ATV

Category: KULTURË

  • ​Si lindi dashuria për letërsinë dhe krijimtaria e pasur e Ismail Kadaresë

    ​Si lindi dashuria për letërsinë dhe krijimtaria e pasur e Ismail Kadaresë

    Kadare u lind më 28 janar 1936 në lagjen Palorto të Gjirokastrës, në një familje bektashie qytetare, i biri i Halit Kadaresë dhe Hatixhes nga Dobatët, duke pasur kështu nga e ëma paraardhës bejtexhiun Hoxhë Dobi. Emrin ia dhanë në kujtim e nderim të gjyshit. Në vogëli kalonte shumë kohë te biblioteka e gjyshit nga e ëma, që ishte gjykatës i shkolluar në Stamboll. I ati punonte postier i gjykatës së qytetit, më 1920 qe ndër 218 vullnetarët gjirokastritë që morën pjesë në Luftën e Vlorës.

    Kur u vendos regjimi komunist në Shqipëri ai ishte vetëm 8 vjeç. Shkollën fillore dhe të mesme e mbaroi në Gjirokastër.

    Kur ishte 13 vjeç zbuloi Makbethin e Shekspirit, dhe kështu i lindi dashuria për letërsinë. Në këtë moshë shkroi tregimet e para, të cilat i botoi te revista “Pionieri” në Tiranë. Në moshën 17-vjeçare shkroi dy poezi për Stalinin, gjë që sipas Malcolm, ndihmoi në botimin e librit të tij të parë në moshën 18-vjeçare, një përmbledhje poetike e titulluar “Frymëzime djaloshare”.

    Studimet universitare i kreu në Tiranë, ku jetonte te shtëpia e tezeve dhe pasi e ftoi, për gati dy vjet (1957-’58) jetoi me Nasho Jorgaqin. Më 1958 mbaroi degën e Gjuhës e të Letërsisë në Universitetin e Tiranës dhe u diplomua për Mësuesi. Shkroi romanin e tij të parë “Mjegullat e Tiranës”, të cilin e përfundoi në prag të vijimit të studimeve në Bashkim Sovjetik.

    Në vitet 1958-1960 studioi në Moskë, në Institutin e Letërsisë Botërore “Maksim Gorki”, gjatë periudhës hrushoviane. Atje pati mundësi të lexonte letërsi bashkëkohore perëndimore, e cila kishte filluar të përkthehej në rusisht.

    Përgjatë viteve ’50 dhe në fillimet e viteve ’60 u njoh për poezi, kurse duke filluar nga vitet ’60 edhe për prozë. Në atë periudhë pjesa më e madhe e shkrimtarëve i përkisnin brezit të dalë nga lufta. Pas kthimit nga Moska, veprën “Qyteti pa reklama” e këshilluan që ta mbante të fshehur. Nga ky roman shkëputi një fragment, i cili u botua si novelë me titullin “Ditë kafenesh” më 1962 te “Zëri i Rinisë”.

    Në vitin 1963 e botoi romanin “Gjenerali i ushtrisë së vdekur”, që trajtonte temën e një gjenerali italian dhe një prifti që vijnë në Shqipëri për të marrë eshtrat e ushtarëve italianë të rënë në Luftën e Dytë Botërore. Romani pasues, “Përbindëshi”, u botua në revistën “Nëntori”, por u ndalua.

    Në fillim të vitit 1970 shtëpia botuese franceze “Albin Michel” botoi në frëngjisht romanin “Gjenerali i ushtrisë së vdekur”. Ai pati jehonë të jashtëzakonshme në Francë dhe brenda tri vjetësh u përkthye në gati 20 gjuhë.

    Më tej iu rikthye prapë temave historike. Shkroi e botoi romanet “Kështjella” (1970) dhe “Kronikë në gur” (1971), të cilat u botuan në Francë njëra pas tjetrës. Gjatë këtyre viteve drejtonte po ashtu revistën e vetme në gjuhë të huaj të Lidhjes së Shkrimtarëve, “Les Lettres albanaises”. Pas suksesit në Francë, e caktuan deputet dhe pas dy vitesh u anëtarësua në Partinë e Punës të Shqipërisë.

