Author: ATVLive

Pritjeve të gjata u erdhi fundi. Tash e tutje, qytetarët e Kosovës do të udhëtojnë pa viza nëpër vendet e Bashkimit Evropian. Kosovarët nuk do të presin më para zyrave të ambasadave të huaja për një vizë, e as nuk do të shpenzojnë për termine e pagesë vizash.

E për ditën e parë pa viza, Qeveria e Republikës së Kosovës në kuadër të fushatës informuese, organizon udhëtimin e parë pa viza për fituesit me fat nga kuizi i BE-së.

Me këtë rast, kryeministri Albin Kurti dhe zëvendëskryeministrja, njëherësh ministrja e Punëve të Jashtme dhe Diasporës, Donika Gërvalla-Schwarz, do të qëndrojnë në Aeroportin “Adem Jashari” për t’i uruar dhe përshëndetur qytetarët e parë që do të udhëtojnë pa viza.

Kurti e Gërvalla do të mbajnë konferencë për media.

Kujtojmë se Komisioni Evropian ka vlerësuar që nga korriku i vitit 2018, se Kosova i ka përmbushur të gjitha standardet e Udhërrëfyesit për Liberalizimin e Vizave. Por, për shkaqe politike dhe reflektime të brendshme, vendimi ishte shtyrë.

Vendimi për liberalizimin e vizave për Kosovën u botua të martën e 25 prillit në Gazetën Zyrtare të Bashkimit Evropian. Me këtë veprim u përmbyll edhe formalisht i gjithë procesi i liberalizimit të vizave për qytetarët e Kosovës. Vendimi pritej të hyjë në fuqi më 1 janar të vitit 2024, për të gjithë qytetarët e Kosovës që posedojnë pasaporta biometrike të lëshuara nga shteti i Kosovës.

Komisioni Evropian në vendimin për liberalizim kishte sqaruar se bartësit e pasaportave të Kosovës nuk do të mund të udhëtojnë në Spanjë, vend që nuk e njeh as pavarësinë e Kosovës, as pasaportat e saj.

Shtetet që përfshihen në vendimin për liberalizimin e vizave për kosovarët janë: Austria, Belgjika, Bullgaria, Kroacia, Qipro, Republika Çeke, Danimarka, Estonia, Finlanda, Franca, Gjermania, Greqia, Hungaria, Italia, Letonia, Lituania, Luksemburgu, Malta, Holanda, Polonia, Portugalia, Rumania, Sllovakia, Sllovenia, Suedia, Zvicra, Norvegjia, Lihtensteini dhe Islanda.

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, i shoqëruar nga ministri i Mbrojtjes, Ejup Maqedonci e komandanti i FSK-së, Bashkim Jashari kanë qëndruar për vizitë në Kazermën “Adem Jashari”, me rastin e ndërrimit të motmoteve.

Kurti theksoi se gëzimi i Forcës së Sigurisë i jep siguri e forcë gëzimit të Kosovës në vitin 2024.

“Nga Kazerma “Adem Jashari”, te ushtarë e oficerë kujdestarë, me Ministrin e Mbrojtjes Ejupin dhe Komandantin e Ushtrisë Bashkimin, gëzimi i Forcës së Sigurisë i jep siguri e forcë gëzimit të Kosovës në vitin 2024. Ju dëshiroj të gjithëve ngado që jeni shëndet e lumturi, suksese e mbarësi për çdo ditë gjatë Vitit të Ri!”, shkroi Kurti.

Belgjika nga sot merr kryesimin gjashtëmujor të Presidencës së Bashkimit Evropian.

Kështu Belgjika, vendi në të cilin edhe ndodhet selia e Bashkimit Evropian- Brukseli, dhe i cili ishte i pari që kishte rolin e kryesuesit kur ky sistem u vendos, do të kryesojë për të 13 herë me radhë.

