Blog

Në gjendje të mjerueshme nga mbeturinat ndodhet rruga “Faton Shabani”, në fund të rrugës C, Mati 1.

Banorë të kësaj lagje i kanë treguar KosovaPress-i se në këtë lagje ndodhen vetëm dy kontejnerë, ndërkohë që janë 15 hyrje banesash, mbi 400 familje, përveç operatorëve biznesorë.

Të dielën në Prishtinë do të protestohet për hapjen e rrugës “Xhorxh Bush”.

Protesta është organizuar nga “Vrojtuesit e lagjes – Prishtinë”, të cilët edhe kanë ftuar qytetarët të marrin pjesë në protestë.

“Nesër, në ora 12:00, ne organizojmë një protestë thelbësore për hapjen e rrugës Xhorxh Bush, një rrugë e cila mund të hapet lehtësisht duke i larguar betonat që e mbyllin. Thirrja është e hapur për çdo individ të lodhur nga këto praktika të kryetarit të komunës tonë. Përparim Rama premtoi se rruga do të mbyllej vetëm për një test 1-javorë, pastaj tha se do të ishte e mbyllur vetëm për trafikun urban, duke lejuar kalimin e autobusëve dhe taxit”, thuhet në njoftimin e tyre.

Siç thonë ata “realiteti është një varg gënjeshtrash pas gënjeshtrash, duke mbyllur rrugën përfundimisht”.

“Kërkojmë një Prishtinë më të lirë dhe të përshtatshme për të gjithë. Ju lutemi, bashkohuni për një qytet më të mirë dhe më të hapur”.

Ndryshe, sot kryetari i Prishtinës para mediave ka prezantuar planin për transformimin e sheshit “Xhorxh Bush”, ku ka njoftuar se planifikojnë të bëjnë lidhjen e disa hapësirave.

Qytetarët e Mitrovicës shprehen të zhgënjyer me gjendjen e përgjithshme ekonomike gjatë vitit 2023.

Ata gjatë një bashkëbisedimi për KosovaPress, vlerësojnë se në qytetin e tyre, i cili vjen nga një ekonomi e fuqishme para luftës, tani nuk ka zhvillim ekonomik.

Papunësia, numri i madh i rasteve me asistencë sociale, mungesa e investitorëve, thonë se janë vetëm disa prej arsyeve të mos zhvillimit ekonomik, ndërsa si shkaktarin kryesor për një gjendje të tillë ata përmendin situatën e përgjithshme politike dhe të sigurisë.

Nysret Maxhera, ekspert i ekonomisë, thotë për KosovaPress, se qyteti i Mitrovicës pas luftës ka humbur rëndësinë dhe rolin e zhvillimit ekonomik.

Sipas tij, zgjidhja e këtij problemi duhet të bëhet përmes shkollimit të kuadrit, i cili ka vizion të zhvillimit ekonomik, industrializimit, si dhe shfrytëzimit të aseteve natyrore me të cilat disponon qyteti. Ai thotë se komuna nuk ka kapacitete dhe as vullnet për një zhvillim më të madh ekonomik.

“Pas luftës Mitrovica ka humbur rëndësinë dhe rolin e zhvillimit ekonomik… Në periudhën e pasluftës Mitrovica çdo ditë e më shumë zhytet në varfëri dhe mos zhvillim ekonomik dhe njëkohësisht bie standardi jetësor i qytetarëve… Së pari, duhet të shkollohet kuadri, të kemi një kuadër me vizion të zhvillimit ekonomik, industrializimit, shfrytëzimit të aseteve natyrore me të cilat disponon Mitrovica… Fatkeqësisht, të gjitha fabrikat me të cilat ka disponuar Mitrovica, përmes të cilave janë zhvilluar edhe qytetet tjera, janë në zhdukje e sipër… Çdo buxhet komunal nuk është zhvillimor, mirëpo ai duhet ta ndihmojë dhe të bëjë kërkesa e programe për zhvillimin industrial në këtë rast të Mitrovicës… Po shihet puna në terren, sepse nuk ka zhvillim, por ka zbrazje të kuadrove dhe qytetarëve nga Mitrovica, dhe kjo na bënë me dije, pa analiza të thukëta, se nuk mund të ketë zhvillim ekonomik dhe komuna nuk ka kapacitete dhe as vullnet për një zhvillim më të madh ekonomik”, ka thënë Maxhera.

Burhan Maxhuni, qytetar nga Mitrovica, përmend numrin e madh të familjeve me asistencë sociale, si dëshmi e mungesës së zhvillimit ekonomik. Ai thotë se komuna ka mundur të bëjë më shumë në zbutjen e gjendjes sikur buxhetet e drejtorive komunale të dedikoheshin më shumë për investime kapitale dhe jo vetëm për shpenzime shërbyese.

