Sot në Kosovë pritet të mbajë mot me diell dhe vranësira të shpërndara.
Vranësirat në pjesën e dytë të ditës vende-vende mund të sjellin riga shiu.
Sipas Institutit Hidrometeorologjik të Kosovës, temperaturat do të shkojnë deri në 30 gradë Celsius.
“Temperaturat minimale do të lëvizin ndërmjet 12-16 gradë Celsius, ndërsa maksimalet e ditës parashihen të lëvizin ndërmjet 27-30 gradë Celsius. Do të fryjë erë nga drejtimet të ndryshme , me shpejtësi 1-4m/s”, njofton IHMK-ja.
Administrata Tatimore e Kosovës, ditë më parë ka njoftuar për hyrjen në fuqi të Ligjit për ndryshimin dhe plotësimin e ligjeve që përcaktojnë shumën e beneficionit në lartësi të pagës minimale, procedurat e caktimit të pagës minimale dhe shkallët tatimore në të ardhurat personale vjetore.
Me hyrjen në fuqi të këtij ligji, ndryshohen shkallët tatimore të cilat janë të përcaktuara në nenin 6 të Ligjit për tatim në të ardhurat personale.
ATK sot ka lëshuar njoftim, ku ka bërë të ditur se aplikimi i shkallëve të reja për tatimin në të ardhura personale do të fillojë nga periudha gusht 2024.
“Pra, deklarimi dhe pagesa e tatimit në paga për pagat e muajit gusht 2024 do të kalkulohet sipas shkallëve të reja tatimore të përcaktuara me Ligjin Nr. 08/L-142. Administrata Tatimore e Kosovës ju njofton se të gjitha konfigurimet në Sistemin Elektronik EDI do t’i bëjë me kohë dhe varësisht se për cilën periudhë tatimore do të bëhet deklarimi dhe pagesa e tatimit, sistemi do t’ju mundësoj deklarimin dhe pagesën e tatimit në përputhje me Ligjin në fuqi”, thuhet në njoftim.
Për shkak të tatimit të ndryshuar, pagat e muajit shtator do të dalin me nga 6.8 euro më shumë.
Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, gjatë një takimi sot me ndihmës-sekretarin e Përgjithshëm të NATO-s për operacione, Thomas Goffus, ka folur mbi rëndësinë e hapjes së urës mbi lumin Ibër.
Ajo ka potencuar rëndësinë e bashkëpunimit në mes të institucioneve tona dhe partnerëve tanë të sigurisë, veçanërisht me NATO-n, për hartimin e një plani të përbashkët të zbatimit për hapjen e urës.
Hapjen e urës, e para e vendit e ka cilësuar si një veprim në funksion të normalizimit dhe integrimit në interes të të gjithë qytetarëve, pa dallim etnie.
Osmani tha se Kosova mbetet e përkushtuar për bashkëpunim të vazhdueshëm me NATO-n dhe KFOR-in për adresimin e sfidave në fushën e sigurisë.
Ajo falënderoi NATO-n për angazhimin për paqe, siguri dhe stabilitet dhe në këtë kontekst ritheksoi objektivin strategjik të Kosovës për integrim në komunitetin euroatlantik, duke shprehur besimin se anëtarësimi në NATO do të kontribuojë për sigurinë dhe stabilitetin e gjithë rajonit.
Ruajtësit kanë thënë se kanë në plan të bombardojnë një ishull të largët të Afrikës Jugore me tonelata fishekësh pesticidesh për të vrarë minjtë që hanë albatros të gjallë dhe zogj të tjerë deti.
Minjtë po gllabërojnë vezët e një prej zogjve më të rëndësishëm të detit në botë, i cili folëzon në ishullin Marion, rreth 2 mijë kilometra në juglindje të Kejp Taun, dhe kanë filluar t’i hanë zogjtë të gjallë, tha mbrojtësi kryesor Mark Anderson.
Këtu përfshihet albatrosi endacak legjendar, me një të katërtën e popullsisë së botës që folëzon në një ishull në Oqeanin Indian.
“U zbulua për herë të parë vitin e kaluar se minjtë po ushqehen me albatrosë endacakë të rritur,” tha Anderson në një takim të BirdLife Afrika Jugore, organizata kryesore e vendit për ruajtjen e shpendëve.
Nga 29 llojet e zogjve të detit që shumohen në ishull, 19 janë të kërcënuar me zhdukje lokale, njoftoi Projekti Mouse Free Marion.
Sulmet e minjve janë përshkallëzuar vitet e fundit, por zogjtë nuk dinë si të përgjigjen pasi ata evoluan pa grabitqarët tokësorë, tha Anderson, menaxher i projektit dhe drejtor ekzekutiv i BirdLife Afrika Jugore.
