Në prag të prezantimit të raportit për Kosovën, në intervistë me Deutsche Welle-n flet Frank Schwabe, kryetar i delegacionit gjerman.
Në prag të prezantimit të raportit faktmbledhës ( 27.03.24) Dora Bakojanis, raportuese e Këshillit të Evropës (KiE) për Kosovën, në Komisionin e Çështjeve Politike, deputeti gjerman socialdemokrat Frank Schwabe është optimist. Në një intervistë me Deutsche Welle-n ai flet për shansin historik të anëtarësimit të Kosovës në këtë institucion.
“Unë jam një nga ata që dëshirojnë që Kosova të bëhet anëtare tani, sepse nuk e dimë se çfarë do të ndodhë me zgjedhjet në SHBA, si do të ndryshojë situata politike. Pra, Kosova është dukshëm më përpara në aspektin e demokracisë dhe të drejtave të njeriut dhe sundimit të ligjit sesa disa shtete të tjera që tani janë anëtarë të Këshillit të Evropës. Në këtë aspekt, do të thoja se Kosova në thelb i plotëson këto kushte. Por me vendimin që do të marrim do të ketë një listë të tërë, disa faqe, të obligimeve që Kosova duhet t’i përmbushë dhe t’i marrë” ka thënë Schwabe.
Schwabe mes tjerash ka shtuar se, ne jemi Këshilli i Evropës dhe jo Bashkimi Evropian, që do të thotë se ne nuk simulojmë negociatat. Për shembull, Serbia nuk është as në tavolinë kur flasim për marrëdhëniet e Këshillit të Evropës me Kosovën. Ka gjëra që Kosova duhet t’i bëjë gjithsesi, pavarësisht marrëdhënieve me Serbinë. Çështja e Manastirit të Deçanit ishte një prej tyre: Ishte një manastir ortodoks serb, por ishte një çështje e brendshme e Kosovës. Ishte e rëndësishme të zgjidhej kjo. Kishte një vendim gjykate në Kosovë, i cili nuk zbatohej. U zgjidh me rastin e këtij anëtarësimi të mundshëm. Nëse ky sjell një dinamizëm më të madh në procesin e negociatave ndërmjet BE-së, SHBA-së, Kosovës dhe Serbisë, atëherë do ta mirëprisja shumë këtë. Shpresoj që të gjithë duhet të punojnë në mënyrë konstruktive për këtë, sepse ka një shans historik për zgjidhje.
“Unë po angazhohem që të ketë një shumicë prej dy të tretash, si në Asamblenë Parlamentare të Këshillit të Evropës, dhe besoj se do t’ia dalim. Kjo është detyria im e drejtpërdrejtë sepse unë jam kryetar i delegacionit gjerman por edhe i gruipit më të madh parlamentar në Asamblenë Parlamentare të Këshillit të Evropës. Unë shpresoj që në më pas kjo shumicë prej dy të tretash të arrihet në nivelin e Komitetit të Ministrave të Jashtëm të 46 shteteve, që do të mblidhet në maj. Por konstatoj se ka shtete që duan ta kombinojnë të gjithë situatën me negociatat që po zhvillohen në nivel të BE-së dhe me SHBA-në dhe Serbinë. Unë jam nga ata që mendoj se duhet të shikojmë vetëm situatën në Kosovë. Dhe kushtet për anëtarësim tani janë plotësuar. Jam shumë i sigurt se do të arrijmë një shumicë prej dy të tretash në nivel parlamentar dhe shpresoj që këtë do ta marrim edhe në nivel qeverie”, ka thënë ai.
“E vetmja gjë që mund të them është se është në interesin e Serbisë që Kosova të bëhet anëtare e Këshillit të Evropës. Pse? Sepse nëse një shtet është anëtar i Këshillit të Evropës, aty automatikisht përfshihet mbrojtja e të drejtave të pakicave. Dhe nëse zoti Vuçiq sheh kërcënime në Kosovë, sigurisht që duhet të flasim për këtë, çfarë të drejtash kanë pakicat serbe në Kosovë? Atëherë ai duhet të ketë shumë interes që ata të bëhen anëtarë të Këshillit të Evropës, sepse në një proces monitorimi çështja e pakicave kombëtare do të luajë menjëherë një rol të madh: Për shembull, në çështjen e zgjedhjeve. Ne do të vëzhgojmë zgjedhjet, duke përfshirë edhe nivelin lokal. Dhe besoj se në fund kjo është edhe në interes të Serbisë. Prandaj ne të gjithë duhet të jemi në favor të anëtarësimit të Kosovës në Këshillin e Evropës në mënyrë që të kemi mundësi të kemi ndikim atje”, ka shtuar Schwabe.
Frank Schwabe është deputet socialdemokrat në Parlamentin Gjerman (Bundestag). Ai është ndër të tjera kryetar i delegacionit gjerman në Asamblenë Parlamentare të Këshillit të Evropës dhe njëherazi kryetar i grupit parlamentar partiak më të madh në të.
