Author: K.B.

Në Gjykatën Speciale në Hagë është përmbyllur afati për dorëzimin e dosjeve përfundimtare në rastin e gjykimit të Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Jakup Krasniqit dhe Rexhep Selimit. Nga 9 deri më 18 shkurt janë paraparë fjalët përfundimtare, pas të cilave gjykata ka tre muaj kohë për të nxjerrë aktvendimin e shkallës së parë, me mundësi për dy muaj shtesë.

Parashtrimet përfundimtare të të gjitha palëve në procedurë shënojnë hyrjen e procesit gjyqësor në Hagë drejt fazës vendimtare. Pas më shumë se pesë vjetësh gjykim ndaj ish-krerëve të UÇK-së, procesi ka arritur në etapën përfundimtare, që përfshin dorëzimin e dosjeve dhe analizimin e provave.

Njohësit e drejtësisë vlerësojnë se një faktor vendimtar mbetet sfidimi dhe rrëzimi i provave nga Serbia, të cilat mbrojtja i konsideron thelbësisht të kontestuara për nga origjina dhe besueshmëria.

Avokati i akredituar Skender Musa ka theksuar, se ajo që është e rëndësishme është që mbrojtja në këtë fazë të jetë shumë argumentuese dhe të shtjellojë provat, jo vetëm ato që ka paraqitur vetë, por edhe ato të prokurorisë, me qëllim që të luftohet dhe të hidhen poshtë provat e kontestuara, veçanërisht provat e Serbisë.

“Këto janë përgatitur nga regjimi i Millosheviqit, i cili kishte në dispozicion policinë dhe ushtrinë dhe mundësinë e falsifikimit të dokumenteve, provave materiale dhe video-incizimeve të ndryshme. Madje, krimet e kryera nga forcat serbe mund të jenë i atribuara gabimisht UÇK-së”, thotë ai.

Sipas Musës, një rëndësi të veçantë në këtë fazë ka gjendja faktike në terren dhe provat konkrete që lidhen drejtpërdrejt me akuzat për përgjegjësinë e UÇK-së, të cilat mbrojtja synon t’i demaskojë si të pabazuara dhe të pasakta.

“Sa i përket ngjarjeve në terren dhe gjendjes faktike, ekzistojnë baza të mjaftueshme për të sfiduar çdo pretendim në aktakuzë që këta persona kanë marrë pjesë, qoftë direkt apo përmes dhënies së urdhrave për kryerjen e çdo krimi apo vepre të pretenduar. Prandaj, mbrojtja do të godasë fuqishëm në këto çështje”, ka shtuar ai

Derisa procesi është në fazën përfundimtare për aktgjykimin e shkallës së parë, pritet që gjykata të vendosë më së largu deri në korrik 2026. Ndërkohë, më 17 shkurt në Prishtinë është paralajmëruar një protestë e radhës kundër Gjykatës Speciale, lidhur me trajtimin e ish-krerëve të UÇK-së.

Ishte viti 1999 ku nisi çarmatimi i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, për t’u shndërruar më vonë në Trupat Mbrojtëse të Kosovës.

Nuk shkoi shumë dhe në vitin 2000 përfundon edhe transformimi i UÇK-së në TMK.Kjo e gjitha kishte nisur pas marrëveshjes së Kumanovës dhe në pajtim me marrëveshjen e Rambujesë. Trupat Mbrojtëse të Kosovës (TMK) ishin pjesë përbërëse e Qeverisë së Përkohshme të Kosovës nën protektoratin e OKB-së, saktësisht misionit të OKB-së në Kosovë, UNMIK-ut.

Udhëheqësi i parë i TMK-së u emërua gjeneral-lejtënant, Agim Çeku. Sipas marrëveshjes, detyrat dhe të drejtat e TMK-së në atë kohë ishin veprimi për ndalimin dhe zvogëlimin dëmeve nga katastrofat natyrore dhe aksidentet, ofrimi i ndihmës në zona të rrezikuara, ndihma në pastrimin e fushave të minuara, ndihma për ri-ndërtimin dhe komunitetet, raporton KP.

