Author: ATVLive

NGA ANASTAS ANGJELI

Pas muajsh tensionesh dhe presionesh në luftën tregtare për përshkallëzimin e ri tarifor nga Shtetet e Bashkuara, ndaj të gjitha vendeve të tjera të shpallura nga Presidenti Trump, mbërritëm në afatin e fundit të hyrjes në fuqi dhe zbatimit të tyre.

CILAT JANË REZULTATET?

SHBA dhe Bashkimi Evropian arritën një marrëveshje tregtare që ndryshon rrënjësisht natyrën e marrëdhënieve ekonomike transatlantike. Kështu, një luftë tregtare ndërmjet Shteteve të Bashkuara dhe Bashkimit Evropian duket se është shmangur, por BE-ja ka dalë e dëmtuar dhe marrëdhëniet transatlantike mbeten të paparashikueshme. Këto janë përfundimet kryesore pas arritjes së marrëveshjes për një kornizë tregtare ndërmjet Brukselit dhe Uashingtonit, në Skoci, më 27 korrik.

Kjo marrëveshje, e cila parashikon vendosjen e një tarife të përbashkët 15% për një gamë të gjerë mallrash evropiane që hyjnë në tregun amerikan, u paraqit si një kompromis i dhimbshëm, por i domosdoshëm, për të shmangur tarifat e larta që Presidenti Trump kishte paralajmëruar më herët. Pavarësisht se nga një pjesë e zyrtarëve të lartë të BE-së konsiderohet si një “zgjidhje e balancuar”, ajo dëshmon për një ndryshim strukturor në mënyrën se si konceptohet dhe negociohet tregtia ndërkombëtare në një botë gjithnjë e më të ndarë dhe të paqëndrueshme gjeopolitikisht. Tarifa 15% nuk është vetëm një shifër. Ajo prek sektorë kritikë të ekonomisë evropiane, duke filluar nga industria e automjeteve, tek ajo farmaceutike, e deri tek teknologjitë e avancuara dhe gjysmëpërçuesit. Kjo tarifë do të zbatohet mbi një bazë të gjerë, por përjashton disa kategori strategjike mallrash, si pjesët përbërëse të avionëve, lëndët e para të rralla, pajisjet për prodhimin e mikroçipave dhe disa preparate farmaceutike të domosdoshme për kujdesin shëndetësor bazik. . Çeliku dhe alumini do të vazhdojnë të taksohen me 50%, edhe pse do të vendoset një sistem kuotash që do të lejojë që disa produkte të tregtohen nën nivelin e tarifës.

Çeliku dhe alumini do të vazhdojnë të taksohen me 50%, edhe pse do të vendoset një sistem kuotash që do të lejojë që disa produkte të tregtohen nën nivelin e tarifës.

Megjithatë marrëveshja tregtare përfshin përjashtime dhe përkufizime të shumta. Duhet kujtuar se kjo është vetëm një marrëveshje kornizë dhe detajet e saj vendimtare do të negociohen në javët në vijim. Brukseli dhe Uashingtoni kanë rënë tashmë dakord për tarifa zero mbi avionët, gjysmëpërçuesit, lëndët e para kritike, si dhe disa produkte kimike e bujqësore. Pritet që lista e produkteve me përjashtime të zgjerohet edhe më shumë – veçanërisht pas një fushate lobimi të shtuar nga të dy anët e Atlantikut.

Përjashtimet tregojnë një përpjekje për të ruajtur integritetin e zinxhirëve kritikë të furnizimit mes dy ekonomive më të mëdha të botës, por në të njëjtën kohë shërbejnë si një kujtesë se kjo është një marrëveshje që është sa politike po aq dhe ekonomike.

BE, për të shmangur tarifa shumë më të mëdha dhe për të ruajtur qasjen në tregun amerikan, ka pranuar një sërë angazhimesh të tjera që shtrihen përtej fushës së tregtisë konvencionale. Në qendër të marrëveshjes qëndron zotimi për të blerë energji amerikane në vlerë prej 750 miliardë dollarësh deri në vitin 2027, (kjo përshtatet plotësisht me nivelet e tanishme të importit, sidomos kur merret në konsideratë qëllimi për të eliminuar blerjet nga Rusia që ende arrijnë në 23 miliardë dollarë në vit.) si dhe për të investuar rreth 600 miliardë dollarë në sektorë të përzgjedhur të ekonomisë amerikane, veçanërisht në infrastrukturën prodhuese, teknologjinë e mbrojtjes dhe sektorët që lidhen me prodhimin strategjik. Këto investime përfshijnë edhe një pjesëmarrje më të theksuar të kapitalit evropian në rindërtimin e industrisë amerikane të mikroteknologjisë, e cila është kthyer në një fushë të luftës gjeopolitike me Kinën.

MARRËVESHJET E TJERA TË ARRITURA DHE NDËSHKIMET

Duket se në afatin e vendosur(1 gusht) nuk arrit të realizoheshin marrëveshjet e parashikuara . Ja gjendja e tregtisë globale dhe marrëveshjet:

Mbretëria e Bashkuar, ishte e para që arriti një marrëveshje tregtare me SHBA-në, duke e mbyllur atë në maj. Korniza përfshin një tarifë bazë prej 10% për mallrat britanike, si dhe kuota dhe përjashtime të ndryshme për produkte të tilla si makinat dhe produktet e hapësirës ajrore. Disa pjesë të marrëveshjes së tyre tregtare mbeten të pasigurta. Kjo përfshin tarifat për çelikun dhe aluminin në Mbretërinë e Bashkuar, të cilat SHBA-të kanë rënë dakord t’i ulin. Bisedimet mbi taksën e shërbimeve digjitale të Mbretërisë së Bashkuar, të cilën Trump dëshiron ta heqë, duket se po vazhdojnë, gjithashtu.

