ATV

Author: K.B.

  • Rama nis vizitën zyrtare në Paris, pritet në Pallatin Elysee nga Presidenti Macron

    Rama nis vizitën zyrtare në Paris, pritet në Pallatin Elysee nga Presidenti Macron

    Kryeministri shqiptar Edi Rama ka nisur këtë të hënë vizitën zyrtare në Paris, ku është pritur në Pallatin Elysee nga presidenti i Francës, Emmanuel Macron.

    Takimi zhvillohet në kuadër të dialogut të vazhdueshëm mes dy vendeve dhe pas disa takimeve të mëparshme mes dy liderëve, të mbajtura në Paris në prill 2024, si dhe në Tiranë në tetor 2023 dhe maj 2025.

    Sipas agjendës, bisedimet do të përqendrohen te perspektiva europiane e Shqipërisë dhe ecuria e reformave që vendi po zbaton në kuadër të procesit të anëtarësimit në Bashkimin Europian. Franca pritet të riafirmojë mbështetjen e saj për vijimin e procesit të integrimit të Shqipërisë në BE, në përputhje me kriteret dhe parimet e unionit, shkruan Euronewsal.

    Në takim do të diskutohen gjithashtu çështje që lidhen me forcimin e bashkëpunimit dypalësh në fusha të ndryshme, përfshirë arsimin, ekonominë dhe energjinë. Pritet të trajtohen investimet franceze në Shqipëri, projekti për ndërtimin e një liceu francez në Korçë, si dhe projektet e Agjencisë Franceze për Zhvillim (AFD) në sektorët e energjisë dhe mjedisit.

    Në fokus do të jenë edhe mundësitë për zgjerimin e bashkëpunimit në transport, infrastrukturë dhe mbrojtje.

  • Irani publikon tre kushtet kryesore në negociatat me SHBA-në

    Irani publikon tre kushtet kryesore në negociatat me SHBA-në

    Tani është publikuar një përgjigje zyrtare nga Irani për raundin e parë të bisedimeve të paqes me SHBA-në.

    Një zëdhënës i ministrisë së jashtme të Iranit ka konfirmuar se delegacioni i lartë po kthehet në shtëpi pas “diskutimeve intensive” në Zvicër.

    Në bisedime u ra dakord që “diskutimet në nivel ekspertësh dhe teknikë do të vazhdojnë të përparojnë zbatimin efektiv të marrëveshjes për përfundimin e luftës”, sipas Esmaeil Baghaei.

    Negociatat për një marrëveshje përfundimtare paqeje midis SHBA-së dhe Iranit, tha zëdhënësi, vareshin nga tre pjesë kryesore të memorandumit të mirëkuptimit të nënshkruar nga të dy vendet javën e kaluar.

    Paragrafi 1 – Fundi i operacioneve ushtarake në të gjitha frontet, përfshirë ato të forcave izraelite në Liban “përmes krijimit të një mekanizmi për kontrollin e konfliktit”;

    Paragrafi 10 – Eksporti i naftës dhe produkteve petrokimike iraniane ;

    Paragrafi 11 – Lirimi i aseteve të ngrira të Iranit.

    “Baza e bisedimeve është angazhimi për angazhim midis SHBA-së dhe Iranit”, tha Baghaei.

  • Zhdukja e 5 vjeçarit kosovar në Zvicër, policia e Aargaut jep detaje

    Zhdukja e 5 vjeçarit kosovar në Zvicër, policia e Aargaut jep detaje

    Një ngjarje tragjike ka goditur familjen kosovare Rahimi në Zvicër, pasi djali i tyre 5-vjeçar, Tiani, rezulton i zhdukur që nga pasditja e së shtunës, pas një aksidenti me gomone në lumin Reuss, pranë Mühlau-t në kantonin e Aargaut.

