Category: Teknologji

YouTube mbetet një nga aplikacionet që shumë njerëz e hapin çdo ditë pa menduar dy herë.

Megjithatë, për përdoruesit që nuk paguajnë abonim, përvoja po bëhet gjithnjë e më pak e rehatshme. Reklamat janë vetëm një pjesë e problemit, pasi një numër në rritje funksionesh po vendosen pas abonimit YouTube Premium.

Edhe nëse reklamat injorohen, përdoruesit falas përballen me kufizime që më parë nuk ekzistonin. Opsione që dikur konsideroheshin bazike tani janë pjesë e paketës me pagesë, duke ndryshuar mënyrën e përdorimit të platformës.

YouTube Premium ofron shikim pa reklama, riprodhim në sfond, qasje në YouTube Music dhe veçori të tjera që e bëjnë përvojën më të rrjedhshme. Ekziston edhe Premium Lite, një alternativë më e lirë, por që gjithashtu kërkon pagesë mujore.

Ndërkohë, versioni falas po bëhet më i kufizuar. Përdoruesit që e shikojnë YouTube në televizor raportojnë ndërprerje të shpeshta gjatë videove, gjë që për shumëkënd e bën abonimin Premium pothuajse të domosdoshëm.

Ata që e përdorin platformën vetëm rastësisht mund t’i tolerojnë reklamat dhe kufizimet. Por për përdoruesit e përditshëm, dallimi mes versionit falas dhe atij me pagesë është tashmë shumë i theksuar. /

Në fillim të dekadës së ardhshme pritet që prodhuesit e parë të automjeteve të arrijnë prodhim në shkallë më të gjerë të baterive me elektrolit të ngurtë, duke shënuar një hap të rëndësishëm për industrinë e makinave elektrike.

Dy kompani të mëdha kanë regjistruar zhvillime të rëndësishme në këtë drejtim. Më 4 shkurt, QuantumScape, kompani e mbështetur nga Volkswagen, inauguroi një fabrikë pilot në San Jose, Kaliforni. Vetëm një ditë më pas, Karma Automotive bëri të ditur bashkëpunimin me Factorial Energy për të realizuar prodhimin e parë amerikan të baterive të ngurta për automjete elektrike.

Factorial Energy ka partneritete të rëndësishme me marka si Mercedes, Stellantis dhe Hyundai, ndërsa synon të nisë prodhimin masiv deri në vitin 2029.

Njëkohësisht, prodhues të tjerë të mëdhenj si Toyota, BYD dhe Nissan kanë paralajmëruar se planifikojnë të lansojnë automjetet e para të pajisura me këto bateri në periudhën 2027–2030.

Bateritë me elektrolit të ngurtë konsiderohen revolucionare, pasi ofrojnë densitet më të lartë energjie, nivel më të madh sigurie, menaxhim më efikas të nxehtësisë dhe kohë më të shpejtë karikimi.

Megjithatë, sfidë mbetet kostoja e lartë e prodhimit, ndërsa kapacitetet fillestare do të jenë të kufizuara, çka nënkupton se në fazën e parë këto bateri do të përdoren kryesisht në segmentin premium të tregut.

Qeveria çeke po shqyrton ndalimin e përdorimit të mediave sociale nga fëmijët nën moshën 15-vjeç, mes shqetësimit në rritje për ndikimin e platformave online tek të rinjtë.

Sipas raportimeve të mediave lokale, kryeministri Andrej Babis tha se qeveria e tij po e shqyrton seriozisht një veprim të tillë, duke ndjekur shembullin e vendosur nga Franca.

Babis tha se nevojiten veprime urgjente për të mbrojtur fëmijët nga dëmi. “Unë jam në favor të një ndalimi, sepse ekspertët që njoh thonë se është jashtëzakonisht i dëmshëm. Duhet të bëjmë diçka për të mbrojtur fëmijët tanë”, tha ai.

Zëvendëskryeministri Karel Havlicek tha se qeveria ka filluar tashmë konsultimet me ekspertë dhe operatorë të telekomunikacionit se si mund të zbatohe një ndalim i mundshëm.

Ai shtoi se legjislacioni mund të propozohet më vonë këtë vit.