Rivitalizimi i hekurudhave në Shqipëri ka qenë një ëndërr e mbetur në sirtar prej një kohe të gjatë tashmë. Simbol i ekzistencës së hekurudhave kanë mbetur vetëm lokomotivat e ndryshkura. Trenat janë thjesht relike e së shkuarës për qytetarët e Librazhdit, por edhe të rajonit të Elbasanit, të cilët kanë udhëtuar me tren që prej viteve 1900…
Si Shqipëria ashtu edhe Kosova kanë nevojë urgjente për të investuar në zhvillimin e infrastrukturës së tyre hekurudhore për tranzicionin drejt një ekonomie të gjelbër. Ndërtuar fillimisht pas Luftës së Dytë Botërore, rrjetit hekurudhor të Shqipërisë i mungojnë lidhjet ndërkombëtare. Kredia prej 36.9 milionë eurosh për 120 km hekurudhë, ofruar nga Banka Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim (EBRD) është një hap i jashtëzakonshëm dhe i mirëpritur për vitalizimin e infrastrukturës hekurudhore në vend, e cila do të ndikonte në aksesueshmëri, në uljen e ndotjes dhe në bashkëpunimin mes komuniteteve lokale në rajon, si dhe do ta vendosë Shqipërinë e Kosovën në një rrugë më të sigurt drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian. Mirëpo, që nga dhënia e kredisë, projekti ka hasur sfida të mëdha të lidhura me elektrifikimin, infrastrukturën e degraduar dhe shtyrjet e herëpashershme…
Transport ekonomik dhe miqësor me mjedisin? Qytetarët e vuajnë prej vitesh mosekzistencën e tij
“Jam djali i një familjeje që ka jetuar falë punës në hekurudhë. Në të kaluarën, një pjesë e madhe e punës për ndërtimin e hekurudhave është bërë vullnetarisht, si një kontribut i qytetarëve për zhvillimin industrial në vendin e tyre. Ku ka rrugë hekurudhore, ka përparim bujqësor, kulturor, shoqëror dhe industrial, ndaj mungesa e këtij transporti të mirëfilltë ka qenë një minus për ekonominë shqiptare. Po të kemi rrjetin hekurudhor shqiptar, do të jemi si të gjitha vendet e Europës”, thotë Ahmet Mehmeti, ekspert mjedisi në Klubin Ekologjik të Elbasanit.
Inxhinieri Genc Ligori fajëson pushtetet politike që kanë ardhur e kanë ikur. “Institucioni i Hekurudhës është parë vetëm si vend punësimi ku punojnë patronazhistët e partisë; ky institucion nuk ka pasur kurrë në krye një njeri vizionar. Në kohën e komunizmit, hekurudhat inaguroheshin me ceremoni dhe përdoreshin për propagandë nga ana e sistemit, ndërsa tani përdoren vetëm për vende pune dhe jo për të transportuar njerëz”, përfundon inxhinieri Ligori. Një pension rural në Shqipëri është afërsisht 80 $ dhe në kushtet e mbijetesës, kur një shqiptar jeton me më pak se 5$ në ditë, transporti është jetik për lëvizshmërinë. “E bëj disa herë në muaj rrugën Elbasan-Tiranë, për shkak të kontrolleve mjekësore. Me pensionin tim të ulët, prej vetëm 8,000 lekësh, e kam të pamundur të përballoj biletat e furgonëve. Bileta vajtje-ardhje në Tiranë kushton 2,000 lekë se do marrësh edhe taksi nga terminali, ndërsa në Elbasan të ikin 1,000 lekë. Po të kishte tren, rruga do të bëhej më shpejt dhe mund të paguaja vetëm 100 ose 200 lekë, ose do të përfitoja nga mundësia e abonimit, siç përfitojnë edhe të afërmit tanë jashtë shtetit. Përse nuk bëhet edhe këtu? A duhet të jemi edhe ne si Evropa?”, pyet Bekja.
Ndërsa Greta, një tregtare ambulante, thotë se i shet produktet e saj të bulmetit çdo ditë në Elbasan dhe në fshatra. Sipas saj, për shkak të rritjes së çmimeve të transportit, më shumë humb sesa fiton. ‘‘Qeveria shqiptare e ka qejf rrëmujën dhe është me privatin, jo me të mirën publike. Përse nuk na i bën si bota trenat e t’i lidhë qytetet? U torturuan njerëzit. Nisen makinat kur duan. Treni është zgjidhja më e mirë për ne popullin e thjeshtë!’’, përfundon Greta.
Megjithëse pa asnjë investim për 30 vite, duket se kohët e fundit jemi pranë rizgjimit të hekurudhës e shumë shpejt do të kemi kantiere ndërtimi kudo, pasi ky projekt ka fituar vëmendjen e qeverisë, thotë drejtorja e përgjithshme në Ministrinë e Infrastrukturës dhe Energjetikës, Erjola Muka, në një intervistë për transmetuesin publik shqiptar.