    Pas publikimit të dy romaneve me temë historike, Kadare u përball prapë me kritikat për shmangien e temave “aktuale”, prandaj mendoi të shkruante një roman me temë prishjen e Shqipërisë me vendet e tjera komuniste në dimrin e viteve 1960-1961, që pastaj t’i kishte duart e lira t’u rikthehej historisë dhe legjendave shqiptare për të cilat kritikohej që e kishte lënë pas dore Shqipërinë e Re. Romanit i vuri titullin “Dimri i vetmisë së madhe”. Sapo doli në fillim të vitit 1973, në sajë të kritikave, u përpunua dhe u ribotua në vitin 1977 nën titullin e ndryshuar “Dimri i madh” dhe u përkthye edhe në frëngjisht.

    Në vitin 1989 autoritetet e caktuan zv/kryetar të Frontit Demokratik. Duke shfrytëzuar famën e tij në Shqipëri dhe jashtë saj bëri deklarata gjithnjë e më të zëshme mbi domosdoshmërinë e ndryshimeve, veçanërisht në fushën e të drejtave të njeriut. Në parathënien e romanit të guximshëm “Thikat” (1989) nga Neshat Tozaj që denonconte shkeljet e Sigurimit, Kadare pohoi se vetëm duke pranuar dhe korrigjuar gabimet e mëparme mund të ecte Shqipëria përpara. Në shkurt 1990 Kadare kërkoi një takim me Ramiz Alinë ku i kërkoi të respektonte të drejtat e njeriut, të zbatonte reforma demokratike, reforma ekonomike dhe të hapej ndaj botës së jashtme.

    Pasi la Tiranën dhe aplikoi për azil politik në Francë, mundi të ushtrojë profesionin e tij në liri të plotë. Mërgimi i tij në Paris qe i frytshëm dhe i mundësoi sukses të mëtejshëm, si në shqip ashtu edhe në frëngjisht.

    Pas fitores së Partisë Demokratike në vitin 1992, Kadare u kthye në Shqipëri. Nga viti 1990 e më pas vepra e tij bëhet shprehja më e fuqishme e vlerave gjuhësore dhe artistike të shqipes letrare, brenda dhe jashtë vendit. Letërsia e Ismail Kadaresë pas vitit 1990 bart të njëjtat tipare thelbësore të asaj të mëparshme: frymën etnografike dhe shpërfaqjen e identitetit shqiptar, duke shtuar lirinë e autorit për të trajtuar tema që më parë nuk mund të trajtoheshin lirshëm.

    Në vitin 1996 u pranua në Akademinë e Shkencave Sociale dhe Politike në Francë, ku zëvendësoi filozofin Karl Popper. Nga viti 1994 deri 2004 shtëpia botuese franceze “Fayard” botoi veprën komplet të Kadaresë në frëngjisht dhe shqip. Gjatë viteve ’90 ai ndihmoi botimin e shumë autorëve shqiptarë në Francë, qoftë duke ua sugjeruar botuesve francezë, qoftë duke ua shkruar parathëniet. Në vitet ’90 Kadare loboi për Kosovën dhe përkrahu bombardimet e NATO-s kundër Serbisë.

    Ndër vite ka deklaruar se ka hequr dorë nga shkrimi i poezive (1997) dhe letërsisë artistike (2011)./Oranews.tv/

  • ​Kim Philby – njëri nga spiunët më dinakë të shekullit 20

    ​Kim Philby – njëri nga spiunët më dinakë të shekullit 20

    Qeveria britanike më 1 korrik 1963 pranon se ish-diplomati i saj Harold Adrian Russell “Kim” Philby kishte vepruar si agjent sovjetik.

    Dezertimi i tij në Bashkimin Sovjetik në janar 1963 ishte një prej momenteve më dramatike të Luftës së Ftohtë.

    Philby ishte përjashtuar vite më parë nga shërbimi i zbulimit britanik MI6 – ai dyshohej si spiun e tradhtar. Në rrezik për t’u arrestuar, Philby kërkoi ndihmën e qendrës në Moskë. Në janar 1963, ndërsa punonte si gazetar për Observer dhe Economist dhe ndodhej në Bejrut, Liban, Philby i hipi një anije ruse me destinacion Odesën.

