Tag: Ballina

Përgatiti: Jeta Selmanaj

Të premten me një shtator filloi viti i ri shkollor 2023/2024.

Për dallim nga vitet e kaluara kur zakonisht problem ishin grevat, këtë vit problem është pajisja me tekste shkollore, të cilat ka 15 vite që sigurohen përmes Ministrisë së Arsimit dhe nxënësit i marrin falas në objekte shkollore.

Por, këtë vit MASHT-i bëri një ndryshim që librat i blejnë prindërit me paratë subvencionuara nga Qeveria e Kosovës e që për këto para prindërit u udhëzuan të aplikojnë sistemin elektronik E-Kosova.

Kjo gjë ndodhi në arsyetimin e MASHT-it për transparencë dhe menaxhimin e mirë të buxhetit të shtetit.

“Për të filluar mbarë vitin e ri shkollor dy mijë e njëzet e tre-dy mijë e njëzet e katër, me qëllim të rritjes së transparencës dhe menaxhimit të mirë të buxhetit, mjetet për sigurimin e teksteve do të deponohen në xhirollogaritë e prindërve”, kishte thënë ministrja Nagavci në video mesazhin përmes të cilit u bëri thirrje prindërve të aplikojnë për subvencionimin e teksteve shkollore.

Por, kaq e thjeshtë sa për Ministrinë e Arsimit nuk ishte për prindërit. Aplikimi në E-Kosova për rimbursim hapi probleme të reja, prindër pa xhirollogari bankare, prindër që patën probleme në aplikim, komuna që nuk kanë librari e prindër që u detyruan të shkojnë në komuna të tjera për blerjen e librave.

“Vëshir është sepse më së pari ti duhet me shku me kerr. Pa pasë kerr nuk mund shkon në Ferizaj a në Prishtinë. Tash normal duhet me qenë një librari këtu në Kaçanik”, thotë një prind.

Mundësitë e ulëta financiare që librat t’i blejnë para një shtatorit, para se t’i marrin subvencionet e shumë probleme të tjera, për këtë çështje u deklaruan edhe njohësit e arsimit.

Në anën tjetër, ndarja e shumave për blerjen e librave për fëmijët nga klasa e parë deri në të pestën nga pesëdhjetë euro për tekste shkollore dhe tridhjetë euro për mjete shkollore nga librashitësit u konsiderua e mjaftueshme.

“Mendoj që është çmim i favorshëm kështu se pesëdhjetë euro bëhet kompleti i librave, tridhjetë euro mbesin për këto produkte tjera harxhuese”, thotë një shitës në një librari.

Pavarësisht kësaj, me një shtator pati fëmijë që klasën e parë e filluan pa libra, sepse subvencionet për to nuk kanë dalë ende për të gjithë dhe jo të gjithë prindërit patën mundësi financiare t’i blejnë librat për fëmijët e tyre, para se paratë dalin nga shteti.

“Do t’i blej sivjet librat edhe kështu që unë nuk kena ba kurrafr pyetjeje a duhet me i siguru shkolla apo dikush tjetër”, thotë një prind.

“Po thonë që me i ble, po ne s’kemi mundësi me i ble, ku me marrë me ble pa punë, pa sen…”, thotë një prind tjetër.

Pikërisht për këtë arsye edhe mësimdhënësit ankohen se këto vonesa do të shkaktojnë probleme në procesin mësimor.

“Sigurisht do të jetë shumë e vështirë nëse nuk pajisen me libra për shkak që neve do të na mbesin orë të pazhvilluara, sipas planifikimit, por ne po urojmë që do të do të gjejnë zgjidhje prindërit dhe nuk do të humbasim mësim as fëmijët, po edhe ne nuk do të mbesim prapa për sa i përket planprogramit”, thotë një mësimdhënëse.

Me 29 gusht përfunduan procedurat e pagesave për Grupin e parë të aplikuesve, e që ishin tetëdhjetë e një mijë aplikime, sipas njoftimit të Ministrisë së Arsimit.

