Blog

Sot bëhen 18 vjet nga miratimi i Kushtetutës së Republikës së Kosovës. Ajo u ratifikua më 9 prill 2008 dhe hyri në fuqi më 15 qershor të po atij viti.

Kryetari i Prishtinës, Përparim Rama përmes një postimi në Facebook tha se kjo ditë përkujtohet si ‘një moment reflektimi mbi rrugëtimin e Kosovës drejt lirisë, shtetndërtimit dhe konsolidimit demokratik’.

“Këtë ditë e përkujtojmë si një moment reflektimi mbi rrugëtimin e Kosovës drejt lirisë, shtetndërtimit dhe konsolidimit demokratik, duke nderuar sakrificën dhe përkushtimin e brezave që e bënë të mundur këtë realitet”, shkruan Rama.

Postimi i plotë:

Në ditën e Kushtetutës, shpreh respekti më të lartë për aktin themeltar që ka përcaktuar drejtimin, vlerat dhe rendin demokratik të Republikës së Kosovës.

Këtë ditë e përkujtojmë si një moment reflektimi mbi rrugëtimin e Kosovës drejt lirisë, shtetndërtimit dhe konsolidimit demokratik, duke nderuar sakrificën dhe përkushtimin e brezave që e bënë të mundur këtë realitet.

Në këtë frymë, riafirmojmë përkushtimin e palëkundur për forcimin e shtetit ligjor, mbrojtjen e të drejtave dhe ndërtimin e një të ardhmeje të qëndrueshme, në shërbim të qytetarëve dhe dinjitetit të Republikës së Kosovës.

Presidenti amerikan, Donald Trump tha se rritja e numrit të anijeve luftarake dhe trupave amerikane do të mbetet rreth Iranit “derisa marrëveshja e vërtetë e arritur të zbatohet plotësisht”.

Një marrëveshje armëpushimi dyjavor për të ndaluar luftën në Iran duket e paqëndrueshme pasi Irani mbylli përsëri Ngushticën e Hormuzit në përgjigje të sulmeve izraelite në Liban, dhe Presidenti i SHBA-së, Donald Trump tha se forcat amerikane do të mbeten “në vend” derisa Teherani të zbatojë plotësisht marrëveshjen “e vërtetë” të armëpushimit.

Retorika e fundit në konflikt vjen pasi SHBA-ja dhe Irani pretenduan fitoren më parë këtë javë pas një marrëveshjeje armëpushimi dyjavor, por dhuna e re në Liban kërcënoi ta prishte marrëveshjen.

Në një postim në rrjetet sociale të enjten herët në mëngjes, Trump tha se rritja e numrit të anijeve luftarake dhe trupave amerikane do të mbetet rreth Iranit “derisa marrëveshja e vërtetë e arritur të zbatohet plotësisht”.

“Nëse për ndonjë arsye nuk zbatohet, gjë që është shumë e pamundur, atëherë fillojnë ‘të shtënat’, më të mëdha, më të mira dhe më të forta se kushdo që ka parë ndonjëherë më parë”, shkroi Trump.

Ai tha gjithashtu se Irani nuk do të jetë në gjendje të ndërtojë armë bërthamore dhe “ngushtica e Hormuzit do të jetë e hapur dhe e sigurt”.

Kryeministri Albin Kurti ka thënë se bashkërendimi i ngushtë me partnerët strategjikë të Kosovës është më i rëndësishëm se kurrë. E ka theksuar këtë, me rastin e transferimit të autoritetit të drejtorit të Ekipit Këshillues dhe Ndërlidhës (NALT) të NATO-s në Kosovë. E, në një takim me drejtoren e NATO-s për Operacione, Charlotte Hallengren, ka bërë të ditur se FSK-ja aktualisht është duke u përgatitur për misionin në Gazë, si pjesë e Forcës Ndërkombëtare Stabilizuese.

Ai ka thënë se Kosova ka ndërtuar institucionet e saj të sigurisë mbi bazën e bashkëpunimit të ngushtë dhe të qëndrueshëm me NATO-n dhe shtetet e saj anëtare dhe ka theksuar se Forca e Sigurisë e Kosovës është sot një institucion profesional, i besueshëm dhe në zhvillim të vazhdueshëm, dhe, sipas tij, ky progres është rezultat i përkushtimit të brendshëm, por edhe i mbështetjes së palëkundur të partnerëve.