    Larg nga të priturit si hero, Philby u mënjanua nga KGB-ja sovjetike, e cila frikësohej se ai mund të ishte agjent afatgjatë i dyfishtë i perëndimit. I vetmuar, Philby gjeti shishen si ngushëllim duke u dhënë pas pijes.

    Por në aspekte të tjera, ai u trajtua mjaft mirë, thonë biografët, më mirë sesa qeveria sovjetike trajtonte popullin e vet; atij iu dha një makinë, një vilë e mobiluar, furnizime rregullisht me ushqime të përzgjedhura, edhe nga jashtë shtetit, me të gjitha ato që nuk i kishin munguar në Londër, madje edhe grua, Philby u martua, me gruan e tij të katërt, Rufina Pukhova, e cila në kujtimet e saj shkruan se Philby kurrë nuk shprehu keqardhje që u arratis, por mbeti i zhgënjyer, i tronditur kur pa njerëz të varfër të rreckosur dhe kuptoi se “ne po ndërtojmë komunizmin” nuk kishte ndodhur. Ai gjithashtu tentoi vetëvrasje, por kurrë nuk foli për t’u kthyer në Angli.

    Harold Adrian Russell “Kim” Philby vdiq në Moskë në vitin 1988, në moshën 76-vjeçare. Ai është cilësuar si një prej spiunëve më dinakë të shekullit të 20-të.

  • Ndahet nga jeta shkrimtari më i madh shqiptar, Ismail Kadare

    Ndahet nga jeta shkrimtari më i madh shqiptar, Ismail Kadare

    Ka ndërruar jetë shkrimtari i madh shqiptar, Ismail Kadare.

    Sipas mediave në Shqipëri, Kadare ka vdekur në orët e para të mëngjesit të sotëm.

    Ismail Kadare ishte shkrimtari më i mirë i letërsisë shqipe, ndër shkrimtarët më të mirë të letërsisë botërore bashkëkohore, dhe autori më i përkthyer jashtë vendit, fitues i disa çmimeve letrare ndërkombëtare dhe i nominuar me dhjetëra herë për çmimin Nobel.

    Ismail Kadare lindi më 28 janar 1936 Gjirokastër, ku përfundoi edhe arsimin e mesëm; më 1958 mbaroi degën e Gjuhës e të Letërsisë në Universitetin e Tiranës. Më pas shkoi në Moskë me studime për dy vjet në Institutin e Letërsisë Botërore “Maksim Gorki” (1958-1960).

    Me veprën e tij, që ka shënuar një numër rekord të përkthimeve (në mbi 45 gjuhë të huaja) ai e ka bërë të njohur Shqipërinë në botë, me historinë dhe me kulturën e saj shekullore.

  • Në SHBA botohet  romani “Hojet” i shkrimtarit Fahredin Shehu në gjuhën angleze

    Në SHBA botohet romani “Hojet” i shkrimtarit Fahredin Shehu në gjuhën angleze

    Këto ditë në ShBA, u botua romani “Hojet”, nga autori kosovar Fahredin Shehu.

    Shtëpia botuese Inner Child Press LTD, me bazë në New Jersey njoftoi se bashkëpunimin me Shehun e kanë që nga viti 2012, kur botuan përmvledhjet me poezi, Pleroma’s dew, Bonds, Umami, Herenow etj.

    Ky roman shënon veprë e tetë të Shehut të botuar nga kjo shtëpi botuese.

    Redaktorja e specializuar pranë Inner Child Press International LTD, prof. E Penn State Unibersity, PhD Hülya Yılmaz ndër të tjera shkruan:
    “Honeycomb nga Fahredin Shehu është një roman fantazie me përmasa të jashtëzakonshme, duke ndriçuar referenca mitike dhe mistike, dhe elemente novatore në fushën e të shkruarit krijues. Në traditën e stilit të tij letrar të njohur globalisht, autori paraqet një tjetër vepër unike në fushën e letërsisë së prozës. Përmes shfrytëzimit të tij të shkathët të platformave kulturore të ndryshme, Shehu i ofron audiencës së tij një pamje të gjerë të ngjarjeve të pasura historikisht nga shumë rajone të botës. Të gjithë lexuesit duhet të bëjnë është të pranojnë ftesën bujare të autorit për të marrë pjesë në udhëtimin e tij.

