ATV

Category: SHKENCË

  • Shkenca ‘ka zbuluar’ cila lindi e para, pula apo veza

    Shkenca ‘ka zbuluar’ cila lindi e para, pula apo veza

    Eshtë një çështje që çdo njeri e ka debatuar, që nga fëmijët e shkollave deri te profesorët e universitetit, por tashmë shkencëtarët thonë se më në fund kanë mësuar se cila ka lindur e para, pula apo veza.

    Kësaj pyetjeje një grup shkencëtarësh duket se i kanë dhënë zgjidhje kësaj enigma duke hulumtuar mbi proceset që çojnë në kristalizimin e karbonat kalciumit dhe formimin e lëvozhgës së vezës.

    Studimi ose teoria e publikuar në revistën shkencore ‘Nature Ecology & Evolution’, përfshinte analizën e 51 specieve fosile dhe 29 specieve në jetë, duke i ndarë në kategori ekzaminimi: oviparous vezë dhe viviparous.

    Studiuesit thonin se pararendësit reptilianë të pulave ishin viviparous – të cilët lindnin pa lëshuar vezë.

    Studiuesit e universiteteve të Bristol dhe Nanjing në Kinë, thanë se kafshët që lëshojnë vezë kanë qenë në fakt një inovacion i madh.

    Në disa terma të vështira shkencore Profesor Michael Benton, i University of Bristol, jepte te tjera detaje per teoritë: “Para lindjeve amniote, tetrapodët apo kafshët me 4 gjymtyrë u zhvilluan nga flatrat e peshkut”.“Ato duhet të jetonin në ujë ose pranë ujit në mënyrë që të ushqeheshin dhe të shumoheshin, siç bëjnë amfibët moderne si bretkosat apo salamandrat”.

    Ai shtonte: “Puna jonë dhe e studiuesve të tjerë vitet e fundit na ka bërë të besojmë se ‘modeli fiks i vezës zvarranike’ nuk është më i vlefshëm”.

    Profesor Baoyu Jiang, tha: “Kjo pikëpamje standarde po sfidohet teksa biologët kanë vërejtur gjarpërinj e hardhuca me strategji të papërcaktuar shumimi, pra si oviparitet dhe viviparitet.”

    Por megjithëse studiuesit thonë se kanë zgjidhur debatin, ku sipas tyre pula, ose më mirë proteina OC-17, është krijuar përpara vezës. /atvlive.tv

  • Zbulohet për herë të parë fytyra e faraonit Tutankhamun

    Zbulohet për herë të parë fytyra e faraonit Tutankhamun

    Kërkuesit kanë përdorur risitë teknologjike për të rikrijuar për të parën herë në mënyrë dixhitale, fytyrën e faraonit egjiptian Tutankhamun, i cili sundoi Egjiptin gjatë Dinastisë së 18-të nga mosha 9 vjeç deri në vdekjen e tij në moshën 19-vjeçare.

    Për qindra vjet, shkencëtarët janë përpjekur të kuptojnë se si dukej faraoni, por vetëm 3300 vjet më vonë, ekipe ekspertësh nga Australia, Italia dhe Brazili kanë përdorur teknologjinë për të rikrijuar fytyrën e Mbretit Tut.

    Gjetjet u prezantuan në një studim të ri që së shpejti do të botohet në Gazetën Italiane të Anatomisë dhe Embrionologjisë.

    Studiuesit përdorën modele dixhitale dhe matje të para-regjistruara të kafkës së mumifikuar të faraonit për të gjeneruar fytyrën dhe rezultatet mahnitëse.

    “Ai duket si një djalë i ri me një fytyrë delikate”, tha eksperti brazilian dhe bashkëautori Cicero Moraes.

    “Duke e parë më shumë shohim një student të ri sesa një politikan plot përgjegjësi, gjë që e bën figurën historike edhe më interesante”, konstatoi Moaraes, duke vënë në dukje se modelimi ishte sfidues sepse ekipi nuk kishte akses të drejtpërdrejtë në kafkën e faraonit të ndjerë.

    “Ishte një punë detektive, ku gjurmët e informacionit ishin bashkuar për të na siguruar një model tredimensional të kafkës. Me të dhënat e proporcionit dhe disa matje të rëndësishme cefalometrike, ishte e mundur të merrej kafka dixhitale e një dhuruesi virtual dhe ta rregullonte atë në mënyrë që të bëhej kafka e Tutankhamenit”, shpjegoi Moraes.

