ATV

Author: K.B.

  • Pse NASA planifikon të vendosë reaktorë bërthamorë në sipërfaqen e Hënës?

    Pse NASA planifikon të vendosë reaktorë bërthamorë në sipërfaqen e Hënës?

    Kapacitetet në hapësirë janë rritur ndjeshëm në vitet e fundit, me misionin Artemis II të NASA-s që çoi astronautët Reid Wiseman, Christina Koch, Victor Glover dhe Jeremy Hansen në Hënë në misionin e parë hënor në më shumë se 50 vjet.

    Dhe tani, agjencia hapësinore amerikane thuhet se po synon një qëllim edhe më ambicioz: të vendosë reaktorë bërthamorë në Hënë deri në vitin 2030 përmes Projektit të saj të Energjisë Sipërfaqësore Fission, me plane për të lëshuar një reaktor me fuqi mesatare në orbitë deri në vitin 2028.

    Por për këtë detyrë të vështirë, NASA do të duhet të bashkojë forcat me Departamentin e Energjisë të SHBA-së dhe Departamentin e Mbrojtjes, shkruajnë mediat e huaja.

    Në këtë drejtim, Zyra e Shkencës dhe Teknologjisë e Shtëpisë së Bardhë (OSTP) ka ndarë tashmë udhëzime të reja për agjencitë federale për të zhvilluar një plan veprimi për teknologjinë bërthamore hapësinore.

    “Energjia bërthamore në hapësirë do të na japë energjinë elektrike, ngrohjen dhe shtytjen e qëndrueshme thelbësore për një prani të përhershme në Hënë, Mars dhe më gjerë”, ka thënë OSTP në një postim në X.

    Pse energjia diellore është e kufizuar në hapësirë

    Sipas mediave të huaja, përcjell Telegrafi, ky ndryshim ndodh kryesisht sepse energjia diellore dhe burimet e tjera tradicionale të energjisë nuk do të jenë të mjaftueshme për të mbështetur në mënyrë të besueshme vendbanimet njerëzore afatgjata në Hënë ose planetë të tjerë, siç është Marsi.

    Nata hënore është një arsye kryesore për këtë, pasi një natë e vetme në Hënë zgjat rreth 14 ditë në Tokë.

    Gjatë kësaj kohe, panelet diellore nuk mund të përdoren dhe bateritë nuk kanë kapacitet të mjaftueshëm për të mbështetur një bazë të tërë gjatë periudhave të ftohta dhe të errëta.

    Mbështetja vetëm në energjinë diellore gjithashtu e bën më të vështirë për programe si Artemis të eksplorojnë rajone të errëta përgjithmonë siç është poli jugor hënor, i cili nuk sheh kurrë rrezet e diellit, por përmban akull uji të vlefshëm.

    Në të kundërt, reaktorët bërthamorë ofrojnë kryesisht energji të vazhdueshme dhe të bollshme për vite me radhë përmes ndarjes bërthamore, pavarësisht nga moti, rrezet e diellit ose vendndodhja. S

    Shtytja elektrike bërthamore gjithashtu mund të ndihmojë “anijet kozmike” të kryejnë misione komplekse dhe afatgjata pa rrezikuar shterimin e karburantit.

    “Ka ardhur koha që Amerika të fillojë me energjinë bërthamore në hapësirë”, postoi administratori i NASA-s, Jared Isaacman, në X.

    Projekti i Energjisë Sipërfaqësore Fission pritet të ketë një kapacitet projektimi prej 40-100 kilovatësh energji elektrike, i cili duhet të jetë i mjaftueshëm për të mbështetur një habitat të vogël hënor me laboratorë shkencorë dhe pajisje për nxjerrjen e burimeve për disa vite.

    Ky projekt pritet të ndihmojë SHBA-në të forcojë pozicionin e saj në teknologjinë hapësinore në krahasim me Kinën dhe Rusinë, ndërsa siguron një shtrat testimi hënor për të avancuar teknologjitë për misionet e ardhshme me ekuipazh në Mars.

    Sistemi pritet të funksionojë në mënyrë autonome me mirëmbajtje minimale të kërkuar nga astronautët, duke mbetur i shkallëzueshëm dhe modular.

    Dhe ai do të duhet të marrë parasysh aplikimet që mund të mbështesin si shtytjen hapësinore ashtu edhe jetën e ardhshme në Hënë.