    Sipas Policisë Kantonale të Aargaut, aksidenti ndodhi më 20 qershor 2026, pak para orës 14:00, kur gomonia me të cilën po lundronte familja u përplas me një pemë të rrëzuar në lumë dhe më pas u përmbys.

    “Në gomone ndodheshin dy të rritur dhe dy fëmijë të moshës pesë dhe shtatë vjeç. Mjeti lundrues u përplas me një pemë të shtrirë në lumë dhe u përmbys”, thuhet në njoftimin e policisë.

    Si pasojë e aksidentit, prindërit dhe vajza 7-vjeçare arritën të shpëtojnë dhe të dalin në breg, ndërsa Tiani 5-vjeçar u zhduk në ujërat e lumit.

    “Prindërit dhe vajza shtatëvjeçare arritën të shpëtojnë në breg. Djali pesëvjeçar rezulton i zhdukur”, bëri të ditur Policia e Aargaut.

    Menjëherë pas incidentit u organizua një operacion i gjerë kërkim-shpëtimi. Ekipet kërkuan për disa orë në ujë, nga ajri dhe përgjatë brigjeve të lumit, por pa arritur ta lokalizojnë fëmijën.

    “Për disa orë u zhvilluan kërkime në ujë, nga ajri dhe nga brigjet e lumit. Fatkeqësisht, djali ende nuk është gjetur”, thuhet më tej në komunikatën zyrtare.

    Në operacion u angazhuan dhjetëra pjesëtarë të shërbimeve emergjente, përfshirë policitë rajonale të Wohlen-it, Muri-t dhe Bremgarten-it, Policinë Kantonale të Aargaut, njësitë e policisë ujore, zhytësit e Policisë Kantonale të Cyrihut, ekipet e ambulancës, zjarrfikësit e Mühlau-t dhe shërbimet e shpëtimit ajror.

    “Një numër i madh forcash të shpëtimit dhe sigurisë morën pjesë në operacion, përfshirë helikopterin e shpëtimit, dronë policorë, njësitë e shpëtimit në lumenj dhe zhytës të specializuar”, njoftoi policia.
    Ndërkohë, kërkimet për gjetjen e Tianit vazhdojnë, ndërsa familja Rahimi dhe komuniteti shqiptar në Zvicër po përballen me orë të vështira pritjeje dhe shprese.

    Autoritetet zvicerane kanë nisur gjithashtu hetimet për të sqaruar të gjitha rrethanat që çuan në aksidentin e rëndë në lumin Reuss.

  • Vala e të nxehtit godet Evropën, tre persona të vdekur në Francë

    Vala e të nxehtit godet Evropën, tre persona të vdekur në Francë

    Tre persona kanë vdekur në Francë nga problemet shëndetësore të lidhura me nxehtësinë, ndërsa gati 2,700 shkolla në vend do të mbeten të mbyllura dhe do të modifikojnë oraret e tyre, të hënën.

    Autoritetet në disa vende të Evropës Perëndimore kanë lëshuar paralajmërime për temperatura të larta.

    Në Bordeaux në Francën jugperëndimore, ku tre personat, të moshës midis 80 dhe 95 vjeç, vdiqën gjatë fundjavës, temperaturat pritej të kalonin 42 gradë Celsius . Shërbimi meteorologjik Météo-France vendosi 49 rajone administrative në vend në alarm të kuq për valë të nxehti.

    “Po shkojmë drejt disa ditëve me temperatura jashtëzakonisht të larta . Ende nuk e dimë se kur do të fillojnë të ulen”, tha Ministrja Franceze e Shëndetësisë, Stéphanie Rist.

    Në Spanjë , agjencia shtetërore meteorologjike Aemet lëshoi ​​një alarm të kuq për Vendin Bask, ku temperatura në San Sebastian pritej të arrinte 40 gradë Celsius, pothuajse dyfishi i mesatares historike për sezonin.

