Tag: Ballina

Ish-guvernatori i Bankës Qendrore të Kosovës, Fehmi Mehmeti, në një intervistë për Ekonomia Online ka thënë se kreditë e ekonomive familjare kanë shënuar rritje me rreth 17.4 për qind, e që këtë ai e konsideron si një rritje me përqindje shumë të lartë. Këtë e sheh sinjal të qytetarëve për t’i tejkaluar problemet më të cilat ballafaqohen si rezultat i inflacionit.

Mehmeti ka thënë se pritjet janë që në fund të viti 2025 inflacioni do të jetë në niveli rreth 2 për qind, që më pastaj do të ketë edhe vendime të cilat do të merren nga Banka Qendrore Evropiane për të ulur normën e interesit, të cilat sipas tij, në mënyrë direkte do ta ndikoj edhe në uljen e normës së interesit në kredi.

Ish-guvernatori i BQK-së ka thënë se duke ju referuar janarit të viti 2024 janë rrethe 4.8 miliard euro kredi. Ai ka thënë se në strukturën e ekonomive familjare përfshihen kredit konsumuese dhe kredit hipotekare.

“Nëse e shohim sot në Kosovë janë diku rreth 4.8 miliardë euro, po i referohemi janarit 2024, kredi, rreth 17 për qind kemi rritje të kredive, pastaj nëse shohim vetëm kreditë e ekonomive familjare, diku rreth 17.4 për qind kemi rritje të kredive për ekonomit familjare. Kur flasim për strukturën e ekonomive familjare, këtu përfshihen kredit konsumuese dhe kredit hipotekare. Për këtë arsye edhe norma e interesit dhe kredit konsumuese arrin, nëse e shohim normën efektive të interesit në kredi, është diku rreth 6.4 për qind, po nëse e shohim normën e interesit në kredi, po i referohem janarit të 2024 kemi një 6.5 për qind vetëm tek kredit konsumuese. Pra kemi një rritje 17.4 për qind të kredive për ekonomit familjare”, ka thënë ai.

Mehmeti ka thënë se rritja prej 17.4 për qind e kredive për ekonomit familjare, është një përqindje shumë e lartë, sipas tij, kjo tregon që ka një rritje të kërkesave nga ana e qytetarëve për t’i tejkaluar problemet më të cilat ballafaqohen si rezultat i inflacionit dhe rrethanave të tjera të cilat kanë vështirësuar jetën e tyre.

“Kemi një rritje të theksuar mund të themi në përqindje rreth 17 për qind rritja e kredive ose 17.4 për qind është një rritje e kredive për ekonomit familjare, është një përqindje shumë e lartë. Unë gjithmonë kam qenë dhe vazhdoj që të jem pro rritjesë së krediev, por duhet që të kemi shumë kujdes që rritjen e kredive ta kemi një rritje të shëndosh, një rritje që e ruan stabilitetin financiar në vend dhe për këtë duhet të kemi rritje në sekotret të cilët ne i konsiderojmë në më pak rrisk. Për shembull rasti konkret, nëse kemi rritje te sektorët e ndërtimit, konisderohte një prej sektorve me rrisk shumë të lartë. Kjo rritje prej 17.4 për qind vetem për ekonmit familjare është një përqindje e lartë dhe kjo tregon që kemi një rritje të kërkesave me siguri për të tejlakuar problemt më të cilat ballafaqohen qytetarët e Kosovës si rezultat i inflacionit dhe rrethanave të tjera të cilat në një mas e kanë vështirësuar jetën e tyre”, ka thënë ai.

Mehmeti ka thënë se si shkak i pandemisë ka qenë e pritshme që të ketë edhe rritje të inflacionit, sipas tij, për këtë arsye Banka Qendrore Evropiane ka marr vendim për rritjen e normës së interesit dhe kjo më pastaj e ka dërguar EURIBOR-in në një përqindje me rreth 4 për qind, e cila ka ndikuar në rritjen e normave të interesit.