Ndërkaq, Grupi i dytë i aplikuesve do të rimbursohet ditë dhe në vazhdim, sipas MASHT-it.

Kjo ministri gjithashtu ka njoftuar që aplikimi në e-Kosova do të mbetet i hapur deri më tridhjetë shtator.

Po ashtu, Ministria e Arsimit ka premtuar se do të ofrohet ndihmë e nevojshme të gjithë prindërve që hasin në probleme në sigurimin e teksteve shkollore dhe se asnjë fëmijë nuk do të mbesë pa libra.

Më shumë detaje rreth kësaj çështje i gjeni në emisionin “A LIVE”, të cilin e gjeni në videon më poshtë:

I dërguari i posaçëm i Bashkimit Evropian për dialogun Kosovë-Serbi, Miroslav Lajçak, ka dhënë detaje në lidhje me takimet me kryeministrin e Kosovës, Albin Kurti dhe presidentin e Serbisë, Aleksandar Vuçiq.

Lajçaku, mes tjerash, potencoi se u ka kujtuar dy liderëve se të gjitha marrëveshjet e arritura në dialog duhet të zbatohen pa asnjë kusht apo vonesë.

“Në Bled jam takuar edhe me kryeministrin Albin Kurti. Folëm për përgatitjet për takimin e radhës të dialogut të nivelit të lartë në shtator, me fokus normalizimin e marrëdhënieve dhe zbatimin e deklaratës së BE-së të datës 3 qershor. Unë gjithashtu ngrita shqetësimet e mia për situatën në veri të Kosovës”, shkroi Lajçak.

Emisari evropian potencoi se me Vuçiqin ka biseduar për uljen e tensioneve në veri dhe mbajtjen e zgjedhjeve të reja lokale.

“Nga Bled, fluturova për në Beograd, ku u takova me presidentin e Serbisë Aleksandar Vuçiq. Folëm në detaje për përpjekjet për uljen e tensioneve dhe mbajtjen e zgjedhjeve të reja lokale në veri të Kosovës, si dhe zbatimin e të gjitha Marrëveshjeve të Dialogut”, vazhdoi ai.

Ai theksoi në fund se janë duke vazhduar përgatitjet për takimin e radhës në mes Kosovës dhe Serbisë në Bruksel.

“U kujtova të dy liderëve se të gjitha marrëveshjet e Dialogut mbeten të vlefshme dhe detyruese për të dyja palët dhe duhet të zbatohen plotësisht pa asnjë kusht apo vonesë. Diskutimet tona do të vazhdojnë dhe ne po përgatitemi për takimin e liderëve në Bruksel më 14 shtator për një raund tjetër bisedimesh në nivelin më të lartë”.

Dilemat për largim të një pjese të punëtorëve nga vendi, nga 1 janar i 2024-s, kur është paraparë të liberalizohen vizat, kanë shtyrë bizneset që të gjejnë alternativa të tjera në mënyrë që të mos mbesin pa staf.

Shumë kompani po merren me procedurat e rekrutimit të punëtorëve nga vendet aziatike si Bangladeshi e Nepali.

“Disa biznese veçse kanë filluar të kontraktojnë edhe punëtorë jashtë vendit, e sidomos pjesa e bizneseve të gastronomisë”, tha për RTK-në Hysen Sogojeva, kryetar i Odës së Hotelerisë dhe Turizmit.

Nga Ministria e Punëve të Jashtme kanë thënë për emisionin Ekonomiks se nga janari 2022 deri në qershor të këtij viti, kanë aprovuar 381 viza pune, ndërsa 165 janë refuzuar.

“Më së shumti kërkesa për viza pune në Kosovë janë pranuar nga Bangladeshi, India, Nepali, Egjipti Filipinet, Pakistani dhe Bosnja”, kanë thënë nga MJD.

Megjithatë, punësimi i të huajve nuk do të jetë një zgjidhje afatgjate për bizneset.