    Hülya n. Yılmaz, Ph.D.

    Për botimin në gjuhën shqipe te vitit 2013, Akademik Ali Podrimja shkroi:

    “Libri i Fahredin Shehut hap portat e krijimit mistik, prandaj krijuesit e ardhshëm dhe interpretuesit e teksteve të tilla do të ndeshen me diçka të panjohur me herët në letërsinë shqipe.
    Teksti i tij na kujton kohen e Naim Frashrit dhe krijuesve të tjerë, të cilët ishin edukuar dhe kultivuar në filozofinë e Lindjes, prandaj unë si krijues ju heq kapuçin krijueseve te këtillë, sepse hapin porta te një artikulimi që vështire do t’i hapin të tjerët”.

    Kurse shkrimtari Daut Denaku tha si në vijim:

    “Kënaqësia e rileximeve të dorëshkrimit “Hojet”, një ditë, u dashtë të përfundojë. Por, ky përfundim është i përkohshëm, vetëm deri në ditën kur dorëshkrimi të shndërrohet në libër. Pasi të ndërrojë trajtën” teknike, rileximet do të vazhdojnë. Sepse: kënaqësia e përjetimit të jehonës nuk mund të përmbyllet, përjetimi vazhdon.
    “Hojet” janë JEHONË! Pse? Të gjithë të përndriturit e botës së madhe janë maje të larta. Secila maje është origjinale dhe e përkryer, pa asnjë krahasim tjetër. Dhe: secila maje është e vetmuar. Sa më e lartë maja, aq mëte thellë vetmia. Por, këto maje të larta, këto drita të përjetshme – njerëzimit ia kanë transmetuar të vërtetat e amshueshme dhe, ne të vdekshmit e rëndomtë, mezi arrijmë t’i kuptojmë.

    Mes majeve të larta dhe luginës së rëndomësisë – të vërtetat na vijnë në formë të jehonës, dhe kështu, duke qenë të lumtur që kemi një “urë” në mes të majeve dhe luginës, nuk na vret etja dhe nuk na harron drita. Të faleminderit Fahredin Shehu!”

    Ndërkaq për krijimtarinë e Fahredin Shehut, poeti Xhenc Bezhi konkludon:

    “Poezia e Fahredin Shehut paraqet zërin më origjinal, më inventiv dhe më pionier në letërsinë bashkëkohore shqipe.

    Ajo e ridimensionon poezinë tonë konvencionale dhe na përfaqëson duke dalë fuqishëm në skenën botërore”

    Fahredin Shehu është një nga autorët tanë më të përkthyer në gjuhë të huaja.

  • ​Përvjetori i lindjes së Prenk Jakovës

    ​Përvjetori i lindjes së Prenk Jakovës

    Më 27 qershor 1917 u lind në Shkodër arsimtari, muzikanti dhe kompozitori Prenk Jakova. Prenk Jakova e kishte prejardhjen nga Gjakova, i biri i Kolës së Dedë Jakovës.

    Gjyshi i tij, Deda, qe i dhënë pas muzikës dhe i binte klarinetës në Kolegjin Saverian. Muzikën dhe artin e kishte të trashëguar dhe si pasojë Jakova ndoqi shkollën fillore në vitet 1924-1929 dhe më pas vijoi në liceun Illyricum në qytetin e lindjes, ku ndër të tjerë i dha mësim edhe Át Martin Gjoka.

    Gjatë shkollimit të mesëm, kaloi nga liceu në gjimnazin e përgjithshëm të Shkodrës, të cilin e kreu më 1935.