Kryesimi belg ndodh në kohën kur do të mbahen zgjedhjet evropiane, mes datave 6-9 qershor.

Qeveria belge ka premtuar se do të ketë kapacitete të duhura dhe fokusin e mjaftueshëm për ta kryer detyrën e kryesuesit të radhës me sukses, por nuk është e qartë nëse do të kthejë në shqyrtim aplikimin e Kosovës për anëtarësim në BE, të dorëzuar në fund 2022 kur kryesimin e kishte Republika Çeke.

Qeveria e Belgjikës ka përmendur prioritetet, me të cilat do të merret gjatë gjashtë muajve.

“Presidenca belge do të monitorojë proceset që janë në vazhdim e sipër me të gjitha vendet relevante, në përputhje me metodologjinë ekzistuese, bazuar në qasjen e meritave individuale, dhe progresin e secilit kandidat në përmbushjen e kritereve të anëtarësimit. Do të inkurajojmë integrimin në BE duke promovuar reformat e domosdoshme transformative në fushat kyçe, posaçërisht sundimin e ligjit, institucionet demokratike, lirinë e mediave dhe të drejtat themelore”, thuhet në dokument.

Gjatë kryesimit të Belgjikës, më 1 maj 2024, do të shënohet 20-vjetori i zgjerimit më të madh të BE-së. Belgjika do të merret edhe me definimin e një agjende strategjike për zhvillimin e BE-së ku zgjerimi do të ketë një vend të rëndësishëm. Kjo “agjendë strategjike” do ta vendosë bazën për veprimin e BE-së 2024-2029.

Sa i përket procesit të zgjerimit të BE-së, gjatë kryesimit të Belgjikës, do të mund të nisin negociatat e aderimit me Ukrainën dhe Moldavinë. Bosnja e Hercegovina do të vlerësohet në mars 2024, për të parë nëse i ka përmbushur kushtet për të nisur negociatat e aderimit.

Qeveria e Kosovës në kuadër të fushatës informuese, organizon sot (e hënë) udhëtimin e parë pa viza për fituesit me fat nga kuiz-i i BE-së më 1 janar 2024.

Me këtë rast, kryeministri Albin Kurti dhe zëvendëskryeministrja, njëherësh ministrja e Jashtme dhe Diasporës, Donika Gërvalla do të urojnë dhe përshëndesin qytetarët e parë që udhëtojnë pa viza.

Takimi mbahet në terminalin kryesor të Aeroportit “Adem Jashari” në Prishtinë, ora 10:00, ndërsa konferenca për media e Kurtit dhe Gërvallës në orën 10:30.

Ndryshe, qytetarët e Kosovës nga sot do të kenë të drejtën të udhëtojnë pa viza në zonën Schengen.

Faqja e Integrimit Evropian në kuadër të Qeverisë së Kosovës, ka përpiluar një listë të atyre së çfarë duhet të dinë qytetarët në mënyrë që të udhëtojnë pa viza.

Aty thuhet se udhëtimi pa viza u mundëson qytetarëve të Kosovës që të udhëtojnë pa vizë për qëndrime të shkurtra si turistë, por edhe të vizitojnë miqtë apo familjarët, të marrin pjesë në ngjarje kulturore apo sportive, takime biznesi, trajtim mjekësor, për programe arsimore afatshkurtra si seminare, konferenca, punëtori, shkolla verore dhe çdo aktivitet i ngjashëm.

Sa i përket kohës së qëndrimit, aty thuhet se qëndrimi është i mundur për 90 ditë në çdo periudhë 180 ditore brenda zonës Shengen. Ndërsa, për dokumentet e nevojshme, bëhet e ditur se qytetarët duhen të kenë pasaporta biometrike, informata të sakta mbi vendin dhe qëllimit e udhëtimit. Për ata që udhëtojnë me veturë nevojitet edhe dokumentet, përfshirë kartonin e gjelbër.