    “Po regjistrojmë temperatura midis 5 dhe 10 gradë mbi normalen për sezonin dhe në disa zona veriore edhe më shumë se 10 gradë më të larta se mesatarja”, tha zëdhënësi i Aemet, Ruben del Campo.

    Orët e natës ofruan pak lehtësim në shumë zona të Spanjës, pasi temperaturat nuk ranë nën 25°C, ndërsa në disa zona, siç është provinca e Almerias , ato mbetën edhe mbi 30°C.

    Temperatura të larta po regjistrohen edhe në qytete italiane si Roma dhe Bolonja, Firence, Milano dhe Torino, si dhe në Gjermani. Shërbimi Meteorologjik Gjerman parashikon temperatura deri në 37 gradë Celsius për sot, të hënën dhe të martën, të cilat pritet të arrijnë 39 gradë të mërkurën.

    Zonat e Britanisë janë gjithashtu në alarm të kuq, që është niveli më i lartë dhe më serioz i paralajmërimit, duke treguar se priten kushte jashtëzakonisht të rrezikshme të motit, me një probabilitet të lartë që jeta njerëzore të vihet në rrezik .

    Autoritetet paralajmëruan për keqfunksionime të mundshme serioze në infrastrukturën kritike kombëtare, ndërprerje të energjisë elektrike, si dhe mbylljen e rrjeteve rrugore dhe hekurudhore.

    Shërbimi Meteorologjik Britanik (Met Office) rekomandon që qytetarët të shmangin udhëtimet, nëse është e mundur, dhe të ndjekin udhëzimet e shërbimeve të emergjencës dhe autoriteteve lokale.

    Paralajmërimi i parë i kuq për nxehtësinë ekstreme u lëshua në korrik 2022 , megjithëse sistemi i paralajmërimit për nxehtësinë ekstreme kishte qenë në fuqi vetëm në vitin 2021.

    Vala e zgjatur e të nxehtit që është vendosur mbi pjesën më të madhe të kontinentit, sipas meteorologëve, është shkaktuar nga një masë ajri e ngrohtë që lëviz në veri nga Sahara , e përforcuar nga një sistem i fuqishëm me presion të lartë, i njohur si anticikloni afrikan.

    Ky sistem ka krijuar një “kupolë termike”, e cila bllokon masat e ngrohta të ajrit mbi Evropën Perëndimore dhe Qendrore, duke lejuar që temperaturat të rriten gradualisht dita-ditës.

    Kjo është vala e dytë e të nxehtit që godet Evropën këtë vit, pas temperaturave jashtëzakonisht të larta të regjistruara muajin e kaluar.

    Valët e të nxehtit në Evropë janë ngjarje veçanërisht vdekjeprurëse të motit. Sipas Zyrës Evropiane të Organizatës Botërore të Shëndetësisë , më shumë se 200,000 njerëz në të gjithë kontinentin kanë vdekur nga shkaqe ekstreme të lidhura me të nxehtin në katër vitet e fundit.

    Rezervat e kafshëve të egra në Evropën Veriore po përpiqen të përballojnë numrin në rritje të kafshëve të prekura nga nxehtësia. Veçanërisht të prekur janë zogjtë si dallëndyshet, zogjtë e vegjël dhe harabelat, të cilët folezojnë nën çati ku temperaturat arrijnë nivele ekstreme.

  • KQZ deklarohet pas vendimeve të PZAP-it, Elezi: Po presim që vendimet të marrin formën e prerë

    KQZ deklarohet pas vendimeve të PZAP-it, Elezi: Po presim që vendimet të marrin formën e prerë

    Komisioni Qendror i Zgjedhjeve është në pritje të përfundimit të shqyrtimit të ankesave dhe vendimmarrjen e institucioneve përkatëse para se të procedojë me shpalljen e rezultateve përfundimtare të zgjedhjeve të parakohshme për Kuvendin e Kosovës. Kështu ka thënë për Gazeta Express Valmir Elezi zëdhënës i KQZ.