    Duke përdorur metodën e tyre, ekipi ishte në gjendje të zbulonte madhësinë e buzëve të Tutit, pozicionin e bebes së syrit, lartësinë e veshëve dhe madje edhe pjesën e përparme të hundës.

    Dizajneri grafik vuri në dukje se ekipi është i sigurt se ka përputhshmëri të mirë me fytyrën e vërtetë në strukturën e përgjithshme.

    “Rindërtimi ynë është jashtëzakonisht i afërt me atë të bërë nga një ekip francez disa vite më parë, në 2005. Korrespondon gjithashtu me përshkrimet e lashta të Tutankhamunit, veçanërisht me kokën në lulen e zambakut nga thesari i varrit të tij“, tha Michael Habicht, një egjiptolog dhe arkeolog në Universitetin Flinders në Australi dhe bashkëautor i studimit./atvlive.tv/

     

  • Sindroma e Abdikimit, pse disa njerëz ndjekin verbërisht liderët politikë apo fetarë?

    Sindroma e Abdikimit, pse disa njerëz ndjekin verbërisht liderët politikë apo fetarë?

    Nga Steve Taylor/ “Psychology Today”

    Disa vite më parë shkrova një artikull me titull “Sindroma e Abdikimit”, në të cilin u përpoqa të shpjegoja fuqinë e disa udhëheqësve të kulteve fetare, guru-ve të korruptuar dhe udhëheqësve politikë mbi ndjekësit e tyre, shkruan Steve Taylog për “Psychology Today”.

    Këta të fundit heqin dorë nga përgjegjësia për jetën e tyre, nga vullneti i tyre, dhe ofrojnë njëpërkushtim të pakushtëzuar ndaj udhëheqësve. Ata u binden urdhrave të tyre, pa e vrarëmendjen mbi pasojat, sikur të jenë gati të hipnotizuar.

    Pavarësisht se sa keq sillen liderët, ndjekësit e tyre gjithmonë gjejnë një justifikim, për të ruajtur imazhin e pagabueshmërisë që kanë ndaj tyre. Unë argumentoj se kjo “Sindromë e Abdikimit” buron nga dëshira e pavetëdijshme e disa njerëzve për t’u rikthyer në gjendjen e fëmijërisë së hershme, kur prindërit e tyre ishin figura të pagabueshme, të plotfuqishëm, që e kontrollonin jetën e tyre dhe i mbronin nga bota.

    Ata po përpiqen që ta ringjallin atë gjendje fëmijërie të përkushtimit dhe papërgjegjshmërisë së pakushtëzuar. Për ta nuk ka nevojë që të mendojnë vetë, sepse udhëheqësi i tyre i di të gjitha përgjigjet. Nuk ka nevojë që të shqetësohen për asgjë, sepse mësuesi do të sigurojë gjithçka që u nevojitet.

    Ata nuk ndihen më të pasigurt, të paplotë apo të hutuar. Ata thjesht shijojnë dashurinë dhe mbrojtjen e mësuesit, siç bënin dikur me prindërit e tyre. Në librin tim të ri “DisConnected”, e përshkruaj me detaje të reja “Sindromën e Abdikimit”. Ndër të tjera shpjegoj se sindroma është aq shumë e fuqishme, sa që çon në një gjendje specifike të ndryshuar të ndërgjegjes, ose siç mund ta quajmë ne, në një gjendje të abdikuar të vetëdijes.

    Një herë bisedova me një mësues shpirtëror (guru) të njohur. Meqë mbërrita më herët sesa orari i takimit, u enda nëpër selinë e tij duke parë librat dhe objektet e tjera të qendrës. Bisedova edhe me një nga ndjekësit e mësuesit, i cili më shqetësoi paksa me shikimin e tij të zbrazët dhe admirimin fëmijëror që kishte ndaj mësuesit të tij.

    “Ai është njësh! Është gjithçka që kam kërkuar. Që kur e ndjek atë gjithçka ka shkuar shumë mirë në jetën time”- më tha plot entuziazëm. M’u kujtua se e kisha ndeshur edhe më herët atëlloj shikimi të zbrazët. Disa vite më parë, një e njohura ime më ftoi mua dhe të dashurën time të merrnim pjesë në një seminar të grupit të saj shpirtëror.