Gjatë orëve të fundit në Shërbimin Emergjent pranë Qendrës Klinike Universitare të Kosovës (QKUK) janë trajtuar 21 raste të lëndimit nga shpërthimi i mjeteve piroteknike.

Dy prej janë në gjendje më të rëndë, ngase njëri pacient është plagosur nga një plumb qorr, ndërkaq tjetri ka marrë lëndime nga përdorimi i fishekzjarrëve, raporton Klankosova.tv.

Njëri nga të lënduarit po vazhdon trajtimin në Klinikën e Kirurgjisë Plastike, ndërsa një tjetër në atë të Oftamologjisë. Ndërkaq, të lënduarit e tjerë, pas trajtimit janë liruar për në shtëpi.

Kështu ka bërë të ditur drejtori i Shërbimit Emergjent, Naser Syla, derisa potencon se mosha e pacientëve që kanë marrë lëndime si shkas i përdorimit të mjeteve piroteknike fillon nga një 6-vjeçar deri te një i moshuar mbi 60-vjeç.

Syla shtoi se gjatë 18 orëve të fundit në Shërbimin Emergjent janë pranuar rreth 217 pacientë.

Ndryshe, Policia e Kosovës për menaxhimin e situatës së sigurisë gjatë festës së ndërrimit të mot-motit ka përgatitur urdhrin operativ “Fund Viti – 2023 dhe fillimi i 2024” ku është paraparë shtim i prezencës policore në rrugë dhe ambiente të hapura, në sheshe e lokacione ku ka frekuentim të qytetarëve.

Më shumë se një dekadë u deshën që kosovarët më në fund ta gëzojnë të drejtën e udhëtimit në botën evropiane.

E pikërisht sot, që nga ndërrimi i mot-moteve qytetarët kanë mundësinë ta festojnë fillimin e vitit 2024 në zonën Schengen.

Rruga e Kosovës për të fituar liberalizimin

Gjithçka nisi në janar të vitit të 2012. Fillimisht, negociatat e para për liberalizimin e vizave i filloi komisionerja Evropiane për Punët e Brendshme, Cecilia Malmstrom, e cila vizitoi Kosovën me qëllimin që ta paraqiste një plan për dialog rreth kësaj çështje.

Ndërkohë, qysh prej atëherë kanë filluar që ndaj Kosovës të vendosen kritere, në mënyrë që ato të plotësohen që qytetarët të kenë të drejtë udhëtimi. Kriteret vazhdimisht me kalimin e kohës ndryshonin, por përgjigja negative jo.

Gjatë rrugës, për Kosovën këto kritere janë parë me “sy të ngopur” e janë cilësuar të tepërta për realizim. Përveç kushteve administrative e teknike, Kosova u detyrua nga BE që gjatë rrugës të përfshijë edhe çështjet politike.

Katër vite më vonë, konkretisht më 4 maj të vitit 2016 për Kosovën ishte “i gatshëm” liberalizimi i vizave. Sipas Komisionit Evropian, qytetarët e Kosovës që atëherë do të udhëtonin lirshëm. Por, edhe pse Komisioni dhe Parlamenti Evropian i thanë “po” miratimit për liberalizim potencial të vizave, prapë Këshilli i Ministrave të BE-së nuk u bind.

Anëtarët e Këshillit nuk u bindën me arsyetimin se disa nga vendet anëtare të BE-së vlerësonin se Kosova ende nuk kishte arritur lartësinë e rekomanduar sa i përket luftimit të korrupsionit dhe krimit të organizuar.

E premtimet për çdo vit se lëvizja e lirë do të nodhë nuk mungonin as nga udhëheqësit e institucionëve të Kosovës.

Kosova, dikur arriti që ta vërtetojë se kishte plotësuar pothuajse të gjitha “kriteret e tepërta”, por gjatë rrugës sërish pati një tjetër kusht. Asaj radhe u kushtëzua me ratifikimin e marrëveshjes së Demarkacionit me Malin e Zi. Drejtë realizimit të marrëveshjes u pa haptazi që kriteret ishin vendosur mbi çështje politike.

