u transferua në Universitetin e Stanfordit në vitin 1981, ku ai ishte Shef i Mjekësisë në Qendrën Mjekësore Palo Alto VA (1981–86), kryetar i asociuar, Departamenti i Mjekësisë, Universiteti i Stanfordit (1984–86) dhe ushtrues detyre i kryetarit, Departamentit të Mjekësisë dhe Ushtruesi i detyrës së Shefit të Divizionit, Divizioni i Mjekësisë së frymëmarrjes nga 1986–88.

Në vitin 2015, Murad nënshkroi Deklaratën e Mainau 2015 mbi Ndryshimet Klimatike në ditën e fundit të Takimit të 65-të të Laureatëve të Nobelit Lindau.

Deklarata u nënshkrua nga gjithsej 76 laureatë Nobel dhe iu dorëzua Presidentit të atëhershëm të Republikës Franceze, François Hollande, si pjesë e samitit të suksesshëm të klimës COP21 në Paris.

5 shtatori i vitit 1997, shënon datën kur edhe vdiq humanistja e madhe me prejardhje shqiptare Shën Nënë Tereza.

Në kujtim të veprave të saj, në Tiranë në oborrin e Pallatit Presidencial është hapur një ekspozitë.

Në fjalën e tij të rastit, presidenti i Shqipërisë Bajram Begaj, tha se Nënë Tereza ishte një dëshmi për fuqinë e pakufizuar të mirësisë.

“Përkushtimi i saj i pandalshëm për të ndihmuar më të dobëtit mes, shërbenin si potencial i njerëzimit për bërë më të mirën”, tha Begaj.

“Veprat e Nënë Terezës mes të varfërve dhe të margjinalizuarve, dashuria e saj për të vuajturit dhe përpjekjet e saj për t’iu dhënë shpresë atyre në mjerim, vazhdojnë të frymëzojnë brezat”, theksoi Begaj.

Sot bëhen 26 vjet nga vdekja e humanistes shqiptare, nobelistes Shën Tereza.

Shën Tereza asnjë vepër të saj nuk e ka nisur pa adhuruar Zotin në Eukaristi.

“T’i përngjajmë edhe ne asaj me lutje e adhurim. E Lumja Nënë Tereza – Lutu për ne! Ejani ta nderojmë bijën tonë të shenjtë, Nënën e Njerëzimit, Ambasadoren e popullit tonë të lashtë!”, është thirrja për të marrë pjesë në meshën e të premtes në Katedrale.

Shën Tereza, emri i plotë i së cilës, është Anjezë Gonxhe Bojaxhiu, ka lindur më 26 gusht të vitit 1910, në Shkup. Ishte humaniste e njohur shqiptare, fituese e çmimit Nobel për Paqen, kurse me 19 tetor të vitit 2003 u shpall e bekuar nga Vatikani.

Ajo ishte nënë kujdestare e 7,500 fëmijëve në 60 shkolla, ishte nënë që mjekonte 960,000 të sëmurë në 213 dispanseri, ishte e vetmja në botë qe trajtonte 47,000 viktima të lebrozes në 54 klinika, kujdesej për 3,400 pleq të braktisur e të lënë rrugëve, në 20 shtëpi pleqsh, kishte birësuar 160 fëmijë ilegjitim e bonjakë. Këto janë shifrat e mesit të viteve ’80, dhe deri sa Shën Tereza ishte gjallë dhe sot e kësaj dite shifrat kanë ndryshuar shumë.

Shën Tereza ka ndërruar jetë më 5 shtator të vitit 1997 në Kalkuta të Indisë.

Papa Françesku më 04 korrik të vitit 2016, duke lexuar formulën e shenjtë në emrin e Zotit ka shpallur Nënë Terezën, si Shën Tereza.

Kjo erdhi pas lituanive të shenjta që u bën në Vatikan.

Dy janë mrekullitë të njohura botërisht që i hapën rrugën shenjtërimit të murgeshës shqiptare.

E para ishte dëshmia e Monika Besra nëna e 5 fëmijëve. Ajo është shprehur se lutja përpara ikonës në Nënë Terezës e shëroi nga sëmundja e tumorit në stomak. Ngjarja ndodhi në vitin 1998 një vit pas vdekjes së Nënë Terezës. Ajo rrëfeu se ndjekëset e saj e çuan në një kishë dhe i thanë të lutej përpara fotos së shqiptares. Ato i kishin dhënë një medaljon të Nënës Terezës të cilin e vendosën mbi stomakun e saj. Kur u zgjua Besra tha se dhembja e sëmundja ishte zhdukur. Kjo mrekulli u njoh në vitin 2003 Papa Gjon Pali i Dytë.

Mrekullia e dytë u njoh në vitin 2015 nga Papa Françesku.

Një 25-vjeçar nga Brazili konfirmoi se falë murgeshës shqiptare ishte kuruar nga tumori në tru.