  • NASA: Asteroidi “Zoti i kaosit” do të kalojë pranë Tokës brenda 3 vitesh

    NASA: Asteroidi “Zoti i kaosit” do të kalojë pranë Tokës brenda 3 vitesh

    Një asteroid me madhësinë e tre fushave të futbollit do të kalojë pranë Tokës brenda tre vitesh, duke u dhënë shkencëtarëve një shans të rrallë për të studiuar një shkëmb kolosal hapësinor nga afër.

    I quajtur Apophis — sipas hyjnisë së lashtë egjiptiane të njohur si “Zoti i kaosit” — asteroidi pritet të kalojë pranë planetit më 13 prill 2029, sipas NASA-s.

    Ai do të vijë rreth 32,186 km nga sipërfaqja e Tokës, që është më afër se shumë satelitë në orbitë, ka njoftuar agjencia.

    Shkencëtarët e konsiderojnë Apophisin si “një asteroid potencialisht të rrezikshëm”.

    Por, NASA ka njoftuar se nuk ka rrezik të përplasjes me Tokën për të paktën 100 vjet.

    “Nuk ka rrezik për Tokën, për askënd ose asgjë që jeton në të, ose për astronautët apo satelitët në hapësirë”, tha agjencia.

    “Por ngjarja është një mundësi e mahnitshme dhe krejtësisht e pashembullt për të mësuar shumë më tepër rreth Apophis dhe asteroidëve të ngjashëm pranë Tokës”, shtoi ajo.

    Ndryshe, është jashtëzakonisht e pazakontë që një asteroid aq i madh sa Apophis të kalojë kaq afër Tokës.

    NASA vlerëson se ngjarje të tilla ndodhin mesatarisht një herë në disa mijëra vjet.

    Nëse ky vlerësim është i saktë, atëherë kalimi i asteroidit në vitin 2029 do të jetë i pari i këtij lloji në histori që do të vëzhgohet nga afër me teknologjinë moderne.

    Apophis u zbulua për herë të parë më 19 qershor 2004 nga astronomët Roy Tucker, David Tholen dhe Fabrizio Bernardi në Observatorin Kombëtar Kitt Peak në Arizona.

  • Tragjedi në Indonezi, rrëzohet helikopteri – 8 të vdekur

    Tragjedi në Indonezi, rrëzohet helikopteri – 8 të vdekur

    Një helikopter që fluturonte midis plantacioneve në ishullin Borneo, Indonezi, u rrëzua, duke vrarë tetë personat në bord.

    Airbus H130 në pronësi të PT Matthew Air Nusantara humbi kontaktin të enjten, pesë minuta pasi u ngrit nga distrikti Melawi në provincën West Kalimantan.

    Ai ishte duke udhëtuar drejt një plantacioni të vajit të palmës në distriktin Kubu Raya.

    Sipas Agjencisë Kombëtare të Kërkimit dhe Shpëtimit dhe Ministrisë së Transportit, ekipet e kërkimit më vonë gjetën rrënojat dhe trupat e dy anëtarëve të ekuipazhit dhe gjashtë pasagjerëve në pyjet e dendura në distriktin Sekadau.

    Njëri nga të vrarët ishte malajzian.

    Indonezia, një arkipelag i gjerë me rreth 270 milionë banorë, është përballur me aksidente transporti, duke përfshirë rrëzime aeroplanësh dhe helikopterësh dhe fundosje tragetesh.

  • “2.1 milionë euro për softuerë që propagandojnë”, Kica-Xhelili flet për “linçin online” të VV-së

    “2.1 milionë euro për softuerë që propagandojnë”, Kica-Xhelili flet për “linçin online” të VV-së

    Nënkryetarja e Lidhjes Demokratike të Kosovës, Doarsa Kica-Xhelili, ka akuzuar partinë në pushtet, Lëvizja Vetëvendosje, duke thënë se kjo e fundit po përdor softuerë të avancuar për propagandë në rrjetet sociale.

    Në Debat Plus, Kica-Xhelili deklaroi se bëhet fjalë për një vlerë prej rreth 2.1 milionë eurosh të shpenzuara për softuerë që, sipas saj, shërbejnë për manipulim të opinionit publik në hapësirën online.