Vietnami: Tarifat përgjysmohen. Vietnami ishte i dyti që arriti një marrëveshje me administratën Trump, teksa presidenti amerikan njoftoi një marrëveshjen tregtare më 2 korrik, duke rezultuar në uljen e tarifave të vendosura ndaj Vietnamit nga 46% në 20%. Një pikë tjetër në marrëveshje ishte një tarifë prej 40% për produktet e “transportimit” me origjinë nga një vend tjetër që kalojnë nëpër Vietnam para se të arrijnë në SHBA, por është e paqartë se si do të zbatohet. Trump, gjithashtu, pretendoi se produktet amerikane do të kishin akses të plotë në tregun vietnamez.

Indonezia: Heqja e barrierave. Norma e tarifave të Indonezisë u ul në 19% nga 32% në marrëveshjen e saj me Trump, e cila u njoftua më 15 korrik. Shtëpia e Bardhë tha se Indonezia do të eliminonte tarifat për më shumë se 99% të produkteve amerikane të eksportuara në Indonezi në të gjithë sektorët, duke përfshirë produktet bujqësore dhe energjinë.

Filipinet: Ulje minimale. Ndryshe nga partnerët e mësipërm të ASEAN-it që patën ulje të konsiderueshme, Filipinet panë një rënie prej vetëm 1%, nga 20% në 19%, më 22 korrik.

Japonia: Orizi dhe makinat. Japonia ishte ekonomia e dytë e madhe aziatike që arriti një marrëveshje me SHBA-në pas Kinës, me normën e tarifës të ulur në 15% nga 25% më 23 korrik dhe ishte ekonomia e parë që pa një normë më të ulët tarifore për sektorin e saj kyç të automobilave.

Koreja e Jugut, gjithashtu, në 15%.Koreja e Jugut është vendi i fundit që arriti një marrëveshje me SHBA-në, të enjten, me kushte disi të ngjashme me ato të vendosura ndaj Japonisë. Vendi do të shohë një tarifë të përgjithshme prej 15% mbi eksportet e tij, ndërsa tarifat e automjeteve gjithashtu ulen në 15%.

Kina: Bisedimet vazhdojnë. Bisedimet tregtare të administratës Trump me Kinën kanë marrë një rrugë të ndryshme nga pjesa tjetër e botës. Ekonomia e dytë më e madhe në botë ka qenë një objektiv i vazhdueshëm për tregtinë e Trump që kur ai mori detyrën.

Në vend të një marrëveshjeje, Kina ka pranuar një sërë pezullimesh të tarifës “reciproke”. Fillimisht e vendosur në 34%, përpara se një sërë përshkallëzimesh dypalëshe të arrinin në 145% për importet nga Kina në SHBA dhe 125% për importet amerikane në Kinë.

Megjithatë, të dy palët ranë dakord për një ulje të tarifave në maj pas takimit në Gjenevë, me një “armëpushim” deri më 12 gusht. Kina tani përballet me një tarifë totale prej 30%, ndërsa SHBA-të po shqyrtojnë tarifat prej 10%.

Takimi më i fundit i vendeve në Stokholm përfundoi pa një zgjatje të “armëpushimit”, por Sekretari i Thesarit të SHBA-së tha se çdo zgjatje e armëpushimit nuk do të bihet dakord derisa Trump të nënshkruajë planin.

VENDET PA NJË MARRËVESHJE

Për vendet pa një marrëveshje, duket se ato do t’i nënshtrohen një tarife bazë globale më të lartë prej rreth 15%-20%, sipas Trump, më e lartë se 10% bazë e njoftuar në “Ditën e Çlirimit”. Vendet me një suficit tregtar me SHBA-në ka të ngjarë të përballen me një normë më të lartë tarifore.

Kanadaja: Në muajt e fundit, ka pasur një shkëmbim të vazhdueshëm masash midis Kanadasë dhe SHBA-së. Që nga 1 gushti, Kanadaja do përballet me tarifa prej 35% për produkte të ndryshme, ndërsa Trump ka kërcënuar ta rrisë këtë normë në rast hakmarrjeje.

Tarifa nuk përfshin tarifat individuale sektoriale. Trump ka përmendur vazhdimisht drogën që trafikohet nga Kanadaja në SHBA si arsye për vendosjen e tarifave.

Kryeministri kanadez Mark Carney tha këtë javë se të dy vendet janë në një “fazë intensive” negociatash, duke treguar se një marrëveshje është e pamundur.

Meksika: Asnjë shenjë progresi

Ashtu si Kanadaja, Meksika ka qenë prej kohësh një objektiv i tarifave amerikane, me Trump që përmendi drogën dhe imigracionin e paligjshëm si arsye për vendosjen e tarifave ndaj fqinjit jugor të SHBA-së.