    “Mund t’iu konfirmoj se KQZ është njoftuar me vendimet e PZAPI-it lidhur me 2 ankesat e paraqitura në këtë institucion. Ndaj këtyre vendimeve të PZAP-it, palët kanë të drejtë ankese brenda 48 orëve në Gjykatën Supreme, andaj KQZ do të presë që vendimet të marrin formën e prerë”, tha Valmir Elezi zëdhënës i KQZ.

    “Pas plotëfuqishmërisë së vendimeve, mbetet të shihet nëse ato përmbajnë obligime konkrete për KQZ-në, për t’i zbatuar dhe pastaj për të proceduar me aktin e shpalljes së rezultateve përfundimtare”, tha ai.

  • “Paga kalimtare”: Mbi 150 mijë euro në muaj për ish-deputetët

    “Paga kalimtare”: Mbi 150 mijë euro në muaj për ish-deputetët

    Në një kohë kur qytetarët e Kosovës përballen me rritje çmimesh dhe pasiguri ekonomike, mbi 150 mijë euro dalin nga buxheti i shtetit për një skemë që paguan ish-deputetët, edhe pasi ata nuk janë më pjesë e Kuvendit.

    Bëhet fjalë për të ashtuquajturën “pagë kalimtare” – një përfitim që u garanton ish-deputetëve pagë mujore për një periudhë deri në 12 muaj pas përfundimit të mandatit, edhe nëse nuk janë rizgjedhur dhe nuk ushtrojnë më asnjë funksion parlamentar.

    Një përfitim që i kushton shtetit miliona

    Vetëm nga legjislatura e fundit – e cila u konstituua më 11 shkurt dhe u shpërnda më 28 prill – një ish-deputet mund t’i kushtojë buxhetit të shtetit rreth 23 mijë euro për një vit, pa punuar fare në Kuvend.

    Aktualisht, institucioni ligjvënës nuk është funksional – është në pritje të konstituimit në bazë të rezultateve të dala nga zgjedhjet e parakohshme parlamentare të 7 qershorit, të cilat nuk janë certifikuar ende.

    Nga numri i përgjithshëm prej 120 deputetësh, në muajin maj, 80 prej tyre kanë aplikuar për pagën kalimtare në vlerë prej 1.914 eurosh, sipas të dhënave të siguruara nga Kuvendi i Kosovës.

    Kjo përkthehet në rreth 153 mijë euro në muaj nga buxheti i shtetit, ose afërsisht dy milionë euro në vit.

    E garantuar me ligj, e debatueshme nga aspekti etik

    Paga kalimtare është e garantuar me ligj, pavarësisht kohëzgjatjes së mandatit të deputetit apo faktit që disa nuk e ushtrojnë më atë funksion.

    Sipas Ligjit për të drejtat dhe përgjegjësitë e deputetit, ish-deputetët kanë të drejtë ta marrin këtë kompensim deri në momentin kur fillojnë të realizojnë të ardhura nga një burim tjetër ose pensioni, apo maksimumi 12 muaj.

    Organizatat që monitorojnë punën e Kuvendit thonë se legjislatura e fundit – e dhjeta me radhë – ka qenë e paefektshme.

    Sipas Institutit të Kosovës për Drejtësi (IKD), gjatë periudhës shkurt-prill, Kuvendi ka mbajtur 24 seanca, shumica të jashtëzakonshme, me vendimmarrje të shpejtë dhe pa debat substancial.

    Hulumtuesi ligjor në IKD, Melos Kolshi, thotë se, ndonëse paga kalimtare është e ligjshme, ajo krijon hendek të qartë mes ligjit dhe etikës publike.

    Sipas tij, problemi qëndron në aplikimin pothuajse automatik të kësaj të drejte, në një realitet ku qytetarët përballen me papunësi, rritje të kostos së jetesës dhe paga të ulëta.