    Ajo tha se ekzistojnë sisteme që gjenerojnë automatikisht komente dhe profile të rreme, të cilat aktivizohen në varësi të përmbajtjes që publikohet në rrjete sociale.

    “Janë 2.1 milionë euro të softuerëve që po blihen për të propaganduar online. Softuerë në vit… Ekzistojnë dhe na është bërë e ditur, fatkeqësisht për shkaqe konfidenciale të marrëveshjeve kontraktuale nuk ka u është dhënë asnjëherë dëshmia që do të mund ta shfrytëzonim. Por, po ekzistojnë softuerë, të cilët gjenerojnë komente dhe profile fallco… ta thjeshtoj në qoftë se e publikohet një video e Lumir Abdixhikut duke thënë diçka, në momentin që boti e identifikon fjalën Lumir, e ka për detyrim t’i gjenerojë 200 komente në atë postim”, ka thënë Kica-Xhelili.

    Kujtojmë se disa ditë më parë në Debat Plus ish-deputeti i Lëvizjes Vetëvendosje, Florin Krasniqi, ka folur në lidhje me atë që ai e përshkroi si një strukturë të organizuar për sulme online.

    Krasniqi pretendoi se gjatë kohës sa ishte pjesë e kësaj partie, kishte kontribuar financiarisht në krijimin e një infrastrukture që, sipas tij, përdorej për ofendime dhe linçime në rrjetet sociale.

  • “Ndoshta e bëj sot”, mesazhi rrëqethës i 14-vjeçarit në Turqi pak para se të vriste nëntë persona brenda një shkolle

    “Ndoshta e bëj sot”, mesazhi rrëqethës i 14-vjeçarit në Turqi pak para se të vriste nëntë persona brenda një shkolle

    Detaje të rënda kanë dalë në dritë nga sulmi tragjik në një shkollë në Kahramanmaraş, Turqi, ku një nxënës 14-vjeçar hapi zjarr duke vrarë 9 persona, mes tyre 8 nxënës dhe një mësues.

    Pak para sulmit, i mituri kishte postuar një mesazh shqetësues në një bisede online në anglisht, ku shkruante: “Mund ta bëj sot tek nxënësit e klasës së tretë, të pestë dhe të gjashtë, përgatituni, ndihem shumë i lodhur sot”.

    Fillimisht u raportua se autori kishte kryer vetëvrasje, por hetimet mjeko-ligjore tregojnë një tjetër version. Sipas raportit, ai ka ndërruar jetë nga gjakderdhja e pakontrolluar pas një plage të shkaktuar nga një objekt i mprehtë në këmbën e djathtë, që i kishte këputur një enë të madhe gjaku.

    Plaga dyshohet se është shkaktuar gjatë përpjekjeve për ta neutralizuar, kur prindër dhe stafi i shkollës ndërhynë për ta ndalur. Në trupin e tij u gjetën gjurmë gjaku të tharë, ndërsa në duar kishte qese mbrojtëse najloni dhe në shpinë katër elektroda.

    Një nga dëshmitarët, Necmettin Bekçiu, baba i dy nxënësve, deklaroi se hyri në shkollë sapo dëgjoi të shtënat dhe pa mësuesit që përpiqeshin ta ndalonin autorin në shkallë. Ai tha se ndërhyri duke përdorur një thikë për ta ndaluar.

    “Qëllimi im ishte ta pengoja të arratisej dhe të dëmtonte të tjerët”, u shpreh ai.

    Sipas familjes, 14-vjeçari ishte i izoluar dhe kalonte shumë kohë në internet dhe duke luajtur videolojëra me armë. Babai i tij, ish-oficer policie, deklaroi se djali kishte ndjekur një psikolog për dy muajt e fundit.

    Një video e publikuar tregon se dy ditë para sulmit, babai e kishte çuar të birin në poligon qitjeje dhe i kishte dhënë këshilla për përdorimin e armës. Armët e përdorura në sulm rezultojnë të kenë qenë të babait, i cili tashmë është arrestuar.

    Gjithashtu, hetimet tregojnë se i mituri ishte i ndikuar nga figura të dhunshme, duke përdorur në profilin e tij një referencë ndaj Elliot Rodger, autor i një masakre në SHBA në vitin 2014.