“Ne definitivisht nuk do ta zvarritim këtë dhe do të donim të propozonim një ndalim që këtë vit. Nuk ka kohë për të humbur. Rrjetet sociale po shkatërrojnë jetën e fëmijëve; po fillon të bëhet një murtajë”, tha Havlicek gjatë një debati në CNN Prima News.

Debati në Çeki vjen në një kohë kur disa vende të tjera kanë ndërmarrë hapa për të kufizuar aksesin e fëmijëve në platformat e mediave sociale.

Australia ndaloi aksesin në mediat sociale për fëmijët nën 16-vjeç dhjetorin e kaluar, ndërsa Franca miratoi një ligj muajin e kaluar që ndalon përdorimin e mediave sociale për ata nën 15- vjeç.

Mercedes po i rikthen gjashtë cilindrat në disa modele AMG, dhe GLC 53 i ri është një shembull i qartë. Ndërsa C53 me motor gjashtëcilindrash pritet së shpejti, homologu crossover merr të njëjtin motor 3.0 litra me turbo, transmeton Telegrafi.

GLC 53 i ri korrigjon modelet e mëparshme 43 dhe 63 me katër cilindra, duke ofruar një surprizë të këndshme krahasuar me CLE 53, nga i cili trashëgon motorin. AMG ka përditësuar motorin “M256M” për të dhënë 600 Nm çift rrotullues, një rritje prej 41 Nm krahasuar me CLE 53. Funksioni overboost e rrit çift rrotulluesin deri në 640 Nm për 10 sekonda. Motorri i gjashtëcilindrash përmban kokë cilindrike dhe bosht kame hyrës të ndryshëm, intercooler të ri dhe sistem hyrës më voluminoz.

GLC 53 do të ofrohet edhe në versionin “Coupe”, me një vijë çatie të pjerrët, dhe të dy versionet përshpejtojnë nga 0 në 96 km/orë në 4.1 sekonda, me shpejtësi maksimale 270 km/orë me Paketën AMG Dynamic Plus. Për kthimin e gjashtë cilindrave, modeli ka sistem shkarkimi me rezonatorë specialë për tingull më të thellë.

Një ndërrues automatik me nëntë shpejtësi dërgon fuqinë në të katër rrotat, me diferencual opsional elektronikisht të kufizuar. GLC 53 është crossover-i i parë AMG me modalitet drift, ndërsa rrotat e pasme drejtohen standardisht deri në 2.5 gradë në shpejtësi të ulët dhe 0.7 gradë në të lartë.

Megjithëse GLC 450d me motor gjashtëcilindrash nafte ishte i disponueshëm prej vitesh, GLC 53 me benzinë shënon rikthimin e motorit gjashtëcilindrash për këtë gamë. Çmimi nuk është bërë i ditur, por pritet të vendoset midis 68,900 dhe 88,100 dollarëve, midis GLC 43 dhe GLC 63.

Inteligjenca artificiale mund të shkruajë poezi dashurie, dhe disa përdorues po ngjallin brenda vetes ndjenja romantike. Por a mund të dashurojë një makinë në të vërtetë?

Rastet janë të shumta. Një burrë në Kanada i propozoi një avatari të quajtur Saia, duke thënë se ishte i dashuruar me të. Vitin e kaluar, një e re amerikane me pseudonimin Ayrin pranoi se kishte pasur një marrëdhënie dashurie me një chatbot të quajtur Leo.

Sipas një studimi të vitit 2024, rreth 40% e përdoruesve të aplikacionit Replika, i cili ofron shoqëri virtuale me AI, raportojnë ndjenja romantike ndaj chatbot-it të tyre. Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se këto ndjenja janë njëanshme: përgjigjet e chatbot-eve janë vetëm tekst i gjeneruar nga algoritme, jo emocione reale.

“Shumë chatbot-e pretendojnë të jenë njerëz, dhe kjo mund të krijojë keqkuptime tek përdoruesit”, thotë Renwen Zhang, profesore në Institutin Kombëtar të Singaporit. Ajo thekson se kjo është një strategji për të rritur angazhimin dhe besimin e përdoruesve, por mund të ketë pasoja emocionale.

Shkencëtarët studiojnë biologjinë dhe trurin njerëzor për të kuptuar dashurinë, duke zbuluar se ndjenjat romantike lidhen ngushtë me hormonet si dopamina dhe oksitocina. AI mund të imitojë disa procese mendore, por nuk përjeton dashuri si një njeri.