“Duke u bazuar në ligjin nr.04/L-205 për Agjencinë e Punësimit të Kosovës, Agjencia ka mandat të lëshojë vetëm leje pune afatshkurtra për të huajt, deri në 90 ditë brenda çdo periudhe prej 180 ditëve brenda 1 viti”.

“Kosova nuk ka ndonjë ligj të veçantë për këtë çështje sa i përket ardhjes së punëtorëve nga jashtë”, tha Sami Istrefi, njohës i çështjeve juridike.

Por, si shkojnë procedurat për rekrutimin e këtyre punëtorëve tregoi për RTK-në, Zana Beqiri, drejtoreshë ekzekutive e Dhomës së Tregtisë dhe Industrisë.

“Migrimi afatshkurtër është i mundshëm. Është i mundshëm edhe natyralizimi, pastaj bashkimi familjar dhe është i mundshëm edhe migrimi për çështje ekonomike dhe biznesore. Por në të shumtën e rasteve po shohim se binzeset po i pajisin punëtorët nga jashtë me vizë afatgjatë për biznes dhe me leje qëndrimi, e cila ua garanton edhe lejen e punës”, tha ajo.

Bizneset disa herë kanë ngritur shqetësime se po u rrezikohet funksionimi në mungesë të stafit. Ato druajnë se pas janarit do të jenë në krizë për punëtorë, andaj punësimi i të huajve shihet si zgjidhje./RTK

Ministrja e Arsimit, Arbërie Nagavci, u deklarua disa herë mbi procesin e pajisjes me tekste shkollore me vendim të ri, për nxënësit që nisnin vitin e ri shkollor.

Anise mbi këtë çështje pati mjaftueshëm ankesa, Nagavci specifikisht është përgjigjur edhe për një shqetësim të prindërve të cilët fëmijët e tyre janë afro gjashtëvjeçar, dhe sistemi nuk u pranon aplikimin për rumbursim mjetesh.

”Sa i përket rasteve kur nxënësit janë 5 vjeç, pagesa do të bëhet pas verifikimit të rasteve”, është shprehur ajo në një reagim të saj në facebook.

Madje siç specifikon ministrja, për këtë arsye mundësia e aplikimit për subvencionim, mbetet e hapur deri në fund të muajit shtator.

”Mundësia për të aplikuar do të jetë e hapur deri në fund të muajit shtator, me qëllim që asnjë nxënës të mos mbetet pa u pajisur me tekste shkollore”.

Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, ka udhëtuar për në Shqipëri për vizitë dy ditore.

Gjatë kësaj vizite, ajo do të takohet edhe me kryeministrin e Shqipërisë, Edi Rama.

Pas takimit, Osmani me delegacionin e saj do të priten në drekë zyrtare nga Rama.

Presidentja poashtu do të pritet në takim edhe nga Kryetarja e Kuvendit të Shqipërisë, Lindita Nikolla.

Qeveria e Kosovës pritet që gjatë javës së ardhshme të përfundojnë aktet nënligjore që i hapin rrugë peticionit për shkarkimin e kryetarëve në veri të Kosovës dhe shpalljes së zgjedhjeve të reja.

Nëpërmjet këtij dokumenti pritet të përcaktohen rregullat se si të organizohet peticioni, që do t’u mundësonte qytetarëve të komunave shkarkimin e kryetarëve të tyre.

Por analistë shqiptarë e serbë thonë se peticioni nuk pritet të zgjidh problemin në veri të Kosovës.

Politologu serb nga Mitrovica e Veriut, Ognjen Gogiç, thotë për Zërin e Amerikës se serbët nuk do t’i nënshtrohen peticionit pasi sipas tij ata nuk dëshirojnë të marrin pjesë në çfarëdo zgjedhje pa u përmbushur kërkesat e tyre.

“Pra komuniteti serb në veri nuk dëshiron të marr pjesë në zgjedhjet e reja pavarësisht se në çfarë mënyre do të shkohet qoftë përmes peticionit apo qoftë përmes dorëheqjes së kryetarëve të komunave. Sa i përket peticionit serbët nuk do të marrin pjesë për të mbledhur nënshkrimet sepse kjo do të thotë kthim në institucionet e Kosovës gjë që ende nuk dëshirojnë sespe nuk janë përmbushur ende disa kushte që janë paraqitur”, tha ai.