    Ai thekson se përgjegjësia nuk është vetëm ligjore, por edhe morale, duke nënvizuar se çdo ish-deputet duhet të vlerësojë vetë nëse realisht ka nevojë për këtë kompensim.

    “Nëse një ish-deputet ka mundësi të kthehet menjëherë në profesionin e tij apo ka burime të tjera të të ardhurave, atëherë përfitimi i pagës kalimtare vetëm pse e lejon ligji, është vështirë të arsyetohet nga pikëpamja etike”, thotë Kolshi për Radion Evropa e Lirë.

    “E paarsyeshme në një ekonomi me sfida”

    Në aspektin ekonomik, skema shihet edhe më kritike.

    Ish-guvernatori i Bankës Qendrore të Kosovës, Fehmi Mehmeti, e konsideron këtë pagesë të paarsyeshme në kushtet aktuale ekonomike të vendit.

    Sipas tij, edhe pse qëllimi i saj është të lehtësojë tranzicionin e ish-deputetëve, kostoja prej rreth dy milionë eurosh në vit është vështirë të justifikohet në një ekonomi me inflacion dhe papunësi.

    “Dy milionë euro do të mund të orientoheshin në arsim, shëndetësi, mbështetje për të rinjtë, bursa studentore apo programe punësimi”, thotë Mehmeti për Radion Evropa e Lirë.

    Sipas Fondit Monetar Ndërkombëtar, aktiviteti ekonomik në Kosovë është ngadalësuar, ndërsa inflacioni ka shënuar rritje gjatë vitit të fundit.

    Të dhënat e Agjencisë së Statistikave të Kosovës tregojnë se inflacioni në muajin maj ka arritur në 6.8 për qind, i nxitur kryesisht nga rritja e çmimeve të produkteve ushqimore.

    Ekonomia ka shënuar rritje prej 5.4 për qind në tremujorin e parë të këtij viti, por, sipas ekspertëve, rritja njëshifrore nuk është e mjaftueshme për të përmirësuar ndjeshëm mirëqenien e qytetarëve.

    Papunësia mbetet në nivelin 10.9 për qind, ndërsa paga mesatare mujore është 713 euro.

    Thirrje për rishikim të ligjit

    Mehmeti dhe Kolshi pajtohen se baza ligjore duhet të rishikohet, pa e hequr këtë të drejtë.

    Sipas Kolshit, problemi nuk është ekzistenca e pagës kalimtare, por mënyra se si është e dizajnuar.

    Ai propozon që periudha 12-mujore të rishikohet, sidomos kur mandatet parlamentare në praktikë mund të zgjasin shumë më pak.

    Një model më fleksibil, sipas tij, do të mund të ishte më i drejtë dhe më proporcional me kohëzgjatjen reale të mandatit.

    “Një periudhë fikse prej 12 muajsh mund të mos jetë gjithmonë e justifikuar, prandaj mund të shqyrtohet një afat më i shkurtër ose një model gradual që zvogëlon kompensimin me kalimin e kohës, varësisht se sa ka zgjatur legjislatura”, thotë Kolshi.

    Mehmeti sugjeron kufizimin e pagës kalimtare në 3 deri në 6 muaj, ose lidhjen më të ngushtë me kohëzgjatjen e shërbimit parlamentar.

    “Kjo do të rriste përgjegjshmërinë dhe transparencën në përdorimin e parasë së taksapaguesve… sepse, viteve të fundit, janë shpeshtuar ciklet zgjedhore, e rrjedhimisht edhe pagesat”, thekson ai.

    Një sistem politik me cikle të shpeshta zgjedhore

    Vetëm gjatë një viti e gjysmë të fundit, Kosova ka mbajtur tri palë zgjedhje parlamentare – një tregues i paqëndrueshmërisë politike që ndikon drejtpërdrejt edhe në barrën financiare të shtetit.