Sipas ekspertëve, marrëdhëniet njerëz-AI janë të njëanshme dhe nuk mund të zëvendësojnë lidhjet njerëzore reale. “Njerëzit mund të gjejnë përkohësisht ngushëllim tek AI-ja, por kjo nuk ndihmon në zhvillimin e aftësive të komunikimit dhe të marrëdhënieve reale”, thotë Zhang.

Në përfundim, ndonëse AI mund të shkruajë poezi dhe të krijojë iluzionin e afeksionit, dashuria e vërtetë mbetet një përvojë thellësisht njerëzore që makinat nuk mund ta përjetojnë.

Mbikëqyrësi i internetit i Rusisë tha të martën se po e kufizonte platformën e mesazheve Telegram për shkelje të dyshuara ligjore, ndërsa Moska rrit përpjekjet për t’i orientuar qytetarët drejt një shërbimi online vendas më të kontrolluar.

Autoritetet kanë kërcënuar vazhdimisht platformat e huaja teknologjike me ngadalësime të detyruara ose ndalime të plota nëse ato nuk përmbahen rregulloreve ruse. Ata kërkojnë që kompanitë të ruajnë të dhënat e përdoruesve rusë brenda vendit dhe të ndërmarrin hapa për të ndaluar përdorimin e shërbimeve të tyre për atë që Moska i quan “qëllime kriminale dhe terroriste”.

Kritikët dhe grupet e të drejtave të njeriut thonë se masat janë një përpjekje transparente nga Kremlini për të zgjeruar mbikëqyrjen dhe për të shtrënguar kontrollin mbi përdorimin e internetit, mes një goditjeje të gjerë ndaj disidentëve gjatë luftës në Ukrainë.

Në një deklaratë të transmetuar nga media shtetërore, rregullatori i komunikimeve Roskomnadzor tha se do të “vazhdojë të vendosë kufizime me faza” në Telegram, duke shtuar se platforma nuk ishte në përputhje me ligjet e vendit. Ai nuk dha detaje të mëtejshme.

Telegrami mbetet i përdorur gjerësisht në Rusi si shërbim mesazhesh dhe si platformë e mediave sociale, me shumicën e figurave publike  përfshirë agjencitë qeveritare dhe Kremlinin  që postojnë përditësime të rregullta. Megjithatë, Moska po promovon një konkurrent të mbështetur nga shteti të quajtur Max, i cili integron mesazhet me pagesat dhe aksesin në shërbimet qeveritare.

Përdoruesit e Telegram në të gjithë Rusinë raportuan trafik më të ngadaltë dhe shkarkime të vonuara të martën, disa orë para njoftimit të Roskomnadzor. Rregullatori është përpjekur gjithashtu të frenojë platforma të tjera të huaja, duke përfshirë WhatsApp në pronësi të Meta-s dhe YouTube të Google.

Rusia më parë u përpoq të ndalonte Telegramin – i themeluar nga sipërmarrësi me origjinë ruse Pavel Durov, i cili mban edhe shtetësi franceze dhe emirate – por dështoi të bllokonte aksesin dhe hoqi ndalimin në vitin 2020. Durov është përplasur prej kohësh me autoritetet ruse dhe u detyrua të hiqte dorë nga kontrolli i VK, një rrjet social që shpesh përshkruhet si ekuivalenti rus i Facebook-ut, nën presionin e qeverisë.

Ai i përdori të ardhurat nga shitja për të lançuar Telegram në vitin 2013, ndërsa jetonte në mërgim në Emiratet e Bashkuara Arabe. Në vitin 2024, Durov u arrestua në Paris si pjesë e një hetimi francez mbi bashkëpunimin e dyshuar të Telegram në aktivitete kriminale. Franca hoqi kufizimet e udhëtimit për të në korrik 2025, megjithëse hetimi mbetet në vazhdim.

Javën e kaluar, Madridi akuzoi Telegramin për përhapjen e dezinformatave pasi Durov u dërgoi një mesazh brenda aplikacionit të gjithë përdoruesve në Spanjë duke kritikuar projektligjin për mediat sociale të propozuar nga kryeministri Pedro Sanchez.