Në njoftim, Kurti është cituar të ketë thënë se FSK-ja ka demonstruar performancë të lartë në misionet ndërkombëtare, përfshirë bashkëzbarkimet në Kuvajt, Belize dhe Ishujt Falkland, si dhe misionin në Turqi, dhe ka bërë të ditur se aktualisht është duke u përgatitur për misionin në Gazë, si pjesë e Forcës Ndërkombëtare Stabilizuese.

Në njoftim është bërë e ditur se drejtorja e NATO-s për Operacione, Hallengren, ka vlerësuar lart vendimin për angazhimin e FSK-së në misionin stabilizues në Gazë.

Kosova është zotuar se do të dërgojë trupa në këtë vend të shkatërruar nga lufta në kuadër të Forcës Ndërkombëtare Stabilizuese (FNS), mekanizëm që është paraparë të formohet me themelimin e Bordit të Paqes – nismës së presidentit amerikan, Donald Trump për arritjen e paqes në botë.

Krahas vendimit për dërgimin e trupave në Gazë, Kuvendi duhet të miratojë edhe marrëveshjen për anëtarësimin e Kosovës në këtë mekanizëm.

Komandanti i Forcës Ndërkombëtare Stabilizuese, Jasper Jeffers, ka bërë të ditur se Kosova është në mesin e pesë shteteve të para – përfshirë Indonezinë, Marokun, Kazakistanin dhe Shqipërinë – që janë zotuar se do të angazhojnë trupa, me qëllim të ofrimit të sigurisë në Gazë.

Çmimet e naftës u rritën lehtë të enjten në mëngjes në tregjet aziatike, pasi kishin rënë ndjeshëm kur SHBA ra dakord të ndalte sulmet ndaj Iranit për dy javë.

Referenca globale, nafta Brent, u rrit me 2.2% në 96.70 dollarë (72.18 paund) për fuçi, ndërsa nafta amerikane West Texas Intermediate u rrit me 2.8% në 96.90 dollarë.

Plasaritjet në armëpushimin e kushtëzuar kanë filluar të shfaqen pasi Izraeli vazhdoi të kryejë sulme ndaj Libanit.

Brent fillimisht ra me 15% në pak nën 92 dollarë për fuçi të mërkurën pas njoftimit të presidentit amerikan Donald Trump, megjithëse çmimet u rritën pak më vonë gjatë ditës.

Çmimet e naftës janë ende shumë më të larta se sa ishin para fillimit të luftës më 28 shkurt

Anijet që planifikojnë të kalojnë nëpër Ngushticën e Hormuzit duhet të përdorin rrugë alternative për të “respektuar parimet e sigurisë detare dhe për t’u mbrojtur nga përplasjet e mundshme me minat detare”, tha Garda Revolucionare e Iranit në një deklaratë të transmetuar nga media shtetërore iraniane.

Deklarata përshkruan më tej rrugët alternative, së bashku me një hartë që i tregon ato. Anijet që hyjnë nga Deti i Omanit duhet të lundrojnë në veri të ishullit Larak dhe pastaj të vazhdojnë drejt Gjirit Persik.

Anijet që udhëtojnë në drejtim të kundërt duhet të dalin nga Gjiri Persik, të kalojnë në jug të Ishullit Larak dhe të vazhdojnë drejt Detit të Omanit. Udhëheqësit iranianë kanë njoftuar një plan të fokusuar në Bitcoin për të ruajtur kontrollin e Ngushticës së Hormuzit, duke u lejuar cisternave të naftës të vazhdojnë trafikun normal përmes kësaj rruge ujore vendimtare.

Qeveria iraniane do të ngarkojë një tarifë prej 1 dollari për çdo fuçi nafte që kalon nëpër ngushticë, dhe kjo tarifë do të duhet të paguhet në Bitcoin, sipas një raporti të Financial Times të mërkurën.

Çdo anije që dëshiron të kalojë nëpër Ngushticën e Hormuzit do të duhet të njoftojë autoritetet iraniane me anë të email-it për përmbajtjen e ngarkesës së saj dhe më pas të presë për miratim. Pasi të marrin dritën jeshile, operatorët e anijeve do të kenë “disa sekonda” për të dërguar një pagesë Bitcoin në një portofol të kontrolluar nga Irani.