“Nuk ka zhvillim ekonomik. Shihet qartë se në Mitrovicë kemi me asistencë sociale pothuajse numrin më të madh në Kosovë.… Unë mendoj se komuna ka kapacitet ta rrisë zhvillimin ekonomik në qoftë se ka investime kapitale, do të thotë është dashur buxheti i secilës drejtori të shkojë në investime kapitale dhe jo në shpenzime shërbyese”, tha Maxhuni.

Edhe Erion Fejza, një mitrovicas tjetër, pranon se në qytetin e tij nuk ka zhvillim ekonomik.

“Zhvillim ekonomik, të ketë këtu dhe gjatë ditës së punës të shëtisin dy mijë njerëz, nuk është ky zhvillim… Ka papunësi… fukarallëk ka sa të duash”, tha ai.

Ndërsa, Hajdar Shyti, përmend situatën e brishtë të sigurisë në Mitrovicë, si faktorin kryesor të mungesës së zhvillimit ekonomik. Ai shpreson së shpejti në një marrëveshje politike në mes të Kosovës dhe Serbisë, dhe njëkohësisht në përmirësimin e gjendjes ekonomike.

“Pa pasur siguri, asnjë investim i huaj nuk mund të ndodhë. Kështu që besoj se me hapat e fundit, të cilat po ndodhin si në veri ashtu edhe në jug të Mitrovicës, ndoshta na ofrohet një mundësi për një zhvillim të tillë në një të ardhme, shpresoj të afërme. Do të thotë investime për zhvillim ekonomik nuk mund të ketë pa shtet stabil… Kemi një kryetar i cili e njeh ekonominë, por potencialet e komunës nuk i njoh dhe nuk i di”, u shpreh Shyti.

Në anën tjetër, Rrustem Abiti, thotë se çështja e zhvillimit ekonomik të Mitrovicës ka ngecur për shkak të ndikimeve politike. Ai shton se askush nuk investon në një vend ku pretendohet se mund ta rrezikojë kapitalin.

“Zhvillimi ekonomik ndikohet nga shumë faktorë. Prej investimeve, investitorëve të jashtëm, joshja e tyre, krijimi i kushteve…Këta faktorë janë të pakët në Mitrovicë për arsye shumëdimensionale. Më shumë për shkak të ndikimeve politike çështja e zhvillimit të Mitrovicës ka ngecur… Askush nuk investon në një vend, ku pretendohet se mund ta rrezikojë kapitalin dhe Mitrovica faktikisht ka pasur gjithherë probleme paslufte, kështu që investitorët e jashtëm kanë hezituar… Është e vërtetë se Kosova dhe Mitrovica kanë një papunësi të shtuar në krahasim me vendet e rajonit”, potencoi Abiti.

Ndryshe, statistikat tregojnë se rajonet më të prekura në vend ose me numrin më të lartë të rasteve që përfitojnë nga skema sociale, janë rajoni i Mitrovicës, pasuar nga rajoni i Prishtinës dhe ai i Ferizajt.

Procesi i transformimit të Forcës së Sigurisë së Kosovës (FSK) në forcë me kapacitete ushtarake – që ka hyrë në vitin e gjashtë të planit dhjetëvjeçar – po zhvillohet sipas planifikimeve, ka bërë të ditur Ministria e Mbrojtjes e Kosovës.

Liridona Gashi, këshilltare politike e ministrit të Mbrojtjes, Ejup Maqedonci, ka thënë për Radion Evropa e Lirë se ky proces tashmë është në fazën e dytë të realizimit të planit gjithëpërfshirës. Kjo fazë që, sipas saj, është përmbushur rreth 85 për qind, pritet të përfundojë vitin e ardhshëm.

“Kjo fazë parasheh ngritjen e kapaciteteve luftarake. Gjatë këtyre dy vjetëve, përqendrimi është më shumë në investime në sisteme moderne të armatimit… siç është publikuar tashmë kërkesa e Kosovës për të blerë raketa Javelin. Por, ky nuk është i vetmi sistem që kemi në plan për të blerë”, tha Gashi për Radion Evropa e Lirë.

Departamenti amerikan i Shtetit (DASH) ka konfirmuar më 11 janar se Kosova ka bërë kërkesë që të blejë 246 raketa Javelin, në vlerë prej 75 milionë dollarësh.

SHBA-ja, sipas DASH-it, vazhdon ta mbështesë Kosovën në transformimin “transparent të Forcës së Sigurisë së Kosovës në një forcë shumetnike për mbrojtje territoriale, të ndërveprueshme me NATO-n, që i nënshtrohet mbikëqyrjes civile”.