“Minjtë thjesht ngjiten mbi ta dhe ngadalë i hanë derisa të dorëzohen. Mund të duhen ditë që zogu të vdesë. Çdo vit ne humbasim qindra-mijëra zogj deti nga minjtë,” tha ai.
Projekti Mouse Free Marion ka mbledhur rreth një të katërtën e 29 milionë dollarëve të nevojshme për të dërguar një helikopter për të hedhur 600 ton fishekë pesticidesh në ishull.
Ata duan të sulmojnë në vitin 2027 gjatë dimrit, kur minjtë janë më të uritur dhe zogjtë që çiftëzohen gjatë verës kryesisht mungojnë. Pilotët duhet të fluturojnë në kushte ekstreme dhe të arrijnë çdo pjesë të ishullit, i cili është rreth 25 kilometra i gjatë dhe 17 kilometra i gjerë.
“Ne duhet të heqim qafe të gjithë minjtë. Nëse ka mbetur një mashkull dhe një femër, ata mund të riprodhohen dhe përfundimisht të na kthejnë këtu ku jemi tani. Pasi hëngrën bimët dhe jo-vertebrorët, minjtë u kthyen në zogj,” tha Anderson.
Minjtë e shtëpisë ishin të pranishëm në ishull në fillim të viteve 1800. Rreth vitit 1948, pesë mace u sollën për të kontrolluar numrin e tyre. Por numri i maceve u rrit në rreth 2 mijë dhe ato vrisnin rreth 450 mijë zogj në vit. Një projekt çrrënjosjeje hoqi macen e fundit në vitin 1991.
Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, me propozim të Këshillit Gjyqësor të Kosovës ka dekretuar sot 31 gjyqtarë me mandat fillestar, pothuajse gjysma prej tyre gra.
Në njoftim thuhet se në ceremoninë e betimit para presidentes Osmani, gjyqtarët e rinj janë betuar se: “do t’i qëndrojnë besnik Kushtetutës së Republikës së Kosovës, ligjeve në fuqi dhe do të respektojnë rregullat e etikës profesionale, si dhe do të kryejnë me besnikëri në mënyrë të pavarur, profesionale dhe të paanshme detyrat e tyre”.
“Presidentja Osmani ka potencuar se integriteti, pavarësia, paanshmëria dhe profesionalizmi i gjyqtarëve janë elemente thelbësore për një sistem të drejtësisë që garanton barazi për të gjithë dhe besim qytetar”, thuhet në komunikatë.
Sëmundjet e sistemit të qarkullimit të gjakut janë një faktor kryesor që kontribuon në jetëgjatësinë mesatare të ulët në Bullgari dhe janë përgjegjëse për pabarazinë e konsiderueshme në jetëgjatësinë midis burrave dhe grave, ka bërë të ditur Instituti Kombëtar i Statistikave (NSI).
Jetëgjatësia ndryshon midis grupeve të ndryshme etnike. Bullgarët etnikë jetojnë gati gjashtë vjet më shumë se popullsia rome. Ndër tri grupet më të mëdha etnike, gratë kanë jetëgjatësi më të lartë. Gratë bullgare jetojnë mesatarisht 78,6 vjet, gratë nga grupi etnik turk 76,9 vjet dhe gratë rome 71 vjet.
Një studim statistikor eksperimental “Sëmundjet e qarkullimit të gjakut dhe boshllëqet e gjera të jetëgjatësisë gjinore dhe etnike në Bullgari qe nga viti 2010” nxori disa gjetje kryesore. Hulumtimi, i kryer për herë të parë me të dhëna nga Bullgaria, përfshiu një ekip studiuesish duke përfshirë kryetarin e NSI-së Atanas Atanasov. Rezultatet e studimit janë publikuar në një artikull shkencor në numrin 236 të revistës prestigjioze “Public Health.”
Analiza zbulon hendekun e jetëgjatësisë midis burrave dhe grave në tri grupet kryesore etnike në Bullgari: bullgarët, turqit dhe romët. Hendeku i jetëgjatësisë mashkull-femër është më i madh për grupin etnik bullgar (7.8 vjet), i ndjekur nga turqit etnikë (6.4 vjet), dhe së fundi romët kanë hendekun më të ulët të jetëgjatësisë (5.3 vjet).
Dallimi midis jetëgjatësisë së meshkujve dhe femrave ka vazhduar për rreth shtatë vjet. Sëmundjet e qarkullimit të gjakut kontribuojnë në 3.66 vjet ose rreth 50% të hendekut mashkull-femër. Grupi i dytë përfshin sëmundjet onkologjike, duke çuar në gati një vit diferencë në jetëgjatësinë. Sëmundjet e frymëmarrjes janë të radhës, duke rezultuar në 0.4 vjet diferencë jetëgjatësi mashkull-femër.