“Ka qenë e pritshme për gjithë neve që pas pandemisë do të kemi një rritje të inflacionit për arsye që ka një ndërprerje në zinxhir të furnizimit. Pastaj pas pandemisë kërkesat janë rrit dhe për ne ka qenë e pritshme që do të kemi një rritje të inflacionit dhe kjo ka ndodhur dhe për këtë arsye më pastaj erdhën masat që janë marr për të parandaluar ose minimizuar rritjen e inflacionit nga Banka Qendrore Evropiane, për këtë arsye Banka Qendrore Evropiane murr vendim për rritjen e normës së interesit dhe kjo më pastaj e dërgoj EURIBOR-in në një përqindje diku përafërsisht rreth 4 për qind dhe kjo e ka ndikuar rritjen e normave të interesit jo vetëm në Kosovë por edhe në vendet e BE-së por edhe në nivel lokal. Pra është një dukuri që ka ndodhur në nivel global”, ka thënë ai.

Mehmeti ka thënë se këtë vit në Eurozon pritët që inflacioni të jetë me rreth 3 për qind, ndërsa në vitin 2025 inflacioni do të jetë në niveli rreth 2 për qind, që më pastaj do të ketë edhe vendime të cilat do të merren nga Banka Qendrore Evropiane për të ulur normën e interesit, të cilat sipas tij, në mënyrë direkte do ta ndikoj edhe në uljen e normës së interesit në kredi.

“Për faktin që pritet që këtë vit inflacioni të jetë diku përafërsisht rreth 3 për qind, po flas edhe në eurozonë dhe unë po besoj që edhe vitin e ardhshëm tekë në fund të vitit të ardhshëm inflacioni do të jetë nënë normën të cilën e dëshiron Banka Qendrore Evropiane rreth 2 për qind dhe pastaj presim që të kemi masa të reja të cilat do ti zvogëlojnë normat e interesit. Pastaj kjo në mënyrë direkte e ndikon edhe uljen e EURIBOR-it e më pastaj ndikon edhe në uljen e normës së interesit. Kjo do të reflektoj për arsye se shumica e kontratave në mesë të Bankës dhe bizneseve në Kosovë, qoftë edhe personave fizik janë kontrata mund të themi variabile”.

“Duke u nisur nga fakti pra kanë një normë variabile, ka edhe kontrata që kanë normë fikës, por sidomos po i referohemi atyre kontratave që kanë normën variabile të interesit. Varësisht nga lëvizja e EURIBOR-it, lëviz edhe norma e interesit, kështu që pritjet janë që në fund të viti të ardhshëm do të kemi inflacion në niveli rreth 2 për qind e më pastaj do të kemi edhe vendime të cilat do të merren për të ulur normën e interesit nga Banka Qendrore Evropiane, dhe kjo më pastaj do të ndikoj në uljen e EURIBOR-it në mënyrë direkte do ta ndikoj edhe në uljen e normës së interesit në kredi”, ka thënë ai.

Sekretari amerikan i Shtetit, Antony Blinken, kërkoi nga Kosova dhe Serbia që të zbatojnë të gjitha marrëveshjet e arritura në dialogun e ndërmjetësuar nga Bashkimi Evropian.

Ai tha se procesi i dialogut në Bruksel, që mbështetet nga Shtetet e Bashkuara, është mekanizmi i vetëm që Kosova dhe Serbia të normalizojnë raportet.

Gjatë një konference për media në Vjenë, së bashku me homologun e tij austriak, Alexander Schallenberg, kryediplomati amerikan tha se njerëzve në rajonin e Ballkanit Perëndimor nuk iu duhet kthim prapa, por të lëvizin para dhe të integrohen në Bashkimin Evropian.

