Blog

Grupi Parlamentar i Partisë Demokratike të Kosovës (PDK) ka lëshuar mbledhjen e Komisionit për Legjislacion, në shenjë kundërshtimi ndaj mosprocedimit të projektligjit për ndryshimin dhe plotësimin e Ligjit për Dhomat e Specializuara.

Deputetja e PDK-së, Blerta Deliu-Kodra, pas largimit nga mbledhja ka mbajtur një konferencë për media, ku ka deklaruar se partia e saj nuk do të bëhet pengesë për funksionalitetin e institucioneve, por nuk do të marrë pjesë në mbledhjet e komisioneve parlamentare pa u proceduar projektligji për Dhomat e Specializuara.

“Sot si Grup Parlamentar i Partisë Demokratike të Kosovës morëm pjesë në komisionet parlamentare dhe dëshmuam edhe një herë atë që nuk mund të ketë prioritet më të rëndësishëm sot sesa sjellja e ligjit për Dhomat e Specializuara. Pra, si PDK, konsiderojmë se e kemi dëshmuar me veprime se nuk bëhemi pengesë për funksionalitetin e institucioneve të Republikës së Kosovës. Mirëpo, ajo çka është krejtësisht e padrejtë është që të simulojmë normalitet për mbarëvajtje çështjesh të cilat kërkojnë veprim urgjent nga shteti”, ka thënë ajo.

Deliu-Kodra ka theksuar se për PDK-në, projektligji për ndryshimin dhe plotësimin e Ligjit për Dhomat e Specializuara duhet të jetë prioritet jo vetëm i kësaj partie, por edhe i subjekteve të tjera politike.

“Për Partinë Demokratike të Kosovës, projektligji për ndryshimin dhe plotësimin e ligjit për Dhomat e Specializuara, në funksion të mbrojtjes së Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, duhet të jetë prioritet mbi prioritetet. Konsiderojmë që ky duhet të jetë prioritet edhe për të gjitha partitë politike”, ka deklaruar Deliu-Kodra.

Ajo ka kritikuar Qeverinë për mospërfshirjen e këtij projektligji në rendin e ditës, duke theksuar se, pavarësisht vonesave për këtë çështje, në Kuvend janë proceduar një numër i madh projektligjesh me procedura të përshpejtuara.

“Sot në Kuvend, të nderuar përfaqësues të mediave, janë sjellë një numër i madh i projektligjeve me procedura të përshpejtuara, ndërkohë që qeveria i ka diskutuar 45 pika të rendit të ditës. Në Komisionin për Legjislacion, të cilin sapo e lëshuam, duke e thënë qartësisht që nuk do të jemi në komisione pa u sjellë ligji për Dhomat e Specializuara, sot janë sjellë gjashtë projektligje me procedura të përshpejtuara. Dje deputetët i kanë marrë materialet për këto projektligje, ndërkohë pa mbërritur që të diskutohen, të trajtohen, gjashtë projektligje sillen në rend dite në ditën kur nevojë imediate do të duhej të ishte sjellja e ligjit për Dhomat e Specializuara. Pra, projektligji për Dhomat e Specializuara fatkeqësisht vazhdon ende të mbetet në sirtarët e qeverisë”, është shprehur ajo.

Qeveria e Kosovës ka miratuar në mbledhjen e saj projektligjet për ratifikimin e marrëveshjeve financiare me Bashkimin Evropian për programet IPA 2021, IPA 2022 dhe Programin Shumëvjeçar IPA 2026-2027, raporton Ekonomia Online.

Në kuadër të pikave të miratuara është edhe Projektligji për ratifikimin e Amendamentit Nr. 1 të Marrëveshjes Financiare mes Kosovës dhe BE-së për “Programin IPA 2021”.

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, tha se amendamenti krijon kushte më të përshtatshme për realizimin e projekteve të financuara nga Bashkimi Evropian dhe mundëson vazhdimin e procedurave për kontraktimin dhe shfrytëzimin e 22.2 milionë eurove.

“Amandamenti i marrëveshjes financiare për programin IPA 2021 krijon kushte më të përshtatshme për realizimin e projekteve të financuara nga Bashkimi Evropian. Zgjatja e periudhës së zbatimit e mundëson vijimin e procedurave për kontraktimin dhe shfrytëzimin e fondeve në vlerë prej 22.2 milionë eurosh. Me ratifikimin e këtij amandamenti krijojmë bazën e nevojshme që kjo mbështetje financiare të shfrytëzohet për qëllimet e përcaktuara dhe të sjellë përfitime konkrete për qytetarët”, tha Kurti.

Në mbledhje u miratua edhe Projektligji për ratifikimin e Amendamentit Nr. 1 të Marrëveshjes Financiare mes Kosovës dhe BE-së për “Programin IPA 2022”.

