ATV

Author: ATVLive

  • Zbulim i ri mbi vrimat e zeza, shkencëtarët të habitur nga “energjia e zezë” që mposht gravitetin

    Zbulim i ri mbi vrimat e zeza, shkencëtarët të habitur nga “energjia e zezë” që mposht gravitetin

    Shkencëtarët britanikë po pretendojnë se kanë hedhur dritë të bollshme mbi çështjen e vrimave të zeza, të njohura ndryshe si “burimi i energjive të zeza”.

    DailyMail raportoi të mërkurën se shkencëtarët kanë gjetur diçka të pazakontë në këtë fenomen. Sipas tyre, një forcë e panjohur “po i largon gjërat më fort se graviteti dhe po bën që zgjerimi i universit të përshpejtohet”.

    “Më në fund, kemi gjetur zgjidhjen për origjinën e energjisë së errët, që ka hutuar kozmologët dhe fizikanët teorikë për mbi 20 vjet”, ka deklaruar Chris Pearson, shkencëtar dhe bashkautor i studimit.

    Astronomët kanë besuar gjithmonë se “energjia e errët” mund të revolucionarizojë fizikën aktuale, ndërsa ishte “rrezikuar” edhe teoria e shkencëtarit Albert Einstein për teorinë speciale të relativitetit.

    Çka janë vrimat e zeza? Vrimat e zeza janë lokacione me efekte gravitacionale me fuqi të jashtëzakonshme. Për nga fuqia, ato ia kalojnë dritës dhe rrezatimit elektromagnetik, ndërsa përpijnë çdo gjë që iu del përpara.

    Llogariten të jetë mbi 100 miliardë vrima të zeza. Vrimat e zeza kanë dendësi të pafundësisë dhe nuk posedojnë dritë, me ç’rast reflektojnë ngjyrë të zezë. Kjo është pjesë e teorisë së shkencëtarit britanik, Stephen Haëking. Ai thoshte se vrimat e zeza përpijnë çdo gjë brenda, pa e kthyer prapa.

  • Paranthropus mund të ketë përdorur vegla guri më herët se Homo erectus

    Paranthropus mund të ketë përdorur vegla guri më herët se Homo erectus

    Një grup veglash guri të gjetura në Kenia janë më të vjetrat e këtij lloji dhe një nga më të vjetrat që dihet se janë bërë nga homininët e lashtë. Zbulimi i shton dëshmitë për përdorimin e gjerë të mjeteve relativisht herët në evolucionin njerëzor.

    Artefaktet u gjetën me dy dhëmbë që i përkisnin homininëve të quajtur Paranthropus. Ata nuk mendohej të bënin vegla, sepse dhëmbët e tyre ishin të përshtatshëm për të përtypur ushqim, por zbulimi i ri sugjeron se ata në të vërtetë bënin dhe përdornin vegla guri.

    Gjetjet vijnë nga Nyayanga në bregun verilindor të liqenit Victoria në Kenia. Tom Plummer në Queens College, City University of New York mësoi për herë të parë për to më shumë se 20 vjet më parë, kur ai ishte duke punuar në një tjetër gërmim arkeologjik aty pranë. Atje, anëtari i ekipit Blasto Onyango në Muzetë Kombëtarë të Kenisë në Nairobi përmendi një vend tjetër me mjete të ngjashme. “Ne vëzhguam,” thotë Plummer, “pamë disa materiale në sipërfaqe”, por u desh deri në vitin 2015 për të filluar gërmimet e plota.

    Ekipi që atëherë ka gjetur 330 artefakte guri. Ato përfshijnë bërthamat e rënda të guralecave, të përdorura për goditje dhe thekon prerëse të mprehta që ishin hequr prej tyre. Mjetet janë një lloj i njohur si Oldowan, i quajtur për grykën Oldupai në Tanzani, ku u gjetën shembujt e parë.

    Bazuar në analizat e sedimenteve në të cilat u gjetën mjetet Nyayanga dhe llojet e fosileve të gjetura me to, ekipi vlerëson se ato janë midis pak më shumë se 3 milion dhe 2.6 milion vjet të vjetra. “Ne mendojmë se është në fundin më të vjetër të asaj periudhe,” thotë Plummer. Kjo do t’i bënte ato mjetet më të vjetra Oldowan të regjistruar. Më parë, shembujt më të vjetër të njohur ishin ata nga Ledi-Geraru në Etiopi, të cilët janë të 2.6 milionë vjet më parë.