Procesi i transformimit të FSK-së në Forcë të Armatosura të Kosovës nisi në dhjetor të vitit 2018, kur Kuvendi i Kosovës miratoi ndryshimet ligjore për ta ndryshuar mandatin e FSK-së. Ky proces pritet të zgjasë dhjetë vjet, deri në vitin 2028.

Sipas Planit Gjithëpërfshirës të Tranzicionit, detajet e të cilit nuk janë publike, disa nga përgjegjësitë e reja të FSK-së do të përfshinin ruajtjen e sovranitetit e integritetit territorial, ofrimin e mbështetjes ushtarake për autoritetet civile dhe pjesëmarrjen në operacione ndërkombëtare.

Në fazën e tretë dhe të fundit të transformimit të FSK-së – që nis nga viti 2025 e përfundon më 2028 – Gashi ka thënë se planifikohet ngritja e kapaciteteve ajrore, siç është blerja e helikopterëve dhe mjeteve të tjera ajrore.

Në shumë drejtime, Gashi ka thënë se është duke u punuar me hapa më të shpejtë sesa që ishte planifikuar në planin e transformimit. Njëra ndër to, është shprehur ajo, ka të bëjë me rekrutimin e pjesëtarëve të rinj të FSK-së. Nga viti 2021 deri në vitin 2023, sipas saj, janë rekrutuar 1.836 ushtarë të rinj.

FSK-ja, aktualisht, ka rreth 2.500 pjesëtarë. Pas periudhës së tranzicionit, ky numër pritet të rritet në mbi 7.500 dhe të përfshijë pjesëtarë aktivë dhe rezervistë.

Edhe Mentor Vrajolli, nga Qendra Kosovare për Studime të Sigurisë (QKSS), shprehet se autoritetet përgjegjëse po i përmbushin kërkesat për procesin e transformimit. Sipas tij, në bazë të angazhimeve të deritashme, objektivat do të arrihen më shpejt sesa që ishte paraparë.

“Megjithatë, nuk di se a ka plan të detajuar për këtë apo është falë vullnetit të mirë të Qeverisë. Ajo që është vërejtur nga Qeveria aktuale është se ka investim më të madh në sektorin e mbrojtjes”, thotë Vrajolli.

Por, ndryshe mendon deputeti i Partisë Demokratike të Kosovës, Hisen Berisha, anëtar i Komisionit Parlamentar për Çështje të Sigurisë dhe Mbrojtjes në Kuvendin e Kosovës.

Ai vlerëson se shuma buxhetore e ndarë për investime në armatim mund të sjellë vonesa në përmbushjen e planit të tranzicionit dhjetëvjeçar.

“Ka një rritje simbolike të buxhetit për sektorin e mbrojtjes. Me këtë shumë mundësohet vetëm mbijetesa, pagat e të tjera. Nëse shkohet me këtë trend, me vonesa në zbatimin e projektit të FSK-së, nuk do të përmbushen pritjet në afatet e caktuara”, thekson Berisha.

Buxheti i ndarë për këtë vit për Ministrinë e Mbrojtjes së Kosovës është mbi 153 milionë euro. Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, në muajin tetor të vitit të kaluar tha se për dy vjet e gjysmë qeverisje, ekzekutivi ka dyfishuar buxhetin për FSK-së. Investimet për armatim, sipas tij, janë rritur për 191 për qind.

Ndërkaq, në vitin 2022, Qeveria e Kosovës themeloi Fondin e Sigurisë, ku qytetarë dhe donatorë të ndryshëm mund të kontribuojnë në buxhetin e kësaj ministrie përmes një xhirollogarie bankare.Vlera e këtyre kontributeve nuk është bërë publike asnjëherë, por nga Ministria e Mbrojtjes e Kosovës, vitin e kaluar kishin thënë për REL-in se këto mjete do të investohen për “përmbushjen e objektivit kryesor, që është garantimi i sigurisë së qytetarëve dhe i mbrojtjes territoriale”.

Përveç kërkesës për blerje të raketave Javelin, vitin e kaluar Kosova bleu nga Turqia edhe dronë Bayraktar.

Në vitin 2018, nga SHBA-ja, në Kosovë kishin ardhur automjete ushtarake, të tipit Humvee. Për furnizimin me 51 automjete të këtij tipi, Qeveria e Kosovës në vitin 2018 kishte nënshkruar kontratë me kompaninë amerikane, AM General.

Dy vjet më vonë, Kosova bleu edhe automjete të tjera ushtarake nga SHBA-ja, ndërkaq më 2021, Qeveria amerikan i dhuroi Kosovës 55 automjete të tipit ASV (Armored Security Vehicle).