Presidenti ka thënë se Meksika nuk ka bërë mjaftueshëm për të siguruar kufirin. Meksika pritet të goditet me një tarifë prej 30% dhe në rast hakmarrjeje, SHBA-të po paralajmërojnë për tarifa edhe më të larta. Duket se ne momentin e fundit shtyrja e vendosjes së tarifave ndaj Meksikes do të bëhet edhe për tre muaj të tjera.

Australia: Australia aktualisht i nënshtrohet tarifës bazë prej 10%, pasi ka një deficit tregtar me SHBA-në. Megjithatë, mund të përballet me një tarifë më të lartë nëse Trump vendos ta rrisë normën bazë në 15%-20%.Nuk dihet nëse Australia është në negociata tregtare me Uashingtonin, ndërsa kryeministri Anthony Albanese raportohet të ketë argumentuar se deficiti dhe marrëveshja tregtare duhet të nënkuptojnë se nuk do të ketë.

Vendet e BRICS. Presidenti Trump sulmoi vendet e BRICS kur deklaroi se do të “shkatërrojë” vendet anëtare të BRICS dhe vendet mbështetëse të kësaj organizate. Ai ka paralajmëruar tarifa 50% për Brazilin, 100 % për Indinë dhe 100 % për Rusinë nëse nuk arrin marrëveshjen e armëpushimit me Ukrainën.(Edhe pse Presidenti Rus Putin ka reaguar se ekonomia ruse ka fituar imunitet ndaj politikave të sanksioneve, dhe ish-Presidenti Medvedev ka theksuar se Rusia nuk është as Izraeli dhe as Irani, deklarata këto që kanë marrë kundërpërgjigje të ashpra nga Presidenti Trump).

Po cilat janë reagimet ndaj marrëveshjeve? Reagimet brenda Bashkimit Evropian nuk kanë qenë të njëtrajtshme. Për disa, SHBA-ja ofroi pak ose aspak lëshime në këmbim, duke shkaktuar reagime të ashpra në disa vende evropiane që e quajtën marrëveshjen “dorëzim” dhe “nënshtrim”.

Gjermania, e cila ka më shumë për të humbur nga një luftë tarifash, pasi është eksportuesi më i madh i automjeteve dhe makinerive në SHBA, e ka përshëndetur marrëveshjen si një kompromis të pashmangshëm. Ministri gjerman i ekonomisë e quajti këtë “një hap përpara në ruajtjen e partneritetit strategjik me SHBA-në dhe mbrojtjen e industrisë sonë eksportuese”. Megjithatë, jo të gjitha shtetet anëtare ndajnë të njëjtën pikëpamje. Franca, që prej kohësh ka qenë promotore e konceptit të “autonomisë strategjike evropiane”, ka kritikuar ashpër marrëveshjen, duke e cilësuar si një “ditë të errët për Evropën”. Për Parisin, kjo marrëveshje përbën një dorëzim të panevojshëm dhe të dëmshëm ndaj kërkesave të Uashingtonit, duke përçuar një sinjal dobësie dhe mungese koherence nga ana e BE-së. “Nuk mbaron këtu.” Më tepër sesa premtim, tingëllon si kërcënim nga presidenti francez Emmanuel Macron që ka shënjestruaar sërish marrëveshjen me SHBA-të për tarifat dhe punën e Presidentes së Komisionit Europian, Ursula von der Leyen, shkruan La Repubblica.

E vetmja anë pozitive është “qëndrueshmëria dhe parashikueshmëria” e kushteve nën të cilat do të veprojnë kompanitë e eksportit. Qeveria franceze në veçanti po shtyn drejt përjashtimit për mjetet e aviacionit, verën dhe alkoolin nga tarifa e përgjithshme 15%.

Vendet e tjera si Spanja, Italia nuk janë treguar entuziaste ndërsa vendet e vogla, përfshirë Irlandën dhe Holandën, janë treguar të shqetësuara për ndikimin disproporcional që do të ketë kjo tarifë mbi sektorët e tyre eksportues, ndërsa vende të Evropës Lindore kanë shprehur frikë se kjo marrëveshje thellon varësinë energjetike dhe financiare nga një aleat që nuk heziton të përdorë forcën për të arritur qëllimet e veta.

Komisioneri i Tregtisë së BE-së, Maroš Šefèoviè, megjithatë, e quajti atë “marrëveshjen më të mirë që mund të kishim arritur në rrethana shumë të vështira”.

Ndërkohë, nga këndvështrimi amerikan, marrëveshja tarifore me Bashkimin Evropian përfaqëson një sukses strategjik dhe një konfirmim të qasjes të administratës Trump ndaj partnerëve të saj ekonomikë. Shtetet e Bashkuara arritën të ushtrojnë presion të konsiderueshëm mbi BE-në duke kërcënuar me aplikimin e tarifave të ashpra 30% për importet evropiane, kryesisht në sektorët ku eksportet evropiane kishin peshë të lartë si industria automobilistike, pajisjet farmaceutike, makineritë industriale dhe komponentët elektronikë. Kërcënimi për vendosjen e këtyre tarifave, i mbështetur nga një diskurs politik tërheqës për bazën elektorale të Trump u përdor si mjet negociues për të arritur përfitime të qarta për industrinë dhe ekonominë amerikane.