    Mjetet Nyayanga u përdorën për të përpunuar një shumëllojshmëri ushqimesh, thotë Rahab Kinyanjui, gjithashtu në Muzetë Kombëtarë të Kenisë. Ekipi gjeti kocka kafshësh të ngjashme me hipopotamin, disa prej të cilave kishin shenja të prera mbi to, duke sugjeruar se mjetet përdoreshin për therje. Mjetet më të rënda u përdorën gjithashtu për të goditur materialet bimore si dhe frutat.

    Përdorimi i mjeteve të tilla lidhet kryesisht me specien Homo, e cila përfshin speciet tona Homo sapiens, si dhe ato më të vjetra si Homo erectus. Mbetjet më të vjetra të supozuara të Homo janë 2.8 milionë vjet të vjetra, por asnjë nuk është gjetur në Nyayanga. Hominina e vetme e mbetur atje deri tani janë të Paranthropus.

    Parantropusi jetoi së bashku me homininët e tjerë, duke përfshirë Homon, për më shumë se një milion vjet. Megjithatë, përgjithësisht mendohet se ata nuk kanë pasardhës të gjallë. Krahasuar me homininët e tjerë të së njëjtës kohë, ata dukeshin më pak si ne: në veçanti, ata kishin dhëmbë shumë të mëdhenj, ndoshta për bluarjen e ushqimeve të forta bimore.

    Nëse kjo është e vërtetë, do të përshtatej me prova të tjera se speciet e Homo nuk ishin të vetmit hominin që bënin vegla guri. Veglat më të vjetra të njohura prej guri të çdo lloji, me 3.3 milionë vjet të vjetra, janë nga Lomekwi në Kenia. Ato janë më të vrazhda se versionet Oldowan dhe janë bërë në një mënyrë tjetër: duke goditur gurët në tokë, sesa duke goditur një gur të mbajtur në dorë./newscientist

  • Si ta kuptoni kur duhet (ose jo) të hiqni dhëmballët e pjekurisë

    Si ta kuptoni kur duhet (ose jo) të hiqni dhëmballët e pjekurisë

    Nëse ende nuk e keni përjetuar dhimbjen që shoqëron heqjen e dhëmballëve të pjekurisë, dy janë alternativat pasi të lexoni këtë artikull: ose nuk do t’i hiqni kurrë dhe s’keni asnjë arsye pse të shqetësoheni, ose do të vraponi tek dentisti për t’i shpëtuar ndërlikimeve të mëvonshme

    Shumë dentistë rekomandojnë heqjen e dhëmballëve diku nga mosha 12-25, por a është vërtet e nevojshme?

    Kur NUK duhet t’i hiqni:

    1. Nëse janë të shëndetshëm dhe mishrat rreth tyre nuk janë të skuqura.

    2. Nëse kanë dalë plotësisht.

    3. anë pozicionuar mirë në fund të nofullës tuaj dhe nuk ndërhyrje tek dhëmbët fqinjë.

    4. Janë të thjeshtë për t’u pastruar.

    Kur DUHET t’i hiqni:

    1. Dhëmbët janë plotësisht nën mish dhe nuk mund të dalin. Në të tilla raste formohen kiste që mund të prishin rrënjët e dhëmbit fqinj.

    2. Dhëmbët nuk kanë dalë plotësisht. Keni vështirësi në pastrimin e tyre dhe si rezultat aty do të mblidhen baktere, që më pas sjellin sëmundjet e gojës.

    3. Nëse nuk ka vend mjaftueshëm për dhëmbin tjetër, duhet ta hiqni, ndryshe do të shtrembërojë dhe dhëmbët e tjerë, dhe ne nuk e duam këtë apo jo?

    4. Nëse ndjeni dhimbje në zonën rreth dhëmbëve të pjekurisë, duhet t’i hiqni.

    5. Mukoza anës gojës në vendin e dhëmballës ju infektohet shpesh, kjo është shenjë që duhet t’i hiqni.

    Burimet: Medical Xpress, Anabel

  • Minierat më të mëdha të arit në botë

    Minierat më të mëdha të arit në botë

    Ari është padyshim një nga burimet natyrore më të rëndësishme në botë, një strehë e sigurt dhe një nga metalet më të rralla. Rëndësia e tij në ekonomi është thelbësore. Sipas US Geological Survey, Kina mbetet prodhuesi më i madh i arit në botë, e ndjekur nga Australia dhe Rusia. Sipas të dhënave të mbledhura nga Forbes, keto jane minierat më të mëdha te arit në botë.

