Kryetari i Komunës së Prishtinës, Përparim Rama, do të takojë sot ish-oficerët e Ushtrisë së Mbretërisë së Bashkuar, të cilët kanë marrë pjesë në hyrjen e trupave të NATO-s në Kosovë në qershorin e vitit 1999.
Ish-oficerët pritet të nderohen me çmimin “Helmeta Ilire”.
Takimi do të mbahet te objekti i vjetër i Komunës në ora 12:30.
Qytetarët që e shfrytëzojnë autostradën “Arbën Xhaferi”, i gëzohen kësaj shenje paralajmëruese, meqë kanë nevojë për pushim ose furnizim me karburant.
Megjithatë, shpejt dëshpërohen meqë hapësirat e destinuara për pushimore përgjatë autostradës Prishtinë – Hani i Elezit janë të thata.
Hapësirat janë boshe edhe përgjatë autostradës “Ibrahim Rugova”, ndonëse u përurua para 11 vjetëve. Zëvendësministri i Infrastrukturës, Hysen Durmishi, përmes telefonit tha se aktualisht janë duke e analizuar projektin meqë në të njëjtën kohë mendohet të rregullohet edhe çështja e pagesave për autostradat.
“Çështja është se duhet të merret një vendim politik e pastaj të procedohet për të Komiteti për Partneritetit Publiko-Privat. Duhet me pa sepse në të njëjtën kohë duhet të rregullohen edhe çështjet e pagesave dhe këto pushimoret. Jemi duke menduar se çfarë projekti, sepse kur të fillojmë me procedurë mos me e realizu vetëm si një kërkesë të thjeshtë. Ka disa ide të cilat po diskutohen që me qenë diçka më e bukur e jo diçka të zakonshme”, tha Durmishi.
Paraprakisht, nga Ministria e Infrastrukturës kishin thënë se përgjatë autostradave 6 dhe 7 synohet ndërtimi i 12 stacioneve të shërbimit në 6 lokacione të përcaktuara me projekt, nga një në secilën anë.
Sidoqoftë, ekspertët e komunikacionit, pushimoret përgjatë rrugëve të tipit të mbyllur, i konsiderojnë shumë të nevojshme.
“Po ndalemi në rrafshin individual, ne e kemi frekuentu disa herë këtë rrugë dhe unë personalisht kam pasur kërkesa sidomos nga fëmijët për tualet ose ndonjë shërbim tjetër dhe ka qenë bukur e vështirë të menaxhohet ajo situatë”, tha Bekim Ahmeti, ekspert i komunikacionit.
Sipas Bekim Ahmetit, ndërtimi i këtyre pushimoreve mund të sjellë edhe përfitime ekonomike.
“Duhet të mendohet edhe përfitimi ekonomik. Aty ndalen shumë njerëz, pastaj shoferët e kamionëve që e përdorin Kosovën si transit. Ka përfitime ekonomike nga ndërtimi i pushimoreve”, tha Ahmeti.
Ndryshe, autostrada Prishtinë-Shkup e quajtur “Arbën Xhaferi” ka gjatësi prej 55 kilometrash dhe ndërtimi i saj i ka kushtuar buxhetit të Kosovës 600 milionë euro.
Kjo autostradë ishte inauguruar më 2019. Ndërkohë, ajo që lidh Kosovën me Shqipërinë, e quajtur “Ibrahim Rugova”, ka kushtuar mbi 700 milionë euro.
Shkrepjet e aparatit në momente të ndryshme gjatë luftës, dokumentojnë rolin dhe përkushtimin e shumë grave për liri.
Disa prej fotografive, të bëra nga autorë të ndryshëm u mblodhën dhe u ekspozuan të mërkurën në muret e shkollës së arteve “Çesk Zadeja” në Ferizaj.
Në ekspozitën “Gratë në rrugën e Lirisë”, u vlerësua lart kontributi i vajzave dhe grave, gjatë luftës.