    E kuptova menjëherë se ajo gjë nuk ishte për mua. U zhgënjeva nga nderimi i madh që ata treguan për mësuesin e tyre (që në fakt nuk ishte i pranishëm). Sa herë që përmendnin emrin e tij, një buzëqeshje e madhe shfaqej në fytyrat e tyre, tamam si adoleshentë të dashuruar.

    Po ashtu, unë u habita jo pak nga cilësia e dobët e mësimeve, të cilat ishin kryesisht jo koherente dhe plot klishe. Por ajo që më shqetësoi më shumë, ishte shikimi i zbrazët i secilit prej tyre. Çdokush, miqtë apo të afërmit e atij që i është bashkuar një kulti, do ta njohë këtë shikim të ngjashëm me ekstazën.

    Siç vuri në dukje një ish–pjesëtar i Kishës së Unifikimit për anëtarët e grupit:”Ata të gjithë kishin sy të qelqtë, si dy vezë, që hapeshin aq shumë saqë dukej sikur bebëzat do u pëlcisnin”. Në fakt, ky shikim “me sy të qelqtë” është investiguar nga studiuesit.

    Sociologu Benjamin Zablocki e përshkroi këtë “vështrim të zymtë, të tërhequr” – së bashku me një buzëqeshje të frikshme të ngrirë – si një shenjë klasike të shpëlarjes së trurit apo “nënshtrimit konjitiv ekstrem”. Sociologu tjetër Mark Galanter, besonte se “vështrimi i qelqtë” ka një efekt izolues. Ai përcakton kufijtë e grupit dhe i largon të huajt.

    Por nga këndvështrimi im, shikimi me “sy të qelqtë” është një shenjë e sigurt e “Sindromës së Abdikimit”. Ai është vështrimi i njerëzve që kanë hequr dorë nga përgjegjësia për jetën e tyre dhe janë kthyer në gjendjen e përkushtimit si fëmijë ndaj një figure atërore.

    Kjo gjendje e abdikuar e ndërgjegjes është e ngjashme me hipnozën. Tek e fundit, tipari thelbësor i hipnozës, është se një person heq dorë nga vullneti i tij dhe e lejon hipnotizuesin të marrë përsipër “funksionet ekzekutive” të mendjes, të cilat menaxhojnë sjelljen tonë dhe kontrollojnë vendimet dhe emocionet tona.

    Unë jam pak ngurrues për të përdorur termin “shpëlarje truri” në këtë kontekst, pasi kjo nënkupton se anëtarët e kultit janë viktima të pafajshme të liderëve keqdashës. Në librin tim të ri, unë sugjeroj që udhëheqësit e kultit, gurutë e korruptuar dhe udhëheqësit politikë autoritarë janë personalitete “që nxitin një shkëputje të madhe nga bota” dhe që dëshirojnë pushtet dhe admirim.

    Ashtu si me hipnozën – kur një subjekt e lejon hipnotizuesin të marrë përsipër vullnetin e tij Sindroma e Abdikimit është (të paktën në fillim) një marrëveshje midis ndjekësit dhe udhëheqësit. Ndjekësi ka një nevojë psikologjike për të adhuruar dikë, ndërsa udhëheqësi ka nevojë psikologjike për t’u adhuruar.

    Është një marrëveshje midis një personi që dëshiron të marrë rolin e fëmijës dhe një personi që dëshiron të marrë rolin e prindit. Sindroma e Abdikimit nuk sjell një përfundim të mirë. Ashtu si të gjitha marrëdhëniet toksike, marrëdhënia midis liderëve autoritarë dhe ndjekësve të tyre të nënshtruar, është e dënuar të shkojë keq që në fillim.

    Sepse ajo bazohet në patologji nga të dyja anët:hiper–ndikim e liderëve, dhe pasiguria dhe papjekuri psikologjike e ndjekësve të tyre. Po ashtu, është një marrëdhënie shumë e paqëndrueshme, për shkak të hendekut gjigant midis liderit (me bashkëpunëtorët e tij) dhe ndjekësve të tij të nënshtruar. Çdo patokraci – në formën e një kulti ose një qeverisje – çon në mënyrë të pashmangshme drejt konfliktit, kaosit dhe vetë-shkatërrimit.