    Kompozitori njihet për krijimin e shumë veprave, por ato që i dhanë emër dhe zë ishin vepra “Mrika” e cila ishte opera e parë në historinë e artit muzikor shqiptar, të cilën Prenk Jakova e shkroi në bashkëpunim me Llazar Siliqi dhe regjisorin e njohur shkodran Andrea Skanjeti, e që u vu në skenën e teatrit “Migjeni” të Shkodrës.

    Opera e dytë e Prenk Jakovës, ishte “Gjergj Kastrioti-Skënderbeu” dhe më pas pasuan këngët “Syrin tek qershia” dhe “Margjelo” të cilat janë shumë të njohura dhe për shkak të popullaritetit që gëzojnë shumëkush i identifikon si këngë popullore shkodrane.

    Prenk Jakova ishte një kompozitor që shkroi me sukses romanca, kantata dhe këngë.

    Më 16 shtator të vitit 1969, kompozitori i famshëm Prenk Jakova i dha fund jetës së tij në mënyrë tragjike, duke u hedhur nga kati i dytë i Shtëpisë së Kulturës. Vdekja e tij u cilësua si një humbje shumë e madhe për popullin shkodran dhe të gjithë vendin.

  • Rexhep Qosja sot feston datëlindjen e 88-të

    Rexhep Qosja sot feston datëlindjen e 88-të

    Akademiku i njohur shqiptar Rexhep Qosja sot feston datëlindjen e 87-të. Ai ka lindur më 25 qershor 1936 në Vuthaj te Kelmendit, Malit të Zi, shkruan KultPlus.

    Katër klasat e para të fillores i kreu në Vuthaj, kurse gjysmëmaturën në Guci.Shkollën normale e mbaroi në Prishtinë. Më 1964 diplomoi në degën Gjuhë-letërsi të Universitetit të Prishtinës. Studimet pasuniversitare i kreu në Universitetin e Beogradit, Beograd ku në vitin 1971 mori titullin “Doktor i shkencave filologjike” me temën “Asdreni-jeta dhe veprat”. Ishte punonjës shkencor në Institutin Albanologjik të Universitetit të Prishtinës dhe drejtor i këtij Instituti prej vitit 1972 deri më 1981.

    Është autor i mbi tridhjetë librave me studime për letërsinë dhe kritikë letrare, prozë artistike, tregime, romane dhe drama, publicistikë e shkrime polemike Ka botuar recensione, vështrime, artikuj, sprova, trajtesa e studime në revista shkencore e letrare, duke trajtuar në to çështje të veçanta të letërsisë shqipe dhe të krijimtarisë letrare në përgjithësi. Disa punime dhe vepra të tij janë përkthyer në gjuhë të tjera.

    Për krijimtarinë shkencore e letrare është çmuar me: Shpërblimin e qytetit të Prishtinës, më 1968; me Shpërblimin Krahinor të Dhjetorit më 1969; me dy shpërblime të SHSH të Kosovës, më 1972 dhe 1974 dhe me Shpërblimin e RS të Serbisë – 7 Korriku, më 1975, me Çmimin “Pjetër Bogdani”, 2010 për romanin “Bijt e askujt”, Gjilani Çmimin letrar- Beqir Musliu, më 22 qershor 2012 ia dorëzoi akademikut Rexhep Qosja . Ai është marrë edhe me veprimtari politike; në periudhën 1998-2000 drejtoi një parti politike në Kosovë. Në vitin 2000 kryetari i Republikës së Shqipërisë i dha çmimin “Nderi i Kombit”. Qosja është anëtarë i rregullt i ASHA të Kosovës.

  • ​Pësoi hemoragji cerebrale, ndërron jetë poeti Agim Doçi

    ​Pësoi hemoragji cerebrale, ndërron jetë poeti Agim Doçi

    Poeti i njohur Agim Doçi ka mbyllur sytë përgjithmonë. Doçi ndodhej prej mëngjesit të së shtunës në reanimacion në Shërbimin e Neurologjisë në QSUT, pasi pësoi hemorragji cerebrale.

    Doçi ndërroi jetë në moshën 76-vjeçare. Ai ishte një prej poetëve më të njohur veçmas si krijues i poezive të këngëve shqiptare.