Toyota po bën një hap të rëndësishëm drejt automobilave elektrikë me bateri të ngurta, falë partnerit të saj Idemitsu Kosan, i cili ka njoftuar ndërtimin e një impianti për prodhimin e elektrolitit të ngurtë  një komponent kyç për bateritë e ardhshme.

Idemitsu Kosan, një kompani japoneze e naftës që ka nisur kërkime mbi materialet për bateritë e ngurta që nga mesitet e viteve 1990, ka filluar bashkëpunimin me Toyotën në vitin 2023. Impianti i ri do të ketë kapacitet vjetor disa qindra tonë elektrolit të ngurtë dhe pritet të përfundojë plotësisht deri në fund të vitit të ardhshëm.

Përveç kësaj, kompania po ndërton edhe një fabrikë për prodhimin e sulfidit të litiumit. Squfuri, një nënprodukt i rafinerive të Idemitsu Kosan, do të përdoret për prodhimin e elektrolitit të ngurtë, duke reduktuar mbetjet dhe duke maksimizuar efikasitetin.

Ndërkohë, prodhues të tjerë automobilash janë aktivë në këtë fushë: Chery në Kinë po ndërton një fabrikë për bateri të ngurta, Volkswagen bashkëpunon me QuantumScape, dhe Mercedes ka instaluar vitin e kaluar një bateri të ngurtë në modelin EQS, e cila ka mundësuar udhëtime mbi 1,200 km pa ndalesa për karikim, duke treguar potencialin e teknologjisë së re.

Përdoruesit e Facebook nga e gjithë bota kanë hasur kohët e fundit në një mesazh të papritur gjatë përdorimit të rrjetit social.

“Ndodhi një gabim. Kjo mund të ketë ndodhur për shkak të një problemi teknik për të cilin po punojmë. Provo ta ringarkosh këtë faqe”, shkruan në njoftimin e rrjetit social.

Ky problem duket se ndikon kryesisht në rifreskimin e faqeve dhe ngarkimin e postimeve të reja, duke penguar përkohësisht përdoruesit të shikojnë përmbajtjen e tyre ose të postojnë.

Disa përdorues raportojnë se mesazhi shfaqet në mënyrë të përsëritur, ndërsa të tjerë mund të rifreskojnë faqen pa probleme.

Facebook njoftoi se ekipi teknik po punon intensivisht për të identifikuar dhe zgjidhur defektin.

Ndërkohë, përdoruesit këshillohen të presin disa minuta dhe të rifreskojnë faqen, ose të përdorin aplikacionin në pajisje të tjera si zgjidhje të përkohshme.

Ekspertët e sigurisë dhe teknologjisë thonë se gabime të tilla janë të zakonshme në platforma me trafik të lartë dhe zakonisht zgjidhen shpejt. Megjithatë, përdoruesit inkurajohen të jenë të kujdesshëm dhe të mos bëjnë postime të rëndësishme deri sa problemi të normalizohet.

Raporti tregon sulme të personalizuara kundër punonjësve dhe procesit të rekrutimit, me grupe nga Kina, Koreja e Veriut dhe Irani që përdorin teknologji dhe IA për të vjedhur të dhëna dhe kredenciale.

Google raporton se kompanitë e mbrojtjes dhe punonjësit e tyre janë bërë objektiv i fushatave të spiunazhit kibernetik të sponsorizuara nga shtetet. Sipas raportit, hakerët përdorin metoda të personalizuara dhe drejtpërdrejt për të sulmuar punonjësit, përfshirë shfrytëzimin e proceseve të rekrutimit dhe sistemet personale jashtë rrjetit të kompanive, shkruan The Guardian.

Sulmet përfshijnë falsifikime të faqeve të internetit të qindra kontraktorëve kryesorë në SHBA, BE, Ukrainë, Turqi dhe Kore të Jugut. Grupi APT5 i lidhur me Kinën, si dhe hakerë nga Koreja e Veriut dhe Irani, kanë përdorur email-e dhe mesazhe të personalizuara për të marrë informacion ose për të vjedhur të dhëna financiare dhe kredenciale.

Raporti tregon gjithashtu se hakerët synojnë edhe njerëz që përpiqen të punësohen në sektorin e mbrojtjes, duke përfshirë përdorimin e inteligjencës artificiale për të analizuar punonjësit dhe pagat e tyre të mundshme. Verën e kaluar, autoritetet amerikane zbuluan se disa koreanoveriorë kishin arritur të punësoheshin si “punonjës IT në distancë” për më shumë se 100 kompani amerikane për të financuar qeverinë e tyre.