    Carlin Trend – Nevada (SHBA)
    Gjatësia e saj është 1.4 km dhe i përket Korporatës Newmont. Ka rreth 1000 punëtorë për të nxjerrë metalin e çmuar.

    Muruntau – Navoi (Uzbekistan)
    Është një gurore në ajër të hapur me përmasa 3,35 kilometra, 2,7 gjerësi dhe 560 metra thellësi. Është një depozitë e zbuluar në vitin 1958 dhe e aktivizuar në vitin 1969. Ajo i përket kompanisë kombëtare Navoi Mining and Metalurgical Combinat.

    Lojërat Olimpike – Krasnoyarsk (Rusi)
    Kjo është miniera më produktive në zonë, gjithashtu një nga më të mëdhatë në botë. Ka një gjatësi prej 1.1 kilometrash dhe i përket kompanisë kombëtare Polyu. Mbi 6,000 punëtorë janë të punësuar në këtë minierë.

    Grasberg – Irian Jaya (Guinea)
    Është miniera më e madhe në botë për prezencën e arit dhe e dyta për bakrin. Ndodhet mbi 4000 metra lartësi. Në pronësi të 67.3% të American Freeport McMoRan, 13% Anglo-Australian Rio Tinto Group dhe 9.3% të qeverisë indoneziane, ajo punëson afërsisht 19,500 punëtorë dhe prodhon sasi të mëdha ari.

    TauTona – Witwatersrand (Afrikë)
    Është midis 1700 dhe 1800 metra e lartë dhe ka rreth 800 kilometra tunele deri në 3.9 kilometra të thella, duke e bërë atë minierën më të thellë në botë. Pronari i minierës është AngloGold Ashanti, ajo punëson rreth 5,600 punëtorë duke nxjerrë një sasi të madhe ari.

    Lihir – Lihir (Papua, Guinea)
    Në funksionim që nga viti 1997, është një nga më mbresëlënësit në Azinë Juglindore. Ndodhet brenda një vullkani në një lartësi prej 2300 metrash dhe duke pasur parasysh afërsinë e tij me detin, kërkon pompa të fuqishme për të parandaluar përmbytjet. Është 99,86% në pronësi të kompanisë australiane Newcrest Mining, punëson afërsisht 4,500 punëtorë.

  • Kolegji AAB, lider i arsimit privat në Kosovë dhe rajon

    Kolegji AAB, lider i arsimit privat në Kosovë dhe rajon

    Kolegji AAB, i themeluar në vitin 2000 në Prishtinë, është institucioni i parë jopublik i arsimit të lartë në Kosovë. Gjatë dy dekadave të ekzistencës së tij, Kolegji AAB ka shënuar një rritje të konsiderueshme dhe ka fituar respektin e komunitetit akademik dhe shoqëror, duke luajtur një rol kyç në zhvillimin e arsimit të lartë dhe promovimin e përparimit ekonomik dhe shoqëror të vendit, veçanërisht pas periudhës së pasluftës.

    Oferta Akademike dhe Standardet e Cilësisë

    Kolegji AAB ofron një gamë të gjerë programesh studimi në fusha të ndryshme akademike, përfshirë shkencat sociale, ekonominë, gjuhët e huaja, drejtësinë, teknologjinë e informacionit, inxhinierinë, shkencat mjekësore, artin dhe komunikimin masiv. Me synimin për t’u ofruar mundësi për zhvillim akademik dhe praktik, Kolegji përgatit studentë nga profile të ndryshme dhe ndihmon në krijimin e një baze të fortë edukative që është në përputhje me standardet ndërkombëtare.

    Kurrikulat janë të dizajnuara sipas kornizës së Procesit të Bolonjës, duke garantuar përputhshmëri me standardet evropiane dhe mundësi lëvizjeje për studentët brenda dhe jashtë Kosovës. Metodat moderne të mësimdhënies, siç janë ligjëratat interaktive, raste studimi si dhe përdorimi i teknologjisë, janë krijuar për t’i përgatitur studentët për tregun global të punës.

    Infrastruktura dhe Mjedisi Akademik

    Kolegji AAB ka investuar në një kampus modern në Prishtinë, i cili ofron një ambient të pasur për zhvillimin akademik dhe social të studentëve. Kampusi përfshin gjashtë objekte të pajisura me teknologji bashkëkohore, laboratorë, biblioteka të pasura dhe hapësira për aktivitete shkencore dhe jashtëkurrikulare. Infrastruktura sportive përfshin pishina, fusha për futboll, volejboll dhe tenis, si dhe një palestër për zhvillimin e aktiviteteve sportive dhe sociale.

