ATV

Category: SHËNDETËSI

  • Ata që zgjohen herët më produktivë dhe të kënaqur

    Ata që zgjohen herët më produktivë dhe të kënaqur

    Ju ndoshta do të ndaloni të shtyni alarmin tuaj të orës pasi të lexoni këtë artikull. Përderisa zgjimi në mëngjes mund të jetë i vështirë, del se ka një marrëdhënie mes suksesit, parasë dhe alarmit tuaj.

    Dhe përderisa ne të gjithë jemi të vetëdijshëm ndaj rëndësisë së një gjumi të mirë gjatë natës, sa prej nesh flemë mirë? Ata të cilët janë më të suksesshëm po. Nga sa herë ata shtypin butonin ‘’snooze’’ në mendimet e tyre të para kur zgjohen, një sondazh i fundit nga Sleep Junkie pyeti 1,000 Amerikanë për shprehitë e tyre për të zbuluar marrëdhënien në mes gjumit, parasë dhe suksesit.

    Shumica e meshkujve (56 përqind) dhe femrave ( 48 përqind) thanë se gjëja e parë për të cilën mendojnë kur hapin sytë e tyre është paraja dhe puna. Përtej kësaj, mendimet e tyre të radhës janë punët të cilat duhet t’i përfundojnë. Në fakt, gjërat e tjera të rëndësishme si ushqimi, shokët dhe familja janë gjërat e fundit për të cilat ata mendojnë, shkruan Ekonomia Online.

    Pavarësisht se a jeni shkrimtar, mësues apo shitës, lloji i punës që keni gjithashtu do të ndikojë në shprehitë tuaja të gjumit. Nga 11 industri të ndryshme, njerëzit në marketing flinin më së shumti gjatë natës, me një mesatare rreth 7.1 orëve. Padyshim, avokatët dhe tjerët profesionistë ligjorë kishin mesataren më të ulët të gjumit prej 6.67 dhe kishin më së paku gjasa të shtypnin butonin ‘’snooze’’. Ata në qeveri kishin më shumë gjasa të shtypnin atë buton. Kur ishte fjala tek zgjimi i hershëm, profesionistët e financave dhe sigurimit kishin mesataren më të hershme të zgjimit në 6:40, dhe profesionistët mjekësorë në 6:43.

    Sipas sondazhit, edhe kënaqësia në punë dhe pagat ishin më të larta për njerëzit të cilët u zgjuan më herët. Njerëzit të cilët thanë se u zgjuan në 5, po sjellnin një mesatare prej 46,000 dollarëve në vit, e cila ishte paga më e madhe nga pjesëmarrësit e sondazhit. Edhe ata të cilët u zgjuan në 7 po fitonin më pak se sa ata të cilët zgjoheshin shumë herët, duke raportuar një mesatare prej 35,000 dollarëve në vit.

    Sigurisht, gjumi gjithashtu kishte një ndikim direkt në shëndetin mendor të një personi. Ajo që një person bën para gjumit ndikon në pushimin dhe shëndetin e tij. Kur iu kërkuan të identifikonin se sa të shëndetshëm mendonin se ishin, pjesëmarrësit u identifikuan në një shkallë nga ‘’tërësisht jo të shëndetshëm’’ në ‘’tërësisht të shëndetshëm’’. Njerëzit e vonshëm, quanin veten jo të shëndetshëm( e njëjta ishte e vërtetë edhe për pjesën tjetër). Në fakt, njerëzit të cilët u zgjuan më herët dhe quajtën veten të shëndetshëm kishin më shumë gjasa se çdo grup tjetër të lexonin një libër para gjumit. Njerëzit jo të shëndetshëm të cilët zgjoheshin vonë e pranuan se kalojnë kohë në kompjuterin, telefonin e mençur apo tabletin e tyre para se të flinin.

  • Si ta dallojmë mungesën e kaliumit

    Si ta dallojmë mungesën e kaliumit

    Kaliumi është një nga mineralet më thelbësore, i cili merr pjesë në rregullimin e ritmit të zemrës dhe ruajtjen e sistemit nervor.