Qeveria e Kosovës ka miratuar edhe një vendim për blerjen e dronëve amerikanë, ndërkaq autoritetet kosovare kanë paralajmëruar se ushtria e ardhshme do të pajisjet edhe me helikopterë.

Rreth 40 mijë raste të gripit sezonal janë regjistruar nga 2 tetori e deri më 7 janar, ka konfirmuar Instituti Kombëtar i Shëndetësisë Publike që ka lajmëruar se vetëm në javën e parë të vitit 2024 janë raportuar mbi 5700 raste dhe se kjo paraqet kalimin e pragut epidemik.

“Bazuar në të dhënat nga mbikëqyrja permanente e situatës epidemiologjike përmes hulumtimit aktiv dhe pasive të institucioneve shëndetësore dhe në terren për Influenzën sezonale (ILI), për Infeksionet respiratore akute (ARI) dhe Infeksionin e rëndë respirator akut (SARI), IKSHPK bën të ditur se intensiteti i Influencës sezonale (Gripit) sipas numrit të rasteve të raportuara për javën e parë të vitit 2024 paraqitet në aktivitetin e lartë të qarkullimit, ka shënuar rritje dhe e ka kaluar pragun epidemik”, thuhet në njoftimin e IKSHPK-së.

Pos 40 mijë rasteve me grip, janë regjistruar edhe gati 5 mijë raste të infeksioneve respiratore akute dhe 67 raste me infeksion të rëndë respirator.

Në këtë periudhë, janë testuar 326 mostra nga pacientët, si raste të dyshimta për COVID-19. Nga to 63 kanë dalë pozitive (19.32 për qind).

IKSHPK-ja ka treguar edhe masat më efikase në parandalimin e gripit sezonal. Aty ka thënë se parandalimi më i mirë bëhet përmes vaksinimit. Ky institut ka thënë se i ka siguruar 85 mijë doza të vaksinës dhe se ato mund të merren në çdo komunë. Efekti i vaksinës fillon 1 deri 2 javë pas marrjes.

Ndërsa si masa praktike për parandalimin e përhapjes, IKSHPK-ja ka përmendur maskat mbrojtëse, distancën fizike, higjienën e duarve, evitimin e kontakteve e që njerëzit e sëmurë të qëndrojnë në shtëpi.

Që nga 1 janari kur edhe ka filluar zbatimi i vendimit për liberalizimin e vizave e deri të premten, në Aeroportin e Prishtinës “Adem Jashari”, kanë kaluar 127 mijë e 457 udhëtarë, raporton Ekonomia Online.

Kështu ka bërë të ditur përmes telefonit për Ekonomia Online, zëdhënësja e Aeroportit Ndërkombëtar të Prishtinës “Adem Jashari”, Valentina Gara, teksa shtoi se numri i fluturime për këtë periudhë ka shkuar mbi 900.

“127 mijë e 457 udhëtarë kanë udhëtuar përmes ANP ‘Adem Jashari’. Në total janë 962 fluturime”, deklaroi Gara.

Vlen të theksohet se në rritjen e numrit të fluturimeve ndikim ka pasur edhe një numër i madh i bashkatdhetarëve të cilët kanë ardhur në Kosovë për festat e fundvitit.

Liberalizimi i vizave u mundëson qytetarëve të Kosovës, që kanë pasaporta biometrike, të qëndrojnë deri në 90 ditë – brenda gjashtë muajsh – në cilindo nga 27 shtetet anëtare të zonës Schengen.

Kosova ishte vendi i fundit i Ballkanit Perëndimor, qytetarët e të cilit deri më 1 janar të këtij viti nuk mund të lëviznin lirshëm në zonën Schengen.

Kjo pavarësisht faktit se që nga viti 2018, Komisioni Evropian kishte konfirmuar disa herë që Kosova kishte përmbushur të gjitha kushtet për liberalizimin e vizave, por që disa shtete vazhdimisht kishin shprehur rezerva.

Më poshtë ua rikujtojmë edhe njëherë se cilat dokumente udhëtimi duhet t’i keni me vete kur udhëtoni në zonën Shengen:

– Pasaportë biometrike (e vlefshme për të paktën tre muaj pas datës së largimit nga zona Shengen);

– Dëshmi mbi qëllimin e udhëtimit në zonën Shengen;

– Dëshmi mbi qëndrimin si rezervimi i hotelit apo detajet e vendit ku do të qëndroni;

– Detajet e udhëtimit, duke përfshirë rezervimin e biletës kthyese;

– Nëse udhëtohet me veturë, dokumentet e nevojshme të veturës;

– Dëshmi se keni mjete të mjaftueshme financiare.