“Heroinat e gjalla kanë vendosë sigurinë në Kosovë. Kontributi i vajzave ka qenë pjesë e të gjitha lëvizjeve për liri”. Gruaja ju ka përkrah gjithmonë në këto lëvizje patriotike. Kosova ka grua të modelit luftarak”, tha Florie Osmani, majore në FSK.
Sipas organizatores së këtij aktiviteti, Pranvera Sylejmani, ngjarjet si këto që kujtojnë historinë e popullit duhet të jenë më të shpeshta, e jo vetëm në përvjetorë.
“Këto ekspozita po mbështeten nga institucionet dhe vizitorët pasi që ato kanë kuptim tejet të madh me një domethënie të madhe. Kjo ekspozitë ngërthen në vete elemente të mbështetjes për gratë që kontribuuan në luftën e fundit në Kosovë. Këto ekspozita duhet të mbështeten çdo herë e jo të kujtohen rrallë”, tha Sylejmani.
Në këtë ekspozitë morën pjesë, zyrtarë të komunës së Ferizaj, familjarë të dëshmorëve dhe artistë të ndryshëm.
Gati 3 dekada më parë, për shumëkë liria mendohej vetëm si “dritë në fund të tunelit”.
Mirëpo, kur shpresat pothuajse kishin mbaruar për të qenë të lirë, më 12 qershor të vitit 1999, aleatët e NATO-s sulmuan caqet serbe në Kosovë, duke çliruar kështu vendin nga okupimi serb.
Prej atëherë, çdo 12 qershor, liderë e qytetarë të Kosovës shprehin mirënjohje për intervenimin e NATO-s.
Njësoj ishte edhe të mërkurën, që u festua 25-vjetori i çlirimit të Kosovës.
Aktivitetet për këtë ditë filluan që në mëngjes, e vazhduan më pas me parakalimin e trupave të forcës së Sigurisë së Kosovës dhe të Policisë.
Të ndarë në regjimente e kokën lart, 1500 ushtarë e policë u nisën nga sheshi “George Bush”, drejt sheshit “Skënderbeu”.
Për lirinë që Kosova gëzon, gjatë ceremonisë së parakalimit të trupave të FSK-së dhe Policisë, foli ish-sekretari i NATO-s, George Robertson, i cili po ashtu ngriti një paralele për luftën në Kosovë me atë çka po ndodh në Ukrainë.
“Pas 78 ditë të bombardimeve, ne e pamë objektivin tonë të plotësuar. Ushtria e Millosheviqit u largua, NATO-ja hyri dhe refugjatët u kthyen në shtëpi. Jam krenar për atë se çka bëmë atëherë, dhe krenar që jam sot këtu, në Kosovën multietnike dhe paqësore në zemër të Evropës”, tha Robertson.
Falënderues për UÇK-në e të lumtur për ushtrinë e re e policinë profesionale, u shprehën edhe krerët e shtetit.
UÇK-ja ishte shtylla jonë më e fuqishme e rezistencës dhe shpresës, gratë dhe burrat trima morën armën për ta mbrojtur të drejtën tonë për të ekzistuar. Guximi i UÇK-së është një histori heroizmi që do të tregohet brez pas brezi. Por udhëtimi ynë drejt lirisë nuk ishte i vetëm, ne u mbështetëm nga aleatët tanë”, tha Osmani.
“Liria e Kosovës dhe dita e çlirimit të saj, erdhi nga lufta e drejtë e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, Përfaqësues Politik i të cilës ishte pikërisht Baca Adem. Liria e Kosovës erdhi nga ndihma e shteteve aleate të NATO-s, që pasi e bombarduan për 78 ditë Jugosllavinë e Serbisë e Serbinë e Millosheviqit”, tha Kurti.
Në Kosovë, për 25-vjetorin e çlirimit nuk mungoi as William Walker.
“Jam këtu për të festuar me të gjithë shqiptarët, me të gjithë kosovarët e po ashtu edhe serbët. Çfarë dite të mrekullueshme përfaqëson kjo, është fantastike”, tha Walker.