“Ne po ashtu po punojmë së bashku [me Austrinë] për të përmirësuar raportet midis Kosovës dhe Serbisë. Dialogu i ndërmjetësuar nga BE-ja është mekanizmi i vetëm i zbatueshëm, rruga e vetme përpara. Ne duhet të shohim përpjekje në mirëbesim dhe përpjekje konstruktive nga të dyja palët, nga Kosova dhe Serbia, për të stabilizuar raportet e tyre dhe të lëvizim drejt kësaj rruge. T’i mbajnë tensionet në nivel të ulët, të rrisin koordinimin, të rrisin transparencën me partnerët ndërkombëtarë dhe të zbatojnë të gjitha zotimet e dialogut”, tha Blinken.

SHBA-ja dhe Bashkimi Evropian vazhdimisht i bëjnë thirrje Kosovës dhe Serbisë që të angazhohen në dialogun e Brukselit dhe të zbatojnë të gjitha marrëveshjet e arritura deri më tani.

Vitin e kaluar, palët arritën Marrëveshjen në rrugën drejt normalizimit të raporteve. Kjo marrëveshje, prej 11 nenesh ndër tjerash parasheh edhe një nivel të vetëmenaxhimit për komunitetin serb në Kosovë dhe njohje të ndërsjellë të simboleve shtetërore, ndërsa kërkon nga Prishtina dhe Beogradi që t’i zbatojnë, po ashtu, të gjitha marrëveshjet e mëhershme të arritura gjatë dialogut.

BE-ja ka thënë se palët ende nuk kanë nisur ta zbatojnë marrëveshjen.

Faktori ndërkombëtar insiston se dialogu është platforma për të zgjidhur të gjitha çështjet e hapura mes Kosovës dhe Serbisë, teksa tensionet mes tyre kanë qenë të larta.

Tensionet janë të rritura që nga maji i vitit të kaluar, kur serbët kundërshtuan kryetarët e rinj shqiptarë në katër komunat në veri të Kosovës, të banuara me shumicë serbe. Tensionet u përkeqësuan edhe më shumë pasi më 24 shtator, një grup terrorist sulmoi policinë e Kosovës në Banjskë të Zveçanit, duke vrarë një rreshter./REL

Për më shumë se dy vjet, sistemi i hetuesisë ka mbetur pa kryeprokuror, për shkak të propozimit të Blerim Isufajt nga Këshilli Prokuroria i Kosovës. Në anën tjetër, Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, nuk ka vendosur për dekretimin ose jo të Isufajt për Kryeprokuror të Shtetit, raporton Ekonomia Online.

E këto vonesa po konsiderohen si të dëmshme nga njohës të proceseve, teksa fajtor i bëjnë institucionet përgjegjëse.

Mosemërimin e Kryeprokurorit të Shtetit, avokati Ardian Bajraktari, e konsideron të papranueshëm dhe mesazh të keq për vendin.

“Pozita e Kryeprokurit të Shtetit është njëra prej pozitave tërëndësishme jo vetëm brenda për brenda sistemit të drejtësisëpor edhe në nivel të institucioneve, andaj fakti që pas më shumëse dy vitesh kemi ushtrues detyre është i papranueshëm dhe në këtë drejtim është një sinjal dhe mesazh tepër i keq për institucionet”, tha Bajraktari.

Marrë parasysh afatin kohor në kohëzgjatje prej dy vitesh Bajraktari konsideron se përgjegjës për këtë janë dy institucione Këshilli Prokurorial dhe Institucioni i Presidencës.

“Kjo për faktin se Këshilli Prokurorial në dy drejtime ështëpërgjegjës sepse ka dështuar ta administrojë mirë procesin dhe ta bind publikun se procesi është zhvilluar brenda parametrave dhe standardeve normale për të garantuar një proces korrekt dhe transparent si dhe institucioni i Presidencës i cili e ka mbajt për kohë të tërë në sirtarë të saj qoftë dekretimin ose mos dekretimin e kandidatit të propozuar nga ana e Këshillit Prokurorial”, tha tutje Bajraktari.