Administrata amerikane jo vetëm që arriti të reduktonte tarifat nga 30% në 15%, por në fakt e ktheu këtë “ulje” në një shkëmbim të favorshëm: në këmbim të saj BE u angazhua të realizojë blerje masive të energjisë amerikane – kryesisht LNG (gaz natyror i lëngshëm) – në vlerën prej 750 miliardë dollarësh deri në vitin 2027. Kjo jo vetëm që forcon industrinë energjetike amerikane dhe siguron tregje të qëndrueshme për prodhuesit e gazit dhe naftës, por gjithashtu dobëson më tej varësinë e Evropës nga furnizues të tjerë si Rusia, duke i dhënë një dimension gjeopolitik kontrollit të SHBA mbi furnizimet energjetike globale. Përveç kësaj, siç përmenda më sipër, BE ka pranuar të investojë rreth 600 miliardë dollarë në sektorë strategjikë brenda SHBA-së, përfshirë infrastrukturën e avancuar, teknologjinë e mbrojtjes dhe kapacitetet industriale të lidhura me zinxhirët globalë të prodhimit.

Këto angazhime konsolidojnë rolin e SHBA-së jo vetëm si furnizues global, por edhe si vend pritës i investimeve strategjike nga aleatët e saj, në një kohë kur konkurrenca me Kinën po thellohet dhe kërkesa për shtrirje të ndikimit ekonomik është në rritje. Kjo marrëveshje forcon, gjithashtu, kapacitetin amerikan për të përcaktuar normat e lojës ekonomike. Një tjetër aspekt i rëndësishëm është se marrëveshja ka një karakter të përkohshëm dhe të kushtëzuar – Presidenti Trump e ka bërë të qartë se çdo devijim i BE nga zotimet për blerje dhe investime mund të sjellë rikthimin automatik të tarifave në nivelin 30%, duke krijuar kështu një mekanizëm presioni të vazhdueshëm që mban Bashkimin Evropian në pozicion mbrojtës dhe të varur nga vullneti politik i Uashingtonit.

Në këtë mënyrë, marrëveshja është jo vetëm një manovër tregtare, por një instrument i politikës së jashtme amerikane, diplomacisë ekonomike të saj, që synon të forcojë pozitën ekonomike, të rikthejë kontrollin mbi aleatët strategjikë dhe të theksojë rolin e SHBA-së si qendër e rëndesës në rendin ekonomik ndërkombëtar. Pra vështirë se një marrëveshje e tillë mund të konsiderohet si një rikthim te bashkëpunimi klasik transatlantik.

Marrëveshja BE–SHBA nuk mund të kuptohet plotësisht pa e parë atë në kontekstin më të gjerë gjeopolitik dhe ekonomik. Ajo vjen në një moment kur bota është duke hyrë në një fazë të re fragmentimi ekonomik, ku logjika e sigurisë, e kontrollit teknologjik dhe e aleancave strategjike zëvendëson rregullat multilaterale të tregtisë që kanë qenë në fuqi për dekada. Në sfond qëndron konkurrenca në rritje me Kinën, përplasjet për teknologjitë e reja dhe përpjekja për të rikthyer prodhimin në vendet e origjinës. Bashkimi Evropian gjendet në një pozitë të ndërlikuar: i kapur mes presionit amerikan për të mbështetur industrinë dhe energjinë amerikane, dhe nevojës për të ruajtur unitetin e brendshëm mes shteteve anëtare që kanë interesa të ndryshme ekonomike.

Në tërësi, marrëveshja e korrikut nuk është vetëm një dokument ekonomik, por një pasqyrim i një epoke të re në marrëdhëniet ndërkombëtare, ku tregtia nuk është më e ndarë nga gjeopolitika, dhe ku shtetet përdorin tarifat, investimet dhe energjinë si mjete të politikës së jashtme. Bashkimi Evropian përballet me sfidën e përshtatjes në këtë realitet të ri, ndërsa SHBA tregon se është e gatshme të përdorë fuqinë ekonomike për të orientuar aleatët drejt interesave të veta strategjike. Pyetja që mbetet është nëse ky model bashkëpunimi, i ndërtuar mbi presion dhe koncesione, mund të jetë i qëndrueshëm në një botë që kërkon gjithnjë e më shumë stabilitet, drejtësi dhe besim të ndërsjellë.

NGA AKADEMIK PROF. ANASTAS ANGJELI

Ditë më parë, Presidenti Donald J. Trump, nënshkroi në ligj Aktin GENIUS, një ligj historik që do të hapë rrugën për Shtetet e Bashkuara që të udhëheqin revolucionin global të valutave digjitale. Në thelbin e vet, ky ligj synon t’i japë përparësi mbrojtjes së konsumatorit, të forcojë statusin e dollarit amerikan si monedhë rezervë dhe të fuqizoje sigurinë kombëtare. Ligji do ta bëjë Amerikën liderin e padiskutueshëm në asetet digjitale, duke sjellë investime dhe inovacion masiv në Amerikë.

