ATV

Author: G.O.

  • Veriu, sfidë edhe për regjistrimin e popullsisë

    Veriu, sfidë edhe për regjistrimin e popullsisë

    Agjencia e Statistikave të Kosovës ka bërë të ditur se regjistrimi i popullsisë ndryshe nga komunat e tjera në vend, në pjesën veriore të Kosovës do të jetë sfidë, për shkak të dorëheqjes së kryetarëve të katër komunave.

    Ushtrues i detyrës së kryeshefit kryeshefi i ASK-së, Ilir Berisha derisa tregon për ecurinë e procesit të regjistrimit të popullsisë, thekson për KosovaPress se për shkak të dorëheqjes së kryetarëve të katër komunave në veri nuk janë bërë propozimet e anëtareve të komisionit me kohë, dhe kjo ka pamundësuar që të krijohen komisionet komunale të cilat sipas Ligjit duhet të jenë aktive gjashtë muaj para datës së regjistrimit.

    Kryetarët e katër komunave veriore patën dhënë dorëheqje në nëntor të vitit 2022, derisa zgjedhjet në këto komuna ishin shtyrë deri në prill të këtij viti, dhe kryetarët e rinj nuk janë betuar ende.

    “Aktualisht, ASK i ka kryer të gjitha aktivitetet, mirëpo situata në katër komunat veriore të Kosovës ka bërë që ne duhet ta amandamentojmë Ligjin për regjistrimin e popullsisë, pasi në ligj parashihet që gjashtë muaj para datës së regjistrimit të popullsisë duhet që kryetari i komunës të bëjë propozimin e anëtarëve të komisionit komunal të regjistrimit, pasi në këto katër komuna kanë dhënë dorëheqje më herët kryetaret e komunave dhe nuk janë propozimet me kohë të jemi në përputhje me ligjin për regjistrimin e popullsisë”, thotë Berisha.

    Berisha thotë se ligji shumë shpejtë do të dërgohet për amandamentim në mënyrë që të krijohen komisionet në këto katër komuna.

    “Konsiderojmë se ligji shumë shpejtë do të dërgohet për amandamentim që do t’i parasheh rastet që këta gjashtë muaj nuk vlejnë për zgjedhjet lokale, sepse në ligj parashihet që gjashtë muaj para regjistrimit nuk duhet të ketë as zgjedhje lokale dhe zgjedhje qendrore, dhe ne kishim zgjedhjet lokale në katër komunat. Tash ligji duhet ta amandamentohet që në përjashtime kryetarët e komunave ose në rastet ku ndonjë komunë e zgjedh ndonjë kryetar tjetër, do të thotë në zgjedhje tjera, atëherë mund të ketë përjashtime dhe do të amandamantohet që të jemi në përputhje me ligjin që të krijohen komisionet komunale edhe në këto katër komuna të Kosovës të cilat ende nuk i kanë krijuar. Ndryshe, komunat tjera kryetarët i komunave i kanë propozuar komisionet, dhe kryesuesi i komisionit qendror me vendim i ka themeluar të gjitha komisionet për regjistrimin e popullsisë”, thotë mes tjerash Berisha.

    Procesi i regjistrimit të popullsisë parashihet të nis më 1 shtator të këtij viti i cili do të zgjasë deri më 16 tetor.

  • Atletja spanjolle u vetëizolua në një shpellë për 500 ditë

    Atletja spanjolle u vetëizolua në një shpellë për 500 ditë

    Të jetuarit për një vit e gjysmë vetëm në një shpellë, mund të duket si një makth për shumë njerëz.

    Por atletja spanjolle Beatriz Flamini doli e buzëqeshur nga aty, dhe tha se mendonte se kishte pasur më shumë kohë për të përfunduar librin e saj.

    Ajo ishte privuar nga çdo kontakt me botën e jashtme gjatë eksperimentit të saj mbresëlënës në lidhje me qëndrueshmërinë njerëzore.

    Për 500 ditë dokumentoi përvojat e saj, që t’i ndihmojë shkencëtarët të kuptojnë efektet e izolimit ekstrem, transmeton atvlive.tv.