Eugen Cakolli nga Instituti Demokratik i Kosovës, thotë se dokumenti i qeverisë nuk është i mjaftueshëm për të mundësuar zhvillimin e procedurave dhe se bie ndesh me ligjin për Vetëqeverisje lokale. Ai thotë se shkuarja në zgjedhje përmes peticionit do të zvarrisë procesin e zgjedhjeve në tërësi.

“Problematikë është fakti që duhet që për të administruar një proces i tillë në tërësi dhe për të pasur kryetarë të rinj në komunat veriore mund të na duhen të paktën katër deri në gjashtë muaj kohë në rast se ndiqen të gjitha procedurat nominale siç parashihen me udhëzim administrativ dhe pastaj në bazë të normave dhe standardeve ndërkombëtare se brenda çfarë periudhe duhet të organizohet procesi i votimit për largimin e kryetarëve”, tha ai.

Zgjedhjet e reja në veri janë pjesë e hapave për uljen e tensioneve që shpërthyen pasi kryetarët shqiptarë që dolën nga zgjedhjet e 23 prillit të bojkotuara nga serbët, u dërguan në zyrat e komunave veriore me mbështetjen e policisë.

Cakolli thotë se zgjidhja më e mirë do të ishte dorëheqja e kryetarëve aktual pasi që përmes peticionit nuk ka asnjë siguri që pjesëmarrja e komunitetit serb për largimin e kryetarëve mund të pasohet edhe me pjesëmarrje në zgjedhjen e kryetarëve të rinj.

“Kësisoj do të mund të arrijmë në pikën kur edhe pse administrohet një proces i votimit dhe kryhen procedurat në fakt vetëm kthehemi në pikën e njejtë ku potencialisht zgjedhen kryetarët e rinj nga radhët e komuniteteve tjera përveç atyre serbe e që pastaj pritet prapë të shkarkohen nga ana e qytetarëve serbë duke ditur sa kompakt ata janë në aspektin demografik por edhe atë të nxitjes nga ana e Listës Serbe apo Beogradit zyrtarë për të votuar për largimin e kryetarëve aktual të komunave”, tha ai.

Në fillim të muajit qershor Bashkimi Evropian kërkoi uljen e tensioneve përmes pezullimit të operacioneve policore në veri, zhvendosjes së kryetarëve të komunave në zyra alternative dhe shpalljes së zgjedhjeve të parakohshme me pjesëmarrje të pakushtëzuar të serbëve të Kosovës.

Qeveria e Kosovës tashmë ka përgjysmuar praninë e njësive të policisë në ndërtesat komunale në veri dhe është pajtuar për organizimin e zgjedhjeve të reja.

Politologu Gogiç thotë se udhëheqësit e Kosovës dhe Serbisë po dëshirojnë të mbajnë sa më gjatë krizën në veri në mënyrë që të mos përmbushin detyrimet për të cilat janë zotuar.

“Pra edhe njërit edhe tjetrit i konvenon kjo situatë pasi që nuk është më shumë dramatike, kështu që tani është e durueshme, nuk është në atë nivel që mund të ndodhin disa incidente të dhunshme, mendoj se kjo është për Prishtinën, serbët në veri dhe Beogradin situatë më e favorshme sepse kjo situatë në veri u mundëson edhe Beogradit edhe Prishtinës të mos përmbushin detyrimet që dalin nga marrëveshja e Brukselit dhe Ohrit”, tha ai.

Gogiç thotë se mënyra më e mirë për tejkalimin e krizës në veri të Kosovës është përmes rritjes së trysnisë nga vendet perëndimore duke pezulluar liberalimin e vizave për Serbinë dhe Kosovën.