Bajraktari vlerëson se procesi është dashur të kthehet në pikën zero, në momentin e kundërshtimit nga ana e Presidencës.

“E kam thënë edhe ditën kur kemi pas njoftimin nga zyra e presidentes për mos dekretim, Këshilli Prokurorial i Kosovës sa më parë duhet ta shpallë konkursin të sigurohet që procesi tëzhvillohet si proces transparent në monitorim të mekanizmave qoftë të organizatave të shoqërisë civile poashtu edhe partnerëve ndërkombëtarë të cilët vetëm e kanë shprehur gatishmërinë për ta bërë një gjë të tillë dhe të sigurohet se kushdo që zgjidhet cilido kandidat të zgjidhet mbi baza meritore që pastaj të mos kemi situata të tillë që kanë ndodhur në të kaluarën”, tha Bajraktari për EO.

Ndërsa avokatja, Albulena Ukimeri tha për Ekonomia Online se vonesa në emërimin e Kryeprokurorit të Shtetit, ndikon në uljen e kapacitetit brenda këtij institucioni.

“Duke qenë se pozita e Kryeprokurorit të Shtetit është një prej figurave kyçe në kuadër të sistemit të drejtësisë në përgjithësi e atë prokurorial në veçanti meqenëse Kosova tash e dy vite ka ushtrues të detyrës se Prokurorit të Shtetit këtë çështje e konsideroj si diçka të dëmshme jo vetëm për çështjen e kryeprokurorit të shtetit por edhe për pozitat të cilat vazhdojnë të jenë pozita të larta dhe kyçe e që akoma janë më ushtrues detyre. Kjo pashmangshëm ndikon në uljen e kapacitetit brenda për brenda atij institucioni dhe uljen e progresit në përgjithësi dhe mos procedimit të procedurave në kuadër të një institucioni”, tha Ukimeri.

Fajtor për këtë, Ukimeri i bën institucionet përgjegjëse. Konsideron se dozë të fajit më shumë ka institucioni që ka zhvilluar procedurat e rekrutimit për këtë pozitë.

“Sa i përket përgjegjësisë lidhur me këtë çështje konsideroj se kemi një ndërlidhje të institucioneve në aspektin e përgjegjësisë. E para të institucionit i cili ka zhvilluar të gjitha procedurat e rekrutimit për këtë pozitë të lartë e po ashtu edhe çështjen tjetër e cila është te institucioni i presidencës, përfundimisht sa i përket këtij procesi kujtoj që është pritur gjatë dhe është një proces i vonuar derisa në prill të vitit 2022 Këshilli Prokurorial i Kosovës i ka dërguar presidencës emrin e kandidatit të propozuar nga ana e tyre për tu dekretuar e njëjta ka njoftuar në atë kohë opinionin publik se nuk do të ngutet në dekretimin e kryeprokurorit të shtetit por do të sheh mundësinë që do të shtjeren të gjitha apelimet dhe të gjitha mjetet e tjera ligjor dhe më pastaj do të shoh që të bëjë dekretimin e Prokurorit të Shtetit”, u shpreh ajo.

Duke e konsideruar të dëmshëm faktin që për më shumë se dy vite Kosova vazhdon të ketë vetëm ushtrues detyre në këtë pozitë, avokatja Ukimeri tha se ky proces duhet të mbështetet në meritokraci dhe transparencë.