    Kërkimi Shkencor dhe Inovacioni: Prioritet i Kolegjit AAB

    Kolegji AAB ka një fokus të veçantë në forcimin e kërkimit shkencor, duke siguruar mbështetje institucionale për projekte kërkimore dhe duke inkurajuar zhvillimin e kërkimeve ndërdisiplinore. Përmes një zyre të posaçme për kërkim dhe partneriteteve me institucione akademike dhe kërkimore ndërkombëtare, Kolegji AAB është pjesëmarrës aktiv në programe evropiane si Erasmus+ dhe Horizon Europe.

    Bashkëpunimi Ndërkombëtar

    Kolegji AAB është anëtar i organizatave ndërkombëtare të arsimit të lartë, duke përfshirë European University Association (EUA), dhe ka krijuar marrëdhënie të ngushta me universitete të tjera evropiane përmes programeve të shkëmbimit dhe bashkëpunimit. Në rajonin e Ballkanit Perëndimor, Kolegji bashkëpunon me institucione akademike dhe agjenci akreditimi si Agjencia Kosovare e Akreditimit (KAA) për të kontribuar në përmirësimin dhe reformimin e arsimit të lartë.

    Organizimi dhe Menaxhimi i Institucionit

    Kolegji AAB udhëhiqet nga një Këshill Drejtues që siguron mbikëqyrje strategjike dhe respekton politikat ligjore dhe financiare. Menaxhimi i përditshëm kryhet nga Rektori, i cili ndihmohet nga Prorektorët përgjegjës për çështjet akademike, bashkëpunimin ndërkombëtar, kërkimin shkencor dhe financat. Fakultetet, të drejtuara nga dekanët, menaxhojnë zhvillimin akademik dhe cilësinë e programeve.

    Jeta studentore dhe Shërbimet për Mbështetje Akademike

    Kolegji AAB ofron një ambient të pasur jashtëkurrikular, duke përfshirë klube studentore, evente kulturore dhe mundësi për aktivitete sportive dhe vullnetarizëm. Unioni Studentor, një organ i zgjedhur nga vetë studentët, përfaqëson interesat e studentëve dhe ndihmon në zhvillimin e jetës akademike dhe sociale. Qendra për karrierë asiston studentët në lidhjen me mundësi punësimi, praktika dhe trajnime profesionale.

    Procesi i Pranimit dhe Mësimdhënia

    Kolegji AAB ka një proces pranimi transparent, që siguron kushte të barabarta për të gjithë kandidatët. Mësimdhënia është e orientuar nga praktikat dhe kërkesat aktuale të tregut global, duke përfshirë kombinimin e teorisë me praktikën dhe përdorimin e metodave të avancuara arsimore. Profesorët janë profesionistë të kualifikuar dhe me përvojë të gjerë profesionale.

    Ceremonitë, Publikimet dhe Çmimet Akademike

    Ceremonitë e diplomimit organizohen çdo vit, duke përshëndetur arritjet e studentëve dhe promovuar angazhimin e tyre në procesin akademik. Kolegji AAB boton revistën shkencore dy-javore THESIS, që ndihmon në promovimin e kërkimit shkencor dhe publikimeve të studimeve të ndryshme. Po ashtu, organizohen çmime për arritjet akademike dhe kontributet e stafit dhe studentëve në zhvillimin e institucioneve dhe mjedisit akademik.

    Reputacioni dhe Ndikimi Rajonal

    Kolegji AAB është njohur si një nga institucionet më të respektuara dhe të rëndësishme në arsimin privat në Kosovë dhe rajon. Vlerësimet ndërkombëtare dhe bashkëpunimet e shumta me universitete dhe institucione të tjera të arsimit të lartë kanë konsoliduar statusin e Kolegjit AAB si një aktor kyç në avancimin e arsimit dhe kërkimit shkencor në nivel rajonal.

    Rrjeti i Alumni dhe Angazhimi Profesional

    Kolegji AAB ka një rrjet të fuqishëm alumni, që përfshin profesionistë të suksesshëm në fusha të ndryshme si administrata publike, gjyqësia, ekonomia, teknologjia dhe shëndetësia. Ky rrjet është një dëshmi e suksesit të institucioneve dhe përpjekjeve për të ofruar arsim cilësor dhe mundësi zhvillimi të mëtejshëm për studentët dhe të diplomuarit.

    Kolegji AAB vazhdon të mbetet një lider në fushën e arsimit të lartë, duke e ndihmuar Kosovën dhe rajonin të zhvillohet në mënyrë të qëndrueshme dhe të avancuar.