    Pas zgjedhjeve të 7 qershorit, Komisioni Qendror i Zgjedhjeve pritet t’i shpallë rezultatet përfundimtare deri në fund të muajit, ndërsa më pas pritet të konstituohet Kuvendi i ri.

    Ndarja e mandateve në Kuvendin e Kosovës pas zgjedhjeve të 7 qershorit

    Sipas rezultateve preliminare, Lëvizja Vetëvendosje ka fituar 53 ulëse, Partia Demokratike e Kosovës 22, Lidhja Demokratike e Kosovës 18 dhe Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës 7.

    Njëzet ulëse janë të garantuara për komunitetet pakicë – dhjetë për serbët, dhjetë për të tjerat.

    Nga legjislatura e fundit, 36 deputetë kanë mbetur jashtë Kuvendit, por numri përfundimtar i përfituesve të pagës kalimtare do të dihet vetëm pas formimit të Qeverisë, pasi disa deputetë pritet të emërohen ministra dhe të lirojnë mandatet. /REL

  • Dyshohet se e zuri rryma, QKUK jep detaje për vdekjen e 50-vjeçarit nga Negroci

    Dyshohet se e zuri rryma, QKUK jep detaje për vdekjen e 50-vjeçarit nga Negroci

    Bedri Krasniqi, 50 vjeç, nga fshati Negroc i Drenasit, dyshohet se ka humbur jetën si pasojë e goditjes nga rryma elektrike.

    Vdekja e tij është konfirmuar nga Qendra Klinike Universitare e Kosovës ku bëjnë të ditur se, pavarësisht përpjekjeve dhe trajtimit intensiv të ekipit mjekësor, pacienti nuk ka arritur t’i mbijetojë gjendjes së rëndë klinike.

    “Pacienti B. K., mashkull, rreth 50 vjeç, nga Drenasi, është paraqitur në Qendrën Emergjente të QKUK-së. Menjëherë pas pranimit, ekipi mjekësor ka ndërmarrë të gjitha masat dhe procedurat e nevojshme diagnostike dhe terapeutike, në përputhje me protokollet mjekësore në fuqi. Pavarësisht përpjekjeve të vazhdueshme dhe trajtimit intensiv nga ana e stafit të Qendrës Emergjente, pacienti nuk ka arritur t’i mbijetojë gjendjes së rëndë klinike dhe është konstatuar vdekja e tij”, deklaroi zëdhënësja e QKUK-së, Mirlinda Qyqalla për Klankosova.tv.
    Për vdekjen e tij ka reaguar edhe kryetari i komunës së Drenasit, Ramiz Lladrovci i cili shprehu dhimbje dhe ngushëlloi familjen Krasniqi.

  • Përfundon seanca në Apel ndaj Endrit Nikës, të dënuarit për vrasjen e argjentinases

    Përfundon seanca në Apel ndaj Endrit Nikës, të dënuarit për vrasjen e argjentinases

    Ka përfunduar seanca në Gjykatën e Apelit ndaj Endrit Nikës, i cili në shkurt të këtij viti ishte dënuar nga Gjykata Themelore me 18 vjet burgim për vrasjen e të dashurës së tij, shtetases argjentinase Maria Clara Urdangaray.

    Rasti tashmë po shqyrtohet në shkallën e dytë të gjyqësorit, ndërsa pritet që në ditët në vijim të merret vendimi i Apelit.

    Ndërkohë, mbrojtja e Nikës, avokati Tomë Gashi, ka deklaruar se ka dorëzuar kallëzim penal ndaj pronarit të objektit dhe djalit të tij, që lidhen me hotelin ku ka ndodhur ngjarja, duke pretenduar se përgjegjësia nuk qëndron te klienti i tij.

    Sipas Gashit, objekti ku ka ndodhur rasti ka funksionuar pa leje si hotel dhe fillimisht ka qenë i regjistruar si objekt banesor.