Autoritetet ukrainase raportojnë një rritje prej 37% të incidenteve kibernetike nga 2024 në 2025. Ekspertët paralajmërojnë se objektivat përfshijnë jo vetëm qytetarë ukrainas, por edhe punonjës të huaj, kontraktorë dhe konsulentë të përfshirë në projekte të lidhura me Ukrainën, duke e bërë kërcënimin një çështje të sigurisë transnacionale.

Inteligjenca Artificiale (IA) po shfaqet gjithnjë e më shpesh si arsye për shkurtime vendesh pune.

Por realiteti në shumë kompani është më kompleks: reduktimet po ndodhin më shumë nga pritshmëritë për ndikimin e ardhshëm të IA sesa nga efektet reale që ajo po prodhon sot.

Lexo edhe:
Serbia dhe Maqedonia e Veriut hyjnë në rrjetin e fabrikave AI të Europës – Shqipëria, me Diellën mbetet jashtë

Një sondazh global me mbi 1,000 drejtues biznesi në fund të vitit 2025 sugjeron se IA është pas një pjese të shkurtimeve, por kryesisht si faktor parashikues.

Vetëm një përqindje shumë e vogël e kompanive raportojnë ulje të mëdha të stafit si rezultat direkt i zbatimit real të IA.

Megjithatë, shumë organizata kanë reduktuar stafin ose kanë ngadalësuar punësimet duke u bazuar në pritshmërinë se IA do të automatizojë punët në të ardhmen.

Historia e teknologjisë tregon se transformimet e mëdha në tregun e punës zakonisht kërkojnë kohë.

Nga elektriciteti te interneti, ndikimi real mbi strukturën e punës është shfaqur me vite vonesë.

Edhe sot, në shumë organizata, IA gjeneruese nuk po prodhon ende vlerë ekonomike të mjaftueshme për të justifikuar automatizim masiv dhe ulje të mëdha kostosh përmes reduktimit të stafit.

Një tjetër faktor është mënyra si funksionon IA në praktikë. Ajo zakonisht automatizon detyra specifike, jo profesione të plota.

Edhe në fusha shumë të prekura nga teknologjia, si shëndetësia apo programimi, IA shpesh rrit produktivitetin individual pa eliminuar rolin njerëzor.

Për më tepër, transformimi i përfitimeve individuale në rritje reale të efikasitetit në nivel organizate është proces i ndërlikuar dhe kërkon eksperimente të strukturuara dhe matje të sakta.

Megjithatë, vendimet për stafin po merren shpesh para se kompanitë të kuptojnë realisht ndikimin e IA.

Disa drejtues besojnë se automatizimi masiv është i pashmangshëm dhe po veprojnë paraprakisht.

Të tjerë mund ta përdorin IA si justifikim më të pranueshëm publikisht për ristrukturime që lidhen me uljen e kostove.

Kjo qasje mund të ketë pasoja. Kur kompanitë i lidhin shkurtimet me IA, rritet pasiguria mes punonjësve dhe dobësohet gatishmëria e tyre për të eksperimentuar me teknologjinë.

Në nivel më të gjerë, mund të rritet skepticizmi publik ndaj IA dhe produkteve që e përdorin atë.

Disa kompani që kanë reduktuar stafin në emër të IA janë detyruar më pas të rishikojnë strategjinë, duke rikthyer rol më të madh për mbështetjen njerëzore, sidomos në funksione ku cilësia e shërbimit është kritike.

Ekspertët sugjerojnë një qasje më graduale: përdorim të IA në raste konkrete biznesi, eksperimente të kontrolluara për të matur ndikimin real, reduktime përmes largimeve natyrore dhe ridizajnim të proceseve me IA si mjet mbështetës, jo si zëvendësues i menjëhershëm i fuqisë punëtore.

Ndikimi i IA mbi tregun e punës ka gjasa të rritet me kohën. Por për momentin, sfida më e madhe nuk duket të jetë ajo që IA po bën sot, por ajo që kompanitë besojnë se ajo do të bëjë nesër.

/HBR, Shqip.al/