Që arriti ta përjetojë lirinë, i lumtur u shpreh edhe Rifat Jashari, si përfaqësues i familjes më meritore që dha gjithçka për liri.
“Më i kënaqur nuk jam kanë kurrë që e arritëm edhe çlirimin e Kosovës, është derdhur gjak, por është paguar ata gjak, dhimbje s’ka veç krenari. Urime gjithë shqiptarëve kudo që janë”, tha Jashari.
Të emocionuar e krenarë me Ushtrinë dhe Policinë u shprehën edhe qytetarët.
Aktivitetet për 25-vjetorin e çlirimit të Kosovës, kanë vazhduar deri në orët e mbrëmjes së të mërkurës.
Me një minutë heshtje nisi seanca e Kuvendit për nder të ditës së Çlirimit të Kosovës.
Në 25-vjetorin e kësaj dite, krerët e shtetit falënderuan të gjithë ata që kontribuuan për lirinë e Kosovës.
Emocionet ishin vështirë të kontrollueshme për nënkryetaren Saranda Bogujevci e cila në Ditën e Çlirimit të Kosovës, feston edhe ditëlindjen.
“Para 25 viteve, isha një vajzë e brishtë, gjysmë e gjallë, me zemër të thyer që nuk kisha pjesën më të madhe të familjes”, tha Bogujevci.
Në fjalën e tij, Presidenti Bajram Begaj kërkoi unitet te shqiptarët.
Ndërsa, ish-presidenti i Kroacisë, Stipe Mesiq, theksoi se çlirimi i Kosovës u bë para së gjithash falë UÇK-së, me ndihmën e bashkësisë ndërkombëtare.
“Mund të them lirisht se arkitektura kufitare në rajon u kompletua me shpalljen e pavarësisë së Republikës së Kosovës”, tha Mesiq.
Deputetë të opozitës falënderuan burrat e gratë që patën vullnetin e guximin për të luftuar për liri.
Në këtë seancë morën pjesë edhe Rifat Jashari, ish-Presidentja e Zvicrës, Micheline Calmy-Rey, ish-sekretari i NATO-s, Lordi George Robertson dhe William Walker, i cili gjatë luftës përfaqësoi misionin e OSBE-së.
inaugurimit të shtatores së ish-kryeministrit britanik, Tony Blair. Ky nderim për të u bë derisa shteti shënoi 25-vjetorin e Çlirimit.
“25 vite më parë liria erdhi dhe e përqafoi çdo pëllëmbë të vendit. Një çerek shekulli ku shqiptarët shembën themelet e robërisë. Kosova rilindi në qershorin e këtij viti. Kosova nuk u shlirua pa gjak, ka pasur sfida shumë. Lirinë askush nuk na e fali por ranë dëshmorë shumë nga populli”, tha kryetari i Komunës së Ferizajt, Agim Aliu.
Ndërkohë, Skulptori Agon Qosa i cili ka krijuar këtë shtatore, tha se realizimi i kësaj vepre ishte sfidë.
“Është sfiduese të realizohen këto vepra. Kjo shtatore ka qenë një nga më të rëndësishmet dhe ia kam dalë ta realizoj. Të gjitha shtatoret i mirëmbaj me mundësitë e mia i pastroj”, tha Qosa.
Që Britania e Madhe do të jetë gjithmonë afër Kosovës e konfirmoi edhe Ambasadori aktual i këtij shteti, Jonathan Hargreaves.
“Ju kërkoj ndjesë që nuk ka pasur mundësi të vinte ju ka kërkuar falje… Kosova ka bërë përparim të jashtëzakonshëm, ende ka sfida, ne jetojmë në një botë që ndryshon. Por Mbretëria e Bashkuar do të mbështesë Kosovën që të rinjtë të shohin të ardhmen në këtë vend”, tha Hargreaves.
Ish-kryeministri britanik, Tony Blair, nuk ishte i pranishëm në ceremoni, për të cilën shkroi një letër e cila është lexuar gjatë ceremonisë.