  • Tragjike në Negroc: Vdes një 50-vjeçar, dyshohet se u godit nga rryma – reagon Lladrovci

    Tragjike në Negroc: Vdes një 50-vjeçar, dyshohet se u godit nga rryma – reagon Lladrovci

    Një person nga fshati Negroc dyshohet se ka humbur jetën si pasojë e goditjes nga rryma elektrike.

    Viktima është identifikuar si Bedri Krasniqi, për vdekjen e të cilit ka reaguar kryetari i Komunës së Drenasit, Ramiz Lladrovci.

    Përmes një postimi në Facebook, Lladrovci ka shprehur ngushëllime të sinqerta për familjen Krasniqi, si dhe për vëllain e të ndjerit, Gani Krasniqi, i cili është anëtar i Kuvendit Komunal të Drenasit.

    Lladrovci theksoi se humbja e një familjari të afërt është një dhimbje e madhe jo vetëm për familjen, por edhe për miqtë dhe të gjithë ata që e kanë njohur të ndjerin.

    “Me pikëllim mora lajmin për ndarjen e parakohshme nga jeta të Bedri Krasniqit. Familjes Krasniqi, në veçanti anëtarit të Kuvendit Komunal, Gani Krasniqi, i shpreh ngushëllimet më të sinqerta për humbjen e vëllait të tij. Lutem që Zoti ta mëshirojë Bedriun, ta shpërblejë me xhenet, ndërsa familjes t’i japë forcë, durim dhe qëndresë për ta përballuar këtë humbje të rëndë”, thuhet në telegramin e ngushëllimit.

  • Krimet e luftës – Prokuroria Speciale kërkon ndryshime ligjore dhe më shumë bashkëpunim ndërkombëtar

    Krimet e luftës – Prokuroria Speciale kërkon ndryshime ligjore dhe më shumë bashkëpunim ndërkombëtar

    Mungesa e bashkëpunimit juridik ndërkombëtar, korniza e papërshtatshme ligjore dhe vështirësitë në sigurimin e provave mbeten ndër sfidat kryesore në ndjekjen dhe gjykimin e krimeve të luftës në Kosovë, u tha në panelin diskutues “Forcimi i kapaciteteve profesionale në ndjekjen dhe gjykimin e krimeve të luftës në Kosovë”, të organizuar nga Fondi për të Drejtën Humanitare në Kosovë.

    Përfaqësues të Prokurorisë Speciale, Odës së Avokatëve të Kosovës dhe shoqërisë civile vlerësuan se, pavarësisht rritjes së numrit të aktakuzave dhe zbatimit të gjykimeve në mungesë, nevojiten reforma të mëtejshme ligjore, trajnime profesionale dhe mekanizma më efikasë për trajtimin e rasteve të krimeve të luftës, raporton EkonomaOnline

    Udhëheqësi i Departamentit për Krime të Luftës në Prokurorinë Speciale, Ilir Morina, tha se institucionet kanë treguar gatishmëri për trajtimin e këtyre rasteve, por përballen me sfida që tejkalojnë vullnetin institucional.

    “Mungesa e vullnetit nuk është, ka një gatishmëri për me punë vazhdimisht në adresimin e krimeve të luftës, sfidat janë përtej vullnetit. Ne kemi bërë maksimumin brenda kapaciteteve dhe mundësive, qoftë buxhetore, institucionale. Korniza ligjore aktuale nuk është e mjaftueshme, një kornizë ligjore e cila është e përshtatshme për krim të organizuar. Ne këtë sfidë e kemi ende sepse po punojmë me ligje të vjetra, qoftë ai i ish-Jugosllavisë, Kodi i Procedurës, i cili nuk është mjaftueshëm i përshtatshëm në rastet e krimeve të luftës. Struktura institucionale, kur e kemi pranuar këtë çështje nga EULEX-i, është dashur t’i ndërtojmë mekanizmat e brendshëm, në mënyrë që të jemi të gatshëm dhe të përballemi me sfidat”, tha ai.