    Ngjarja e rëndë ka prekur thellë opinionin publik në Turqi edhe për shkak të aktit heroik të mësueses së matematikës, Ayla Kara, 56 vjeç, e cila humbi jetën duke u përpjekur të mbronte nxënësit.

    Sipas raportimeve, ajo vrapoi drejt klasës së pestë sapo dëgjoi të shtënat dhe u përpoq t’i mbulonte fëmijët me trupin e saj, duke marrë plagë fatale. Mësuesja, nënë e tre fëmijëve, ishte shumë e dashur nga nxënësit dhe kolegët.

    Ngjarja ka shkaktuar tronditje të thellë në Turqi dhe më gjerë, duke rikthyer në vëmendje shqetësimet për sigurinë në shkolla dhe ndikimin e dhunës tek të miturit.

  • Mblidhet Kuvendi i Kosovës – FSK në Gaza, propozimi i dy kandidatëve për në Kushtetuese e Byroja e konfiskimit në rend dite

    Mblidhet Kuvendi i Kosovës – FSK në Gaza, propozimi i dy kandidatëve për në Kushtetuese e Byroja e konfiskimit në rend dite

    Kuvendi i Kosovës do zhvillojë seancë, duke filluar nga ora 10:00.

    Në njoftimin për media, Kuvendi ka bërë të ditur edhe se në rend dite janë 6 pika.

    4. Shqyrtimi i parë i Projektligjit për Byronë Shtetërore për Verifikimin dhe Konfiskimin e Pasurisë së Pajustifikueshme; Shqyrtimi i Vendimit të Qeverisë se Republikës se Kosovës nr.07/07, dt.30.03.2026 për dërgimin e Forcës së Sigurisë së Kosovës jashtë vendit, si pjesë e Forcës Ndërkombëtare Stabilizuese në Gaza, dhe; Propozimi i dy (2) kandidatëve për gjyqtarë në Gjykatën Kushtetuese të Republikës së Kosovës, janë tri nga pikat e rendit të ditës.

    Njoftimi:

    Data: 17 prill 2026

    Dita: E premte

    · Vendi: Seanca plenare

    · Koha: 10:00

    Rendi i ditës

    1. Miratimi i procesverbalit nga seanca e mëparshme,

    2. Deklarimet jashtë rendit të ditës,

    3. Pyetjet parlamentare,

    4. Shqyrtimi i parë i Projektligjit nr.10/L-019 për Byronë Shtetërore për Verifikimin dhe Konfiskimin e Pasurisë së Pajustifikueshme,

    5. Shqyrtimi i Vendimit të Qeverisë se Republikës se Kosovës nr.07/07, dt.30.03.2026 për dërgimin e Forcës së Sigurisë së Kosovës jashtë vendit, si pjesë e Forcës Ndërkombëtare Stabilizuese në Gaza,

    6. Propozimi i dy (2) kandidatëve për gjyqtarë në Gjykatën Kushtetuese të Republikës së Kosovës.

  • Nafta një cent më lirë se dje, MINT publikon çmimet e derivateve për sot

    Nafta një cent më lirë se dje, MINT publikon çmimet e derivateve për sot

    Ministria e Industrisë, Ndërmarrësisë, Tregtisë dhe Inovacionit (MINT) ka bërë të ditura çmimet maksimale të lejuara për derivatet e naftës për ditën e sotme.

    Sipas vendimit të MINT-it, të datës 05.04.2026, çmimet për produktet e naftës janë përcaktuar si në vijim: nafta (dizel) do të shitet me çmim maksimal prej 1.74 euro për litër, benzina me 1.43 euro për litër, ndërsa gazi me 0.88 euro për litër.

    Ministria njofton se këto çmime hyjnë në fuqi nga ora 10:00 e datës së përcaktuar.

    Çmimet sot dallojnë shumë pak nga ato të djeshmet.

    Dje Nafta ishte 1.75 cent, benzina e gasi njëjtë si sot

  • Azemi: Kemi qenë bashkëpunëtorë të mirë me Kurtin në opozitë, ndryshoi kur erdhi në pushtet

    Azemi: Kemi qenë bashkëpunëtorë të mirë me Kurtin në opozitë, ndryshoi kur erdhi në pushtet

    Kryetari i Sindikatës së Pavarur të sektorit privat, Jusuf Azemi në emisionin “Gazeta” ka komentuar edhe veprimet e kryeministrit Kurti në raport me sektorin privat.