Foto nga trenat të ndryshkur dhe që kanë rënë pre e vandalizimit nga shtresat më të mjerueshme të popullësisë si komuniteti rom ku shesin për skrap pjesë të shinave. Fotot: Arlis Alikaj
Foto nga trenat të ndryshkur dhe që kanë rënë pre e vandalizimit nga shtresat më të mjerueshme të popullësisë si komuniteti rom ku shesin për skrap pjesë të shinave. Fotot: Arlis Alikaj
Foto nga trenat të ndryshkur dhe që kanë rënë pre e vandalizimit nga shtresat më të mjerueshme të popullësisë si komuniteti rom ku shesin për skrap pjesë të shinave. Fotot: Arlis Alikaj
Foto nga trenat të ndryshkur dhe që kanë rënë pre e vandalizimit nga shtresat më të mjerueshme të popullësisë si komuniteti rom ku shesin për skrap pjesë të shinave. Fotot: Arlis Alikaj
Foto nga trenat të ndryshkur dhe që kanë rënë pre e vandalizimit nga shtresat më të mjerueshme të popullësisë si komuniteti rom ku shesin për skrap pjesë të shinave. Fotot: Arlis Alikaj
TRENI NUK NISET AS NË VITIN 2024 – PROGRES I NGADALSHËM DHE AFATE QË SHTYHEN
Auditimi i Kontrollit të Lartë të Shtetit (KLSH) për treguesit ekonomikë dhe financiarë të periudhës 2019-2022 tregon se ekziston një situatë e vështirë financiare dhe detyrime që nuk janë shlyer në kohë, përfshirë kredi afatgjata dhe afatshkurtra.
Afatet e përfundimit të projektit për hekurudhën Tiranë-Rinas-Durrës vazhdojnë të shtyhen me deklaratën zyrtare të Hekurudhës Shqiptare për një shtyrje deri në tremujorin e parë të vitit 2025. Realizimi i vetëm 60% të punimeve, sipas HSH, është vlerësuar i pranuar nga institucioni, edhe pse afati i mëparshëm ishte për marsin e vitit 2024. Këshilltarja e Energjisë, Belinda Balluku, kishte deklaruar se punimet do të përfundonin në verën e vitit 2023, por ky afat u shty për shtatorin e të njëjtit vit. Këto shtyrje rrisin shqetësimet e qytetarëve për kohën dhe koston financiare. Gjithashtu, ndërtimi i stacionit të trenit në Tiranë bën pjesë në projektin e rehabilitimit Tiranë-Durrës, me linjën e re që pritet të ofrojë shpejtësi prej të paktën 100 km/h dhe çmim biletash 1-1.2 euro. Projektet e financimit nga Bashkimi Evropian dhe Banka Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim për nënshkrimin e një granti dhe një kredie përfshijnë përfundimin e një linje të re prej 5 km nga Tirana drejt Rinasit. Ndërtimi aktual financohet nga INC S.P.A, me një ofertë prej 69.69 milionë eurosh, megjithatë, sfidat financiare dhe shtyrjet e bëjnë të pamundur përfundimin e projektit në afatin e caktuar në vitin 2025.
ELEKTRIFIKIMI MBETET SFIDË. QEVERIA NË GJUMË LETRAGJIK PËR INVESTIMET HEKURUDHORE
Eksperti i hekurudhave, Dritan Spahiu, thotë se modernizimi i infrastrukturës hekurudhore në Shqipëri do të sjellë një rrjet të rivitalizuar brenda 10 vitesh. “Elektrifikimi i rrjetit mbetet një sfidë, por do sillte përfitime mjedisore dhe lidhje të mëtejshme me tregun rajonal. Projektet e investimeve në linjat hekurudhore si Vorë-Hani i Hotit dhe Durrës-Prishtinë janë cilësuar të jashtëzakonshme nga Spahiu, i cili ka theksuar rëndësinë e transportit hekurudhor për ekonominë dhe lidhjet ndërkombëtare. Spahiu përmendi gjithashtu se investimet për rehabilitimin e linjës Fier-Vlorë dhe lidhja e mundshme Fier-Durrës janë hapa pozitivë drejt një rrjeti hekurudhor të modernizuar në jug të vendit. “E vetmja linjë që bën transport mallrash në vend, është ajo Fier-Vlorë, me mbi 500 mijë ton/në vit”, thotë Spahiu. Ndërsa eksperti mjedisor Ahmet Mehmeti është i mendimit se qeveria shqiptare është zgjuar vonë nga gjumi letargjik, duke marrë kredi për ta ringjallur sistemin hekurudhor shqiptar. “Hekurudha sjell përfitime të jashtëzakonshme, siç është shpejtësia e transportit, ndotja më e ulët e mjedisit për shkak të trenave elektrikë dhe më pak shpenzime se transporti ynë informal publik nëpërmjet furgonave dhe taksive. Megjithëse një sfidë është mungesa e krahut të punës, nëse investohet mjaftueshëm, brenda pesë vitesh jam optimist se mund të ndërtojmë në bazë të kapaciteteve ekzistuese, megjithëse të degraduara.
Më përpara lidheshim vetëm me Malin e Zi. Tani, nëpërmjet Shkodrës, synohet Mali i Zi, Serbia dhe Evropa Qendrore. Nevojiten specialistë profesionistë dhe jo partiakë për të bërë projekte. Hekurudhat janë element jashtëzakonisht i fuqishëm për zhvillimin ekonomik të një vendi.