    Kaliumi e rregullon funksionin e muskujve dhe e ndihmon trupin për ta përdorur glukozën si një burim të energjisë.

    Pa një konsum adekuat të kaliumit, trupi juaj nuk mund ta ruajë shëndetin e zemrës dhe enëve të gjakut, muskujve, nervave, lëkurës apo veshkave.

    Edhe pse shumë njerëz besojnë se patatet dhe bananet janë burimi më i mirë i kaliumit, ekzistojnë burime shumë më të mira, si perimet me gjethe të gjelbra, frutat agrume, domatet, farat e lulediellit dhe drithërat.

    Kaliumi është një mineral thelbësor për organizmin. Ai është i domosdoshëm për shëndetin e zemrës, veshkave dhe organeve të tjera.

    Kaliumi i lejon muskujt të lëvizin, nervat të transmetojnë mesazhet e trurit dhe veshkat të filtrojnë gjak.

    Trupi duhet të ketë ekuilibrat e duhur të kaliumit që zemra të jetë e shëndetshme.

    Ekzistojnë simptoma të ndryshme të mungesës së kaliumit në trup. Nëse keni vërejtur se ndonjë nga këto simptoma zgjat më shumë se një javë, atëherë konsultohuni me mjekun tuaj:

    • Kapsllëku;
    • Lëkura e thatë;
    • Etja ekstreme;
    • Mbajtja e ujit, veçanërisht në pjesën e krahëve apo këmbëve;
    • Rrahja e çrregullt e zemrës;
    • Tensioni i lartë i gjakut;
    • Nervozizmi;
    • Plogështia në muskuj.

    Shumicës së të rriturve të shëndoshë u nevojiten rreth 4.700 miligramë kalium në ditë, që është relativisht e lehtë për t’u konsumuar nëpërmjet një diete të ekuilibruar.

    Megjithatë, studimet statistikore kanë treguar se një përqindje e madhe e njerëzve nuk marrin mjaft kalium, sepse nuk i ndjekin udhëzimet për një dietë të shëndetshme, që është arsyeja kryesore se pse mjekët shpesh rekomandojnë marrje të suplementeve. /Telegrafi/

  • Cilat vitamina mungojnë nëse ju bien flokët, ju mpihen duart apo keni ngërçe në stomak – çfarë duhet patjetër të hani

    Cilat vitamina mungojnë nëse ju bien flokët, ju mpihen duart apo keni ngërçe në stomak – çfarë duhet patjetër të hani

    Mënyra e sotme e ushqimit lehtë mund të çojë deri në mungesën e vitaminave në organizëm, qoftë të mos hani sasi të mjaftueshme të artikujve përkatës apo për shkak të problemeve të tretjes nuk ndodh absorbimi i tyre.

    Kjo nuk do të thotë që do të sëmureni, mirëpo mund të përfundoni me funksionim të dëmtuar, sepse vitaminat janë bashkëfaktorë për të gjitha reaksionet biokimike në organizëm.

    Ato ju janë të nevojshme për funksionim të rregullt. Këto janë pesë shenja të pazakonshme paralajmërimi që po ju mungojnë vitaminat, transmeton Telegrafi.

    Të çara në këndet e buzëve

    Ju mungojnë: Hekuri, zinku dhe vitaminat e grupit B, siç janë niacina, (B3), riboflavina (B2) dhe B12.

    Zgjidhja: Hani më shumë mish pule dhe mish gjeldeti, mish toni, vezë, panxhar, kikirikë dhe bishtajore.
    Vitamina C përmirëson absorbimin e hekurit, andaj artikujt e përmendur kombinoni me prokoli, lakër me gjethe të gjelbra, lulelakër dhe speca.

    Puçrra të kuqe në fytyrë të cilat shkaktojnë zbokth dhe rënie të flokëve

    Ju mungojnë: Biotina, e cila është e njohur edhe si vitaminë për flokë.