Deri në vitin 2018, Kosova arriti që ta ratifikojë atë marrëveshje, por BE edhe asaj radhe “tradhtoi” marrëveshjen. Kështu BE veproi gjatë, duke mos e mbajtur premtimin për vite me radhë, që për pasojë la peng liberalizimin për qytetarët.

Qysh nga ai vit, Kosova i kishte përmbushur të gjitha kushtet për liberalizimin e vizave, sipas Komisionit Evropian. Por, sërish ishin disa vende anëtare që shprehnin rezerva, që për pasojë prapë nuk u mundësua konfirmimi i plotë për liberalizim.

Ndërkohë, Komiteti për Liritë Qytetare, Drejtësi dhe Çështje të Brendshme (LIBE), në vitin 2019 votoi për fillimin e negociatave me Këshillin e BE-së, për të vazhduar me hapat e mbetur drejt liberalizimit. Më 28 mars u mbajt leximi i parë nga ana e Parlamentit Evropian. Në atë periudhë 331 eurodeputetët kanë votuar pro, 126 kundër dhe 12 kanë abstenuar. Si pasojë e kësaj, Këshilli nuk ka ndërmarrë mendimin e Parlamentit dhe rrjedhimisht procesi ishte bllokuar.

Tri vite pas, saktësisht në tetor të 2022-tës, u realizua takimi i Grupit Punues për Viza. Në atë takim u diskutua për liberalizim brenda Këshillit, që Kosova asnjëherë më parë nuk kishte arritur deri në atë pikë, pra brenda procesit vendimmarrës të BE-së. Atë ditë të gjitha vendet anëtare kishin “mbështetur” e “mirëpritur” gjerësisht liberalizimin. Pas dy muajsh, ishin ambasadorët e BE-së që vulosën liberalizimin e vizave për Kosovën, si hapi i fundit.

Gjatë atij viti, ajo vulë mbylli procedurën teknike për liberalizim, duke “shpresuar” që në muajt e ardhshëm të mbetej vetëm votimi formal në seancën plenare të Parlamentit Evropian dhe Këshillit për Punë të Brendshme.

Gjithashtu, në liberalizimin e vizave “mollë sherri” konsiderohej edhe procesi i dialogut Kosovë – Serbi, që sot e asaj kohe ende nuk është arritur normalizimi i plotë i marrëdhënieve mes të dyja palëve.

Kosova nuk u dorëzua deri në nënshkrimin e liberalizimit

Kosovarët ishin të vetmit qytetarë të Ballkanit Perëndimor, të cilët nuk mund të udhëtonin lirshëm.

Por, Kosova nuk u dorëzua deri në miratimin e plotë për liberalizim, ku hapat përfundimtar arritën pas 12 viteve.

Më 9 mars të 2023-tës, Këshilli i Ministrave ka miratuar njëzëri liberalizimin, ku pas këtij hapi kishte mbetur edhe miratimi në seancën plenare të Parlamentit Evropian, që parashikohej përsëri përkrahje me unanimitet. Derisa, dy javë më pas, me 47 vota pro, 8 kundër dhe 4 abstenime, Komisioni për Drejtat Civile, Drejtësi dhe Punët e Brendshme (LIBE) dha miratimin përfundimtar të legjislacionit që t’ia mundësojë qytetarëve lëvizjen e lirë.

Kosova shënon rekord në historinë e procesit të liberalizimit

Kosova është vendi i vetëm, procesi i të cilit zgjati me më së shumti vite në historinë e liberalizimit të vizave. Qysh prej fillimit të negociatave e deri në lëvizjen e lirë u dashen plot 12 vite. Përkundër që procesi i liberalizimit në Shqipëri ka zgjatur vetëm tri vite, ndërsa në Serbi dy.