AMERIKA KRYEQYTETI GLOBAL I KRIPTOMONEDHAVE

Që në fushatën elektorale presidenciale, Presidenti Trump, premtoi se do t’i poziciononte SHBA-të si lider global në kriptomonedha, duke synuar që SHBA ,të bëhej “kryeqyteti i kriptove në botë”, si nevojë për të përqafuar asetet digjitale për rritjen ekonomike dhe lidershipin teknologjik. Evolucioni i shpejtë i tregut të kriptomonedhave, dëshmi e revolucionit digjital në fushën monetare, kërkon edhe aktet rregullatore të këtij tregut. Që në javën e tij të parë në detyrë, ai, nënshkroi një Urdhër Ekzekutiv për të promovuar lidershipin amerikan në asetet digjitale. Pak më vonë në muajin mars, Presidenti Trump, nënshkroi një tjetër Urdhër Ekzekutiv për të krijuar një Rezervë Strategjike Bitcoin dhe një Stok të Aseteve Digjitale të SHBA, duke e pozicionuar Amerikën si udhëheqëse në strategjinë shtetërore për asetet digjitale. Presidenti Trump ka qenë prej kohësh mbështetës dhe nxitës i Aktit GENIUS, duke thënë:

“Ky ligj do ta bëjë Amerikën liderin e padiskutueshëm në Asetet Digjitale – Askush s’do ta bëjë më mirë, është gjenialitet i pastër! Asetet Digjitale janë e ardhmja, dhe Kombi ynë do ta zotërojë atë. Po flasim për investime masive dhe inovacion të madh. Dëshiroj që Dhoma të veprojë shpejt, dhe ta miratojë një Akt GENIUS ‘të pastër’. Ta sjellin në tavolinën time, sa më shpejt — pa vonesë, pa shtesa. Kjo është gjeni amerikane në formën e saj më të mirë, dhe do t’i tregojmë botës si fitohet me asetet digjitale si asnjëherë më parë!” Po perse kjo mbështetje?

1-Mbrojtja e konsumatorëve në tregun digjital

Presidenti Trump mbështet Aktin GENIUS, sepse mbron konsumatorët nga aktorë të rrezikshëm në tregjet financiare.

Ky legjislacion i vonuar prej kohësh krijon sistemin e parë rregullator federal për stablecoins, duke garantuar stabilitet dhe besueshmëri përmes kërkesave të forta për rezerva.

-Akti kërkon që çdo stablecoin të ketë mbulim 100% me asete likuide si dollarë amerikanë ose bono afatshkurtra të thesarit dhe detyron ofruesit të publikojnë deklarata mujore për përbërjen e rezervave.

-Emituesit e stablecoins duhet të ndjekin rregulla të rrepta marketingu për të mbrojtur konsumatorët nga praktikat mashtruese. Sidomos, ndalohet të pretendojnë se stablecoin-i i tyre është i mbështetur nga qeveria amerikane, i siguruar në mënyrë federale, apo se është monedhë ligjore.

-Akti harmonizon kornizat rregullatore shtetërore dhe federale për stablecoins, duke siguruar rregullim të drejtë dhe të njëtrajtshëm në të gjithë vendin.

-Në rast falimentimi të një emetuesi stablecoin, akti jep përparësi kërkesave të mbajtësve të stablecoins mbi të gjithë kreditorët e tjerë, duke ofruar mbrojtje përfundimtare për konsumatorët.

2-Forcimi i statusit të dollarit si monedhë rezervë globale

Duke nxitur kërkesën për bonot amerikane, stablecoins do të luajnë një rol kyç në sigurimin e dominimit të vazhdueshëm të dollarit në nivel global. Në këtë mënyrë Akti GENIUS:

-Do të rrisë kërkesën për borxhin amerikan dhe do të forcojë statusin e dollarit si monedhë rezervë globale, duke kërkuar që emetuesit e stablecoin-eve të mbështesin asetet e tyre me bono thesaresh dhe dollarë amerikanë.

-Do të tërheqë më shumë aktivitete digjitale në SHBA, duke ofruar rregulla të qarta dhe duke nxitur inovacion të përgjegjshëm në tregun e stablecoins.

3-Lufta kundër aktiviteteve të paligjshme në asetet digjitale

Nëpërmjet rregullimit dhe regjistrimit të emetuesve të stablecoins dhe bashkëpunimit me Departamentin e Thesarit për zbatimin e sanksioneve, Akti GENIUS përforcon sigurinë kombëtare.

-Emetuesit e stablecoin-eve do t’i nënshtrohen Ligjit për Sekretin Bankar, duke qenë të detyruar të krijojnë programe efektive kundër pastrimit të parave dhe përputhshmërisë me sanksionet, përfshirë vlerësime të rrezikut, verifikimin e listave të sanksioneve dhe identifikimin e klientëve.

-Ky ligj përmirëson aftësinë e Departamentit të Thesarit për të luftuar aktivitetet e paligjshme me stablecoins duke forcuar zbatimin ndaj shmangies së sanksioneve dhe pastrimit të parave.

-Të gjithë emetuesit e stablecoins duhet të kenë aftësinë teknike për të sekuestruar, ngrirë ose djegur stablecoin-et kur kërkohet me ligj dhe të veprojnë në përputhje me urdhrat ligjorë.

Presidenti Trump sulmon sërish BRICS

Pas goditjes dhe paralajmërimit të fortë që i bëri Brazilit për vendosjen e tarifës 50%, në përfundim të Samitit të fundit të BRICS në Rio De Janerio, Presidenti Tump, pas nënshkrimit të Aktit GENIUS, iu rikthye edhe njëherë sulmit ndaj vendeve të BRICS duke u zotuar se “Do ta shuaj BRICS”, dhe do të luftojë ekonominë e vendeve në zhvillim. Trump njoftoi tarifën e re më 6 korrik, duke thënë se do të zbatohej për çdo vend që përputhet me atë që ai e quajti “politika anti-amerikane” të grupit BRICS. Vendosja e tarifave nga Donald Trump, në thelb kanë për qëllim eliminimin e rrezikut të vendeve të BRICS. Rreziku kryesor është shfaqja e një monedhe konkurruese të dollarit, e cila për Presidentin e Shteteve të Bashkuara do të ishte njësoj si të humbje luftën botërore. Për këtë arsye Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, përsëriti kërcënimin e tij për vendosjen e tarifave ndaj anëtarëve të grupit të kombeve BRICS dhe tha se grupi do të shuhet shumë shpejt nëse ata ndonjëherë formohen në një mënyrë kuptimplote.