    Doçi ka qenë dy herë përfaqësues me tekstet e tij në Eurovizion. Po ashtu, poeti Doçi ka qenë autor i shumë teksteve të këngëve shqiptare dhe fitues i mbi 50 çmimeve.

    Poeti dhe tekstshkruesi Doçi ka qenë i pranishëm në shumë festivale të këngës në RTSH, por edhe festivale të tjerë.

    Në bashkëpunim me emra të njohur të muzikës shqiptare Agim Doçi ka marrë mjaftë çmime. Shumë krijime të tij kanë mbetur hite dhe janë në arkivin e RTSH dhe muzikës shqiptare./rtsh.al/

  • “Fare Cinema”: Filmat rekord mbërrijnë në Kosovë 18 -20 qershor

    “Fare Cinema”: Filmat rekord mbërrijnë në Kosovë 18 -20 qershor

    Kthehet në Kosovë “Fare Cinema”, përmbledhja e Ministrisë së Punëve të Jashtme dhe Bashkëpunimit Ndërkombëtar të Italisë që promovon kinemanë dhe industrinë e filmit italian në botë. Takimi fillon prej datës 18 deri më 20 qershor në kinemanë “Kino Armata” Prishtinë dhe më 19 qershor në shkollën “Nena Kabrini” në Prizren. Shfaqja është planifikuar të shfaqet dy herë (më 18 në Prishtinë si premierë kombëtare dhe më 19 në Prizren) për filmin që theu rekorde “C’è ancora domani” nga Paola Cortellesi, “La Chimera” nga Alice Rohrwacher (19 qershor) dhe “Rapito” nga Marco Bellocchio (20 qershor). Filmat do të shfaqen në gjuhën origjinale (italisht) me titra anglisht, ndërsa për filmin “C’è ancora domani” do të ketë edhe titra shqip.

    “Jemi jashtëzakonisht të lumtur që po rikthejmë në Kosovë festivalin ‘Fare cinema’ me filmat italianë më të vlerësuar me çmime të shumëfishta vitin e kaluar. Kjo ngjarje do të ofrojë mundësinë për t’u zhytur në historitë, personazhet dhe vizionin artistik të disa prej regjisorëve dhe aktorëve italianë më të dashur ndërkombëtarisht. Përmes kësaj nisme synojmë gjithashtu të forcojmë lidhjet kulturore në mes Italisë dhe Kosovës, duke inkurajuar një shkëmbim idesh dhe perspektivash që do të pasurojnë të dy komunitetet”, shprehen ambasadori italian në Prishtinë Antonello De Riu dhe Drejtori i Institutit Italian të Kulturës së Tiranës (përgjegjës edhe për Kosovën) Alessandro Ruggera.

    “Me filmin ‘C’è ancora domani’ në mënyrë të veçantë, ne kompletojmë festimet për festën kombëtare. Filmi, në fakt, zhvillohet në vitin 1946, vit në të cilin u mbajtën zgjedhjet e lira në Itali pas përfundimit të luftës dhe njëzet viteve të fashizmit; me këtë rast për herë të parë mundën të votojnë dhe të zgjedhen edhe gratë. Lufta për të drejtat e grave është tema të cilës do t’i kushtojmë një debat të veçantë pas përfundimit të filmit. Filmi i dytë ‘Kimera’, është sa ëndërrimtar aq edhe shpirtëror, historik dhe dokumentar, me një vështrim të rrallë që na bën të kuptojmë se sa shumë ndikojnë në të tashmen tonë, në përgjithësi, dëshmitë e të kaluarës dhe arti. Së fundi, ‘Rapito’ i referohet një ngjarjeje të vërtetë, pak të njohur, e cila ka ndodhur në vigjilje të shpalljes së Shtetit Italian në 1861, e cila na fton të reflektojmë mbi respektimin e autonomisë individuale dhe mbi pasojat që lidhen me indoktrinimin e detyruar dhe mohimin e identitetit”, shtojnë De Riu dhe Ruggera.