    Zgjidhja: Duhet të hani vezë të ziera shumë apo vezë të pjekura, salmon, avokado, kërpudha, lulelakër, sojë, fruta arrore, mjedra dhe banane.

    Puçrra të kuqe apo të bardha të cilat ngjajnë me aknet – më së shpeshti në fytyrë, duar, kërdhokulla dhe vithe

    Ju mungojnë: Thartira yndyrore esenciale dhe vitaminat A dhe D.

    Zgjidhja: Shtoni marrjen e yndyrave të shëndetshme. Shtoni konsumimin e frutave arrore, siç janë arrat dhe bamjet dhe farërat (farat e lirit dhe farat chia). Për të shtuar marrjen e vitaminës A, hani më shumë perime me fletë të gjelbra, karota dhe speca. Kur është fjala për vitaminën D, konsumoni më shumë produkte qumështi apo shfrytëzoni shtesat e ushqimit të cilat përmbajnë këtë vitaminë.

    Djegie dhe mpirje të duarve, shputave dhe të pjesëve të tjera të trupit

    Ju mungojnë: Vitaminat e grupit B, siç janë thartira folike (B9), B6 dhe B12.

    Zgjidhja: Në këto raste mund t’ju ndihmojnë spinaqi, shpargulli, panxhari, fasulja, vezët.

    Ngërçet në muskuj në formë të dhembjeve therëse (në gishta të këmbëve, në pulpa, tabanë dhe këmbë)

    Ju mungojnë: Magnezi, kalciumi dhe kaliumi.

    Zgjidhja: Hani më shumë banane, bajame, lajthi, qershi, mollë, grejpfruta, lulelakër, lakër me gjethe të gjelbra dhe spinaq. /Telegrafi/

  • Ky është efekti surprizë që ka televizori te cilësia e gjumit dhe hormonet tuaja

    Ky është efekti surprizë që ka televizori te cilësia e gjumit dhe hormonet tuaja

    Sipas Zyrës për Statistikat Kombëtare në Mbretërinë e Bashkuar, një person sheh afërsisht dy orë e 17 minuta televizor në ditë. Por, pak e dinë efektin që ky zakon ka në tërësi, përtej argëtimit.

    Mike Kocsis, një ekspert i hormoneve paralajmëron se ky ritual ka ndikim të dëmshëm jo vetëm në aspektin hormonal, por edhe në cilësinë e gjumit.

    “Simptomat e ndjesisë së frikës ose emocioneve ndikojnë te njëra-tjetra. Si pasojë, trupi reagon ndaj filmave apo programeve që kanë dramë apo ngjarje, njësoj si të ishin të dashuruar,” thotë Kocsis.

    Sipas tij, rrahjet e zemrës rriten me 42%, presioni i gjakut gjithashtu, ndërsa trupi hyn në një modalitet përjetimi të jashtëzakonshëm. Sapo trupi kupton që jeni duke përjetuar diçka për shkak të asaj që po shihni në televizor, truri lëshon hormonin dopaminë.

    Dopamina është një neurotransmetues që sekretohet nga hipotalamusi i trurit. Në fakt, lëshimi i papritur i dopaminës është arsyeja pse ne ‘shikojmë me qejf’ prodhime të ndryshme televizive.

    Duket se ky zakon ndikon edhe në cilësinë e gjumit, pavarësisht asaj që shikoni në televizor.

    Kocsis thotë se: “Shumica e njerëzve janë joaktivë para televizorit, duke u fokusuar vetëm në dritën blu që lëshon nga ekrani. Drita blu shtyp prodhimin e melatoninës, pra hormonit të gjumit, duke e shtyrë trurin të besojë se është ende ditë dhe për këtë arsye gjumi vonohet”.

    Sipas ekspertëve të gjumit në Time4Sleep, mbi 50% (50.9%) e britanikëve kanë një televizor në dhomën e tyre të gjumit.

    Por, ky studim nuk fokusohet vetëm te britanikët, por njerëzit e të gjitha kombësive, duke u përqëndruar në efektet që televizori ka si në aspektin e hormoneve, por ashtu edhe në cilësinë e gjumit, citon Anabel.