Studiuesit arrijnë në përfundimin se nismat e ardhshme të politikave të shëndetit publik duhet të fokusohen në sëmundjet e qarkullimit të gjakut për të ngushtuar pabarazitë e jetëgjatësisë në Bullgari, tha NSI. /BTA
Finlanda së shpejti do të varrosë karburantin bërthamor të harxhuar në “varrin gjeologjik” të parë në botë, ku do të ruhet për 100 mijë vjet, në atë që konsiderohet një projekt revolucionar për qëndrueshmërinë afatgjatë të energjisë bërthamore dhe një “model për të gjithë botën”.
Në një moment të vitit 2025 ose në fillim të 2026, karburanti bërthamor radioaktiv i harxhuar do të paketohet në kontejnerë të papërshkueshëm nga uji dhe do të hidhet në shkëmb 400 metra nën pyjet e Finlandës jugperëndimore. Rezervuarët e qëndrueshëm të bakrit do të izolohen, do të ndahen nga njerëzit dhe do të mbahen nën tokë për mijëra vjet.
Projekti “Onkalo” nisi një debat nëse dikush mund të garantojë sigurinë afatgjatë të mbetjeve bërthamore të shpenzuara dhe në çfarë mase energjia atomike duhet të përdoret në luftën kundër krizës klimatike.
Kompania finlandeze Posiva, e themeluar në vitin 1995, është përgjegjëse për asgjësimin përfundimtar të shufrave bërthamore të shpenzuara në “Onkalo”. Kompania është në pronësi të përbashkët të kompanisë së energjisë bërthamore TVO dhe kompanisë së shërbimeve komunale Fortum.
“Përmes projektit ‘Onkalo’, ne po ndërtojmë një objekt për mbylljen dhe asgjësimin e karburantit të shpenzuar. Dhe nuk është i përkohshëm, është përgjithmonë,” tha Pasi Tuohimaa, kreu i komunikimit në Posiva.
Sipas tij, depoja e parë gjeologjike e këtij lloji ka tërhequr interes të madh nga industria për shkak të “rilindjes” bërthamore dhe krizës energjetike që ka mbërthyer Evropën dhe pjesë të Azisë nga mesi i vitit 2021 deri në fund të 2022.
Energjia bërthamore aktualisht siguron rreth nëntë për qind të energjisë elektrike në botë, sipas Shoqatës Botërore Bërthamore.
Për shkak se prodhon emetime të ulëta të karbonit, përkrahësit argumentojnë se energjia bërthamore ka potencialin të luajë një rol të rëndësishëm në prodhimin e energjisë elektrike të shumë vendeve duke reduktuar emetimet dhe varësinë nga karburantet fosile.
Megjithatë, disa grupe mjedisore argumentojnë se industria bërthamore është një opsion më i shtrenjtë dhe më i dëmshëm sesa alternativat më të lira dhe më të pastra.
Profesori i radiokimisë në Universitetin e Helsinkit, Gareth Law, beson se projekti “Onkalo” është një pikë kthese e madhe si për Finlandën ashtu edhe për industrinë ndërkombëtare të energjisë bërthamore.
“Do të jetë depoja e parë që do të marrë karburantin e harxhuar bërthamor dhe do ta asgjësojë atë në një mënyrë që mendoj se do të jetë shumë e sigurt dhe e fuqishme në të ardhmen,” tha ai.
Projekti bazohet në të ashtuquajturën metodë “KBS-3”, e zhvilluar nga një kompani suedeze e karburantit bërthamor.
KBS-3 bazohet në parimin e barrierave të shumta, ku disa pengesa të dizajnuara synojnë të sigurojnë karburantin e harxhuar bërthamor në afat të gjatë. Në praktikë, kjo do të thotë se nëse njëra nga barrierat dështon, izolimi i mbetjeve radioaktive nuk kërcënohet.
“Siç e kemi parë gjatë 10 vjetëve të fundit, duket se energjia bërthamore është shumë e rëndësishme dhe e nevojshme për marrëveshjen e gjelbër në Evropë, veçanërisht nëse duam të shohim Azinë dhe SHBA të heqin qafe prodhimin e energjisë elektrike fosile”, tha ministri finlandez i Klimës, Kai Mykkänen.
Presidentja e Kosovës Vjosa Osmani ka pritur sot në takim ndihmës-sekretarin e përgjithshëm për operacione të NATO-s, Thomas Goffus.
Mediat u lejuan të marrin vetëm pamje në fillim të takimit, derisa nuk priten deklarime.
Ndihmës-sekretari i përgjithshëm për operacione të NATO-s, Thomas Goffus do takohet edhe me kryeministrin Albin Kurti dhe me zyrtarë të KFOR-it në Kosovë.