VETËM PËR ITINERARIN TIRANË – AEROPORT, GATI TENDERI PËR NDËRTIMIN E STACIONEVE PËRGJATË LINJËS
Projekti më i afërt i realizueshëm duket se do të jetë nga qendra e Tiranës drejt Rinasit, ku ndodhet dhe aeroporti ndërkombëtar “Nënë Tereza”. “Sigurisht, ne do ta ndërtojmë hekurudhën vetëm aty ku vijnë e ikin ndërkombëtarët. Gjithçka e bëjmë sa për sy e faqe para tyre”, thotë për Portalin Vizon, inxhinieri i hekurudhave, Genci Ligori, një ndër inxhinierët e paktë të ndërtimit të saj dhe autor i librit “Kantiereve të ndërtimit gjatë kohës së diktaturës”, që flet për peripecitë që kalonin specialistët nga agjentura e sistemit të atëhershëm. “Shqipëria e vërtetë është jashtë Tiranës. Nuk duhet të bëjmë propagandë politike vetëm me një segment që nuk i shërben kombit. Po ndiqet e njëjta skemë që u përdor me rrugët automobilistike që kanë qenë gjithnjë të asfaltuara dhe me standarde kur ikën për në aeroport, por periferia e Tiranës mbetet me gropa”, përfundon inxhinier Ligori. Në faqen zyrtare të Bankës Europiane për Rindërtim dhe Zhvillim (BERZH), një nga institucionet financiare që po ofron mbështetje për këtë projekt, u bë publik njoftimi për këtë procedurë. HSH, sipas shpalljes, po kërkon operatorë për punë dhe konsulencë në përputhje me kontratat e ardhshme.
“Klienti i mësipërm (HSH) synon të përdorë një pjesë të kredisë të menaxhuar nga BERZH për koston e projektit të caktuar. Informacioni shtesë mbi financimin përfshin: BERZH me 49.569 milionë euro, BE dhe VVBIF me 40.7 milionë euro, qeveria shqiptare me 16.1 milionë euro, Iniciativa Italiane për Evropën Qendrore me 0.5 milionë euro dhe fondi special i aksionarëve të BERZH me 0.4 milionë euro.”
Gazetari i Portalit Vizion, Arlis Alikaj, iu drejtua autoritetit të Hekurudhave Shqiptare me një kërkesë për informacion nëse ka momentalisht ndonjë projekt ndërkombëtar për të zhvilluar infrastrukturën dhe për të modernizuar hekurudhat shqiptare? Në përgjigjen e saj, HSH përgjigjet se, në kuadër të përfshirjes së Hekurudhës Shqiptare sh.a. në Projektet Rajonale të Transportit Hekurudhor Evropian, nëpërmjet zgjerimit të rrjetit hekurudhor në Ballkanin Perëndimor, momentalisht, rrjeti hekurudhor shqiptar po i nënshtrohet rikonstruksionit të linjës hekurudhore Durrës-Tiranë dhe lidhjes hekurudhore me Aeroportin e Rinasit. Financimi i këtij projekti në vlerën 69.7 milionë euro, bëhet nga Struktura e Investimeve të Ballkanit Perëndimor (VVBIF) dhe BERZH (Banka Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim), në formën e një granti 50% dhe kredie 50%. Linja hekurudhore Durrës – Tiranë bën pjesë në Projektin Prioritar Hekurudhor të Ballkanit Perëndimor ROUTE 2 (Rruga 2), në drejtimin Podgoricë (Mali i Zi – Durrës/Tiranë (Shqipëri).
SHUMË PROJEKTE PËR STUDIME FIZIBILITETI PËR REHABILITIMIN, SI DHE PËR SHËRBIME KONSULENCE, POR ASNJË INVESTIM KONKRET…
Ne e pyetëm gjithashtu institucionin e Hekurudhës Shqiptare për planin e zhvillimit afatgjatë dhe i kërkuam të na e vinte në dispozicion, por në përgjigjen e tij institucioni shprehej në vija të përgjithshme, duke thënë se “Strategjia e Hekurudhës Shqiptare sh.a. për të siguruar financime dhe zhvillime afatgjata, është përfshirja e saj në projekte rajonale të transportit hekurudhor evropian, të cilat favorizojnë Hekurudhën Shqiptare, nisur nga pozicioni i saj i favorshëm gjeografik në Ballkanin Perëndimor për transportin tranzit të mallrave. E gjithë gjurma e rrjetit hekurudhor shqiptar ndodhet në hartën e zhvillimit të rrjetit hekurudhor të transportit TEN-t dhe atij të Europës Juglindore”. Ndër të tjera na u vunë në dispozicion edhe dokumentet ku vërehet se janë bërë shumë studime fizibiliteti dhe shërbime konsulence, por megjithëse iniciativat duken shumë ambicioze, asgjë nuk është bërë konkretisht që qytetarët të udhëtojnë me tren. Momentalisht, Shqipëria ka vetëm një linjë: Tiranë – Durrës – Elbasan, por edhe kjo është komerciale dhe merr gjysmë dite udhëtim. Gjithashtu, megjithëse në media është trumbetuar se mes Kosovës dhe Shqipërisë do të ketë tren shumë shpejt, autoriteti i Hekurudhëa e quan atë thjesht një projekt–ide. “Në kuadër të përpjekjeve për të realizuar lidhjen hekurudhore Shqipëri-Kosovë, qeveria shqiptare, së bashku me qeverinë e Kosovës, kanë rënë dakord për të realizuar studimin e fizibilitetit dhe projekt-idenë, për lidhjen hekurudhore Shqipëri-Kosovë”, thotë autoriteti Shtetëror i Hekurudhave Shqiptare. Studimet e fizibilitetit dhe planet e HSH të siguruara nga Portali Vizion, i gjeni të bashkëngjitura më poshtë.
