ATV

Author: G.O.

  • Vdes këmbësori që u godit nga vetura të dielën në Prizren

    Vdes këmbësori që u godit nga vetura të dielën në Prizren

    Një këmbësor i moshës 60 vjeçar ka humbur jetën gjatë një aksidenti trafiku që ka ndodhur të dielën në rrugën “Ekrem Rexha”, në drejtimin të lagjes Arbana të Prizrenit.

    Lajmin për “Betimi për Drejtësi” e ka konfirmuar zëdhënësi i Policisë së Kosovës për Rajonin e Prizrenit, Shaqir Bytyqi.

    “Nga QKUK me datën 06.01.2025 policia është informuar se viktima e rastit (S.K. 1965) ka vdekur. Me urdhër të prokurorit trupi i pa jetë dërgohet për ekzaminim në Institutin e Mjekësisë Ligjore.”, ka thënë ai.

    Sipas Bytyqit, për rastin në fjalë është njoftuar Prokurori kujdestar, i cili ka urdhëruar që ngasësi i dyshuar( V.S. 1987) të dërgohet në mbajtje.

    “Dyshohet se deri te aksidenti ka ardhur deri sa ngasësi i dyshuari drejtonte veturën me targa sllovene , dhe ishte duke lëvizur në rrugën “Ekrem Rexha”, në drejtimin të lagjes Arbana, godet këmbësorin i cili ishte duke e kaluar rrugën nga ana e majtë në të djathtë, jashtë vendkalimit të shënuar të këmbësorve. Këmbësori goditet me pasqyrën e majte të veturës që po lëvizte në shiritin e majtë të rrugës me dy shirita në një kahje”, ka njoftuar ai./

  • Në 96 për qind të rasteve, gratë që preken nga kanceri i gjirit kanë mungesë të kësaj vitamine

    Në 96 për qind të rasteve, gratë që preken nga kanceri i gjirit kanë mungesë të kësaj vitamine

    Sipas hulumtimeve të vitit 2022, ka pasur 2.3 milionë raste të reja të kancerit te gratë

    Fatkeqësisht, sado i zakonshëm që është kanceri i gjirit sot, shumë pak flitet për lidhjen e tij me vitaminën D.

    Një studim i vitit 2017 i botuar në Brest Cancer zbuloi se 96 për qind e të personave me këtë sëmundje vdekjeprurëse kanë mungesë të vitaminës D.

    Në një ekzaminim sistematik dhe meta-analizë të vitit 2017 në Biologjinë Tumor Biology, polimorfizmat e gjenit VDR u zbuluan se rrisin rrezikun e kancerit të gjirit, transmeton Telegrafi.

    Shkencëtarët besojnë se ka një lidhje të rëndësishme midis kësaj vitamine dhe tumoreve të gjirit dhe se ka të bëjë me predispozitat gjenetike të receptorëve të vitaminës D (VDR) 4, si dhe funksionimin e tyre në gjëndrat e qumështit, që përfshin rregullimin e përcjelljes së kalciumit gjatë prodhimit të qumështit dhe laktacionit.

    Megjithëse ndikimi i kësaj vitamine të diellit në kancerin e gjirit është ende në fazën e hulumtimit, ka prova që konfirmojnë se ekziston një lidhje e caktuar.

    Vetëm në Shtetet e Bashkuara mungesa e vitaminës D prek 29 për qind të të rriturve.

    Gratë, trupat e të cilave kanë mungesë të vitaminës D, kanë një shans 27 për qind më të lartë për t’u prekur nga kjo sëmundje, sipas një studimi të kontrollit të rasteve të vitit 2015 të kryera nga Kompania Breast Cancer Research and Treatment.

    Megjithatë, ndërsa ekuivalenca klinike e vitaminës D përkufizohet si një nivel 25(OH)D mbi 30 ng/ml, studime të tjera kanë treguar se nivelet më të larta ofrojnë mbrojtje më të madhe kundër rrezikut të kancerit të gjirit, ndërsa një tjetër analizë e bashkuar nga Anticancer Research – zbuloi se një nivel serumi 25(OH)D prej 47 ng/ml ul rrezikun e kancerit të gjirit me 50 për qind. /Telegrafi/

  • Pse disa fëmijë janë shumë më të gjatë se prindërit e tyre

    Pse disa fëmijë janë shumë më të gjatë se prindërit e tyre

    Gjatësia shpesh konsiderohet si një trashëgimi e thjeshtë nga prindërit, por ndonjëherë, prindërit më të shkurtër mund të kenë fëmijë që janë më të gjatë

    Ky fenomen mund të duket i befasishëm në fillim, por ofron një pamje interesante në kompleksitetin e gjenetikës dhe karakteristikave ancestrale.

    Faktorë si rikombinimi gjenetik, ndikimet mjedisore dhe madje edhe karakteristikat e trashëguara përmes brezave luajnë një rol të rëndësishëm në përcaktimin e gjatësisë së një fëmije. Por si pikërisht këto elemente bashkohen për të prodhuar pasardhës më të gjatë nga prindër më të shkurtër?

    Si çon rikombinimi gjenetik në një fëmijë që është dukshëm më i gjatë se prindërit e tij?

    “Rikombinimi gjenetik është një proces kritik gjatë formimit të qelizave riprodhuese (sperma dhe veza), ku materiali gjenetik është i përzier dhe i riorganizuar,” shpjegon Dr. Vinutha.

    Kjo mund të çojë në kombinime unike të gjeneve që lidhen me gjatësinë, të cilat mund të mos ishin shfaqur te prindërit, duke çuar në një fëmijë më të gjatë.

    Gjatësia është një tipar poligjenik që ndikohet nga shumë gjene. Rikombinimi mund të bashkojë gjenet e favorshme për gjatësinë, ndonjëherë nga paraardhësit, duke çuar në një rritje të dukshme të gjatësisë te pasardhësit.

    Gjithashtu, variacionet gjenetike rastësore gjatë rikombinimit mund të aktivizojnë gjenet latente që promovojnë rritjen, sipas studimeve në “Nature Genetics”.

    Roli që luan trashëgimia në ndikimin e karakteristikave si gjatësia

    Trashëgimia ka një ndikim të madh te gjatësia përmes diversitetit gjenetik nëpër popullata.

    “Popullatat skandinave, për shembull, kanë tendencë të kenë një mesatare më të lartë të gjatësisë, ndoshta për shkak të përshtatjeve evolutive që favorizojnë një trup të fortë,” thotë Dr. Vinutha.

    Nga ana tjetër, popullatat nga rajone me burime të kufizuara shpesh kanë evoluar me statura më të shkurtra për efikasitet metabolik.

    Gjenet recesive për gjatësinë mund të kalojnë brez pas brezi.

    “Nëse një gjysh ka mbajtur gjene recesive për një staturë të gjatë që nuk ishin shfaqur te prindërit, këto gjene mund të bashkohen tek fëmija, duke çuar në një gjatësinë të papritur,” shton ajo.

    Po ashtu, trashëgimia e përzier mund të prodhojë karakteristika që devijojnë nga modelet e menjëhershme të familjes.

    Faktorë mjedisorë ose stil jetese që mund të përforcojnë predispozitat gjenetike për gjatësinë

    Ndërsa gjenet janë kryesore, Dr. Vinutha thekson rëndësinë e mjedisit:

    “Ushqimi i mjaftueshëm, shëndeti hormonal, aktiviteti fizik, gjumi cilësor dhe shmangia e inhibitorëve të rritjes si duhani dhe alkooli janë thelbësore për të arritur potencialin gjenetik të gjatësisë.”

    Ushqimi: Një dietë e pasur me proteina, kalcium dhe vitamina si D dhe C stimulon rritjen e kockave. Kequshqyerja gjatë periudhave të rritjes mund të ndalojë zhvillimin e gjatësisë.

    Shëndeti hormonal: Hormoni i rritjes (GH) është thelbësor; ndërprerjet si hipotiroidizmi ose stresi kronik mund të pengojnë rritjen.

    Aktiviteti fizik: Sportet si noti ose basketbolli stimulojnë lëshimin e GH dhe përmirësojnë densitetin e kockave.

    Gjumi: Pjesa më e madhe e GH lirohet gjatë gjumit të thellë, duke bërë që pushimi i vazhdueshëm të jetë i domosdoshëm për rritjen.

    Mungesa e inhibitorëve të rritjes: Shmangia e faktorëve si duhani, alkooli ose sëmundjet kronike gjatë adoleshencës mund të parandalojë shtypjen e potencialit gjenetik të gjatësisë.

    A mundet përparimi i studimeve gjenetike një ditë të lejojë prindërit të parashikojnë ose ndikojnë më saktë në gjatësinë e fëmijës së tyre?

    Dr. Vinutha tregon për teknologjitë që po shfaqen, si “skorët e rrezikut poligjenik (PRS), të cilat analizojnë efektin e akumuluar të shumë gjeneve mbi tipare si gjatësia.

    “Studimet në Cell tregojnë që PRS mund të parashikojnë gjatësinë e të rriturve me saktësi të arsyeshme kur kombinohen me të dhënat mjedisore,” thotë ajo.

    Pajisjet për modifikimin e gjeneve si CRISPR mund të ndryshojnë teorikisht gjenet që lidhen me gjatësinë, por kjo mbetet eksperimentale dhe ngre shqetësime etike.

    “Epigjenetika gjithashtu ofron shpresë, pasi optimizimi i ushqyerjes dhe shëndetit të një fëmije mund të ndikojë në shprehjen e gjeneve që promovojnë rritjen,” shton ajo.

    Ndërkohë që këto përparime mund të ofrojnë të dhëna të reja, Dr. Vinutha thekson rëndësinë e prioritizimit të shëndetit dhe mirëqenies mbi karakteristikat estetike. /Telegrafi/

  • Zelensky kërkon garanci të sigurisë nga ShBA-ja

    Zelensky kërkon garanci të sigurisë nga ShBA-ja

    Presidenti ukrainas, Volodymyr Zelensky, tha se çdo garanci të sigurisë për shtetin e tij në mënyrë që t’i jepet fund luftës me Rusinë do të ishin kuptimplotë vetëm nëse ato do të jepeshin nga Shtetet e Bashkuara.

    Ai tha se shpreson se do të takohet shpejt me presidentin e zgjedhur amerikan, Donald Trump, pas inaugurimit të tij më 20 janar.

    “Pa SHBA-në, garancitë e sigurisë nuk janë të mundura”, tha ai në një intervistë triorëshe me Lex Fridman, që u publikua më 5 janar.

    “Po flas për garanci të sigurisë që mund ta parandalojnë agresionin rus”, shtoi ai.

    Gjatë kësaj interviste, që u zhvillua në Kiev, Zelensky foli në gjuhën angleze, ukrainase e madje edhe ruse. Ai tha se beson se një armëpushim pa garanci të sigurisë për Kievin do të përdorej nga Kremlini si një mundësi për t’u furnizuar dhe riorganizuar për ofensiva të reja.

    Teksa përvjetori i tretë i nisjes së pushtimit rus të Ukrainës po afrohet, vdekjet dhe shkatërrimi po vazhdojnë në shumë qytete ukrainase, veçmas në lindje dhe në territorin e pushtuar nga forcat e Kremlinit, por edhe në Kursk, rajonin kufitar rus.

    Kohë të pasigurta po e presin Kievin, teksa Trump pritet të rikthehet në Shtëpinë e Bardhë më 20 janar.

    Trump, i cili ka qenë kritik për sasinë e ndihmës së ofruar amerikane për Ukrainën, vazhdimisht është zotuar se do t’i japë fund shpejt konfliktit, edhe pse për këtë ai ka dhënë pak detaje. Shumë mbështetës të Ukrainës janë të shqetësuar se ai do të shtyjë përpara kushte që do të jenë të papranueshme për Kievin, raporton Radio Evropa e Lirë.

    Përpjekjet për një armëpushim janë të pashmangshme, në dritë të premtimeve të Trumpit për t’i dhënë fund luftës në një periudhë të shkurtër kohore.

    Administrata në largim e presidentit Joe Biden, në katër vjetët e fundit i ka dhënë Ukrainës ndihmë ushtarake dhe ndihmë tjetër në vlerë prej afër 60 miliardë dollarësh.

    Zelensky ka një histori të gjatë dhe të vështirë me Trumpin.

    Gjykimi i parë ndaj Trumpit për shkarkimin e tij nga posti i presidentit më 2019 u nxit nga një bisedë telefonike që ai kishte zhvilluar me Zelenskyn, në të cilin Trump dukej se kishte kushtëzuar ndihmën ushtarake amerikane në këmbim të hetimit nga Ukraina të familjes së Bidenit.

    Trump disa herë e ka kritikuar Zelenksyn. Gjatë fushatës zgjedhore, ai vazhdimisht e ka përshkruar presidentin ukrainas si “tregtarin më të mirë në botë” – referencë për dhjetëra miliarda dollarë ndihmë që ligjvënësit e dy partive në SHBA kanë miratuar që kur ka nisur pushtimi rus i Ukrainës në shkurtin e vitit 2022.

    Megjithatë, gjatë intervistës Zelensky tha se është i bindur se Trumpi do të sjellë një marrëveshje të drejtë, të qëndrueshme të paqes, së bashku me garancitë e kërkuara të sigurisë.

    “Trumpi dhe unë do të arrijmë deri te një marrëveshje… të ofrojë garanci të forta të sigurisë, së bashku me Evropën, dhe më pas ne mund të flasim me rusët. Ne dhe Trumpi jemi të parët, dhe Evropa do të mbështesë pozicionin e Ukrainës”, tha ai.

    “Mendoj se presidenti Trump jo vetëm që ka vullnet, por i ka të gjitha mundësitë dhe këto nuk janë vetëm fjalë”.

    “Unë vërtetë llogarisë në të dhe mendoj se njerëzit tanë vërtetë llogarisin në të, prandaj ai ka fuqi të mjaftueshme për t’i bërë presion atij, për t’i bërë presion [presidentit rus, Vladimir] Putin”, shtoi Zelensky.

    I pyetur se çfarë kërkon që ta shqyrtojë një armëpushim, Zelensky tha se janë garancitë e sigurisë, mundësisht përfshirja në NATO, diçka që Putin e ka kundërshtuar me forcë.

    Anëtarësimi në NATO ishte një nga argumentet fillestare që Kremlini përdori për të justifikuar luftën kundër Ukrainës.

    Për çdo marrëveshje, Zelensky tha se partnerët perëndimorë, të paktën duhet të garantojnë sigurinë në territorin ukrainas që aktualisht nuk është i pushtuar nga Rusia, të vazhdojnë mbështetjen ushtarake dhe të mbajnë në fuqi sanksionet ekonomike ndaj Rusisë.

    “Nëse nuk ka garanci të sigurisë, Putin sërish do të sulmojë”, tha ai.

    Sipas tij, qëllimet e Putinit janë një “NATO e dobët” dhe një “Ukrainë që nuk mund të mbijetojë në fushëbetejë” dhe “të pamundësohet një raport i fortë me Trumpin”./REL

  • “E dua nënën time”, moment rrëqethës, Parashqevi Simaku takohet me djalin e saj: Zoti të bekoftë!

    “E dua nënën time”, moment rrëqethës, Parashqevi Simaku takohet me djalin e saj: Zoti të bekoftë!

    Dëshira e saj  më e madhe prej vitesh, sot është bërë realitet! Parashqevi Simaku ka takuar këtë të premte djalin e saj Luke, ndërsa biznesmeni Elton Iliriani ka publikuar fotot e momentit emocionues.

    Ikona e muzikës shqiptare shfaqet krah të birit, duke e përqafuar dhe puthur, një takim që ajo e priste prej vitesh.

    Sipas Ilirianit, takimi ka ndodhur edhe në prezencë të ish bashkëshortit të saj, Robert Nolfe.

    “Zoti të bekoftë Elton, dhe ty Robert”, shprehet ajo.

    Ndërsa i biri teksa Iliriani e pyet si ndihet dhe nëse ai e do nënën e tij ai përgjigjet: Ndihem mirë, e dua!

  • Mike Johnson rizgjidhet kryetar i Dhomës së Përfaqësuesve

    Mike Johnson rizgjidhet kryetar i Dhomës së Përfaqësuesve

    Republikani Mike Johnson u rizgjodh si kryetar i Dhomës së Përfaqësuesve pasi siguroi votat e mjaftueshme. Ai mori 218 votat që i nevojiteshin për të mbajtur këtë rol. Republikanët e kontrollojnë Dhomën e Përfaqësuesve me një shumicë të ngushtë 219 – 215.

    Zgjedhja e kryetarit është një nga aktet e para të Kongresit të ri, pasi pa zgjedhjen e tij, Kongresi nuk mund të kryejë asnjë funksion.

    Kongresi pritet të mblidhet në 6 janar për të certifikuar fitoren e zgjedhjeve presidenciale të zotit Donald Trump.

    Me betimin e zotit Trump në 20 janar, republikanët do kenë kontrollin e të tre degëve të qeverisjes në 2 dhomat e Kongresit dhe në Shtëpinë e Bardhë.

  • Plagosje me armë zjarri në Dragodan të Prishtinës

    Plagosje me armë zjarri në Dragodan të Prishtinës

    Dragodani u trazua mbrëmjen e sotme nga të shtënat me armë zjarri që u dëgjuan në rrugën “Ferid Curri”. Personi që dyshohet se ishte cak i të dyshuarit u qëllua dhe për pasojë mbeti i plagosur.

    Siç mësohet viktima u qëllua me dy plumba në pjesën e shpinës dhe se u gjet i shtrirë në rrugë nga Policia – pak metra më larg një veture të braktisur.

    Motivet dhe rrethanat në të cilat ndodhi ky incident i rëndë në kryeqytet janë akoma të paqarta, teksa tashmë vendi i ngjarjes po ekzaminohet nga njësitë përkatëse policore.

    Policia në koordinim me Prokurorin e Shtetit do të ndërmarrë veprimet e nevojshme lidhur me rastin.

  • Malazezët protestojnë para Qeverisë duke kërkuar përgjegjësi për tragjedinë në Cetinje

    Malazezët protestojnë para Qeverisë duke kërkuar përgjegjësi për tragjedinë në Cetinje

    Disa qindra malazezë kanë protestuar të premten pranë ndërtesës së Qeverisë së Malit të Zi në Podgoricë, duke kërkuar përgjegjësi nga udhëheqësia politike e sistemit të sigurisë, pas vrasjes së 12 njerëzve më 1 janar në Cetinje.

    Aco Martinoviq vrau dymbëdhjetë njerëz, përfshirë dy fëmijë, dhe plagosi katër të tjerë më 1 janar në Cetinje. Disa orë më vonë, ai kreu vetëvrasje.

    I dyshuari për vrasje të shumëfishtë dhe plagosje, Aco Martinoviq, ka tentuar të bëjë vetëvrasje dhe ka ndërruar jetë gjatë transportit për në spital.

    Dy djem të moshës 8 dhe 13-vjeçare ishin në mesin e të vrarëve.

    Demonstruesit fillimisht qëndruan të heshtur për t’i nderuar të vrarët dhe të plagosurit. Ata i varën 12 trëndafila në gardhin mbrojtës metalik përreth oborrit të selisë së Qeverisë në Podgoricë, duke simbolizuar numrin e të vrarëve.

    Më vonë, duke shprehur pakënaqësinë e tyre për veprimet e autoriteteve atë mbrëmje, ata brohoritën “Ku ishut më 1 janar?”, “Ku është Daniku Danillo Sharanoviq [ministri i Brendshëm] që nuk shfaqet?”, “A e kanë fajin qytetarët?” dhe ” Vrasës”.

    “Duhet të ishit në Cetinje, jo të na ruani neve këtu”, brohoritën qytetarët, duke aluduar se Martinoviqi nuk ishte kapur as gjashtë orë pas kryerjes së vrasjeve.

    Ata kanë brohoritur edhe emrat e djemve të vrarë “Jovan” dhe “Vukan”.

    Një pjesë e turmës u përpoq ta thyente gardhin mbrojtëse në disa raste.

    “Ne kemi fëmijë dhe kemi frikë se dikush do të përsërisë diçka të ngjashme. Kë po mbroni ju, ne nuk jemi të armatosur dhe nuk kemi armë ilegale”, tha Dushan Drakiq nga Podgorica duke iu drejtuar policëve që ruanin ndërtesën e Qeverisë.

    Drakiq në këtë mënyrë iu referua pretendimeve të policisë, e cila më 1 janar njoftoi se arma me të cilën Martinoviqi kreu vrasjet ishte “pa leje”.

    Drakiq kërkoi nga autoritetet të verpojë, duke theksuar se “përndryshe kjo tragjedi do të na trokasë në derën e të gjithëve”.

    Të enjten, qytetarët në disa qytete të Malit të Zi bënë nderimet e tyre për viktimat e Cetinjës duke ndezur qirinj.

    Vrasja në Cetinje ishte e dyta e shumëfishtë në këtë qytet në dy vjetët e fundit. Në gusht të vitit 2022, Vuk Boriloviq vrau 10 njerëz dhe plagosi 6 të tjerë, para se të kryente vetëvrasje.

    Për shkak të vrasjes në Cetinje, për të dielën më 5 janar janë paralajmëruar dy protesta – në Cetinje dhe në Podgoricë, para Ministrisë së Punëve të Brendshme. /REL