    Ai ka thënë se kryeministri kur ka qenë në Opozitë ka premtuar shumë gjëra por kur u emërua kryeministër nuk kanë ndodhur

    “Në kohën kur ka qenë në Opozitë kemi qenë bashkëpuntorë të mirë, në momentin kur ai ka ardhur si kryeministër ka ndryshuar çdo gjë, përderisa VV-ja është në pushtet ne i rrespektojmë por veprimet që po i bëjnë, le të ma jep dikush një element dhe të thotë se këtë e ka bërë për sektorin privat pse po e humb, sepse nuk kanë bërë asgjë”, tha ai në Kanal10.

    Azemi reagoi ashpër ndaj dhënies së pagës së 13-të vetëm ndaj punëtorëve të sektorit publik, që ai e quan si ndarje të padrejtë dhe irrituese për punëtorët e sektorit privat.

    Sipas tij, kjo ndarje ka ndikuar rëndë tek punëtorët e sektorit privat, duke i bërë ata të ndihen të dëmtuar si në aspektin financiar, por më shumë në atë moral.

    Azemi theksoi se punëtorët e sektorit privat janë trefish më të shumtë në numër dhe shumëfish më të rrezikuar krahasuar me ata të sektorit publik, ndërsa përballen me mungesë të zbatimit të ligjeve që duhet t’i mbrojnë.

    “Ligji i punës dhe ligjet tjera nuk zbatohen as për së afërmi njësoj”, tha Azemi në Gazeta.

    Ai përmendi edhe rastet tragjike të vdekjeve në vendin e punës, duke theksuar se një nga punëtorët e fundit ka humbur jetën në ditë feste, pa marrë trajtimin e duhur institucional, në ndërkohë që punëtorët e sektorit publik kanë qenë në pushim.

    Sipas Azemit, kjo situatë krijon një disbalancë të thellë, sidomos kur bëhet fjalë për shpërndarjen e mjeteve nga buxheti i shtetit.

    “Buxheti i Republikës së Kosovës është i përbashkët për të gjithë qytetarët, dhe nëse ka subvencione apo mbështetje, ato duhet të ndahen në mënyrë të barabartë”,shtoi tutje Azemi.

  • OVL-UÇK mban sot konferencë për media

    OVL-UÇK mban sot konferencë për media

    Organizata e Veteranëve të Luftës do të mbajë sot konferencë për media.

    OVL-UÇK ka ftuar sot mediat në konferencë për media me fillim nga ora 14:00 në zyret e kësaj organizate.

    Nuk është bërë e ditur arsyeja e konferencës.

  • Mblidhet KQZ-ja, në rend dite regjistrimi i një partie të re politike

    Mblidhet KQZ-ja, në rend dite regjistrimi i një partie të re politike

    Komisioni Qendror i Zgjedhjeve do të mbajë sot mbledhjen e radhës, me fillim nga ora 13:30, në zyrat e institucionit.

    Mbledhja do të kryesohet nga Kreshnik Radoniqi, ndërsa në rend të ditës janë disa pika që lidhen me aktivitetet dhe funksionimin e KQZ-së.

    Një nga çështjet kryesore që pritet të shqyrtohet është rekomandimi për regjistrimin e partisë politike “Partia Qytetare për Mirëqenie Sociale”.

    Po ashtu, në këtë mbledhje do të trajtohet edhe emërimi i komisionit të pranimit për pozitën e Drejtorit të Sekretariatit të KQZ-së, si dhe pika të tjera të ndryshme.

    Njoftimi i plotë:

    Mbledhja e KQZ-së nr. 35 në vitin 2026

    Data dhe ora: 17 prill 2025 në ora 13:30

    Vendi: Zyrat e Komisionit Qendror të Zgjedhjeve

    Rendi i Ditës

    1. Hyrje: z. Kreshnik Radoniqi, Kryesues i mbledhjes së KQZ-së;

    2. Aktivitetet e Zyrës – Rekomandim për regjistrimin e partisë politike “Partia Qytetare për Mirëqenie Sociale”;

    3. Emërimi i komisionit të pranimit për pozitën e Drejtorit të Sekretariatit të KQZ

    4. Të ndryshme