Trump tha, gjithashtu, se ishte i përkushtuar për të ruajtur statusin global të dollarit si një monedhë rezervë dhe u zotua të mos lejonte kurrë krijimin e një monedhe digjitale të bankës qendrore në Amerikë.

“Monedha rezervë është kaq e rëndësishme. E dini, nëse e humbitnim këtë do të ishte si të humbitnim një luftë botërore. Nuk mund të lejojmë kurrë askënd të luajë lojëra me ne dhe për këtë arsye, kur dëgjova për këtë grup nga BRICS, gjashtë vende në thelb, i godita shumë, shumë fort. Nëse formohen ndonjëherë, nëse formohen ndonjëherë në një mënyrë kuptimplote, do të mbaronte shumë shpejt. Do t’jua them këtë. Ata do të zhduken për shumë kohë, as nuk mendoj se do ta bëjnë. Ata praktikisht kanë frikë nga unë. Unë, gjithashtu, mbetem plotësisht i përkushtuar ndaj premtimit tim për të mos lejuar të ndodhë”, shtoi Presidenti i SHBA.

VLERËSIME, KRITIKA DHE RREZIQE PËR AKTIN GENIUS

Nuk munguan reagimet e menjëhershme me vlerësime, kritika, rreziqe ndaj Akti Genius, i firmosur nga Presidenti Trump reagimet kanë qenë në nivel politik, mediatik dhe akademik dhe komuniteti i bisnesit. Sekretari i Thesarit, Scott Bessent, shkroi në rrjetin X të enjten: “Presidenti Trump premtoi të bëjë Amerikën ‘kryeqytetin e kriptovalutave’ në botë. Veprimet e sotme të @HouseGOP për të kaluar Ligjin CLARITY dhe për të dërguar GENIUS në zyrën presidenciale e përmbushin këtë premtim.”French Hill, republikani më i lartë në komisionin e shërbimeve financiare të Dhomës, deklaroi se këto ligje kanë të bëjnë me: “mbrojtjen e konsumatorëve amerikanë, mbrojtjen e investimeve, kthimin e kapitalit në SHBA dhe bëjnë që SHBA-ja të jetë një lider në fushën e pagesave dhe aseteve digjitale në fintech”. Por, Maxine Waters, demokratja kryesore në komisionin e shërbimeve financiare, paralajmëroi se ligji i strukturës së tregut “do të mbjellë farat e krizës së ardhshme financiare.” -Gazeta The New York Times e konsideron si – “ligj kaotik” dhe rrezik për stabilitetin financiar. Media e ka cilësuar Projektligjin GENIUS si një “chaotic piece of legislation”, duke paralajmëruar se hapësira e tij ligjore mund të çojë në destabilizim të sistemit financiar. -Grupi Public Citizen (përkrahës i konsumatorëve) ka paralajmëruar se GENIUS Act është “i keq perceptuar, i pa plotë, dhe kërcënues”, duke theksuar se ligji mund të inkurajojë manipulimin e çmimeve, kolapsin e monedhave dhe përdorimin kriminal të kriptove. Kritikët theksojnë mungesën e kufizimeve në bazë të Bank Holding Company Act, duke lejuar korporatat si Amazon, Walmart, ose Meta të hyjnë në sektorin bankar pa kontroll të mjaftueshëm.

-Forbes: Financë globale – Rrezik sistemik dhe bankë e errët (shadow banking).Analistë dhe institucione të tilla si Amundi dhe Briefing Book paralajmërojnë se stablecoins mund të sjellin “shadow banking”, sepse lejohen të investojnë në repurchase agrëments, Treasury bills ose money market funds, të cilët sërish mund të shtrëngojnë likuiditetin dhe të shkaktojnë kolaps. Kjo mund të përfundojë me nevojën për shpëtim nga taksa pagesa në rast krize.

-Të tjera media e shikojnë Aktin Genius të lidhur me Etikën dhe konfliktin e interesit.

Sipas Reuters Media fin-tech dhe industry e konsiderojnë – Rrezik për konkurrencën dhe sovranitetin monetar. Kështu, Sipas Reuters (Amundi), përdorimi global i stablecoins dollarë-mbështetur rrezikon sovranitetin monetar të vendeve dhe mund të çojë drejt një norme virtuale të dollarizimit, ku sistemi financiar tradicional përjashtohet dhe një sistem zëvendësues privat merr kontrollin.