Sipas Kurtit, me këtë amendament krijohen kushtet për kontraktimin dhe shfrytëzimin e 55.7 milionë eurove të mbështetjes financiare nga Bashkimi Evropian.

“Me amandamentin për programin IPA 2022 krijojmë kushtet për kontraktimin dhe shfrytëzimin e fondeve në vlerë prej 55.7 milionë eurosh të mbështetjes së Bashkimit Evropian. Zgjatja e afateve u mundëson institucioneve të përmbushin procedurat e nevojshme dhe të vijojnë me realizimin e projekteve të planifikuara, me synim që të njëjtat të shfrytëzohen plotësisht dhe të kthehen në investime që u shërbejnë nevojave të vendit dhe qytetarëve”, tha Kurti.

Po ashtu, Qeveria miratoi Projektligjin për ratifikimin e Marrëveshjes Financiare mes Kosovës dhe BE-së për Programin Shumëvjeçar IPA 2026-2027.

Kurti bëri të ditur se ky program parasheh mbështetje për projekte në vlerë të përgjithshme prej 193 milionë e 856 mijë eurosh.

“Programi shumëvjeçar IPA 2026-2027 mbështet realizimin e projekteve në vlerë të përgjithshme prej 193 milionë e 856 mijë eurosh. Kjo paketë përfshin rreth 180.5 milionë euro nga Bashkimi Evropian, 9 milionë euro bashkëfinancim nga qeveria, 1.8 milion euro nga Fondi i Kosovës për Efiçiencë të Energjisë dhe 2.5 milionë euro nga partnerët e tjerë zhvillimorë. Ratifikimi i marrëveshjes financiare i hap rrugë fillimit të zbatimit të programit. Institucionet përgjegjëse duhet të përqendrohen në përgatitjen dhe realizimin e projekteve që ky financim të shfrytëzohet plotësisht sipas prioriteteve të përcaktuara”, tha Kurti.

Qeveria e Kosovës ka miratuar propozim-vendimin për shqyrtimin e mëtejshëm të kërkesës për shpronësim për interes publik të pronave të paluajtshme që preken nga realizimi i projektit “Ndërtimi i Autostradës Prishtinë-Gjilan-Dheu i Bardhë”, në segmentin Banullë-Bresalc, raporton Ekonomia Online.

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, gjatë mbledhjes së Qeverisë tha se propozimi i miratuar mundëson vazhdimin e procedurave për shpronësimin e pronave që preken nga ky projekt.

“Shqyrtimi i propozim-vendimit për shqyrtimin e mëtejshëm të kërkesës për shpronësim për interes publik të pronave të paluajtshme, që preken nga realizimi i projektit ‘Ndërtimi i autostradës Prishtinë-Gjilan dhe Dheu i Bardhë’, segmenti Banullë-Bresalc. Autostrada Prishtinë-Gjilan dhe Dheu i Bardhë synon të përmirësojë lidhjen me rajonin e Gjilanit dhe me pikën kufitare të Dheut të Bardhë. Propozimi i sotëm lejon shqyrtimin e mëtejshëm të kërkesës për shpronësimin e pronave në zonën kadastrale Banullë të Komunës së Lipjanit, të nevojshme për segmentin Banullë-Bresalc”, tha Kurti.

Zëvendësministri i Mjedisit dhe Planifikimit Hapësinor, Driton Hyseni tha se vendimi mundëson fillimin e procedurës së shpronësimit për interes publik të pronave që preken nga realizimi i projektit.

“Atëherë të nderuar kolegë, duke ju falënderuar për konfirmimet e vendimeve për të gjitha pikat deri tani edhe për këtë pikë ju lus miratimin e juaj, sepse ky vendim e mundëson fillimin e procedurës së shpronësimit për interes publik të pronave të paluajtshme të pronarëve dhe zotëruesve të interesit, të cilat preken nga realizimi i projektit ‘Ndërtimi i autostradës Prishtinë-Gjilan-Dheu i Bardhë’, në segmentin Banullë-Bresalc, pra të zonës kadastrale Banullë, Komuna e Lipjanit. Ky projekt, siç e dini, ka rëndësi të veçantë për përmirësimin e lidhjeve infrastrukturore, rritjen e sigurisë në komunikacion dhe lehtësimin e qarkullimit ndërmjet rajoneve tona. Gjithashtu, krijon edhe mundësi të zhvillimit të mëtejshëm ekonomik. Andaj, duke llogaritur rëndësinë e këtij projekti, ju lus për këtë pikë ta miratoni”, tha Hyseni.

Mungesa e fuqisë punëtore dhe e shkathtësive të nevojshme po rrit kostot e bizneseve, po ul produktivitetin dhe po kufizon potencialin për rritje.