Ne u interesuam dhe në disa bashki të qarkut të Elbasanit dhe në kushtet e anonimatit, disa prej drejtuesve bashkiakë pranojnë se transporti publik është tërësisht informal dhe ka probleme me qendrat e nisjes, oraret apo biletat. Ata e konsiderojnë si një barrë në kurriz të tyre këtë çështje dhe thonë se vendosja e linjave të trenit do rregullonte tregun, si dhe do të ishte më e favorshme për xhepat e qytetarëve.
Leonard Albrahimi, ekspert mjedisi në Qendrën Mjedisore Për Studime dhe Zbatime, një organizatë lokale në Librazhd, thotë se lëvizja me tren mund ta përmirësojë mjedisin në disa mënyra të rëndësishme. Lëvizja me tren redukton emetimin e gazrave që ndotin ajrin. Gjithashtu, përdorimi i trenave ul numrin e makinave në rrugë dhe rrit qarkullimin e njerëzve në një hapësirë më të vogël, duke ndihmuar në uljen e trafikut. Nuk duhet të harrojmë edhe përdorimin e energjisë së rinovueshme. Disa sisteme trenash përdorin burime të energjisë së rinovueshme, siç janë energjia e erës ose e diellit, duke ulur ndikimin e tyre mbi mjedisin dhe duke ndihmuar në zhvillimin e një infrastrukture mjedisore më të qëndrueshme, përfundon eksperti i mjedisit.
“Sot, shinat e trenave kanë rënë pre e vandalizmit nga shtresat më të varfra të popullsisë, siç është komuniteti rom, që i shesin për skrap. Në vend që hekurudhat të shihen si investime që lidhin njerëz, komunitete e kombe dhe të krijojnë vende pune, deri më tani janë parë thjesht si shpërdorime fushatat e fondesh të Bashkimit Evropian. Duhet vullnet politik dhe strategji. Më përpara kanë dhënë jetën njerëz dhe materialet cilësore që janë përdorur për hekurudhat nuk gjenden as sot. Njerëzit kanë nostalgji dhe nevojë emergjente për të udhëtuar me tren”, përfundon inxhinieri Genc Ligori.
S’na mbetet veçse ta mbyllim këtë shkrim me fjalët e Ahmet Mehmetit: Gjendja, mentaliteti dhe zhvillimi i një vendi janë njësoj si gjendja e hekurudhës së tij. Hekurudha na tregon në çfarë niveli është qytetërimi ynë i sotëm.
Nga janari i këtij viti, e deri më sot, numri i aplikimeve për pasaportë të Kosovës është 144 mijë e 225.
Zyra për Komunikim Publik e Ministrisë së Punëve të Brendshme, thotë se numri i aplikimeve për pasaportë për herën e parë është 8 mijë e 38, dhe prej tyre dominues është grupmosha 0-18 vjeç, pastaj 45-65 vjeç.
Së fundmi, Agjencia e Regjistrimit Civil ka rritur kapacitetet e prodhimit, për çka zyrtarë nga Ministra e Punëve të Brendshme theksojnë se kanë material të mjaftueshëm për dokumente, derisa thonë se janë duke punuar në eliminimin e pritjeve të qytetarëve për t’u pajisur me pasaportë.
Drejtori i Policisë së Kosovës, Gazmend Hoxha, ka deklaruar se rreziku është aktiv, derisa grupi i Radojiçiqit vazhdon të qëndrojë në kufi të Kosovës, raporton Ekonomia Online.
Ai tha se kanë vërejtur lëvizje të forcave serbe në kufirin e vendit, për çka shtoi se i kanë monitoruar në bashkëpunim edhe me KFOR-in dhe EULEX-in.
Ai nuk komentoi deklarimet e kryeministrit Albin Kurti, veçse shtoi se në afërsi të kufirit të Kosovës ka pasur lëvizje të forcave serbe.
“Tash ne nuk mundemi me i komentu definimet e subjekteve politike në këtë rast edhe të kryeministrit. Ajo se çka mundemi me thënë është se Policia e Kosovës i ka kapacitetet e veta edhe në funksion edhe të ngritura në nivelin më të lartë të gatishmërisë me qëllim që çdo sulm, tentativë, stabilizim të vendit me i dal ballë dhe me e kry detyrën me sukses. Ka pas lëvizje të forcave serbe në kufi të Republikës së Kosovës ne i kemi vërejtur dhe i kemi monitoruar. Faktikisht ne jemi duke punuar me KFOR-in dhe EULEX-in atje kemi batoni të përbashkëta KFOR-i ka shtuar prezencën e vetë dhe me ushtarët atje dhe me teknikë kështu që duhet me shpresu që të mos kemi telashe serioze. Sidoqoftë derisa Radojiçiq dhe grupi i tij terrorist vazhdon të jetë i lirë dhe vazhdon të qëndrojë në kufi të Kosovës rreziku është akoma më aktiv”, u shpreh Hoxha pas përfundimit të Komisionit”, tha Hoxha pas raportimit në Komisionin për Çështje të Sigurisë dhe Mbrojtjes.
Në takimin e djeshëm të Ministrit të Punëve të Brendshme, Xhelal Sveçla dhe Sindikatës së Policisë së Kosovës, Hoxha tha se kanë diskutuar për adresimin e 14 kërkesave.