  • Për herë të parë, laboratori krijoi energji të ngjashme me atë të diellit

    Për herë të parë, laboratori krijoi energji të ngjashme me atë të diellit

    Pas shumë brezash përpjekje për të prodhuar fuqinë e një ylli në Tokë, një ndezje e suksesshme e shkrirjes bërthamore ndodhi në mes të një nate dhjetori dhe përfundoi në 20 miliarda të sekondës.

    Ky është një rezultat 100 miliardë herë më i shkurtër se fluturimi i parë i Vëllezërit Wright, 12 sekonda, por një moment i ndritshëm që mund të ketë implikime edhe më të mëdha për njerëzimin.

    “Potenciali është kaq i madh për energji të pastër, të bollshme, të pakufishme dhe të përballueshme. Do të jetë e vështirë. Nuk do të jetë e lehtë. Por ia vlen ta bësh”, tha shkencëtarja Tammy Ma për CNN.

    Zyra e saj është gjigante e përbërë me laserë dhe ka madhësinë e tre fushave të futbollit në një laborator prej 7000 hektarësh në Livermore.

    Përgjatë tavaneve të bardha të larta, ka milje tubash katrorë që mbajnë 192 nga laserët më energjikë në botë, të gjithë duke u drejtuar drejt një dhome të rrumbullakët në qendër.

    Mesi i kësaj dhome bëhet vendi më i nxehtë në sistemin diellor sa herë që ata kryejnë një eksperiment të shkrirjes dhe është i mbuluar me makineri të mjaftueshme shkëlqyese.

    Studimet dhe provat e armëve bërthamore kanë bërë të mundur që programi të financohet.

    Për herë të parë që nga hapja e terrenit në 1997, Fabrika Kombëtare e Ndezjes më në fund përmbushi misionin e saj.

    Në dhjetor, 192 nga laserët më energjikë në botë ngrohën një topth të vogël atomesh hidrogjeni që me një forcë të madhe, ata u shkrinë së bashku për të krijuar helium dhe energji të tepërt.

    Pak më shumë se 2 megaxhaule energji që hynin në dhomën e synuar u bënë 3.15 megaxhaule që dilnin, një fitim modest prej rreth 50%, por i mjaftueshëm për të bërë histori dhe për t’i lejuar shkencëtarët ta quajnë eksperimentin një sukses të vërtetë.

    Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë Atomike nuk pret që energjia elektrike nga shkrirja të prodhohet deri në gjysmën e dytë të shekullit, dhe sado e vështirë të jetë të kontrollosh plazmën e nxehtë nga dielli, po aq e vështirë ka qenë edhe të kontrollosh koston e prodhimit të saj.

    “Për momentin, ne po shpenzojmë një sasi të madhe kohe dhe parash për çdo eksperiment që bëjmë,” tha bashkëdrejtori i Qendrës për Studime të Fusionit Inercial në Kolegjin Imperial në Londër.

    Pas atij eksperimenti janë bërë edhe pesë përpjekje të tjera për ta përsëritur atë por kanë dështuar të gjitha./atvlive.tv/

    Për më shumë ndiqni videon e mëposhtme:

  • Astronomët zbulojnë shpërthimin më të madh kozmik të parë ndonjëherë

    Astronomët zbulojnë shpërthimin më të madh kozmik të parë ndonjëherë

    Astronomët kanë zbuluar shpërthimin më të madh kozmik të dëshmuar ndonjëherë.

    Shpërthimi është mbi 10 herë më i ndritshëm se çdo supernova e njohur dhe tre herë më i ndritshëm se ngjarja më e ndritshme e ndërprerjes së baticës, ku një yll bie në një vrimë të zezë supermasive.

    Shpërthimi, i njohur si AT2021lwx, aktualisht ka zgjatur më shumë se tre vjet, krahasuar me shumicën e supernovave të cilat janë dukshëm të ndritshme vetëm për disa muaj.

    Sipas studimit, ajo ndodhi gati tetë miliardë vite dritë larg, kur universi ishte rreth gjashtë miliardë vjet i vjetër dhe ende po zbulohet nga një rrjet teleskopësh.

    Astronomët, të udhëhequr nga Universiteti i Southampton, besojnë se shpërthimi është rezultat i një reje të madhe gazi, ndoshta mijëra herë më e madhe se dielli ynë, që është ndërprerë në mënyrë të fuqishme nga një vrimë e zezë supermasive.