“Mendoj se institucionet përgjegjëse për këtë proces duhet që të lëvizin me shpejtësi të jenë më serioze në këtë aspekt dhe të vazhdojnë me procedurat e paracaktuara në këtë drejtim do të shtoja edhe thirrjet dhe zërat të cilët kanë ardhur edhe nga ana e ShBA-ve dhe të BE-së, vendeve perëndimore por edhe të shoqërisë civile që edhe ky proces duhet të mbështetet në meritokraci, në transparencë të jetë i drejtë të jetë ligjor dhe gjithë këtë proces e shoh si një nismë të re për dizajnimin e një procesi të ri për zgjedhjen e kryeprokurorit të shtetit por gjithnjë duke shtuar se Këshilli Prokurorial i Kosovës është institucion i pavarur dhe nuk ka ndonjë mekanizëm apo instrument ligjor apo kushtetues që të them do ta detyronte kushtimisht Këshillin Prokurorial të Kosovës që të përshpejtojë procedurat dhe të rinis për zgjedhjen e Prokurorit të Shtetit”, tha ajo.

Përgatiti: Benita Zeneli

Në një kohë kur ankesat për papunësi janë të mëdha, por edhe kërkesa e kompanive të ndryshme për punëtorë është e madhe, kolegji AAB, si një nga institucionet jopublike më të mëdha në rajon, ka hapur edicionin e tretë të panairit të karrierës dhe punësimit.

Ftesës për pjesëmarrje në këtë panair të kolegjit AAB, i janë përgjigjur rreth 60 kompani.

Në panair po marrin pjesë, banka, spitale, institucione parashkollore dhe jo vetëm.

Në mesin e tyre që përfaqësuan kompanitë pjesëmarrëse, ishin edhe ish-studentë të Kolegjit AAB.

Për të gjithë ata që dëshirojnë të shohin mundësitë e kompanive pjesëmarrëse, panairi do të zgjasë dy ditë, ku do të kenë mundësinë të krijojnë kontakte, apo edhe kontratë pune mes tyre dhe punëdhënësve.

Më shumë detaje i gjeni në Edicionin Qendror të lajmeve në videon më poshtë:

Përgatiti: Arton Hamiti

Krahas 24 hektarëve përreth, Shoqata e Historianëve të Deçanit pretendoi se Manastirit i janë bartur në pronësi edhe disa ngastra në qendër të qytetit.

Bëhet fjalë për hapësirën ku janë të vendosura shtatoret e heronjve Sali Çekaj dhe Mentor Tolaj. Por, siç duket gjatë së premtes pati lëvizje rreth kësaj çështjeje.

Askush nga Komuna e Deçanit, nuk qe në gjendje as t’i mohojë e as konfirmojë këto pretendime.

Sidoqoftë, banorët e qytetit perëndimor, janë të zhgënjyer me vendimin e Qeverisë për pronën e Manastirit të Deçanit. Njëri nga ta, ka edhe pronë, të cilën nuk e ka shfrytëzuar kurrë.

Të mërkurën, kryeministri Albin Kurti njoftoi se i ka kërkuar Agjencisë Kadastrale që t’i transferojë 24 hektarë tokë në emër të Manastirit të Deçanit.

Autoritetet lokale kanë refuzuar që Manastirit t’ia regjistrojnë në kadastër 24 hektarë tokë dhe pyll, sepse konsiderojnë se kjo pronë është e ndërmarrjeve shoqërore “Apiko” dhe “Iliria”.

Më shumë detaje i gjeni në Edicionin Qendror të lajmeve në videon më poshtë:

Përgatiti: Fatlum Jashari

Java e ardhshme mund të jetë vendimtare në përpjekjet e Bashkimit Evropian për të finalizuar dokumentin e sekuencimit të zbatimit të marrëveshjes së Brukselit dhe shtojcës së Ohrit.

Në takimin e së martës ndërmjet kryenegociatorëve të Kosovës dhe Serbisë, do të vazhdojnë diskutimet për finalizimin sekuencimit apo renditjes së obligimeve për zbatim.

“Zbatimi i përgjithshëm asaj që quhet marrëveshje e Ohrit është një nga çështjet më urgjente dhe, sigurisht, aspekte individuale të kësaj çështjeje do të preken nga palët dhe lehtësuesi”, ka thënë zëdhënësi për Politikë të Jashtme dhe Siguri i BE-së, Peter Stano.