Drejtori i PK-së tha se po punojnë për përmirësimin e kushteve, përfshirë uniformën, ushqimin e transportin.
“Dje kemi pas takim me ministrin Sveçla dhe me kryetarin e Sindikatës së Policisë së Kosovës kemi diskutuar për anëtarësimin e kërkesave çështjeve që i ka ngritur Sindikata që është një numër prej 14 dhe po punojmë që në vazhdimësi adresime të çështjeve Sindikatës dhe Policëve tanë duke filluar nga kushtet e punës, uniformës, ushqimit, transportit dalëngadalë që ato t’i adresojmë në mënyrë që policët tanë me qenë të motivuar për më i kry punët e veta po punohet në shumë drejtime dhe shumë prej tyre janë adresuar dhe shumë do të adresohen muajve në vijim. Te çështja e gomave të dimrit tash e kemi kaluar edhe sezonën shumica e gomave të Policisë janë ndërruar disa kanë pasur probleme edhe për shkak të veturave të larta gomave specifike që kanë qenë autoriteti ka qenë të autoriteti qendror i prokurimit sepse ata kanë bërë këtë, kërkesat janë bërë me kohë, jo Policia dhe ne nuk mundemi ne të japim llogari për dikë që nuk kemi kontraktuar vetëshërbimin”.
Ai foli edhe për Ligjin e ri për Rregullat në Trafik, për çka tha se siguria në trafik është një nga prioritetet e Policisë së Kosovës.
“Ne kemi një situatë jo të favorshme për sigurinë në trafik, siguria në trafik është një nga prioritetet e Policisë së Kosovës, ne për këto 24 vite pas luftës, 25 po bëhen kemi humbur mbi 2 800 persona. Më shumë jemi duke humbur njerëz se në çdo formë tjetër të krimit, andaj duhet me qenë prioritet siguria në rrugë edhe mendoj se ashpërsimi i masave do të arrijë efektin e vetë dhe vetëdijesimi i qytetarëve tanë e ka efektin më të madh mirëpo ata që nuk vetëdijesohen me fushata dhe me masa të buta do të ndëshkohen dhe të marrin dënimet e merituara sipas masave që do jenë në të ardhmen, Nuk e di saktë se nuk jam ekspert i trafikut po kemi kërkuar edhe ne, kërkesë ka qenë e Policisë së Kosovës që barra të jetë të pronari i automjetit dhe jo te vozitësi. Kështu që do të na mundësojë ne si Polici që të shqiptojmë gjoba dhe mjetet tona bashkëkohore, radarët dhe patrullat smart që i kemi në përdorim në mënyrë që të mos humbin shumë kohë duke i kërkuar shoferët ku janë tek janë por do të i shkojë gjoba”, u shpreh Hoxha.
Ambasadori i Gjermanisë në Kosovë, Jorn Rohde, tha se masakrat si ajo në Krushë të Madhe të Rahocecit 25 vjet më parë treguar se kishte ardhur koha për ndërhyrjen e NATO-s.
Rohde foli për masakrën që la rreth 250 viktima dhe rreth 60 të zhdukur që prej atëherë, ndërsa tha se qëndrojnë pas vendimit se intervenimi ushtarak i NATO-s “ishte gjëja e duhur”.
“Kjo si dhe masakrat tjera, vetëm treguan se kishte ardhur koha tashmë që NATO të ndërhynte për ta shmangur atë tragjedi humanitare si dhe spastrimin etnik i cili po ndodhte këtu”, tha Rohde.
Ambasadori gjerman kërkoi që autorët e kësaj masakre të dalin para drejtësisë.
“Shumica e atyre që i kanë kryer këto krime janë ende në arrati dhe krejt çka mund të them, është që kjo nuk do të duhej të lejohej”, tha ai.
Në fund, Rohde uroi që Kosova të anëtarësohet në BE së shpejti.
“Shpresoj që Kosova bashkë me të gjithë fqinjët e saj, së shpejti do t’i bashkohet familjes europiane”, tha ai.
Kryeministri Albin Kurti ka thënë se nëpërmjet funksionalizimit të Institutit për Krimet e Kryera gjatë luftës po përmbushet një nga obligimet ndaj kujtimeve të popullit dhe kërkesës për drejtësi.
Duke kujtuar 25-vjetorin e masakrës së forcave serbe në fshatrat Krushë e Madhe, Krushë e Vogël dhe Padalishtë, Kurti ka shkruar në Facebook se këto janë dëshmi të gjenocidit serb “që më forcat policore e ushtarake, u përpuq të shfarosë shqiptarët në Kosovë”.
“Në pranverën e vitit 1999, Serbia po realizonte planin gjenocidal “Patkoi” për shfarosjen e popullsisë shqiptare vendase në Kosovë. Në paraditën e 26 marsit, forcat e Serbisë sulmuan fshatrat Krushë e Madhe dhe Krushë e Vogël. I detyruan gratë dhe fëmijët të largoheshin për në Shqipëri. Burrat dhe djemtë i ndaluan. Ua konfiskuan letërnjoftimet dhe artikujt me vlerë. Pastaj hapën zjarr me mitraloz mbi ta. Të shtënat zgjatën disa minuta. Atë ditë, forcat serbe vranë 243 civilë shqiptarë në masakrën në Krushë të Madhe dhe 113 në Krushë të vogël”.