-Sipas Financial Times: Dhoma e Përfaqësuesve të SHBA-ve ka miratuar një legjislacion për të rregulluar stablecoins, duke shënuar ligjin e parë madhor për kriptovalutat të miratuar nga Kongresi amerikan. Dhoma votoi 308 pro dhe 122 kundër për të ashtuquajturin Ligj GENIUS, që synon të rregullojë stablecoins – tokena të lidhur me asete të tilla si dollari amerikan – dhe i hap rrugë bankave që të nxjerrin asetet e tyre digjitale. Ky ligj përbën një fitore për industrinë e kriptovalutave, e cila shpenzoi qindra miliona dollarë për të ndikuar zgjedhjet e vitit 2024, pas një vale procesesh gjyqësore të nisura nga administrata Biden

-Mediat europiane, italiane,greke etj., janë mjaftuar kryesisht në paraqitjen e lajmit dhe analizë se çfarë përmban ligji, duke argumentuar Pse ky zhvillim ndikon në gjithë tregun e kriptomonedhave? Çfarë përfshin Genius Act? Çfarë Ligji Genius Act synon të rregullojë? etj..

-Zërat akademikë –janë mbështetur në krahasime historike dhe paralajmërime për efekt domino. Profesorë si Alistair Milne dhe Dan Awrey argumentojnë se ligji bashkon rregullin e teknologjisë me financat në mënyrë jo të ekuilibruar, pa mjaft mbrojtje për konsumatorët apo kontroll antitrust, duke lehtësuar monopolizmin e firmave fintech. Milne i përshkroi stablecoins si “zgjidhje të mbivlerësuara”, ndërsa Awrey sugjeron një model më të fortë për mbikëqyrje institucionale.

HYRJA E KRIPTOMONEDHAVE-FILLON GARA

Ligji Genius Act synon të rregullojë në mënyrë zyrtare stablecoins, që janë kriptomonedha të lidhura me vlerën e dollarit amerikan.Ky kuadër i ri hap rrugën që kompani të mëdha si Amazon, Walmart, Expedia dhe kompani ajrore të adoptojnë përdorimin e stablecoins.

Ky përparim mund të çlirojë triliona dollarë në sisteme pagesash dhe aplikacione teknologjike. Aktualisht, vlera e përgjithshme e stablecoins (si USDT dhe USDC) i kalon 250 miliardë dollarë, ndërsa analistët e Standard Chartered parashikojnë që kjo vlerë të arrijë në 2 trilionë brenda pak vitesh.

Gjigantë si Amazon dhe Walmart po shqyrtojnë mundësinë për të hedhur në treg stablecoins të tyre. Në vend që të mbështeten te zgjidhjet ekzistuese si USDT, ato synojnë të krijojnë sisteme të brendshme pagesash për të ulur kostot dhe kohën e përpunimit të transaksioneve.

Kjo situatë i ngjan shumë futjes së kazinove online të reja, që i kaluan platformat tradicionale falë teknologjisë së avancuar dhe transparencës. Ashtu si në rastin e kazinove, edhe te bizneset e mëdha, besimi dhe shpejtësia do të jenë faktorë kyç për suksesin.

Madje, shumë kompani bastesh ndërkombëtare tashmë përdorin stablecoins për tërheqje të menjëhershme dhe pagesa ndërkombëtare, dhe kjo pritet të ndiqet së shpejti edhe nga gjigantë të tjerë globalë. Për ata që posedojnë kripto ose planifikojnë të investojnë, zhvillimet e fundit krijojnë një klimë shumë të favorshme. Rritja e kërkesës dhe garancitë rregullatore ofrojnë më shumë siguri dhe më pak paqëndrueshmëri. Platforma si Best Wallet japin akses në monedha të reja me fitime të larta dhe rrezik të ulët. Investitorët mund të përfitojnë nga valët pozitive të tregut pa pasur nevojë për njohuri komplekse.

Epoka e pasigurisë në tregun e kriptomonedhave duket se po i vjen fundi. Me Genius Act, qeveria amerikane po vendos rregull në një treg në rritje të shpejtë. Nga kazinotë më të mira online deri te gjigantët si Amazon, kripto do të bëhet pjesë e pandashme e pagesave të përditshme.

Nëse realizohen parashikimet për 2 trilionë dollarë, do të kemi të bëjmë me transferimin më të madh të pasurisë drejt botës së kriptomonedhave. Ata që do të përgatiten siç duhet dhe do të investojnë përmes zgjidhjeve të sigurta dhe inovative si Best Wallet, do të kenë përparësi në këtë epokë të re të stablecoins dhe Bitcoin-it.

-Bankat amerikane kanë shprehur interes të lartë për të hyrë në hapësirën e aseteve digjitale. Shefi ekzekutiv i JPMorgan Chase, Jamie Dimon, deklaroi këtë javë se: “banka jonë do të përfshihet si në monedhën digjitale të depozitave të JPMorgan, ashtu edhe në stablecoins”.

Ndërkohë, shefja ekzekutive e Citigroup, Jane Fraser, deklaroi të martën se banka ishte “entuziaste” për Ligjin GENIUS: “E mirëpresim vullnetin e administratës për t’u lejuar bankave pjesëmarrjen në hapësirën e aseteve digjitale më lehtë… Deri tani, ka qenë shumë e vështirë të konkurrojmë në mënyrë të barabartë.”

Shefi ekzekutiv i Bank of America, Brian Moynihan, gjithashtu ka folur për dëshirën e bankës për të ofruar pagesa përmes stablecoin. Megjithatë, ai shtoi se: “mbetet e paqartë sa kërkesë reale ekziston për tokenat digjitalë”.

Bankat janë nën një presion të rritur për të konkurruar në tregun e aseteve digjitale, veçanërisht pasi kompani si Uber po eksplorojnë mundësinë për të lansuar stablecoin-et e tyre, duke anashkaluar rrjetet tradicionale të pagesave si Visa dhe Mastercard.