    “Fare Cinema” është përmbledhje tematike kushtuar promovimit të kinemasë dhe industrisë italiane të filmit, organizuar në bashkëpunim me Ministrinë e Kulturës, ANICA, ICE, Istituto Luce – Cinecittà, Komisionet Italiane të Filmit dhe Akademinë e Kinemasë Italiane – Çmimi David di Donatello. Lansuar në vitin 2018, parasheh organizimin e ngjarjeve nga rrjeti diplomatik-konsullor dhe institutet italiane të kulturës jashtë vendit me qëllim të dyfishtë, promovimin e kinemasë si dhe profesionistëve italianë në këtë sektor.

    Pjesët

    Filmi bardh e zi “C’è ancora domani” (2023) na tregon ngjarjet e një familjeje në Romë në vitin 1946; lufta sapo ka përfunduar dhe qyteti është ende i pushtuar nga ushtarët amerikanë. Protagonistja Delia, grua dhe nënë, sakrifikon veten çdo ditë duke u përpjekur t’i bëjë të gjithë të lumtur, ani pse duket se askush nuk i sheh dhe vlerëson përpjekjet e saj. Ajo detyrohet të bëjë paralelisht jetë të shumëfisht: kujdeset për shtëpinë dhe fëmijët, kryen njëqind punë të ndryshme për të plotësuar të ardhurat e familjes, kujdeset për vjehrrin e saj invalid e tiran dhe ështe viktim e dhunës së vazhdueshme nga bashkëshorti i saj Ivano. Martesa e vajzës së saj, i ndryshon këndvështrimin mbi një rruge pashmangëshmërisht të paracaktuar të jetës së gruas: Delia nuk është në gjendje ta pranojë këtë fat për vajzën e saj, dhe ndoshta as për veten e vet. “Kimera” (2023) zhvillohet në vitet 1980 në Tuscia. Një grup grabitësish te varrezave fitojnë jetesën duke vjedhur gjetjet Etruske. Mes tyre është edhe Arturi, një arkeolog i ri anglez, i cili ka dhuntinë të gjejë ku ndodhen varret e lashta. Arturi miqësohet me Italinë, një nënë beqare braziliane që ndjek zërin e saj të brendshëm dhe rebelohet kundër përdhosjes sistematike të vendeve të shenjta. Secili nga personazhet ndjek kimerën e vet. Filmi shpaloset mes skenave thuajse dokumentare të jetës së fshatit, realitetit historik të trafikimit të paligjshëm të gjetjeve arkeologjike, jetës së një familjeje të lartë borgjeze, thirrjeve të botës së përtejme si dhe përpjekjes për të krijuar një jetë ndryshe në një komunë grash dhe fëmijësh, pothuajse duke ripropozuar vlerat e shoqërisë misterioze etruske, artefaktet e së cilës risjellin buzëqeshjet e ndritshme të grave të rafinuara dhe autonome. “Rapito” (2023) është frymëzuar nga një histori e vërtetë. Jemi në 1858 në Bolonjë, ushtarët e Papës hyjnë në shtëpinë e familjes hebreje Mortara për të marrë me forcë djalin e tyre shtatëvjeçar Edgardon. Si foshnje ai ishte pagëzuar fshehurazi nga shërbëtorja dhe ligji kanunor është i pakthyeshëm: ai do të duhet të jetojë në Romë për të marrë një arsimim katolik. Familja e tij do të bëjë gjithçka për të rikthyer djalin e tyre, madje duke lëvizur edhe politikën ndërkombëtare, por Papa nuk do të pranojë ta kthejë fëmijën. Në sfond janë ngjarjet historike të kohës: fuqia kohore e Kishës Katolike ecën drejt rënies dhe trupat e Savojës do të pushtojnë Romën, e cila do të bëhet kryeqyteti i Italisë.

    Kalendari i shfaqjeve

    E martë 18 qershor, ora 18, Kino Armata, Prishtinë

    “C’è ancora domani” nga Paola Cortellesi (2023), italisht me titra në anglisht dhe shqip (në shqip përkthyer me dashamirësi nga “Centro Dante” në Prishtinë). Vijon një debat i moderuar nga Fjolla Muçaj (Qendra për Informim dhe Përmirësim Social) me Bjeshkë Guri (Nisma e të Rinjve për të Drejtat e Njeriut – Kosovë) dhe Adelina Berisha (Rrjeti i Grave të Kosovës) dhe ne fund një koktej rasti.