Përmbyllja e dokumentit ose një dakordim për të, do t’i hapte rrugë përfshirjes në konkluzionet e Këshillit Evropian, në takimin që mbahet më 21 dhe 22 Mars.

Përfshirja e planit të sekuencimit në konkluzione, sipas profesorit Dritëro Arifi, do t’i jepte fund diskutimeve dhe do të kthente vëmendjen te zbatimi.

“Bashkimi Evropian është duke punuar mbi këtë çështje, mbi bazën e sekuencimit, që palët ta zbatojnë marrëveshjen nga ajo që BE-ja do të prezantojë, po besoj shumë shpejt. Prandaj mendoj që palët nuk kanë shumë hapësirë për të manovruar. Por, sa do të jetë BE-ja në gjendje që t’i detyrojë palët të bëjnë, kjo është çështje krejt tjetër”, tha Arifi.

Pasi përmendi se marrëveshja bazë dhe shtojca, veçse janë pjesë e konkluzioneve të Këshillit, konsulenti politik Fitim Mulolli theksoi se përfshirja e dokumentit të sekuencimit do të rriste presionin për zbatim.

“Me këtë synohet të betonizohet ose të forcohet sa ma shumë rëndësia e këtij dokumenti për zbatim nga palët dhe që pastaj BE-së t’i jepen mundësi të kushtëzimit të rrugës drejt BE-së me zbatimin e këtyre dy dokumenteve”, tha Mulolli.

Vitin e kaluar, Kosova kishte refuzuar planin e propozuar të sekuencimit të zbatimit të marrëveshjes bazë dhe shtojcës, duke kritikuar BE-në për qasje jo të balancuar.

Në nëntor, BE-ja u prezantoi kryenegociatorëve një draft-plan i ri, i cili sipas Qeverisë ishte më i mirë se parapraku, por që nuk është finalizuar ende.

Më shumë detaje i gjeni në Edicionin Qendror të lajmeve në videon më poshtë:

Zëdhënësi i Bashkimit Evropian, Peter Stano, ka konfirmuar se më 19 mars do mbahet një takim i ri në kuadër të dialogut. Takimi, sipas Stanos, do jetë në nivel të kryenegociatorëve, ndërsa mes tjerash do trajtohet edhe çështja e dinarit.

“Të martën, përfaqësuesi special i BE-së, Miroslav Lajçak, ka ftuar kryenegociatorët, homologët e tij kryesorë, të vijnë në Bruksel për të vazhduar diskutimet. Pra, para së gjithash, të vazhdohet diskutimi, i cili tashmë ka filluar para disa javësh për vendimin e Bankës Qendrore të Kosovës për dinarin. Dhe do të ketë edhe pika të tjera për të diskutuar mes kryenegociatorëve nga Serbia dhe Kosova në Bruksel, të cilat janë çështjet më urgjente në kuadër të dialogut”, ka deklaruar zëdhënësi iBE-së, Peter Stano.

Zëdhënësi Stano rikujtoi se kohë më parë ishte zhvilluar një takim në Bruksel lidhur me vendimin e Bankës Qendrore të Kosovës. Sipas tij, ky takim solli ca rezultate, por duhej të vazhdohej me diskutim, në nivel të kryenegociatorëve.

“Ky problem u krijua si pasojë e mungesës së koordinimit dhe veprimit të njëanshëm që krijoi probleme në dialog. Por e mira është se ne filluam të merremi me këtë në kuadër të dialogut. Pra, vazhdimi i diskutimeve lidhur me dinarin do të jetë nga çështjet e pakta në rendin e ditës të martën e ardhshme”.

Zëdhënësi i Bashkimit Evropian ka konfirmuar se, pos çështjes së dinarit, do trajtohet edhe zbatimi i marrëveshjes se Ohrit, apo, siç u shpreh ai, do të preken aspektet individuale të kësaj çështjeje, si nga palët, ashtu edhe nga ndërmjetësi. /rtk