Bashkimi Evropian ka paralajmëruar për 14 shtator një takim të nivelit të lartë ndërmjet Kosovës dhe Serbisë në Bruksel, ku do të kërkohen zgjidhje për situatën aktuale ndërmjet të dyja vendeve./VOA

Rreth 50 për qind e shpenzimeve të udhëtimit të qytetarëve të Kosovës u harxhuan në Shqipëri, thuhet në raportin e Bilancit të Pagesave të prezantuar nga Banka Qendrore e Kosovës (BQK).

Sipas BQK-së, shpenzimet e udhëtimit të kosovarëve jashtë vendit për muajin qershor janë rritur për 18 për qind.

“Shpenzimet e udhëtimit të kosovarëve jashtë vendit, gjatë muajin qershor kanë arritur vlerën e 58.9 milionë eurove që paraqet rritje prej 18 për qind, prej të cilave rreth 46 për qind janë shpenzimet në Shqipëri”, thekson BQK-ja.

Për sa i përket shërbimeve, 90 për qind të shpenzimeve të udhëtimit është krijuar nga diaspora e Kosovës.

“Kategoria kryesore e shërbimeve janë shërbimet e udhëtimi. Vetëm gjatë muajit qershor në Kosovë shërbimet e udhëtimit kanë arritur vlerën 141.3 milionë euro, vitin e kaluar në këtë periudhë kanë qenë 132.3 milionë euro apo 7 për qind më të ulëta se këtë vit. Rreth 90 për qind e shpenzimeve të udhëtimit në Kosovë, përkatësisht 126.6 milionë euro janë shpenzimet e diasporës. Krahasuar me periudhën e njëjtë vitin e kaluar, diaspora këtë vit ka shpenzuar rreth 15 për qind më shumë”, thekson raporti.

Deficiti i bilancit tregtar deri më muajin qershor arriti në vlerën e 2.1 miliardë eurove, që është niveli më u lartë krahasuar me vitin paraprak, ndërsa shërbimet kanë shënuar bilanc pozitiv, me një rritje prej 36 për qind.

“Bilanci tregtar në mallra në kuadër të Bilancit të Pagesave, deri në qershor 2023, kishte deficit në vlerë prej 2.1 miliardë euro, që është deficit më i madh tregtar krahasuar me periudhën e njëjtë të vitit paraprak. Shërbimet, deri në qershor 2023, kanë shënuar bilanc pozitiv në vlerë 553.2 milionë euro, që paraqet rritje prej 36 për qind krahasuar me periudhën e njëjtë të vitit 2022 apo 407.8 milionë euro”, vijon BQK-ja.

Institucioni më i lartë financiar në vend pohon se investimet e huaja direkte janë rritur për 14 për qind.

“Bilanci i investimeve direkte në Kosovë deri në qershor 2023 shënoi rezultat prej 271.9 milionë euro, që tregon se vlera e tyre ishte 374.2 milionë euro, është më lartë se të investuara nga kosovarët jashtë që janë 101.9 milionë euro. Investimet direkte arritën vlerën e 374.2 milionë euro e që paraqet rritje prej 14 për qind krahasuar me periudhën e njëjtë të vitit kaluar, prej 327.3 milionë euro deri në qershor 2022”, shton ky institucion.

Derisa investimet tjera shënuan vlerë negative.

“Investimet tjera (investimet në depozita, kredi dhe në kredi tregtare) deri në qershor 2023 kanë shënuar vlerë negative prej 135.9 milionë euro dhe cila i atribuohet kryesisht rritjes së borxhit të jashtëm në Kosovë, në vlerë prej 285.4 milionë euro deri në qershor 2022. Bilanci i investimeve në letra me vlerë, pa përfshirë letrat me vlerë në kuadër të aseteve rezervë, deri në qershor 2023 janë rritur për 86.7 milionë euro”, shton BQK-ja.

Në fund raportit thuhet se asetet rezervë janë rritur për 78.6 milionë euro, ndërsa në periudhën e njëjtë të vitit paraprak rritja ishte për 171.8 milionë euro.