    Një nga gjërat e para që u bë e dukshme më 12 prill 2023 kur ajo doli nga shpella, ishte se sa fluide është koha.

    Ajo formëson më shumë nga tiparet e personalitetit vetjak dhe njerëzit përreth jush sesa nga një orë që kalon.

    Kur bisedonte me gazetarët për përvojat e saj, Flamini shpjegoi se e humbi shumë shpejt ndjenjën e kohës.

    Ajo ishte aq e madhe, saqë kur ekipi i saj mbështetës shkoi për ta marrë, Beatriz u befasua kur i thanë se kishte mbaruar koha e eksperimentit.

    Ajo vetë besonte se kishte qenë në shpellë për 160-170 ditë.

    Po pse e humbi ndjenjën e kohës? Veprimet, emocionet tona dhe ndryshimet në mjedisin përreth nesh mund të kenë efekte të fuqishme tek mënyra sesi e përpunojnë kohën mendjet tona.

    Për shumicën e njerëzve, lindja dhe perëndimi i diellit shënojnë kalimin e ditëve, dhe rutinat e punës dhe ato sociale shënojnë kalimin e orëve.

    Në errësirën e një shpelle nëntokësore, pa shoqërinë e të tjerëve, zhduken shumë sinjale të kalimit të kohës.

    Pra, për monitorimin e kalimit të kohës, Flamini mund të jetë bërë më e varur nga proceset psikologjike.

    Një nga mënyrat sesi ne mbajmë gjurmët e kalimit të kohës është kujtesa.

    Nëse nuk e dimë për sa kohë kemi bërë diçka, përdorim numrin e kujtimeve të formuara gjatë ngjarjes si një indeks të sasisë së kohës që ka kaluar.

    Sa më shumë kujtime të krijojmë në një ngjarje apo epokë, aq më gjatë e perceptojmë se ka zgjatur ajo.

    Zakonisht ditët dhe javët më të ngarkuara, të mbushura me shumë ngjarje të reja dhe emocionuese, mbahen mend si më të gjata sesa ato më monotone ku nuk ndodh asgjë e rëndësishme.

    Për Flaminin, mungesa e ndërveprimit social, e kombinuar me mungesën e informacionit për familjen dhe çështjet aktuale, mund ta ketë ulur ndjeshëm numrin e kujtimeve që ajo formoi gjatë izolimit të saj.

    Vetë Flamini deklaroi pas daljes nga shpella: ”Mua më ka ngecur ora më 21 nëntor 2021. Nuk di asgjë se çfarë ka ndodhur më pas në botë”. Humbja e ndjenjës së kohës mund të pasqyrojë gjithashtu reduktimin e rëndësisë që ka koha në jetën brenda shpellave.

    Në botën e jashtme, ngarkesa e jetës moderne dhe presioni social për të shmangur humbjen e kohës, nënkuptojnë se shumë prej nesh jetojnë në një gjendje të vazhdueshme të stresit ndaj kohës.

    Por Flamini nuk është e para që përjeton një ndryshim në përvojën e saj të kohës, pas një ndryshimi të tillë mjedisor. Përvoja të ngjashme u raportuan nga shkencëtari francez Mishel Sifre gjatë ekspeditave të tij në shpella nga 2-6 muaj në vitet 1960-1970.

    Një humbje e ndjenjës së kohës është raportuar vazhdimisht nga të rriturit dhe fëmijët që kaluan periudha të gjata të izolimit në bunkerë bërthamorë në kulmin e Luftës së Ftohtë.

    Gjithashtu, raportohet shpesh nga njerëz që vuajnë dënime me burgim dhe u përjetua gjerësisht nga publiku i gjerë gjatë bllokimeve të COVID-19.

    Shpellat, bunkerët bërthamorë, burgjet dhe pandemitë globale ndajnë dy karakteristika të përbashkëta, që duket se krijojnë një ndjenjë të ndryshuar të kohës.

    Ato na izolojnë nga bota e gjerë dhe përfshijnë hapësira të mbyllura.

    Megjithatë, Flamini jetoi me një kalendar bosh që shtrihej në të ardhmen e saj.

    Aftësia e Flamini për të lënë kohën të rrjedhë, mund të jetë rritur nga dëshira e saj e fortë për të arritur qëllimin e saj të qëndrimit 500-ditor në shpellë.

    Tekefundit, ajo vendosi vetë të hynte në shpellë dhe mund të largohej nëse donte.

    Por për njerëzit që mbyllen diku kundër vullnetit të tyre, koha mund të bëhet vetë një burg.

    Të burgosurit e luftës dhe njerëzit që vuajnë dënimet me burg, raportojnë shpeshherë se monitorimi i kalimit të kohës mund të shndërrohet në një fiksim.

    Duket që ne njerëzit jemi në gjendje ta lëmë vërtet kohën të rrjedhë vetëm kur e kemi nën kontroll.

    Liria e Flaminit mund të bëjë që braktisja e civilizimit për një shpellë të duket si një perspektivë tërheqëse./atvlive.tv/

    Për më shumë ndiqni videon e mëposhtme:

  • Hajdari: Qeveria po punon që të rinjve t’u krijohen kushte në Kosovë, inovacioni është e ardhmja

    Hajdari: Qeveria po punon që të rinjve t’u krijohen kushte në Kosovë, inovacioni është e ardhmja

    Ministria e Industrisë, Ndërmarrësisë dhe Tregtisë ka mbajtur konferencën “Zhvillimi i ekosistemit  të bizneseve fillestare (start-up) dhe inovacionit”, raporton Ekonomia Online.

    Me këtë rast ministrja Rozeta Hajdari tha se promovimi i bizneseve të reja dhe inovacionit mbeten qëllim i Qeverisë e objektiv i Ministrisë që udhëheq.

    Sipas saj, këtë çështje ekzekutivi e ka marrë me seriozitet në mënyrë që të rinjëve t’u krijohen kushte në vend e mos të kërkojnë në vendet tjera kushte më të mira për të jetuar e punuar.

    Ajo madje ka thënë se mbështetja për të rinjtë që merren me teknologji do të vazhdojë, duke e quajtur këtë sektor bazë për zhvillim.

    Madje shtoi se edhe buxheti është i koncentruar në këtë sektor me potencial.

    “Start-up janë baza e zhvillimit, duke marrë për bazë numrin e madh e të rinjve. Qëllimi i Qeverisë e objektivi i Ministrisë mbetet promovimi i bizneseve dhe inovacionit. Po punohet në këtë drejtim dhe Kosova e ka marrë me seriozitet këtë, me qëllim të përfitimit të të rinjve. Në mënyrë që të rinjtë të qëndrojnë në Kosovë e mos të kërkojmë vende më të mira jashtë për të jetuar e punuar”.

    “Kosova në Ballkan është e para sa i përket sundimit të ligjit. Inovacioni është potencë për zhvillim edhe për studentët. Jam e lumtur që të rinjtë po studiojnë teknologji dhe kjo është bazë për zhvillim ekonomik të vendit. Qeveria e Kosovës dhe Ministria do të vazhdojë të përkrah të rinjtë që merren me teknologji dhe inovacion. Në Prizren ekziston Qendra e TIK-ut që u mundëson të rinjve shumë përparësi”.

    “Buxheti i Kosovës është i koncentruar që të mbështes teknologjinë dhe inovacionin. Na duhet edhe ekspertizë që të dimë se cila projekte kërkojmë më shumë mbështetje. Edhe Komisioni Evropian ka shumë projekt që mbështet në këtë aspekt, prandaj duhet që të shihet edhe kjo mundësi. Do të kemi edhe ligji që e rregullon këtë aspekt”.

    Ambasadori i Finlandës në Kosovë, Matti Nissinen, u shpreh i lumtur që në Kosovë ka shumë ekspertë të teknologjisë madje edhe kompani të specializuar në këtë sektor.

    Ai siguroi mbështetjen e shtetit të tij, duke shtuar se ata kanë bërë zhvillim të shpejt viteve të fundit, raporton EO.

    “Në këtë sektorë ka shumë ekspertë dhe kjo na bënë të lumtur. Gjithashtu ka edhe kompani të specializuara. Dua të falënderojë ministren për mbështetjen në këtë drejtim. Një nga prioritet këtu për të investuar është se rinia këtu është e ardhmja dhe kjo është potencial dhe ne do të bashkëpunojmë më ju shumë ngushtë”.

    “Jam fascinuar me dixhtalizimin këtu. Ne mund të jemi partner shumë i mirë që mund të ndihmojnë në këtë sektorë. Kosova qëndron shumë mirë në Ballkan sa i përket studentëve të teknologjisë”.

    Vjollca Çavolli drejtoreshë ekzekutive e “Kosovo ICT Association”, tha se para 15 vjetësh kishin filluar që të merren me këtë fushë, por asnjëherë nuk e ka menduar se do të kenë këtë sukses.

    Ajo madje u shpreh e gëzuar që vajzat po prijnë sa i përket studimet në teknologji.

    “Kemi filluar para 15 vitesh me një ëndërr të vogël që të bëjmë diçka, nuk e kemi menduar se do të mbërrijmë që shumë kompani të ekspertojnë produkte e tyre jashtë vendit dhe numri po rritet çdo ditë. Madje po rrite edhe numri i vajzave që po studiojnë teknologjinë, kjo edhe e kalon numrin e djemve”.

  • Aplikoi për kredi me dokumente të falsifikuara, arrestohet i dyshuari në Fushë-Kosovë

    Aplikoi për kredi me dokumente të falsifikuara, arrestohet i dyshuari në Fushë-Kosovë

    Policia e Kosovës ka njoftuar se ka arrestuar një person në Fushë Kosovë, pasi që i njëjti dyshohet se ka falsifikuar disa dokumente dhe më pas ka aplikuar për marrjen e një kredie.

    Me vendimin e prokurorit i dyshuari është dërguar në mbajtje.

    “Më datë 15.05.2023 , është arrestuar i dyshuari mashkull kosovar, pasi që i njëjti kishte aplikuar për marrjen e kredisë në një bankë me dokumente të falsifikuara. Me vendim të prokurorit pas intervistimit, i dyshuari është dërguar në mbajtje”, thuhet në raportin e Policisë.

  • Vidhen afro 6 mijë euro në Qendrën e Regjistrimit Civil në Podujevë

    Vidhen afro 6 mijë euro në Qendrën e Regjistrimit Civil në Podujevë

    Një vjedhje e rëndë ka ndodhur në Qendrën e Regjistrimit Civil në Podujevë, ku persona të panjohur kanë marrë nga posta afro 6 mijë euro.

    Po ashtu, gjatë vjedhjes kanë marrë edhe mbushje telefonit në vlerë rreth 200 euro.

    “Rr. Sali Çitaku, Podujevë 12/15.05.2023-NN. Është raportuar se në Qendrën e Regjistrimit Civil, persona të panjohur kanë depërtuar me forcë ku kanë hapur kasafortën e filialit të postës dhe prej aty kanë vjedhur 5853.60€ para të gatshme, mbushje të telefonit në vlerë rreth 200€ dhe pulla postare në vlerë rreth 100€, si dhe dy DVR”, thuhet në raportin e Policisë.

    Deri tani nuk raportohet për të arrestuar, rasti është duke u hetuar.

  • BE-ja kërkon themelimin e Asociacionit

    BE-ja kërkon themelimin e Asociacionit

    Derisa në Bruksel po mbahej takimi midis kryenegociatorëve, ambasadori i BE-së në Kosovë, Tomas Szunyog, kërkoi nga Kosova dhe Serbia t’i mbahen zotimeve për zbatimin e marrëveshjes së Ohrit ku bënë pjesë edhe themelimi i Asociacionit.

    “Kosova është zotuar që të filloj procesin e themelimit të Asoaciacionit. Serbia gjithashtu duhet të filloj me implemtimin e detyrimeve të veta. Ne presim se nuk do ta kundërshtoj Kosovë në anëtarësim në organizata ndërkombëtare dhe t’i njeh dokumentet. Pas marrëveshjes së Ohrit fokusi është në zbatimin e saj. Palët duhet të zbatojnë dispozitat nëse kanë qëllim që të anëtaresohen në BE. Mos zbatimi i marrëveshjes do të ketë pasoja”.

    Për Ambasadorin e Francës, Oliver Guerot, implementimi i marrëveshjes së Ohrti është në interes për Kosovën dhe Serbinë. Ai tha se themelimi i Asociacionit është në interes për serbët e Kosovë.

    “Zbatimi i marrëveshjes së Ohrit është një mundësi e mirë mos e humbisni. Është në interes të Kosovës dhe të Serbisë. Themelimi i Asociacionit është në interes jo vetëm për serbët, por për të gjithë Kosovën. Kemi elemente pozitive për të gjithë në marrëveshjen e Ohrti. Mos të fokusohemi se kush po e shkelë marrëveshjen sepse BE-ja nga afër po e përcjellë zbatimin e saj. Koosva duhet të angazhohet në formë konkrete në themelimin e Asociacionit”.

    Ambasadorët e vendeve të BE-së e shohin terrenin e vështirë për normalizim të raporteve midis Kosovës dhe Serbisë, derisa u tha se ka retorikë nga palët që çon në ngritjen e tensioneve. Ambasarori i Suedisë, Jonas Westerlund, kërkoi nga palët që të mos e akuzojnë njëra tjetrën dhe të krijojnë dialog në mirëbesim.

    “Të dyja palët duhet të kalojnë më pak kohë duke akuzuar njëra tjetrën që ta lëjnë Brukselin të merret me pjesën e mos implementimin e marrëveshjes. T’i japim kompromis arritjes së rezultateve”.

    Për përfaqësuesit e pushtetit Serbia është fajtore për nxitjen e tensioneve në proces të dialogut si shkelëse e marrëveshjes së Ohrit.

    Sekretari i përgjithshëm i VV-së Alim Rama, duke iu përgjigjur edhe përfaqësuesve ndërkombëtarë për themelimin e Asociacionit, tha se draft statuti i prezantuar nga ekipi menaxhues është i papranishëm.

    “ Pika e shtatë e marrëveshjes flet për vetmanaxhim të komunitetit serb…statuti që u prezantua në mbledhjen e fundit në Bruksel nuk ka pasur në asnjë nen që përmendet republika serbe….aty po flitet për një entitet që nuk ka të bëjë me rendin kushtetues në Kosovë…”

    Nënkryetari i LDK-së, Lutfi Haziri, tha se duhet të themelohet Asociacioni. Kritikoi Qeverinë për mos qartësi të themelimit të Asociacionit.

    “Me ni nuse dy dhëndur nuk mund ti zëdhë. Përderisa Qeveria nuk del me një qëndrim deputetet e shumicës dalim me qëndrim kundërshtues dhe kjo shkakton amulli tek qytetarët…”

    Përfaqësuesi i Iniciativës qytetare serbe, Aleksandar Arsenijevic, kërkoi sa më shpejtë të themelohet Asociacioni. Pati pretendime edhe sa i përket qasjes agresive të Policisë së Kosovës në veri të vendit

    “Qytetarët e keqtrajtuar nga ana e Policisë shkojnë të raportojnë në Inspektorat Policor të Kosovës, por nuk kanë besim sepse nuk shohin rezultate në terren se nuk ka sanksione ndaj Policëve..”

    Ambasadorët e vendeve të BE-së pjesëmarrës në tryezë i bënë thirrje Qeverisë që të mos marrë vendime të njëanshme për hapjen e urës së Ibrit. Sipas tyre, kjo cështje duhet të diskutohet në proces të dialogut.

  • Humb jetën 21-vjeçarja në Shtime, ngufatet nga ushqimi

    Humb jetën 21-vjeçarja në Shtime, ngufatet nga ushqimi

    Një 21-vjeçare ka humbur jetën ditën e hënë në Shtime, si pasojë e ngufatjes me ushqim.

    Zëdhënësi i Policisë së Kosovës për Rajonin e Ferizajt, Kanun Veseli, konfirmoi për Telegrafin se rasti ka ndodhur në “Shtëpia e fëmijëve”, rreth orës 19:30.

    “Më datën 15.05.2023 rreth orës 19:30 , policia e stacionit në Shtime ka pranuar një informacion se një person D.S ( F/K) e moshës 21 vjeçare nga ‘Shtëpia e fëmijëve’ në Shtime, për ndihmë mjekësore fillimisht është dërguar në Qendrën e Mjekësisë Familjare në Shtime dhe më pas me autoambulancë është dërguar në Qendrën Emergjente në Ferizaj, ku nga mjekët është konfirmuar vdekja e saj, dyshohet ngufatje nga ushqimi”, tha ai.

    Tutje, Veseli shtoi se, hetuesit dhe krimteknikët rajonal kanë dalë në vendin e ngjarjes dhe nën autorizim të prokurorit kujdestar i kanë nisur hetimet.

    “Me vendim të prokurorit kujdestar trupi i pajetë është dërguar në Institutin e Mjekësisë Ligjore në Prishtinë për obduksion”, theksoi ai.

    Veseli bëri të ditur se rasti është cilësuar “Hetim mbi vdekjen”.

  • ​24 vjet nga zhdukja e Ukshin Hotit

    ​24 vjet nga zhdukja e Ukshin Hotit

    Më 16 maj të vitit 1999 në rrethana ende të pandriçuara është zhdukur Ukshin Hoti.

    Veprimtari i mirënjohur i Lëvizjes Kombëtare, profesori Ukshin Hoti u lind më 17 qershor të vitit 1943 në fshatin Krushë të Madhe të Rahovecit. Ishte profesor, shkrimtar, filozof, intelektual, atdhetar dhe veprimtar i shquar i çështjes kombëtare gjatë viteve 1981-1999.

    Ukshin Hoti ka qenë edhe ligjërues ne disa universitete të Amerikës ku dhe kishte studiuar dhe diplomuar.

    Për aktivitetin e tij atdhetar ishte arrestuar disa herë nga regjimi serb i Titos dhe i Milosheviqit.

    Për herë të fundit ishte arrestuar në vitin 1994 nga policia serbe me akuzën e ushtrimit të veprimtarisë armiqësore kundër Jugosllavisë dhe për pjesëmarrjen e tij në lëvizjen për Republikën e Kosovës, me ç’ rast ishte dënuar 5 vjet burg.

    Më 16 maj të vitit 1999 pas lirimit dhe pas daljes nga qelia e burgut të Dubravës, zhduket nga polica serbe pa lënë gjurmë.

    Shokët e burgut, ata që kanë shpëtuar nga masakra e Dubravës, disa ditë më vonë, kanë treguar se Ukshini ishte liruar nga burgu më 16 maj, ditën e diel, ditë që nuk praktikohej lirimi i të burgosurve.

    Prej asaj kohe e deri tani, veprimtari i madh i çështjes kombëtare shqiptare, magjistri, filozofi, shkrimtari, publicisti, atdhetari i përkushtuar, Ukshin Hoti edhe sot e kësaj dite konsiderohet ende i zhdukur.

  • Formacionet e mundshme të betejës mes Interit dhe Milanit

    Formacionet e mundshme të betejës mes Interit dhe Milanit

    Në stadiumin “Giuseppe Meazza” me fillim nga ora 21:00 sonte do të zhvillohet ballafaqimi vendimtar ndërmjet Interit dhe Milanit.

    Dy rivalët lokal të qytetit modës po kërkojnë kualifikimin në finalen e madhe të kësaj gare që do të zhvillohet më 10 qershor në Stamboll të Turqisë.