Qytetarëve të Kosovës, më 18 prill të 2023-tës Parlamenti Evropian ua miratoi përfundimisht liberalizimin e vizave. Miratimi u bë pa votim, pasi që nuk kishte asnjë kundërshtim. Gjithashtu, pas këtij miratimi ishte bërë e qartë se zbatimi i vendimit nuk do të shtyhet më larg se sot. Ky vendim kishte qenë i lidhur me Sistemin Evropian i Informacionit dhe Autorizimit të Udhëtimit (ETIAS) të udhëtimit në Evropë.

Rregullorja 2023/850 që mundëson liberalizimin, më 25 prill u publikua në gazetën zyrtare të BE-së e veçse hyri në fuqi më 15 maj 2023.

Ndodhi heqja e vizave për shtetasit e Kosovës, por gjithashtu më pas KE propozoi që vizat të hiqen edhe për bartësit e pasaportave të Republikës së Serbisë, të cilët banojnë në Kosovë. Pra, Komisioni propozoi që të ndryshohet vendimi për liberalizimin e vizave për shtetin serb. Por kjo gjë u kundërshtua nga Qeveria e Kosovës, e cila tha se qytetarët serbë që jetojnë në Kosovë mund të lëvizin lirshëm në BE vetëm me pasaportën e Kosovës.

Çfarë nënkupton liberalizimi?

Liberalizimi i vizave nënkuptohet atëherë kur arrihet një marrëveshje mes një shteti dhe Bashkimit Evropian, ku më pas mundësohet leja e udhëtimit pa vizë. Kjo marrëveshje nuk përfshin leje pune të çfarëdoshme apo mundësi për të jetuar në një nga shtet që janë pjesëmarrëse në marrëveshje.

Kosovarët që ia mësyjnë Evropës

Me liberalizimin e vizave tashmë qytetarët e vendit kanë të drejtë të udhëtojnë lirshëm në shtetet e Bashkimit Evropian, sikurse Belgjika, Austria, Bullgaria, Danimarka, Estonia, Finlanda, Franca, Greqia, Gjermania, Holanda, Hungaria, Italia, Kroacia, Letonia, Lituania, Luksemburgu, Malta, Polonia, Portugalia, Qipro, Republika Çeke, Rumania, Sllovakia, Sllovenia, Suedia. Po ashtu, kosovarët mund të udhëtojnë edhe në disa vende që janë nënshkruese të marrëveshjes, ani pse nuk janë anëtare të BE-së, siç janë Islanda, Norvegjia, Zvicra e Lihteshtajni.

Por, kosovarët nuk mund të udhëtojnë në Spanjë edhe pse është në zonën Schengen, pasi që ky vend nuk i njeh pasaportat e Kosovës.

Kushtet për udhëtarët

Qytetarët para se të udhëtojnë në zonën Schengen duhet të plotësojnë edhe disa kushte të tjera. Pasaporta biometrike, dëshmi mbi qëllimin e udhëtimit, dëshmi mbi qëndrimin si rezervimi i hotelit ose vendin ku do të qëndrojnë detajet e udhëtimit, duke përfshirë rezervimin e biletës kthyese e nëse udhëton me veturë, dokumentet e nevojshme të veturës, e dëshmi se kanë mjete të mjaftueshme financiare.

BE do ta vëzhgojë Kosovën

Edhe përkundër marrëveshjes, Kosova vazhdimisht do të jetë nën vëzhgimin e BE-së. Sepse, liberalizimi i vizave nuk është vendim i vlefshëm pafundësisht, prandaj mbetet që situata të rivlerësohet.

Bazuar në marrëveshje, Bashkimi Evropian ka “mekanizmin e pezullimit të vizave”. Pra, Kosova do jetë në rrezik të pezullimit të liberalizimit përkohësisht në qoftë se udhëtarët keqpërdorin lëvizjen pa viza.