Agjencia për Informim dhe Privatësi ka thënë se është njoftuar që në platforma të ndryshme të komunikimit po qarkullon një dokument me të dhëna personave të qytetarëve qe kanë aplikuar për t’u subvencionuar për tekstet shkollore.
Sipas, AIP në këtë dokument janë të dhënat personale të aplikuesve dhe të dhënat e fëmijëve të tyre, të Komunës së Mitrovicës së Jugut dhe Komunës së Mitrovicës së Veriut.
“Agjencia për Informim dhe Privatësi (AIP) informon publikun dhe të gjitha palët e përfshira se ka pranuar një njoftim mbi qarkullimin, në platforma të ndryshme të komunikimit, të një dokumenti që përmban të dhëna personale të qytetarëve që kanë aplikuar për subvencione për libra shkollorë. Në këtë dokument janë të dhënat personale të aplikuesve (kryesisht prindërit) dhe të dhënat e fëmijëve të tyre, të Komunës së Mitrovicës së Jugut dhe Komunës së Mitrovicës së Veriut”.
Ky dokument po qarkullon në grupet e prindërve me qëllim të verifikimit të aplikimit.
AIP ka bërë thirrje te qytetarët që kanë qasje në këtë dokument të mos e shpërndajnë apo publikojnë atë sepse përbën shkelje të ligjit për Mbrojtjen e të Dhënave Personale.
Popullsia e përhershme e Zvicrës arriti në 8,962,300 njerëz në 2023 – 1,7 për qind më shumë se në 2022. Por çfarë tregojnë statistikat e reja për banorët e huaj të qarkut?
Një studim i ri në shkallë të gjerë, i lëshuar nga Zyra Federale e Statistikave (FSO) këtë muaj, tregoi disa zhvillime interesante, duke përfshirë se “kjo rritje demografike është më e rëndësishmja e regjistruar që nga fillimi i viteve 1960”, shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.
Për sa i përket popullsisë së huaj, kjo është ajo që gjeti FSO.
Me 2,417.288 njerëz në fund të vitit 2023, të huajt përbënin 27 për qind të popullsisë totale të Zvicrës. Shumica dërrmuese janë vendosur në ose afër Gjenevës, Lozanës, Cyrihut, Bazelit dhe Luganos, me disa përqendrime të huajsh të gjetura edhe në Valais, Zug, Lucerne dhe Neuchâtel.
Kantoni i Cyrihut është shtëpia e numrit më të madh të banorëve ndërkombëtarë: 459,706.
Më pas janë Vaud (284,460), Gjeneva (218,684), Aargau (198,599) dhe Berna (190,384), transmeton tutje albinfo.ch.
Këto janë grupet më të mëdha të të huajve, sipas FSO: italianët (332,700 persona), gjermanët (315,963), portugezët (253,589), francezët (157,031), kosovarët (115,302), spanjollët (91,393), turqit (70,279), maqedonasit e veriut ( 69.155), serbët (58.970) dhe austriakët (45.961).
Gjuha faktori përcaktues
Nuk është befasi që njerëzit nga Gjermania priren të vendosen në rajone ku gjermanishtja është gjuha mbizotëruese – si Zvicra qendrore dhe verilindore, por jo domosdoshmërisht në qytetet e mëdha.
Në disa komunitete më të vogla, si Beiwil në Solothurn ose Trub (Bern), gjermanët përbëjnë më shumë se 63 përqind të popullsisë lokale.
Pastaj janë francezët.
Edhe ata vijnë të jetojnë në zona të përshtatshme për gjuhën, në pjesën perëndimore të vendit.
Kantonet e Gjenevës, Vaud, Neuchâtel, Jura dhe pjesë të Valais numërojnë, shumica e qytetarëve francezë në mesin e popullsisë vendase.
Edhe këtu, shumë zgjedhin të jetojnë në komunitete të vogla: për shembull, mbi gjysma e banorëve vendas të Grandevent në Vaud janë shtetas francezë, e njëjta përqindje si në Champéry (Valais).
Po anglishtfolësit?
Meqenëse ato janë kombe të treta, ka relativisht pak njerëz nga MB, Shtetet e Bashkuara, Kanadaja, Australia, India dhe shtete të tjera jashtë BE/EFTA që jetojnë përgjithmonë në Zvicër.
Prej tyre, britanikët përbëjnë grupin më të madh, pasi shumë prej tyre janë vendosur në vend përpara Brexit, ndërsa Mbretëria e Bashkuar ishte ende pjesë e Bashkimit Evropian dhe qytetarët britanikë kishin një qasje të lehtë në Zvicër.
Tani për tani, pak më shumë se 40,000 njerëz nga Britania e Madhe banojnë përgjithmonë në Zvicër – dy herë më shumë se qytetarët amerikanë.