    E mërkurë 19 qershor, ora 19, Kino Armata, Prishtinë

    “La chimera” nga Alice Rohrwacher (2023), italisht me titra anglisht.

    E mërkurë 19 qershor, ora 20, Shkolla Nena Kabrini, Prizren

    “C’è ancora domani” nga Paola Cortellesi (2023), italisht me titra anglisht dhe shqip.

    E enjte 20 qershor, ora 19, Kino Armata, Prishtinë

    “Rapito” nga Marco Bellocchio (2023), italisht me titra anglisht.

  • ​Filharmonia e Kosovës do të mbajë koncertin përmbyllës për sezonin 2023/2024

    ​Filharmonia e Kosovës do të mbajë koncertin përmbyllës për sezonin 2023/2024

    Kori i Filharmonisë së Kosovës do të mbajë koncertin përmbyllës me program “a capella” për sezonin 2023/2024.

    Sipas njoftimit, koncerti organizohet në kuadër të Forumit Ekonomik Kosovë – Portugali, i cili mbahet më 19 dhe 20 qershor 2024 në Prishtinë.

    Në këtë koncert, i cili mbahet në kishën katolike “Shën Ndou” në kryeqytet, do të interpretohen vepra nga baroku deri te muzika bashkëkohore, nën drejtimin e dirigjentit Hajrullah Syla.

    Koncerti mbahet të mërkurën, më 19 qershor 2024, prej orës 20:00 dhe është i hapur për publikun.

  • Promovohet libri “Lufta e Kosovës 1997-1999”

    Promovohet libri “Lufta e Kosovës 1997-1999”

    Përgatiti: Sara Shehu

    Në kuadër të aktiviteteve të 25-vjetorit të çlirimit të Kosovës, është promovuar libri “Lufta e Kosovës 1997-1999”, i shkruar nga autorët Durim Abdullahu dhe Davjola Ndoja.

    Përpos këtij libri, i cili paraqet studimin mbi literaturën për luftën në Kosovë i realizuar në 45 biblioteka nëpër botë, në ambientet e Bibliotekës Kombëtare të Kosovës u hap edhe një ekspozitë me 150 libra kushtuar luftës.

    “Deri në vitet ’90, Kosova ka qenë e panjohur në botë. Luftërat në Jugosllavi dhe në Kosovë e bënë Kosovën në qendër të lajmeve nëpër botë. Në vitin 1999 u botuan mbi 900 libra për Kosovën. Gazetarë, ushtarakë, studiues e historianë kanë botuar mbi 7700 libra për luftën në Kosovë”, tha Durim Abdullahu, autor i librit dhe i ekspozitës.

    “Ne si autor jemi të nderuar që ky promovim është në këtë 25-vjetor. Hulumtimi i parë i këtij promovimi është bërë në 45 biblioteka kombëtare në botë”, tha Davjola Ndoja, bashkautore.

    Në këtë organizim, mori pjesë edhe Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, me ç’rast tha se shumë autorë nga shtete të huaja kanë shprehur interesim të botojnë libra për popullin e Kosovës.

    “Sot në vazhdën e ditëve të çlirimit jemi mbledhur edhe për këtë aktivitet. Një bibliografi e përzgjedhur. Shumë libra janë shkruar për luftën e Kosovës, por ky është libri i parë i shkruar për luftërat e Kosovës. Janë shkruar 7700 libra për luftën e Kosovës. prej këtyre librave 7000 libra janë shkruar nga autorë të huaj. Dhe kjo për mua është e pa imagjinueshme për mua. Janë të përkthyer në 28 gjuhë të ndryshme. Shtetet e huaja kanë interesim për luftën e Kosovës”, tha Kurti.

    Në këtë ekspozitë morën pjesë zyrtarë të arsimit dhe artistë të ndryshëm, të cilët e mirëpritën këtë vepër të dy autorëve shqiptarë.