Kryetari i SEC, Paul Atkins, përshëndeti miratimin e Ligjit GENIUS. Ai shtoi se Komisioni mund të zbatojë “përjashtime inovative” për të lejuar kompanitë të nxjerrin dhe tregtojnë letra me vlerë të tokenizuara më shpejt, pa pritur detyrimisht legjislacion të ri: “E përqafoj atë që po përpiqet të bëjë Kongresi, por, gjithashtu, nuk duhet të qëndrojmë pasivë duke pritur që gjithçka të rregullohet nga ligji.”

Nga Rexhep Hasani

Për të evituar bllokadën e mëtutjeshme të konstituimit të Kuvendit, partitë politike duhet të përmbushin detyrat e tyre. Prandaj, nuk është e drejtë dhe detyrë e PDK-së dhe AAK-së të caktojnë apo propozojnë kandidatë për kryetar, sepse kjo është e drejtë ekskluzive dhe detyrë e VV-së. Partitë politike, sipas Aktgjykimit të fundit të Gjykatës Kushtetuese, kanë për detyrë të zgjedhin njërin opsion të votimit (pro, kundër apo të abstenojnë).

Propozimi im ka të bëjë me vendosjen për njërën prej dy mënyrave të votimit

(me votë të hapur apo të fshehtë). Vendimi sipas mendimi duhet të merret me votim të hapur, dhe cila mënyrë të ketë shumicën, ajo duhet zbatuar. Duke vepruar kështu, mendoj se nuk ka shmagie nga pika e tretë e rendit të ditës, siç deklarojnë deputetët që nuk marrin pjesë në votim, sepse bëhet fjalë për mënyrën e realizimit apo përmbushjes së kësaj pike.

Tri partitë e para, Lista serbe dhe grupi i minoriteteve tjera, kanë gjithashtu detyrë të propozojnë kandidatët e tyre për nënkryetarë, me ç’rast as VV-ja nuk ka të drejtë të ndërhyjë në të drejtën e tyre ekskluzive për propozime, por ka detyrë të votojë. Për të arsyetuar veprimet e tyre, deputetët që nuk marrin pjesë në votim, tentojnë që të bëjnë dallim ndërmjet funksionit të kryetarit dhe të nënkryetarit. Kur dihet se në mungesë të kryetarit, detyrën e tij, me detyra dhe përgjegjësi të njëjta, e ushtron nënkryetari, argumentimi i tillë është i pabazuar, sepse, siç dihet, vota e nënkryetarit ka peshë të njëjtë me votën e kryetarit, përkatësisht e barabartë me votën e deputetëve tjerë.

Kaq e thjeshtë dhe e lehtë është procedura për konstituimin e Kuvendit. Prandaj, nuk është e rastit që për konstituim përpiluesi i tekstit të dispozitës që rregullon procedurën e konstituimit (neni 67.2) nuk ka paraparë as diskutim dhe as afat, por vetëm propozim dhe votim. Bllokimi deri në apsurd është si pasojë e mosrespektimit të të drejtave dhe të detyrimeve të subjekteve politike, në kundërshtim me rregullat për konstituimin e Kuvendit.

Janë pikërisht veprimet e tilla arbitrare shkelje e këtyre rregullave, sepse me mosvotim pengojnë konstituimin, duke dëmtuar në këtë mënyrë interesin e shtetit, partisë përkatësisht elektoratit të tyre dhe madje edhe interesin e tyre personal.

Për të dalë nga një bllokadë e tillë e paparë, një ditë e më parë, duhet përmbushur detyrat për konstituim, pa pasur nevojë që kjo fazë të ndërlidhet me fazën e formimit të qeverisë. Kjo aq më parë kur të kihet parasysh se janë të njëjtit deputetë që në pikën e dytë të rendit të ditës, në dy raunde, nuk votonin madje as vetëverifikimin, përkatësisht verifikimin e mandatit e tyre personal të deputetit. Ja deri ku shkon absurdi, dhe nuk përfundon aty, por, siç shihet në serinë e vazhdimeve që nuk u shihet fundi, vazhdohet me avazin e njëjtë si në pikën e dytë të rendit të ditës. Ndërlidhja e dy fazave, në rrethanat e tilla të sjelljeve joracionale, do të zvarriste edhe më tepër konstituimin e Kuvendit, pa të cilin nuk mund të kalohet në fazën tjetër, por edhe në zgjedhje të sërishme.

Kur të kalohet në fazën e dytë të formimit të qeverisë, parashikohen afate dhe hapësirë për diskutime e kompromise, sepse praktikisht nuk mund të ketë dy shumica parlamentare. Nëse një shumicë e tillë nuk sigurohet në afat prej 15 ditësh, në tentimin e parë, mbetet edhe një afat shtesë prej 10 ditësh, për një tentim të dytë. Kuptohet, nëse edhe në këtë rast propozimi për qeveri nuk merr 61 e më tepër vota të deputetëve, përmbushen kushtet për përsëritjen e zgjedhjeve, edhe pse mendoj se këto do të duhej shmangur në rrethanat ekzistuese.

Kam përshtypjen se përsëritja e zgjedhjeve nuk ju konven as subjekteve politike, kështu që të njëjtat, me vullnet dhe mirëbesim, duhet të tejkalojnë këtë bllokim absurd.