    Fragmente të resë do të gëlltiten, duke dërguar valë tronditëse përmes mbetjeve të saj, si dhe në një “unazë” e madhe me pluhur që rrethon vrimën e zezë.

    “Ngjarje të tilla janë shumë të rralla dhe asgjë në këtë shkallë nuk është parë më parë”, thanë studiuesit.

    Vitin e kaluar, astronomët dëshmuan shpërthimin më të ndritshëm të regjistruar ndonjëherë, një shpërthim të rrezeve gama të njohur si GRB 221009A.

    Edhe pse kjo ishte më e ndritshme se AT2021lwx, ajo zgjati vetëm për një pjesë të kohës, që do të thotë se energjia e përgjithshme e lëshuar nga shpërthimi AT2021lwx ishte shumë më e madhe.

    AT2021lwx u zbulua për herë të parë në vitin 2020 nga objekti kalimtar Zwicky në Kaliforni, dhe më pas u kap nga Sistemi i Paralajmërimit të Fundit të Asteroidit (ATLAS) me qëndër në Hawaii. /atsh

  • Si e dimë sa e vjetër është Toka?

    Si e dimë sa e vjetër është Toka?

    Kuptimi ynë mbi moshën e Tokës, do të jetë gjithmonë më pak mbi vitin e saktë se kur u formua planeti, dhe më shumë mbi një ndjenjë të përgjithshme të epokës kur filloi të merrte formë planeti ynë.

    Toka është krijuar afro 4.54 miliardë vite më parë. Në fillim janë formuar dhe zhdukur disa kontinente, zgjeruar dhe zvogëluar shtresat e mëdha prej akulli, dhe jeta ka evoluar nga organizmat njëqelizore në balenat blu. Por si e dimë moshën e vërtetë Tokës? Analizat nisin nga brendësia e saj.

    “Kur je një shkencëtar i Tokës që analizon një shkëmb, në fakt ai nuk është thjesht një shkëmb, por një objekt që bart me vete një histori, të cilën mund të përpiqesh ta deshifrosh”- thotë Beki Flauer, gjeologe në Universitetin e Kolorados.

    Kur mineralet formohen nga magma ose llava, ato shpesh përmbajnë gjurmë të materialit radioaktiv, si uraniumi. Me kalimin e kohës, këta elementë radioaktivë shpërbëhen, pra emetojnë rrezatim, duke i transformuar përfundimisht në elementë të rinj më të qëndrueshëm që mbeten të bllokuar brenda mineralit.

    Uranium radioaktiv-238, është një formë e zakonshme e uraniumit. Atomet e tij do të lëshojnë energji derisa përfundimisht të kthehen në plumb. Ky proces ndodh me një shpejtësi fikse të njohur si ‘gjysmë jetë’, që përputhet me sasinë e kohës që i duhet gjysmës së atomeve për t’u zbërthyer.

    Gjysma e jetës së uranium-238 është më shumë se 4 miliardë vjet, që do të thotë se duhen më shumë se 4 miliardë vjet që gjysma e uranium-238 të bëhet plumb. Kjo e bën atë të përsosur me objekte që janë shumë, shumë të vjetra. Duke e njohur këtë proces, ne mund të llogarisim se sa i vjetër është një shkëmb bazuar në raportin e elementit radioaktiv “prind” dhe elementit të qëndrueshëm “bijë”, një metodë e quajtur datim radiometrik.

    Flauers thotë se për këtë përcaktim moshor përdoret zakonisht minerali zirkon, sepse ai përmban një sasi relativisht të madhe uraniumi. Datimi përmes plumbit të uraniumit, është vetëm një lloj mënyre e datimit radiometrik. Llojet e tjera përdorin elementë të ndryshëm; për shembull, datimi me radiokarbon, një nga metodat më të zakonshme, që përdor një izotop radioaktiv të karbonit, i cili ka një gjysmë jetëgjatësie prej mijëra vjetësh, dhe është i dobishëm për përcaktimin e moshës së lëndës organike.

    Duke përdorur këto metoda, gjeologët kanë gjetur minerale në Tokë që datojnë deri në 4.4 miliardë vjet, që do të thotë se planeti ynë është krijuar përafërsisht në atë kohë. Por nëse shkencëtarët thonë se Toka është më shumë se 4.5 miliardë vjet e vjetër, nga erdhën këto rreth 100 milionë vjet shtesë?