Këshilli i Sigurimit i OKB-së pritet që sot të mbajë raportimin e parë për këtë vit mbi situatën në Kosovë.

Në këtë seancë, Përfaqësuesi Special dhe shefi i Misionit të Administratës së Përkohshme të OKB-së në Kosovë (UNMIK), Peter Due, pritet të informojë mbi raportin e fundit të Sekretarit të Përgjithshëm mbi UNMIK-un, i cili iu shpërnda anëtarëve të Këshillit më 31 mars dhe mbulon zhvillimet midis 16 shtatorit 2025 dhe 15 marsit. Kosova dhe Serbia pritet të marrin pjesë.

Due pritet të nxjerrë në pah zhvillimet kryesore politike dhe të sigurisë në Kosovë gjatë periudhës së mbuluar nga raporti i Sekretarit të Përgjithshëm. Ai pritet të theksojë, ndërsa situata në veri të Kosovës vazhdoi të ishte e qetë, por e brishtë dhe dialogu i lehtësuar nga Bashkimi Evropian (BE) arriti njëfarë progresi, por pasiguria politike në Kosovë ka vazhduar.

Aty përmenden zgjedhjet lokale të mbajtura në tetor dhe nëntor 2025, ku pati pjesëmarrje të gjerë në të gjitha komunitetet dhe një tranzicion paqësor të autoritetit, përfshirë në veri të Kosovës, ku kryetarët e komunave serbe të Kosovës kanë marrë detyrën për herë të parë që nga tërheqja nga institucionet e Kosovës në vitin 2022.

Raporti përmend se zgjedhjet nacionale, të mbajtura më 28 dhjetor 2025, gjithashtu u zhvilluan paqësisht, por Kuvendi mbeti i bllokuar për thuajse një vit.

“Më 11 shkurt, Kuvendi zgjodhi Kryeministrin Albin Kurti si udhëheqës të qeverisë së re me 66 vota pro, duke zgjidhur përkohësisht një bllokim politik pothuajse njëvjeçar”, thekson raporti.

Përmendet edhe çështja e presidentit që ka shkaktuar një pasiguri të re politike.

“Megjithatë, më 5 mars, afati kushtetues për zgjedhjen e një Presidenti të ri të Kosovës skadoi pa marrëveshje midis partive politike, duke shkaktuar pasiguri të përtërirë politike. Të nesërmen, Presidentja në detyrë Vjosa Osmani nxori një dekret për shpërndarjen e Kuvendit, duke argumentuar se akterët politikë kishin dështuar qëllimisht në përmbushjen e afatit kushtetues. Partia Vetëvendosje e kundërshtoi dekretin në Gjykatën Kushtetuese të Kosovës, duke pretenduar se shpërbërja mund të ndodhë vetëm pas tre raundeve të pasuksesshme të votimit presidencial. Më 9 mars, Gjykata Kushtetuese vendosi një masë të përkohshme që e ndalonte Osmanin të vepronte sipas dekretit të saj. Gjykata vendosi më 25 mars se dekreti ishte pa efekt ligjor dhe i dha Kuvendit 34 ditë për të zgjedhur një president”, thekson raporti.

Sipas dokumentit, “nuk ka pasur progres domethënës në dialogun e ndërmjetësuar nga BE-ja për normalizimin e marrëdhënieve ndërmjet” Kosovës dhe Serbisë.

Në përpjekje për ta ringjallur procesin, thuhet se i dërguari special i BE-së për dialogun, Peter Sorensen, ka zhvilluar takime të ndara me zyrtarë të lartë në Prishtinë dhe Beograd gjatë janarit dhe shkurtit, përfshirë edhe me kryeministrin Albin Kurti dhe me presidentin serb Alleksandar Vuçiq.

Më 22 janar, Sorensen mblodhi në Bruksel kryenegociatorët e Kosovës dhe të Serbisë për takimin e parë të Komisionit të Përbashkët për Personat e Zhdukur, një trupë trilaterale që mbikëqyr zbatimin e Deklaratës për Personat e Zhdukur të vitit 2023.