Shtatorja e heroit të kombit, Zahir Pajaziti, nuk po pastrohet rregullisht nga glasat e shpezëve.
Gjendje e njëjtë është edhe te shtatorja e humanistes Nënë Tereza dhe te ajo e ish-presidentit amerikan, Bill Clinton.
Por edhe kur këto pastrohen nga institucionet, artistët thonë se nuk përdoren mjetet e duhura, të cilat po ndikojnë në dëmtim të materialit.
“Herë pas here i pastrojnë prej komunës edhe nuk e kanë një pastrim të duhur, një mirëmbajtje të duhur”, tha Agon Qosa, skulptor.
“Unë kisha me i lutë të gjithë entuziastët, të gjithë ata njerëz të dëshirës të mirë që kanë qejf në vizëllima kështu edhe ju pëlqen diçka medoemos duhet me vizëllu mos me i prek! Nuk lahen ato veç me ujë”, tha Skender Boshtrakaj, artist.
Gjendja e shtatoreve të figurave me rëndësi për vendin, është shqetësuese edhe për qytetarët, që thonë se shpesh hasin edhe në mbeturina rreth tyre.
“Shqetësuese është, edhe e madhe, duhet me i mirëmbajtë të gjitha këto, duhet me u kujdes komuna”, thotë një qytetar.
“Përgjegjës janë ata të pastrimit që e kanë pagesën që e marrin prej shtetit, duhet me i mirëmbajtë dikush, ato dikur mujnë edhe me u prishë”, thotë një tjetër qytetar.
Edhe Fatmir Sopi nga Organizata e Veteranëve të Luftës thotë se këto shtatore meritojnë trajtim më dinjitoz, gjë që nuk e vëren gjatë homazheve në ditë të rëndësishme.
“Rastis që ato mos të jenë të mirëmbajtura, të jenë të përlyera, përreth tyre ka gjithandej mbeturina. Duhet të jetë dikush përgjegjës për mirëmbajtjen e shtatoreve dhe të monumenteve tjera në kryeqytet”, tha Sopi.
Drejtoria e Shërbimeve Publike në Prishtinë tregoi me shkrim se është duke u marrë me sigurimin e shërbimit të nevojshëm të mirëmbajtjes së shtatoreve.
“Aktualisht, jemi në proces të prokurimit për mirëmbajtje, e cila përfshin edhe fontanat, statujat, bustet dhe pllakat përkujtimore”, thuhet në përgjigjen e Drejtorisë së Shërbimeve Publike në Prishtinë.
Tashmë tenderi për këtë çështje është i hapur dhe do të zgjasë deri më 18 qershor, vlera e të cilit është 30 mijë euro.
Sipas udhërrëfyesve të Departamentit të Ushqimit në Shtetet e Bashkuara, një grua ka nevojë për 1,600-2,400 kalori në ditë.
Burrat nga ana tjetër kanë nevojë për 2000-3000 kalori në ditë.
Sidoqoftë, sasia e saktë e kalorive për një njeriu është në varësi të këtyre faktorëve:
Mosha,
Pesha,
Gjatësia,
Stili i jetesës,
Shëndeti
Aktiviteti fizik
Me kalimin e moshës, ritmi i metabolizmit të njeriut ngadalësohet shumë.
Kjo pakëson edhe nevojën e njeriut për energji.
Për shembull, vajzat nga 19-25 vjeç kanë nevojë për deri në 2000 kalori në ditë.
Pas moshës 51 vjeçare, sasia e nevojshme e kalorive zbret në 1600.
Djegia e Kalorive Në Mënyrë Të Shëndetshme
Trupi i njeriut ka nevojë për energji që të funksionojë.
20 për qind e energjisë që marrim nga ushqimet (pra kaloritë) janë të nevojshme për trurin.
Pjesa tjetër është për funksionet bazë siç është qarkullimi i gjakut, tretja dhe frymëmarrja.
Ekspertët, të cilëve u referohet AgroWeb.org thonë se njeriu mund të djegë kalori edhe duke ngrënë shëndetshëm, pa qenë domosdoshmërish në dietë.