Ai ka përkujtuar edhe masakrën në familjen Berisha në Suharekë, ku u vranë 48 anëtarë të familjes Berisha, përfshirë 11 fëmijë.
“Në orët e hershme të mëngjesit të 26 marsit, tanket serbe rrethuan oborrin e familjes Berisha në Suharekë. I dëbuan familjarët nga shtëpitë dhe i çuan në një kafene. Pastaj hapën zjarr. Hodhën edhe eksplozive. Forcat serbe aty i vranë 48 anëtarë të familjes Berisha, përfshirë 11 fëmijë. Mes tyre, Dorentinën 3 vjeҫare, Ismetin 2 vjeҫar, ndërsa Eroni dhe Redoni ishin vetëm 1 vjeҫ. Trupat e tyre u dërguan në varrezë masive në Batajnicë, afër Beogradit. Kësaj masakre i mbijetuan vetëm Shyhrete Berisha dhe Vjollca me të birin, Gramoz Berisha.”
Në të njëjtën ditë, Kurti ka thënë se forcat serbe sulman fshatin Padalishtë të Skenderajt, duke masakruar 19 anëtarë të familjes Imeraj, fshatin Landovicë të Prizrenit ku u vranë 23 banorë, Gjakovën ku u vranë 6 burra.
“Po atë mëngjes, forcat serbe e sulmuan fshatin Padalishtë të Skenderajt, duke masakruar 19 anëtarë të familjes Imeraj, nga mosha 2 deri 76 vjeçe. Në mesin e tyre 11 gra dhe pesë fëmijë. Në Landovicë të Prizrenit, më 26 mars 1999, u vranë 23 banorë të këtij fshati dhe fshatrave tjerë, përfshirë gjashtë fëmijë dhe një grua shtatzënë. Në mbrëmje, në qytetin e Gjakovës, në një shtëpi në rrugën “Ymer Grezda”, forcat e Serbisë vranë me armë zjarri të gjashtë burrat shqiptarë që ishin në atë shtëpi.”
Kurti ka thënë se këto janë dëshmi të gjenocidit të Serbisë.
“Këto janë dëshmitë e gjenocidit të Serbisë, që me forcat policore e ushtarake, u përpoq të shfarosë shqiptarët në Kosovë. “Kujtesa e Kosovës” titullohet vëllimi i librave me dëshmitë e rrëfimet të mbijetuarve të masakrës së Krushës së Madhe, që u promovua mbrëmë, me mbështetjen e Ministrisë së Kulturës, Rinisë dhe Sportit. Kujtesa e Kosovës është e freskët.”
Kryeministri Kurti ka përmendur edhe themelimin e funksionalizimin e Institutit për Krime Lufte.
“Themelimi dhe funksionalizimi i Institutit për Krimet e Kryera Gjatë Luftës ka për qëllim dokumentimin e të gjitha krimeve të luftës së fundit në Kosovë, krimeve kundër njerëzimit dhe veprimeve gjenocidale nga Serbia. Ky është një nga obligimet e shumta që po përmbushet ndaj kujtimeve tona si popull dhe kërkesës për drejtësi. Si institucione të Republikës, jemi të përkushtuar që brezi aktual i fëmijëve dhe brezat e ardhshëm, që s’kanë lindur ende, të mos kalojnë nëpër këto vuajtje që i kaluam ne. Si institucione e qytetarë të Republikës, po angazhohemi bashkë, që fëmijët të gëzojnë lirinë dhe të kenë të ardhme të ndritshme në Kosovën tonë. Përkulemi me shumë dhembje, dashuri dhe krenari para kujtimit të të gjithë të vrarëve. Rënien e tyre me flijim e me sakrificë, e kemi udhërrëfim se si të ecim përpara. I përjetshëm qoftë kujtimi për ta! E paçin të përhershme lavdinë!”
Një fenomen mjaft shqetësues për qytetarët e Kosovës janë bërë vjedhjet e shpeshta nëpër shtëpi, që po shkaktojnë ankth e pasiguri, sidomos kur mbesin pa përkujdesje. Së fundmi, ka pasur plot raste, kur hajnat kanë kryer vjedhje nëpër fshatra, duke funksionuar si grup, raporton Gazeta Sinjali.
Kështu dyshohet se ka ndodhur edhe mbrëmë, në fshatin Rogovë të Gjakovës, ku hajnat u futën në tri shtëpi.
Sinjali mëson se në shtëpitë ku të dyshuarit janë futur, kanë arritur të vjedhin para të gatshme dhe stoli ari, duke shkaktuar dëme deri në 7 mijë euro.
Si rezultat i denoncimit, njësitë policore kanë dalë në vendin e ngjarjes, ku kanë kryer ekzaminimet e nevojshme që ndihmojnë në zbardhjen e rrethanave të rastit.Me urdhër të Prokurorit të Shtetit, rastet janë cilësuar si ‘Vjedhje e rëndë’, ndërsa veprimet tjera ligjore do merren posa të kapen të dyshuarit.
Kryeministri i Izraelit, Benjamin Netanyahu, ka thënë të martën se autoritetet izraelite nuk do t’i pranojnë kërkesat e Hamasit – grupit të shpallur terrorist nga Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimi Evropian – për një armëpushim në Rripin e Gazës.