Këto janë ndër të gjeturat kryesore të dy studimeve të publikuara nga Oda Ekonomike Amerikane në Kosovë: “Shkathtësitë e Fuqisë Punëtore dhe Nevojat e Bizneseve në Kosovë” dhe “Ndikimi Ekonomik nga Mungesa e Fuqisë Punëtore dhe Shkathtësive në Kosovë”, të realizuara në kuadër të Iniciativës për Zhvillimin e Fuqisë Punëtore, me mbështetjen e Qendrës për Ndërmarrje Private Ndërkombëtare (CIPE), që është pjesë e Odës Ekonomike të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.

Përmes, një komunikate për media thuhet se studimet përfshijnë biznese të madhësive të ndryshme nga prodhimi, shërbimet financiare, TIK-u, tregtia, shërbimet profesionale, hoteleria dhe turizmi, shëndetësia dhe sektorë të tjerë. Të gjeturat tregojnë se 63.7% e bizneseve e konsiderojnë të vështirë ose shumë të vështirë rekrutimin e punëtorëve të kualifikuar. Shkathtësitë teknike janë më të vështirat për t’u gjetur, ndërsa mungesa të theksuara evidentohen edhe në shitje, menaxhim, lidership, inxhinieri dhe shkathtësi digjitale. Pasojat reflektohen drejtpërdrejt në performancën e bizneseve: 50% raportojnë produktivitet të reduktuar, 33.3% kosto më të larta të punës dhe 21.6% investime të vonuara.

Në aspektin sektorial, prodhimi del ndër sektorët më të prekur. 87.5% e bizneseve prodhuese raportojnë vështirësi ose vështirësi të mëdha në rekrutimin e punëtorëve të kualifikuar, veçanërisht për profilet inxhinierike, teknike dhe të prodhimit, ndërsa 62.5% raportojnë ulje të produktivitetit si pasojë e mungesës së punëtorëve të kualifikuar. Presion i lartë vërehet edhe në tregtinë me pakicë, ku 80% raportojnë vështirësi në rekrutim.

Përballë këtyre sfidave, sektori privat po investon konsiderueshëm në zhvillimin e fuqisë punëtore. 92.1% e bizneseve ofrojnë trajnime rregullisht ose herë pas here, ndërsa 84.4% investojnë deri në 20,000 euro në vit në trajnimin e punonjësve. Tek kompanitë me 250 ose më shumë punonjës, 71.5% investojnë mbi 20,000 euro në vit. Megjithatë, punëdhënësit e vlerësojnë përputhjen e shkathtësive të të diplomuarve me nevojat e biznesit mesatarisht vetëm 48.2 nga 100, duke evidentuar nevojën për lidhje më të fortë ndërmjet arsimit dhe tregut të punës.

Ndikimi financiar i mungesës së fuqisë punëtore evidentohet më tej në studimin e dytë të ndikimit ekonomik, ku 82% e bizneseve raportojnë mungesë stafi ose boshllëqe në shkathtësi. Këto mungesa sjellin shpenzime shtesë për rekrutim, punë jashtë orarit, punëtorë të përkohshëm dhe kontraktorë, si dhe për trajnim e aftësim. Në tregtinë me pakicë, disa kompani raportojnë mbi 20,000 euro shpenzime vjetore vetëm për punën jashtë orarit. Njëkohësisht, 73% e bizneseve vlerësojnë se qasja adekuate në punëtorë me shkathtësitë e duhura mund t’ua rriste prodhimin ose të hyrat për të paktën 6% gjatë 12 muajve të ardhshëm, ndërsa më shumë se një e treta vlerësojnë potencial për rritje mbi 10%.

Bazuar në këto të gjetura, mund të konkludohet se mungesa e fuqisë punëtore dhe e shkathtësive përbën jo vetëm sfidë të tregut të punës, por edhe kosto konkrete, produktivitet të humbur dhe potencial ekonomik të parealizuar. Investimet që bizneset tashmë bëjnë në zhvillimin e stafit nuk mund ta adresojnë të vetme mospërputhjen ndërmjet shkathtësive që ofron tregu dhe atyre që kërkon ekonomia.

Oda Ekonomike Amerikane rekomandon forcimin e arsimit dhe aftësimit profesional sipas kërkesave të tregut, zgjerimin e praktikave dhe mësimit në vendin e punës, përfshirjen e bizneseve në zhvillimin e kurrikulave dhe krijimin e stimulimeve për trajnim dhe aftësim. Gjithashtu, nevojitet përmirësimi i informacionit për tregun e punës dhe mekanizmave të rekrutimit, si dhe mbështetja e investimeve në teknologji që rrisin produktivitetin. Një bashkëpunim më i strukturuar ndërmjet sektorit privat, institucioneve arsimore dhe institucioneve publike është thelbësor që zhvillimi i fuqisë punëtore të trajtohet si prioritet i konkurrueshmërisë dhe rritjes së qëndrueshme ekonomike.