    Nëse përjetoni lodhje, luhatje humori apo ankth pas shikimit për orë të gjata të televizorit, atëherë sigurohuni që të ulni orët e qëndrimit para ekranit./Telegrafi/

  • Kolla e mirë ende prezente në Kosovë

    Kolla e mirë ende prezente në Kosovë

    Në Kosovë ka rritje të lehtë të rasteve me kollën e mirë, e njohur ndryshe si Pertussis, krahasuar me vitet e fundit, raporton EO.

    Sipas profesionistëve shëndetësorë kjo sëmundje ngjitëse prek çdo moshë, por më së shumti fëmijët deri në 1 vjeç.

    Mjeku Naim Sveçla ka thënë për Ekonomia Online se aktualisht janë 14 raste të verifikuara me Kollën e mirë apo Pertussis.

    “Në bazë të të dhënave që i kemi nga Instituti Kombëtar i Shëndetësisë Publike të cilët janë në monitorim të rasteve, janë 14 raste të verifikuara me laborator për Kollën e mirë apo Pertussis. Kemi të bëjmë me një sëmundje bakteriale e cila edhe te njerëzit që janë janë të vaksinuar, bjen niveli i antitrupave, për atë është shumë mirë prindërit të jenë të vetëdijshëm dhe ti bijnë fëmijët ti vaksinojnë sipas kalendarit të vaksinimit që ka hartu ose ka përpilu IKShPK-ja dhe ministria e Shëndetësisë”, ka thënë Sfeçla.

    Ai ka shtuar se më të rrezikuar janë fëmijët e moshës deri në 1 vjeç, pasi sipas tij nuk e kanë të trashëguar nga nëna mbrojtjen nga kjo sëmundje.

    “Reziku ma i madh për Kollën e mirë është te fëmijët nën 1 vjeç. Zakonisht këta fëmijë të cilët nuk kanë mbrojtje do me thënë nuk kanë trashëgu nga nëna mbrojtjen kundër Pertussis-it atëherë munden me u infektu, rreziku i madh është në moshën nën 1 vjeç”, ka theksuar Sveçla.

    Mënyra më e lehtë për lehtë për parandalimin e kësaj sëmundje është imunizimi ose vaksinimi, ka thënë mes tjerash mjeku familjar i cili edhe ka apeluar te prindërit që ti dërgojnë fëmijët për ti vaksinuar.

    Sveçla ka treguar edhe për simptomat e kësaj sëmundje duke theksuar se janë të ngjashme me ato të gripit.

    “Simptomat janë të ngjashme me ftohjen apo gripin. Identifikimi te këta fëmijë është problem të bëhet. Në çoftë se kalojnë më shumë se dy javë atëherë e kemi pak më problem për shkak se antibiotikët veprojnë ma ngadalë. Përndryshe zgjidhja e vetme është imunizimi”, ka thënë mjeku Sveçla.

    Fushatat kundër vaksinimit dhe refuzimi i prindërve për mbrojtje të fëmijëve tyre, sipas mjekëve do ti rikthejnë sëmundjet e rrezikshme ngjitëse të cilat janë çrrënjosur me vite.

  • Vërtetohet definitivisht, birra është e mirë për shëndetin e njeriut

    Vërtetohet definitivisht, birra është e mirë për shëndetin e njeriut

    Birra është njëra ndër pijet më favorite alkoolike në të gjithë botën.

    E për fat të mirë të miliona njerëzve, birra duket se ka një numër të madh të përfitimeve shëndetësore.

    Birra, sipas një hulumtimi të ri, përmban disa përbërës ushqyes që ndihmojnë për të zvogëluar rrezikun e sulmit në zemër si dhe përmirëson shëndetin e trurit.

    Shkencëtarët e Hong Kongut kanë publikuar këtë hulumtim të ri në “American Journal” në medicinën shkencore gjatë kësaj jave.