    Morina theksoi se mungesa e bashkëpunimit juridik me Serbinë dhe shtete të tjera mbetet një prej pengesave më të mëdha për hetimin e rasteve.

    “Sfidë shumë e madhe është mungesa e bashkëpunimit juridik ndërkombëtar, me theks të veçantë me Serbinë, por edhe me vende të tjera, ish-Gjykatën Penale për Jugosllavinë. Të gjitha provat gjenden në Serbi apo jashtë territorit të Kosovës, por edhe të pandehurit. Mungesa e këtij bashkëpunimi është një sfidë e madhe. Tani kemi një mundësi të paraqesim aktakuza në mungesë. Gjykimi në mungesë nuk është për herë të parë. Është zgjidhja më e mirë dhe po mundohemi ta aplikojmë. Në kuadër të kësaj, është mungesa e një databaze të veçantë të rasteve të krimeve të luftës. Identifikimi i provave është një sfidë e madhe. Shumë informacione ekzistojnë, por janë të shpërndara. Frika që nuk ka informacion nuk ekziston, por ato duhet mbledhur dhe vendosur në një vend në shërbim të Prokurorisë Speciale”, tha ai.

    Naim Rudari nga Oda e Avokatëve të Kosovës tha se gjykimi në mungesë është ende një institut i ri në Kosovë dhe kërkon përgatitje shtesë profesionale.

    “Pra, siç e dimë që edhe gjykimi në mungesë është një institut i ri tek ne dhe akoma ka nevojë për përgatitje, për trajnime, për aplikimin e këtij instituti me profesionalizëm të lartë, e sidomos kur bëhet fjalë për gjykimin në mungesë, sepse prapë Oda ka vështirësi edhe në angazhimin e avokatëve. Por si të gjithë ne duhet të jemi profesionistë, ta bëjmë punën tonë. Është dashur që ne t’i bindim avokatët që ata, përveç mbrojtjes së të drejtave dhe lirive të të akuzuarve, eventualisht ndihmojnë faktin dhe drejtësinë. Pra, a më kupton se çfarë po them, ndonëse ka raste kur keqkuptohet pozita e atij dhe mendohet ndryshe, por gjithsesi ndihmon drejtësinë, ndihmon gjykatën dhe ndihmon prokurorinë për të bërë punën e tyre në mënyrën sa më të mirë të mundshme”, tha ai.

    Ai shtoi se mungojnë trajnimet e specializuara, veçanërisht nga ekspertët ndërkombëtarë.

    “Në anën tjetër, ne jemi në mungesë të trajnimeve, e sidomos nga ekspertë ndërkombëtarë të kësaj fushe, pasi siç e dimë edhe në raste të tjera, jo vetëm te krimet e luftës, ka vështirësi në aplikimin e këtij instituti, pra të gjykimit në mungesë. Por besojmë që në vijim do të mbahen trajnime për avokatët, sepse ata janë pjesë e sistemit të drejtësisë”, tha Rudari.

    Amer Alija nga Fondi për të Drejtën Humanitare në Kosovë tha se trajtimi i krimeve të luftës mbetet një nga sfidat më të rëndësishme të sistemit të drejtësisë.

    “Në Kosovë mbetet një nga sfidat më të rëndësishme dhe komplekse të sistemit të drejtësisë. Përtej rëndësisë juridike, këto procese kanë ndikim të drejtpërdrejtë në sigurimin e drejtësisë për viktimat e luftës, luftimin e mosndëshkimit dhe forcimin e besimit të qytetarëve në institucionet e drejtësisë. Gjatë viteve të fundit kemi parë zhvillime të rëndësishme në këtë fushë, përfshirë rritjen e numrit të aktakuzave për krime të luftës dhe zbatimin e gjykimeve në mungesë”, tha ai.