Mëngjesi duhet ngrënë rregullisht. Sigurohuni që të konsumoni proteina për një ngopje më të gjatë.
Vaktet e tjera të ditës duhet të jenë të rregullta. Kësisoj do të humbisni më shumë kalori.
Mos harroni rregullin e artë të pesë frutave dhe perimeve në ditë. Ato janë të pasura me fibër.
Hani më shumë kalori që digjen ngadalë. Thjerrëzat dhe yndyrat e shëndetshme siç është avokadoja, kërkojnë më shumë kohë që të çlirojnë energji. Kësisoj nuk do t’ju marrë uria shumë shpejt.
Aktiviteti fizik është shumë i rëndësishëm për djegien e kalorive të tepërta ndaj nuk duhet ta anashkaloni.
Uji është gjithashtu i dobishëm për të ruajtur peshën ideale. Shmangni lëngje dhe pije të tjera jo të shëndetshme.
Racionet, janë një aspekt i nevojshëm që duhet marrë në konsideratë. Zvogëlimi i racioneve do ju ndihmojë të humbisni peshë në mënyrë të shëndetshme./AgroWeb.org/
Shëndeti i syve mund të anashkalohet shpesh ose të merret për i mirëqenë. Ai rrezikohet nga ushqyerja e keqe, përdorimi i tepërt i aparateve teknologjike por edhe nga mosha.
Ushqyerja e keqe është një faktor i rëndësishëm sepse manifestohet me mungesë vitaminash në organizëm.
Këto të fundit përbëjnë mburojën më të madhe për sytë (dhe jo vetëm) nga dëmtimet oksiduese dhe inflamacioni.
Katër vitamina thelbësore për shëndetin e syve
Në rutinën tuaj të përkujdesjes për sytë duhet të jini të vëmendshëm ndaj vitaminave të mëposhtme:
Vitamina A
Kjo vitaminë është e një rëndësie parësore për sytë.
Prania e saj ndihmon që njeriu të shikojë qartë edhe në kushte të errësirës ose dritës së pakët.
Mungesa e vitaminës A e bën syrin ndjeshëm më të thatë dhe rrjedhimisht dëmton shikimin.
Vitamina E
Vitamina E është një antioksidant i fuqishëm që lufton radikalet e lira të cilat dëmtojnë shumë organe të trupit.
Në shumë raste, radikalet e lira dëmtojnë proteinat e syrit gjë që më pas shkakton mjegullim të shikimit.
Vitamina C
Vitamina C është gjithashtu një antioksidant i fuqishëm që mbron organizmin nga radikalet e lira.
Studimet të cilave u referohet AgroWeb.org thonë se prania e kësaj vitamine e ul me 33 për qind rrezikun e problemeve me shikimin.
Kompleksi i Vitaminave B
Studimet tregojnë se një kombinim i vitaminave B6, B9 dhe B12 ul ndjeshëm rrezikun e degjenerimit të shikimit, kryesisht tek vajzat dhe gratë.
Ekspertët këshillojnë që këto vitamina të mos mungojnë në rutinën e përkujdesjes për sytë.
Ushqyes të tjerë të rëndësishëm për shëndetin e syve.
Përveç vitaminave të lartpërmendura, ekspertët thonë se njerëzit duhet të kujdesen që të marrin dozat e nevojshme të zinkut.
Ky i fundit lehtëson rrugëtimin e vitaminës A nga mëlçia tek retina e syrit ku edhe prodhon melaninën.
Ky pigment është i domosdoshëm sepse mbron sytë nga rrezet ultra vjollcë.
Marrja e 40-80 mg zink në ditë bashkë me antioksidantët mund të ngadalësojë përkeqësimin e shikimit me 25 për qind, thonë ekspertët.
Një ushqyes tjetër i nevojshëm janë acidet yndyrore omega-3 të cilat shërbejnë si mburojë e retinës por edhe lehtësojnë qarkullimin e gjakut drejt syve./AgroWeb.org