Netanyahu i bëri këto deklarata pasi grupi radikal palestinez nuk e pranoi propozimin e Izraelit për armëpushim.
Hamasi e hodhi poshtë propozimin më të fundit të Izraelit të hënën mbrëma, duke e akuzuar atë se i shpërfilli kërkesat kryesore të grupit, që përfshijnë përfundimin e luftës dhe largimin e plotë të ushtrisë izraelite nga Gaza.
Netanyahu tha se Izraeli nuk do të dorëzohet para kërkesave “joreale” të Hamasit dhe do ta vazhdojë punën për t’i shkatërruar armatimin e tij ushtarak dhe aftësitë qeverisëse, si dhe për t’i liruar pengjet e mbetura në Gazë.
Të hënën, Këshilli i Sigurimit i Kombeve të Bashkuara e miratoi një rezolutë për të kërkuar armëpushim të menjëhershëm mes Izraelit dhe Hamasit në Rripin e Gazës.
Ministri i Jashtëm i Izraelit, Israel Katz, tha për Army Radio të martën se rezoluta e Këshillit të Sigurimit për armëpushim në Gazë dhe për lirim të pengjeve, e nxiti Hamasin ta refuzojë propozimin e Izraelit.
Ai e kritikoi edhe SHBA-në, aleatin kryesor të Izraelit, pse nuk përdori veto kundër rezolutës, pasi në të nuk dënohej Hamasi dhe sulmi i tij më 7 tetor në Izrael.
Rreth 1.200 njerëz u vranë dhe mbi 250 të tjerë u rrëmbyen më 7 tetor, kur pjesëtarët e Hamasit kryen një sulm befasues në jug të Izraelit, duke e nxitur këtë luftë. Besohet se Hamasi ende po i mban rreth 100 pengje izraelite.
Më shumë se 32.000 njerëz janë vrarë në territorin e rrethuar palestinezë dhe mbi 74.000 te tjerë janë plagosur, sipas Ministrisë së Shëndetësisë në Gazë, e cila nuk e bën dallimin mes civilëve dhe luftëtarëve kur i numëron viktimat. Sipas saj, dy e treta e të vrarëve janë gra dhe fëmijë./REL
Zëvendëskryeministri i Parë për Integrim Evropian, Zhvillim dhe Dialog i Republikës së Kosovës, Besnik Bislimi, mirëpriti eurodeputetët nga Parlamenti Evropian, Thijs Reuten dhe Ladislav Ilcic.
Zëvendëskryeministri Bislimi pranoi simbolikisht nga eurodeputeti Reuten, i cili ishte dhe raportues mbi çështjen e liberalizimit të vizave për Kosovën, penën me të cilën u nënshkrua me 19 prill të vitit të kaluar, vendimi final për procesin.
Gjatë takimit, u bisedua mbi rrugëtimin e Kosovës drejt integrimit në Bashkimin Evropian, ku zëvendëskryeministri përmendi aplikimin e Kosovës për anëtarësim në BE dhe nevojën për ecjen tutje në këtë proces, angazhimin e vendit sa i përket Planit të Rritjes dhe punës për reformat indikative, por edhe performancën e vendit përmes indikatorëve ekonomikë.
U ngritën dhe çështje që ndërlidhen me fusha si energjia, shëndetësia, arsimi. U adresuan dhe masat ndëshkuese ndaj Kosovës, ku zëvendëskryeministri ritheksoi se ato janë të padrejta dhe duhet të hiqen sa më parë.
Nga ana e tyre, eurodeputetët Reuten dhe Ilcic nënvizuan se Parlamenti Evropian e mbështet Republikën e Kosovës në objektivin e qëllimin e saj në rrugëtimin integrues drejt Bashkimit Evropian, duke theksuar dhe mirënjohjen për qëndrimin parimor e mbështetjen ndaj qasjes evropiane kundrejt agresionit të pajustifikuar rus në Ukrainë.
Duke i falënderuar eurodeputetët për përkrahjen e vazhdueshme të tyre dhe të Parlamentit Evropian ndaj Republikës së Kosovës, zëvendëskryeministri Bislimi vlerësoi pikëpamjet e ndara dhe diskutimet gjithmonë produktive.
Në këtë takim, ai shoqërohej dhe nga ambasadori i Kosovës në Bruksel, Agron Bajrami.
Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani mori pjesë në përurimin e Muzeut të masakrës së Krushës së Madhe të Rahovecit, raporton Ekonomia Online.
Muzeu përmban ekspozitën me 200 videointervista me të mbijetuarit e masakrës, 60 artefakte nga të vrarët, të zhdukurit e të mbijetuarit, narracione audiovizuele tematike mbi humbjen, dhimbjen, përjetimin e të mbijetuarve dhe rrëfime për mbijetesën pas luftës.
Më 25-27 mars në këtë fshat u masakruan mbi 200 civil e u dogjën mbi 800 shtëpi.
64 persona nga Krusha e Madhe vazhdojnë të jenë të pagjetur.
Masakra në Krushë të Madhe u bë një pjesë e aktakuzës për krime lufte kundër Slobodan Milosheviçit dhe udhëheqësve të tjerë serb politikë dhe ushtarakë.