    Siç u përmend më lart, Toka s’ka ndryshuar shumë gjatë miliarda viteve, veçanërisht përmes proceseve të tilla si tektonika e pllakave, të cilat e zhvendosin koren, që kanë krijuar kontinente të reja nga magma apo që i kanë zhytur nën ujë kontinentet e vjetra.

    Ndaj është e vështirë të gjenden shkëmbinjtë që datojnë që nga fillimi i historisë së planetit. Sepse ata mund jenë gërryer apo shkrirë prej kohësh. Por shkencëtarët mund të përdorin datimin radiometrik për të përcaktuar moshën e shkëmbinjve nga pjesë të tjera të sistemit diellor.

    Disa meteorë përmbajnë materiale që janë më shumë se 4.56 miliardë vjet të vjetra. Edhe shkëmbinjtë e marrë nga Hëna dhe Marsi datojnë rreth 4.5 miliardë vjet më parë. Këto data janë shumë afër kohës kur shkencëtarët mendojnë se nisi të merrte formë sistemi diellor nga reja e gazit dhe pluhurit që rrethonte Diellin e porsa-krijuar.

    Dhe duke ditur të gjitha këto epoka relative, ne mund të nisim të hartojmë një plan kohor se si filluan të formohen Toka, Hëna, Marsi dhe të gjithë shkëmbinjtë e tjerë të vegjël që notojnë përreth në hapësirën e afërt. Megjithatë, kalimi nga reja e pluhurit primordial në planetin Tokë nuk ndodhi menjëherë, por përkundrazi gjatë miliona viteve, thekson Rebeka Fisher, shkencëtare e Tokës dhe planetarëve në Universitetin e Harvardit.

    Kjo do të thotë se kuptimi ynë mbi moshën e Tokës, do të jetë gjithmonë më pak mbi vitin e saktë se kur u formua planeti, dhe më shumë mbi një ndjenjë të përgjithshme të epokës kur filloi të merrte formë planeti ynë.

  • Zbulohet një planet i rrallë i përbërë nga uji, është dy herë më i madh se Toka

    Zbulohet një planet i rrallë i përbërë nga uji, është dy herë më i madh se Toka

    Astronomët kanë bërë një zbulim emocionues. Një planet i rrallë që është dy herë më i madh se Toka mund të mbulohet tërësisht nga oqeani.

    Zbulimi ka shkaktuar interes dhe emocion të madh në komunitetin shkencor, pasi mund të përmbajë të dhëna të rëndësishme për origjinën e jetës në univers.

    Planeti, i njohur si TOI-1231 b, u zbulua duke përdorur të dhëna nga Sateliti Transitues i Ekzoplanetit të NASA -s (TESS). Ai rrotullohet rreth një ylli të afërt dhe është rreth 90 vite dritë larg nga Toka.

    Ajo që e bën TOI-1231 b veçanërisht interesante është madhësia dhe përbërja e tij. Bazuar në densitetin e saj, shkencëtarët besojnë se ka të ngjarë të jetë një botë ujore, që do të thotë se mund të mbulohet tërësisht nga oqeani. Kjo do ta bënte atë një planet unik dhe të rrallë, pasi planetët më të njohur janë gjigantë shkëmborë ose gazorë.

    Zbulimi i një bote ujore si TOI-1231 b ngre pyetje të rëndësishme në lidhje me mundësinë e jetës përtej Tokës. Shkencëtarët kanë qenë prej kohësh të interesuar në mundësinë e gjetjes së ekzoplaneteve ose planetëve të banueshme. Një botë ujore si TOI-1231 b mund të sigurojë informacion të rëndësishëm në lidhje me kushtet e nevojshme që jeta të shfaqet dhe të lulëzojë në univers.

    Por zbulimi gjithashtu paraqet sfida për shkencëtarët. Nuk është e qartë se si mund të ketë evoluar jeta në një botë ujore ose çfarë lloje organizmash mund të mbijetojnë në një mjedis të tillë. Shkencëtarët duhet të kryejnë kërkime dhe eksplorime të mëtejshme për të kuptuar më mirë potencialin e jetës në planetë si TOI-1231 b.