Tutje përmendet, Ligji për të Huajt dhe marrëveshja e arritur mbi modalitetet e zbatimit të këtij ligji, duke përfshirë masa shtesë që lidhen me lejet e qëndrimit dhe dokumentet e identifikimit.

Në takimin e sotëm, Due dhe disa anëtarë të Këshillit pritet t’i bëjnë thirrje Beogradit dhe Prishtinës të riafirmojnë angazhimin e tyre ndaj dialogut të lehtësuar nga BE-ja dhe të zbatojnë plotësisht marrëveshjet ekzistuese.

Pas një muaji e gjysmë të konfliktit në Lindjen e Mesme, Shtetet e Bashkuara dhe Irani ranë dakord të martën për një armëpushim dyjavor.

Ky marrëveshje u arrit vetëm pak më pak se dy orë para afatit të vendosur nga presidenti amerikan, Donald Trump, i cili kishte kërcënuar më parë se do të shkatërronte një “civilizim të tërë”.

Ky kërcënim, që kritikët paralajmëruan se mund të përbënte një krim lufte nëse do të realizohej, duket se u shmang në minutën e fundit.

Megjithatë, ekziston një hendek i madh mes dy vendeve, të cilat secila e paraqiti armëpushimin e përkohshëm si një fitore për vete, shkruan cnn.

Armëpushimi shërben si pikënisje për negociata të mëtejshme, ndërsa mbetet të shihet se cilat kushte përfundimtare mund të përfshihen në një marrëveshje që do të vendoste fundin e një lufte që ka tronditur Lindjen e Mesme dhe ka shkaktuar ndërprerjen historike të tregut global të naftës.

Çfarë kanë thënë SHBA-ja dhe Izraeli?

Donald Trump njoftoi për armëpushimin përmes një mesazhi në Truth Social, duke theksuar se marrëveshja u arrit me kushtin që Irani të pranonte të rihapte Ngushticën strategjike të Hormuzit, përmes së cilës rrjedh një e pesta e naftës globale.

Ai shtoi se armëpushimi ishte ndërmjetësuar nga kryeministri i Pakistanit dhe shefi i tij ushtarak. Irani kishte propozuar një plan me 10 pika, të cilin Shtetet e Bashkuara e shohin si “një bazë të zbatueshme për të negociuar”, tha 79-vjeçari.

Ai tha se dy javët e ardhshme do të shërbejnë për përgatitjen e një marrëveshjeje përfundimtare.

Ndërkohë që armëpushimi hyri në fuqi të mërkurën, zëvendëspresidenti amerikan JD Vance e përshkroi atë si një “armëpushim të brishtë” që i kishte dhënë shumë mësime rreth Iranit.

Në një intervistë për agjencinë e lajmeve AFP të martën, Donald Trump e përshkroi marrëveshjen si “fitore totale dhe të plotë”.

Megjithatë, ai nuk pranoi të tregonte nëse do të përmbushte kërcënimet e mëparshme për të shkatërruar infrastrukturën civile të Iranit nëse Teherani nuk respektonte marrëveshjen, duke thënë vetëm se “do të duhet ta shihni”.

Më vonë, pak pas mesnate, në një postim në Truth Social, ai shtoi se Shtetet e Bashkuara do të “ndihmonin në menaxhimin e trafikut në Ngushticën e Hormuzit,” duke theksuar se kjo “do të sjellë fitime të mëdha”.

Burime amerikane i thanë CNN se administrata Trump po përgatitet për negociata potenciale ballë për ballë, të mundshme në Islamabad, ku kryeministri i Pakistanit ka ftuar të dyja palët të dërgojnë delegacione.

Izraeli është pjesë e armëpushimit dhe gjithashtu do të ndalojë bombardimet ndaj Iranit, tha zyra e kryeministrit Benjamin Netanyahu, por theksoi se kjo nuk do të thotë se konflikti ka përfunduar.

Megjithatë, u bë e qartë se Libani nuk është pjesë e armëpushimit, duke u kundërshtuar deklaratave të kryeministrit të Pakistanit që pretendonte se ishte. Trump nuk përmendi Libanin në deklaratën e tij.

Çfarë ka thënë Irani?

Ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araghchi, deklaroi se nëse sulmet ndaj Iranit ndalen, edhe operacionet ushtarake iraniane do të ndalen.

Ai shtoi në një mesazh në platformën X se ushtria e vendit do të koordinojë kalimin e sigurt të anijeve përmes Ngushticës së Hormuzit gjatë periudhës së armëpushimit.

Agjencia gjysmëzyrtare e lajmeve e Iranit, Tasnim News Agency, raportoi se Irani dhe Omani planifikojnë të vendosin tarifa tranzitimi për anijet që kalojnë përmes ngushticës gjatë armëpushimit, me fondet e mbledhura të destinuara për rindërtim. CNN ka kërkuar koment nga ministria e Jashtme e Omanit.

Këshilli i Lartë i Sigurisë Kombëtare i Iranit, organi më i lartë i sigurisë në vend, lëshoi një deklaratë më të ashpër, duke thënë se kishte detyruar Shtetet e Bashkuara të pranonin planin iranian me 10 pika si bazë për bisedime, dhe e përshkroi armëpushimin si një “dështim të qëndrueshëm” për Uashingtonin.

Deklarata gjithashtu përmendi mundësinë e bisedimeve në Islamabad, duke paralajmëruar se “nëse armiku bën edhe më të voglin gabim, ai do të përballet me gjithë forcën e Iranit”.

Cilat janë kushtet e armëpushimit?

Abbas Araghchi tha se, ndërsa Uashingtoni kishte pranuar “kornizën e përgjithshme” të planit iranian me 10 pika si “bazë për negociata”, Irani po shqyrtonte nga ana e tij një plan amerikan me 15 pika.

Detajet e plota të këtij plani amerikan nuk janë publikuar ende, por besohet se ai përfshin:

Përkushtimin e Iranit për të mos pasur armë bërthamore
Dorëzimin e uraniumit të pasuruar në nivel të lartë
Kufizime në kapacitetet mbrojtëse të Teheranit
Ndalimin e grupeve “proxy” rajonale
Rihapjen e Ngushticës së Hormuzit
Pikat e tjera që diskutohen përfshijnë edhe njohjen e të drejtës së Izraelit për të ekzistuar, sipas dy burimeve rajonale.

Megjithatë, Irani kishte refuzuar më parë planin me 15 pika, me një zyrtar që e përshkroi kërkesën si “kryesisht të tepruar, jorealiste dhe të paarsyeshme” të hënën – pavarësisht se Trump kishte deklaruar në fund të marsit se Teherani kishte pranuar “më të shumtën e” pikave.

Ndërsa Shtëpia e Bardhë nuk ka dhënë detaje për përmbajtjen e planit iranian me 10 pika, Këshilli i Lartë i Sigurisë Kombëtare i Iranit ka publikuar pjesët kryesore të këtij plani.

CNN ka marrë këtë informacion nga zyrtarë iranianë, dhe gjithashtu është raportuar nga disa media shtetërore iraniane.

Plani përfshinte:

Regullimin e kalimit përmes Ngushticës së Hormuzit
Ndalimin e sulmeve ndaj Iranit dhe forcave të tij “proxy” rajonale
Tërheqjen e forcave amerikane nga rajoni
Kompensimin për Iranin
Heqjen e sanksioneve ndërkombëtare dhe lirimin e aseteve të ngrira
Një rezolutë detyruese të OKB-së për të siguruar çdo marrëveshje përfundimtare paqeje
Disa versione të deklaratës së Këshillit të Sigurisë Kombëtare të Iranit, të shpërndara gjerësisht nga mediat shtetërore iraniane në gjuhën farse dhe angleze, përfshinin gjithashtu një pretendim nga Irani për të drejtën e pasurimit bërthamor.

Ambasada e Iranit në Indi publikoi gjithashtu një përmbledhje të planit 10-pikësh në llogarinë e saj të verifikuar në X, ku përfshihej “pranimi i pasurimit bërthamor”.

CNN ka kontaktuar zyrtarë amerikanë dhe ministrinë e Jashtme të Iranit për komente të mëtejshme.

Në intervistën e tij për AFP, Donald Trump theksoi se uraniumi i Iranit do të trajtohej “në mënyrë të përkryer ose nuk do ta kisha zgjidhur marrëveshjen”.