    Ata pohojnë se birra përmban më shumë vitamina B se sa vera, ka më shumë antioksidantë dhe mund të zvogëlojë shfaqjen e sëmundjeve kardiovaskulare.

    Njëri nga shkencëtarët kryesorë, Sisi Yip ka thënë për ‘South China Morning Post’ transmeton dailymail, se “Birra përmban një numër të madh të mineraleve si kaliumi, hekur, magnez, fosfor, potasium, natrium, zink, bakër, mangan, selen, fluorid e selikon”.

    Megjithatë të mira e birës mund të merren vetëm nëse konsumohen në mënyrë të moderuar, e jo nëse konsumohet në mas të madhe.

  • Mjalti, shërues universal! Cilat sëmundje kuron dhe kush nuk duhet ta konsumojë?

    Mjalti, shërues universal! Cilat sëmundje kuron dhe kush nuk duhet ta konsumojë?

    Mjalti është një nga mjetet më të mira për forcimin e imunitetit, ka një efekt të fuqishëm kundër infeksioneve dhe ftohjes, ka efekte antioksiduese, mundëson zhvillimin e baktereve të dobishme në zorrë

    Njerëzit që kanë hyrë në dekadën e tyre të dhjetë të jetës, pothuajse si rregull, e nisin ditën me një lugë mjaltë.

    Mjalti mund të rregullojë gastritin, nivelet e larta të sheqerit në gjak, besohet se ka një efekt në arterosklerozën dhe gjithashtu mund të jetë efektiv në trajtimin e kancerit.

    Mjalti është ushqim dhe ilaç. Mjalti është një produkt specifik në të cilin nuk është shtuar asnjë substancë tjetër.

    Njerëzit e kanë përdorur atë në dietën e tyre që nga kohërat parahistorike, por ka ende substanca në mjaltë që shkenca nuk i ka zbuluar. Një lugë çaji mjaltë përmban rreth 21 kalori dhe përbëhet kryesisht nga sheqer frutash, fruktozë, glukozë dhe pak më pak maltozë dhe është e pasur me karbohidrate komplekse.

    Çdo mjaltë ka pothuajse të njëjtat veti biologjike. Para së gjithash, mjalti siguron ushqim të pasur me substanca të vlefshme biologjikisht aktive që nuk mund t’i gjeni në asnjë ushqim tjetër. Mjalti mund të reduktojë ndjeshëm ankesat gastrike, pavarësisht nëse shkaku i tyre është teprica apo mungesa e acidit. Rekomandohet edhe për diabetikët, besohet se është në gjendje të rregullojë nivelin e kolesterolit dhe triglicerideve, transmeton Telegrafi.

    Mjafton një lugë çaji mjaltë në ditë

    Enzima të shumta që bletët përfshijnë në mjaltë tregojnë një efekt të dobishëm në trupin e njeriut. Shkenca ka vërtetuar se këto enzima kanë një efekt pozitiv në mekanizmat që formojnë shtyllën kurrizore të sistemit tonë imunitar.

    -Mjalti është i pasur me përbërës me origjinë bimore që mbërrijnë nëpërmjet nektarit. Flavonoidet janë shumë të rëndësishme për efektin biologjik të mjaltit në trupin e njeriut. Farmacistët janë përpjekur të vendosin flavonoidë në kapsula dhe t’i shesin ato, por efekti i arritur nga kjo është vetëm një pjesë e asaj që përftohet kur produktet e bletëve përdoren rregullisht, qoftë edhe në sasitë më të vogla, nga vetëm një lugë çaji përzierje e tyre në ditë.

    Mjalti shëron plagët më mirë se çdo ilaç

    Çdo mjaltë ka pothuajse të njëjtat veti biologjike, me faktin se disa lloje mjalti kanë pak më shumë nga disa përbërës, ndaj rekomandohen më shumë si terapi për disa sëmundje. Apiterapia është një degë e mjekësisë plotësuese që përdor produktet e bletëve për parandalimin dhe trajtimin e shumë sëmundjeve.

    – