Author: ATVLive

Në një banesë në Prishtinë, aktorë homoseksualë qeshin dhe bërtasin gjatë ushtrimeve për një shfaqje që shpreh satirë rreth politikanëve homofobë dhe për t’i mbrojtur të drejtat e barabarta për komunitetin LGBT në Kosovë, që mund të bëhet së shpejti shteti i parë me shumicë myslimane që i lejon martesat e gjinisë së njëjtë.

Shfaqja pritet të realizohet gjatë “Javës së Krenarisë” në qershor, por gjithashtu mund të bjerë në kohën e votimit të një kodi të ri civil në Kuvend, me të cilin do të legalizoheshin unionet civile mes personave me gjini të njëjtë. Nuk është e qartë saktësisht se kur do të votohet kodi i ri civil, por kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, muajin e kaluar tha se një gjë e tillë do të ndodhë shpejt, raporton agjencia “Reuters”.

Mirataimi i kodit, edhe pse ende i paqartë, do të ishte shtytje e madhe për të drejtat e homoseksualëve në vendin konservator ballkanik, edhe pse shumë anëtarë të këtij komuniteti kanë frikë se një lëvizje e tillë nuk do t’i ndryshojë qëndrimet e rrënjosura.

Gjatë ushtrimeve, regjisorja homoseksuale e shfaqjes, Arlinda Morina, tha se do të martohej me partneren e saj, nëse miratohet ligji, por nuk pret që të bëhet papritmas e pranuar në shoqëri.

“Kjo do të bëjë një zhurmë të madhe dhe do t’i japë një dridhje të vogël vendit, por nuk besoj se do ta ndryshojë shumë mënyrën se si ne trajtohemi” – i tha ajo agjencisë “Reuters”.

“Çfarë do të mund të ndryshonte martesa, kur ende je e pështyrë dhe e fyer në rrugë” – pyeti Morina.

Përderisa shumica e vendeve të Evropës Perëndimore kanë lëvizur drejt barazisë në martesë, të drejtat janë të kufizuara në një pjesë të madhe të lindjes dhe jugut të Evropës.

Në Kosovë, në mesin e kundërshtarëve është Duda Balje, deputete dhe kryetare e Komisionit Parlamentar për të Drejta të Njeriut.

“Ne nuk duam presion nga një komunitet i vogël për ta shkelur atë që shumica e mendon” – i tha ajo agjencisë “Reuters”.

Qeveria e Kosovës nuk iu përgjigj pyetjes se kur pret që kodi i ri civil të votohet në Kuvend.

Një deputet i partisë në pushtet i tha agjencisë “Reuters” në kushte anonimiteti se Kurti po mundohet që ta bindë opozitën për ta votuar kodin e ri civil, si dhe marrëveshje për energjinë e infrastrukturën, duke i ofruar si këmbim shpallje të zgjedhjeve të parakohshme.

Zgjedhjet e reja parashihen për shkurtin e vitit 2025, sipas afatit të rregullt.

Kodi i ri civil do t’u lejonte çifteve me gjini të njëjtë që të regjistrojnë unione civile, por kërkon miratim të një ligji tjetër për t’i rregulluar martesat mes homoseksualëve.

Për Blert Morinën, që e udhëheq organizatën CEL për mbrojtjen e komunitet LGBT në Kosovë, kodi i ri civil duhet të zgjidhë gjithçka përnjëherë.

“Shteti na konsideron ne si qytetarë të klasës së dytë” – tha Morina, transgjinor. Sipas Morinës, diskutimet për ligjin e ri “na kanë ekspozuar ndaj urrejtjes”.

Lufta në Gazë ka rikthyer vëmendjen te zgjidhja me dy shtete për konfliktin izraelito-palestinez, që nga shumë shtete shihet si rrugë drejt paqes, edhe pse procesi i negociatave për këtë çështje ka ngecur tash e një dekadë.

Më shumë se shtatë muaj që nga nisja e luftës më vdekjeprurëse mes izraelitëve dhe palestinezëve, Shtetet e Bashkuara kanë thënë se nuk ka mënyrë për t’i zgjidhur çështjet e sigurisë së Izraelit dhe sfidat e rindërtimit të Gazës, pa bërë hapa drejt një shteti palestinez.

Më 22 maj, Irlanda, Spanja dhe Norvegjia njoftuan se do ta njohin shtetin palestinez për të ndihmuar në dhënien fund të luftës, për t’i liruar pengjet dhe për t’i ringjallur bisedimet e paqes. Këto tri shtete thanë se shpresojnë që edhe shtetet e tjera perëndimore do ta ndjekin shembullin e tyre.

Autoriteti Palestinez, që ka pushtet të kufizuar në Bregun Perëndimor të pushtuar nga Izraeli, mirëpriti vendimin e tri shteteve evropiane. Ndërkaq, Izraeli tërhoqi ambasadorët e tij në shenjë proteste, duke thënë se lëvizje të tilla mund të rrezikojnë sovranitetin dhe sigurinë e tij.

Kryeministri izraelit, Benjamin Netanyahu, tha se ai nuk do të bëjë kompromis për kontrollin e plotë të sigurisë izraelite në perëndim të Jordanisë dhe kjo, sipas tij, është kundërshtim me një shtet sovran palestinez. Për Netanyahun, një shtet palestinez do të paraqiste “rrezik ekzistencial” për Izraelin.

Për një kohë të gjatë është penguar zgjidhja me dy shtete, e cila parasheh shtetin izraelit dhe atë palestinez përkrah njëri-tjetrit.

Këtu përfshihen vendbanimet hebreje në tokat e pushtuara, që palestinezët kërkojnë të jenë pjesë e shtetit të tyre në të ardhmen, dhe ka qëndrime për të cilat nuk ka kompromis për çështjet kyçe, përfshirë kufijtë, për fatin e refugjatëve palestinezë dhe statusin e Jerusalemit, një qytet antik, i shenjtë për të dyja palët.

Ku e ka origjinën zgjidhja me dy shtete?

Konflikti ndodhi në Palestinën që sundohej nga britanikët, mes arabëve dhe hebrenjve të cilët kishin migruar në atë zonë, duke kërkuar një shtëpi për kombin e tyre pasi ikën nga përndjekja në Evropë dhe duke u thirrur në lidhjet biblike me këtë tokë.

Më 1947, Kombet e Bashkuara u pajtuan për planin për ndarjen e Palestinës në shtete arabe dhe hebreje, me një sundim ndërkombëtar mbi Jerusalemin. Liderët hebre e pranuan planin, që u dha atyre 56 për qind të tokës. Liga Arabe e refuzoi.

Shteti i Izraelit u shpall më 14 maj 1948. Një ditë më vonë, pesë shtete arabe e sulmuan. Lufta përfundoi me Izraelin që mori nën kontroll 77 për qind të territorit.

Afër 700.000 palestinezë u zhvendosën apo u dëbuan nga shtëpitë e tyre. Ata përfunduan në Jordani, Liban, Siri, por edhe në Rripin e Gazës, Bregun Perëndimor dhe Jerusalemin Lindor.

Në luftën e vitit 1967, Izraeli pushtoi Bregun Perëndimor, përfshirë Jerusalemin Lindor nga Jordania dhe Gazën nga Egjipti, duke siguruar kontrollin e të gjitha territoreve nga Mesdheu deri në Luginën e Jordanisë.

Palestinezët mbetën pa shtet dhe shumica e tyre jetojnë nën pushtimin izraelit apo si refugjatë në shtetet fqinje. Disa – kryesisht pasardhësit e palestinezëve që qëndruan në Izrael pas krijimit të këtij shteti – kanë shtetësi izraelite.

A ka qenë ndonjëherë afër arritja e një marrëveshjeje?

Zgjidhja me dy shtete ishte thelbi i procesit të paqes i mbështetur nga Shtetet e Bashkuara, që nisi nga Marrëveshja e Oslos në vitin 1993, e cila u nënshkrua nga Yasser Arafat nga Organizata për Çlirimin e Palestinës (PLO) dhe kryeministri izraelit, Yitzhak Rabin.

Kjo marrëveshje bëri që PLO-ja të njihte të drejtën e Izraelit për të ekzistuar dhe të hiqte dorë nga dhuna. Pakti po ashtu mundësoi krijimin e Autoritetit Palestinez. Palestinezët shpresonin se ky do të ishte një hap drejt shtetit të pavarur të tyre, me kryeqytet Jerusalemin Lindor.

Por, procesi u refuzua nga të dyja palët.

Hamasi – grupi palestinez i shpallur organizatë terroriste nga SHBA-ja dhe Bashkimi Evropian – ka kryer sulme vetëvrasëse që kanë vrarë shumë izraelitë dhe më 2007, ky grup mori nën kontroll Gazën nga Autoriteti Palestinez pas një lufte të shkurtër civile. Karta e Hamasit, e vitit 1988, avokon për shkatërrimin e Izraelit edhe pse vitet e fundit ky grup ka thënë se do të pranojë një shtet palestinez me kufijtë e vitit 1967. Izraeli ka deklaruar se ky ndryshim i qëndrimit të Hamasit është mashtrim.

Në vitin 2000, presidenti i atëhershëm amerikan Bill Clinton, kishte mbledhur në Kampin David Arafatin dhe kryeministrin e asaj kohe të Izraelit, Ehud Barak, për të arritur një marrëveshje. Por, përpjekja e Clintonit dështoi.

Fati i Jerusalemit, që Izraeli e konsideron kryeqytetin e tij “të përjetshëm dhe të pandashëm”, është pengesa kryesore.

Konflikti u përshkallëzua me Intifadën (kryengritjen) e dytë palestineze më 2000-2005. Administratat amerikane kanë tentuar të ringjallin procesin e paqes, por pa sukses. Përpjekja e fundit dështoi në vitin 2014.

Si do të mund të dukej një shtet palestinez?

Avokuesit e zgjidhjes me dy shtete kanë paraparë një Palestinë në Rripin e Gazës dhe Bregun Perëndimor, të lidhur me një korridor që kalon përmes Izraelit.

Dy dekada më vonë, detajet se si do të mund të funksiononte një zgjidhje e tillë u prezantuan në një plan nga ish-negociatorët izraelitë dhe palestinezë.

E njohur si Marrëveshja e Gjenevës, parimet e këtij plani përfshijnë njohjen e lagjeve hebreje të Jerusalemit si kryeqytet izraelit, dhe njohjen e lagjeve arabe si kryeqytet palestinez. Po ashtu, aty përfshihet edhe çmilitarizimi i shtetit palestinez.

Izraeli do të aneksonte vendbanime të mëdha dhe do të dorëzonte kontrollin e tokave të tjera në një shkëmbim territoresh, si dhe do të zhvendoste jashtë territorit sovran palestinez kolonët hebrenj.

Sa të mëdha janë pengesat?

Pengesat janë rritur me kalimin e kohës.

Përderisa Izraeli tërhoqi kolonët dhe ushtarët nga Gaza më 2005, vendbanimet izraelite u zgjeruan në Bregun Perëndimor dhe Jerusalemin Lindor. Popullsia në këto vendbanime u rrit nga 250.000 sa ishin më 1993 në 695.000 tri dekada më vonë, sipas organizatës izraelite, Paqe Tani. Palestinezët kanë thënë se kjo minon bazën e një shteti të qëndrueshëm.

Gjatë Intifadës së dytë, Izraeli po ashtu ndërtoi atë që e ka përshkruar si barrierë për të ndalur sulmet palestineze. Palestinezët e quajnë vjedhje të tokës.

Autoriteti Palestinez i udhëhequr nga Mahmoud Abbas administron pjesë të tokës në Bregun Perëndimor, që janë të rrethuar nga një zonë e kontrollit izraelit që përbën 60 për qind të territorit, përfshirë kufirin jordanez dhe vendbanimet – kushte të përcaktuara në Marrëveshjen e Oslos.

Situata është ndërlikuar edhe më shumë nga politikat e brendshme. Qeveria e Netanyahut është ekzekutivi më i djathtë në historinë e Izraelit dhe përfshin nacionalistët fetarë, të cilët kanë mbështetjen e kolonëve. Vitin e kaluar, ministri i Financave, Bezalel Smotrich, tha se nuk ka popull palestinez.

Hamasi fitoi zgjedhjet në vitin 2006 dhe një vit më vonë dëboi nga Gaza forcat besnike ndaj Hamasit, duke fragmentuar edhe më shumë palestinezët.

A ka një rrugë përpara?

Çështja e parë dhe më e menjëhershme ka të bëjë me fatin e Gazës.

Izraeli synon të shfarosë Hamasin dhe ka thënë se nuk do të pajtohet me asnjë marrëveshje që e lë grupin në pushtet në Gazë. Netayahu ka thënë se Gaza duhet të çmilitarizohet dhe të jetë nën kontrollin e plotë të sigurisë të Izraelit.

Ai ka thënë se nuk dëshiron që Izraeli të qeverisë me Gazën apo të rivendosë vendbanime atje.

Hamasi ka thënë se pret që të mbijetojë, duke theksuar se çdo marrëveshje për Gazën, që e përjashton grupin, është iluzion.

(Marrë nga Radio Evropa e Lirë)

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti po qëndron në Mbretërinë e Bashkuar, ku po merr pjesë në Konferencën e Mbrojtjes në Londër. Nga atje, shefi i Qeverisë së Kosovës ka deklaruar se armatimi i madh i Serbisë, tregon që ajo po synon eskalimin e situatës.

“Kryeministri i Republikës së Kosovës, Albin Kurti, hapi konferencën duke nënvizuar kërcënimin e Rusisë dhe Serbisë. Ai tha se “armatimi i madh” i Serbisë është një tregues se ajo “synon përshkallëzim”.” – thuhet në një postim të organizatorëve të konferencës.

Tutje, Kurti është shprehur se Kosova po bashkëpunon në çdo sferë me partnerët e saj, ndërsa Serbia me Rusinë, Kinën e Iranin.

“Derisa Republika jonë bashkëpunon në çdo sferë me partnerët e saj, si SHBA, Mbretërinë e Bashkuar dhe BE-në, Serbia intensifikon bashkëpunimin e saj me Rusinë, Kinën dhe Iranin.” – ka thënë tutje Kurti.

Ai ka përmendur raportin e publikuar nga Instituti Ndërkombëtar Republikan, ku tregohet se 87 për qind e kosovarëve, mbështesin politikën pro BE-së dhe pro perëndimit.“Demokracia ka nevojë për siguri dhe siguri në mënyrë që të lulëzojë. Sipas një studimi të kryer nga Instituti Ndërkombëtar Republikan, 87% e Kosovës mbështesin politikën pro BE-së dhe Pro-perëndimit. Kjo është përqindja më e lartë e çdo vendi të Ballkanit Perëndimor.” – ka thënë ai.

Day 3 has begun! #LDC2024

Prime Minister of the Republic of Kosovo, @albinkurti, opened the conference by highlighting the threat of Russia and Serbia. He stated that Serbia's "enormous armament" is an indicator that it "aims for escalation". pic.twitter.com/O8RYyn0AAS

— Security Studies (@KCLSecurity) May 23, 2024

Me 80 vota për, është votuar ratifikimi I Marrëveshjes së Kredisë në mes të Republikës së Kosovës përfaqësuar nga Ministria e Financave, Punës dhe Transfereve, dhe Bankës Zhvillimore të Këshillit të Evropës (BZHKE) për Projektin “Banimi social adekuat”, raporton EO.

Për këtë marrëveshje nuk pati asnjë votë kundër dhe asnjë abstenim.

Për qëllimin e këtij projekti, foli ministri i Financave, Punës dhe Transfereve, Hekuran Murati.

“Republika e Kosovës, përkundër që nuk jemi anëtar në Këshillin e Evropës, raporte tashmë kemi me Bankën Zhvillimore të Këshillit të Evropës dhe në kuadër të thellimit të këtij raporti kemi nënshkruar edhe marrëveshjen e fundit, pra që është për financimin e projektit për “Banimin social adekuat”. Qëllimi kryesor i këtij projekti është zhvillimi i sistemit të banimit social në Kosovë dhe ngritja e numrit të njësive të banimit në vend. Marrëveshja përfshin ngritjen e njësive të banimit social, kjo të bëhet duke renovuar njësitë ekzistuese, shndërrimin e ndërtesave ekzistuese në banesa të reja sociale, ndërtimin e banesave të reja të banimit social e të tjera”, deklaroi Murati.

Lidhur me këtë marrëveshje, sqarime kërkoi deputetja e PDK-së, Eliza Hoxha.

“Për mua ka shumë rëndësi ta kuptoj se në bazë të cilave kritere do të bëhet përzgjedhja e familjeve, në cfarë mënyre do të kooperohet me komunat të cilat do të jenë bartëse qoftë të procesit të ndërtimit në situata të caktuara ose menaxhimit të stokut të këtyre banesave në një të ardhme kur ato ndërtohen, kur krejt këto kritere i përcakton Ligji për Banimin Social”, tha Hoxha.