TMK u themelua në kohën e fillimit të organizmit institucional të vendi që po ndodhnin jo vetëm në Kosovë, por edhe në rajon, e cila rritej e forcohej, por në kushte jo të mira dhe paga të ulëta.

Më 2 shkurt 2007 i dërguari special për statusin e Kosovës, Martti Ahtisaari, dorëzoi propozimin e tij në Prishtinë dhe Beogradit, “Standardet për Kosovën”, në të cilën parashihej edhe shpërbërja e TKM-së, dhe krijimi i një force të re.

“Do të krijohet një forcë e re, profesionale dhe shumë-etnike për sigurinë e Kosovës, e cila do të jetë e armatosur lehtë dhe do të jetë e aftë të mbulojë nevoja të caktuara të sigurisë sipas Shtesës VII të kësaj marrëveshje. Trupat Mbrojtëse të Kosovës, pasi e arritën qëllimin e tyre, duke përfshirë këtu lehtësimin e rindërtimit pas lufte të Kosovës. Ato do të shpërndahen 1 vit pas miratimit të kësaj marrëveshjeje”, shkruhej në Planin e Ahtisaarit.

Por më 2009 kjo forcë prapë u shpërbë për tu shndërruar në një forcë tjetër, tash Forca e Sigurisë së Kosovës.

Më 20 janar 2009, TMK-ja zyrtarisht u shpërbë në FSK. Forca e Sigurisë së Kosovës, fillimisht kishte përgjegjësi që të përballet me katastrofat e rënda, siç janë tërmetet, vërshimet ose zjarret që mund të kërcënojnë Kosovën.

Më 4 mars të vitit 2014, Qeveria e Kosovës mori vendimin që të formohen Forcat e Armatosura të Kosovës, si ushtri e Kosovës, e cila parashihet t’i mbërrijë kapacitetet që të mund të sigurojë integritetin e Kosovës. Më 14 dhjetor 2018, Parlamenti i Kosovës me 106 vota pro dhe një abstenim, miratoi tri ligjet që e ndryshojnë mandatin e Forcës së Sigurisë së Kosovës (FSK) në ushtri të Kosovës, por pa iu ndërruar emri.

Ligjet e miratuara ishin Projektligji për Ministrinë e Mbrojtjes, Projektligji për Forcën e Sigurisë së Kosovës dhe Projektligji për shërbim në Forcën e Sigurisë së Kosovës. Deputetët serbë në Parlamentin e Kosovës nuk morën pjesë në seancë, pasi ata ishin kundër formimit të Ushtrisë së Kosovës.

Ministri në detyrë i Mbrojtjes, Ejup Maqedonci, ka njoftuar se sipas “Normandy Index 2025”, të përgatitur nga Shërbimi Kërkimor i Parlamentit Europian (EPRS), Kosova renditet e para në Ballkanin Perëndimor për Siguri Strategjike.

Ndërsa, renditet e 13-ta në botë për nivelin më të ulët të kërcënimeve strategjike ndaj paqes dhe demokracisë.

“Indeksi mat fusha kyçe si: stabilitetin politik dhe institucional, sundimin e ligjit dhe funksionimin demokratik, reziliencën ndaj dezinformimit dhe ndikimeve të huaja, rrezikun e konflikteve dhe sigurinë kombëtare, kërcënimet hibride dhe presionet gjeopolitike”- ka thënë ai.

Ndërsa ka shtuar se Kosova pozicionohet në mesin e 10% vendeve më të sigurta në botë.

Maqedonci ka thënë se ky është një vlerësim i rëndësishëm ndërkombëtar për stabilitetin, progresin dhe orientimin euroatlantik të vendit.