    Pavarësisht këtyre sfidave, zbulimi i një bote të rrallë ujore si TOI-1231 b është një kujtesë e natyrës së gjerë dhe të larmishme të universit. Është një dëshmi e zgjuarsisë dhe përkushtimit të astronomëve dhe shkencëtarëve që punojnë pa u lodhur për të eksploruar dhe kuptuar misteret e universit. /abcnews.al

  • Zbulohet një planet i ri

    Zbulohet një planet i ri

    Shkencëtarët kanë zbuluar një planet të ri, që është 245 vite dritë larg nga Toka dhe është quajtur TOI-733b.

    Madhësia e tij është pak më pak se dyfishi i rrezes së Tokës dhe paraqet një veçanti: mungesën e atmosferës. Ekspertët, për momentin, kanë paraqitur dy mundësi. E para është se mund ta ketë humbur këtë shtresë. E 2-ta, është një “botë oqeanike shumë e rrezatuar”.

    Në studimin e publikuar nga revista e specializuar “Astronomy & Astrophysics”, detajohet se ky planet ka orbitën e tij rreth një ylli pak më të vogël se Dielli dhe se ai e përfundon atë në një total prej 4.9 ditësh. Dhe është kjo afërsi me yllin që shërben si një shpjegim për të parën nga 2 skenarët që shkencëtarët kanë ngritur për atmosferën e tij.

    Një nga arsyet që shkencëtarët gjejnë për të shpjeguar këtë situatë është se, duke qenë se është një trup shumë afër Diellit të tij, ai do të përfundojë në avullim, shkruan A2CNN.

    Një tjetër nga zbulimet e mëdha që vihet në pah me publikimin e këtij artikulli është ngjashmëria e këtij planeti, si dhe të të tjerëve me karakteristika të ngjashme, me Neptunin, edhe pse më i vogël.

  • Shkencëtarët amerikanë parashikojnë tërmetin e radhës në Turqi

    Shkencëtarët amerikanë parashikojnë tërmetin e radhës në Turqi

    Një grup shkencëtarësh nga Universiteti i Kalifornisë Jugore analizuan tërmetet me magnitudë 7.7 dhe 7.6 me qendër Kahramanmaraş që ndodhën më 6 shkurt.

    Ekspertët, të cilët deklaruan se prisnin një tërmet të ri me magnitudë 6.8 ballë në Malatya, i cili pësoi shkatërrime të mëdha, në përfundim të hulumtimit të tyre, tërhoqën vëmendjen për vijën e thyerjes në rrethin Pütürge.

    Ndërsa Turqia po përpiqej të shëronte plagët e tërmeteve në Kahramanmaraş, një grup shkencëtarësh nga Universiteti i Kalifornisë Jugore erdhën në rajon dhe bënë disa hetime, transmeton a2news.

    Gjeofizikanët njoftuan se nuk kishte thyerje në një pjesë të vijës së thyerjes që shkaktoi lëkundjet dhe se u konstatua shtrëngimi. Shkencëtarët amerikanë vunë në dukje se kjo situatë mund të shkaktojë një tjetër tërmet.

    Ekspertët theksuan se kjo zhvendosje mund të shkaktojë edhe një lëkundje me magnitudë 6.8 ballë, ndaj ata kërkuan një ekzaminim total të ndërtesave të shembura dhe të dëmtuara pas lëkundjeve të shkurtit.

  • Çdo person me sy blu në planet është pasardhës i një personi të vetëm

    Çdo person me sy blu në planet është pasardhës i një personi të vetëm

    Sipas shkencëtarëve, çdo person me sy blu e ka prejardhjen nga një evropian i vetëm që ka jetuar rreth 6000 deri në 10000 vjet më parë.

    Fillimisht, të gjithë njerëzit kishin sy kafe në nuanca të ndryshme derisa pati një mutacion specifik që bëri ndryshimin.

    Mutacioni është një gjen i quajtur HERC2 dhe ai çaktivizon OCA2, gjenin që përcakton sasinë e pigmentit kaf, kjo është arsyeja pse sytë bëhen blu.

    Sa i përket prejardhjes nga i njëjti person, dëshmia për këtë është sepse çdo person me sy blu që jeton sot ka të njëjtin mutacion.

    Shkencëtarët mendojnë se vetëm 8 deri në 10 për qind e popullsisë kanë sy blu dhe sytë nuk zhvillohen plotësisht në fëmijëri që do të thotë se pigmenti kaf mund të fillojë më vonë, duke bërë që fëmijët me sy blu të përfundojnë me sy kafe në moshë madhore. /rtsh.al/