Edhe deputeti i LDK-së, Avdullah Hoti, ngriti shqetësime për këtë marrëveshje.

“Problemi kryesor me këtë marrëveshje është kohëzgjatja nga momenti që është iniciuar e deri tash…Janë humbë të gjitha afatet kohore për këtë marrëveshje…”, tha deputeti Hoti.

Ministri i Mjedisit, Planifikimit Hapësinor dhe Infrastrukturë, Librun Aliu, tha se nga ky Projektligj do të përfitojnë pesë kategori.

“Siç dihet në vendin tone 75 për qind e ndërtimeve janë pa leje, këto ndërtime janë të papërfunduara dhe kanë nevoje të investohet ne to dhe familjet me asistencë sociale qe kane nevojë t’iu lehtësohet jeta”, u shpreh ai.

Nënshkruhet memorandumi i mirëkuptimit për projektin e ri të Ambasadës Britanike, i cili ka për qëllim luftimin e krimit të organizuar, korrupsionit, e po ashtu edhe të ofrojë siguri më shumë për qytetarët e vendit.

Pjesëmarrës në ketë ceremoni ishin edhe ambasadori britanik, Jonathan Hargreaves, drejtori i Përgjithshëm i Policisë së Kosovës Gazmend Hoxha, kryesuesi i Këshillit Prokurorial Ardian Hajdaraj, të cilët u zotuan se do të punojnë bashkë për zbatimin e këtij memorandumi.

Kryesuesi i Këshillit Prokurorial, Ardian Hajdaraj derisa e ka vlerësuar të rëndësishëm këtë projekt, ka thënë se ky bashkëpunim do të forcojë kapacitetet për të hetuat veprat më komplekse.

Ndërsa, ambasadori britanik Jonathan Hargreaves është shprehur i lumtur me arritjen e këtij bashkëpunimi. Me këtë, ai tha se do të luftohet edhe shperlarja e parave dhe korrupsionit, ndërsa është shprehur se do të punojnë qe Kosova të jetë një vend i qetë për gjithë qytetarët.

Kryeprokurori i Shtetit, Besim Kelmendi po ashtu ka thënë se implementimi i këtij memorandumi do të jetë në interes për të mirën e të të gjithë qytetarëve të vendit.

Në anën tjetër, drejtori i Përgjithshëm i Policisë së Kosovës, Gazmend Hoxha është zotuar që kjo marrëveshje do të zotohet në tërësi.

Kryetari i Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës (AAK), Ramush Haradinaj, ka folur për letrën e dërguar nga Serbia në Asamblenë Parlamentare të NATO-s. Këtë letër, Haradinaj e sheh si veprim për “shkak të gabimeve të Kosovës”, raporton EO.

Në këtë letër Serbia pretendon se dhënia e statusit për Kosovën do të ishte vendim i dëmshëm si për Asamblenë Parlamentare të NATO-s dhe veçanërisht për proceset e stabilizimit dhe integrimit euroatlantik në Ballkanin Perëndimor.

“Serbia është e inkurajuar prej gabimeve të Kosovës, prej gabimeve të Kurtit dhe ajo shkon në një hap më tutje, pra më shumë minuse t’i quaj kështu sepse një letër e tillë sepse Serbia me siguri ka përgatit, nuk sjellë letra e para, pra me siguri ata gjatë gjithë kohës kanë dërguar raporte gjoja se Kosova vepron kundër të drejtave të komunitetit serb apo edhe zhvillimeve tjera, pra e kemi paralajmëruar me kohë thellimin e humbjeve për Kosovën”, thotë Haradinaj.

Haradinaj ka folur edhe për mundësinë që ky proces të dështojë si në rastin e Këshillit të Evropës. Thotë se Serbia do t’i shfrytëzojë vendet mosnjohëse.

“Ne nuk kemi çështje tani për tu diskutuar sepse nuk ka një proces kontraktual por p.sh ka vende skeptike dhe jo njohëse do ta shfrytëzojnë edhe pozicionin e Serbisë për shkak se ju e dini se për anëtarësim në NATO ka rendësi marrëdhëniet nder fqinjësore sikurse për marrëveshje tjera”, thotë Haradinaj.