    Skuadra e Simone Inzaghit hyn në ndeshjen e sotme me epërsinë e dy golave epërsi nga ndeshje e parë e fituar me golat e Edin Dzekos dhe Henrik Mkhtaryan, raporton KosovaPress.

    Nga ana tjetër, te Milani rikthehet Rafael Leao i cili mungoi në ndeshjen e parë për shkak të lëndimit dhe pritet q ëtë startojë nga minuta e parë.

    Këto janë formacionet e mundshme të kësaj sfide që nis nga ora 21:00.

    INTER (3-5-2): Onana; Darmian, i papjekur, Shkopinj; Dumfries, Barella, Calhanoglu, Mkhitaryan, Dimarco; Lautaro Martinez, Dzeko

    MILAN (4-2-3-1): Maignan; Kalabria, Thiaë, Tomori, Theo; Tonali, Kruniç; Saelemaekers, Brahim Diaz, Rafael Leao; Giroud.

  • Për herë të parë, laboratori krijoi energji të ngjashme me atë të diellit

    Për herë të parë, laboratori krijoi energji të ngjashme me atë të diellit

    Pas shumë brezash përpjekje për të prodhuar fuqinë e një ylli në Tokë, një ndezje e suksesshme e shkrirjes bërthamore ndodhi në mes të një nate dhjetori dhe përfundoi në 20 miliarda të sekondës.

    Ky është një rezultat 100 miliardë herë më i shkurtër se fluturimi i parë i Vëllezërit Wright, 12 sekonda, por një moment i ndritshëm që mund të ketë implikime edhe më të mëdha për njerëzimin.

    “Potenciali është kaq i madh për energji të pastër, të bollshme, të pakufishme dhe të përballueshme. Do të jetë e vështirë. Nuk do të jetë e lehtë. Por ia vlen ta bësh”, tha shkencëtarja Tammy Ma për CNN.

    Zyra e saj është gjigante e përbërë me laserë dhe ka madhësinë e tre fushave të futbollit në një laborator prej 7000 hektarësh në Livermore.

    Përgjatë tavaneve të bardha të larta, ka milje tubash katrorë që mbajnë 192 nga laserët më energjikë në botë, të gjithë duke u drejtuar drejt një dhome të rrumbullakët në qendër.

    Mesi i kësaj dhome bëhet vendi më i nxehtë në sistemin diellor sa herë që ata kryejnë një eksperiment të shkrirjes dhe është i mbuluar me makineri të mjaftueshme shkëlqyese.

    Studimet dhe provat e armëve bërthamore kanë bërë të mundur që programi të financohet.

    Për herë të parë që nga hapja e terrenit në 1997, Fabrika Kombëtare e Ndezjes më në fund përmbushi misionin e saj.

    Në dhjetor, 192 nga laserët më energjikë në botë ngrohën një topth të vogël atomesh hidrogjeni që me një forcë të madhe, ata u shkrinë së bashku për të krijuar helium dhe energji të tepërt.

    Pak më shumë se 2 megaxhaule energji që hynin në dhomën e synuar u bënë 3.15 megaxhaule që dilnin, një fitim modest prej rreth 50%, por i mjaftueshëm për të bërë histori dhe për t’i lejuar shkencëtarët ta quajnë eksperimentin një sukses të vërtetë.

    Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë Atomike nuk pret që energjia elektrike nga shkrirja të prodhohet deri në gjysmën e dytë të shekullit, dhe sado e vështirë të jetë të kontrollosh plazmën e nxehtë nga dielli, po aq e vështirë ka qenë edhe të kontrollosh koston e prodhimit të saj.

    “Për momentin, ne po shpenzojmë një sasi të madhe kohe dhe parash për çdo eksperiment që bëjmë,” tha bashkëdrejtori i Qendrës për Studime të Fusionit Inercial në Kolegjin Imperial në Londër.

    Pas atij eksperimenti janë bërë edhe pesë përpjekje të tjera për ta përsëritur atë por kanë dështuar të gjitha./atvlive.tv/

    Për më shumë ndiqni videon e mëposhtme: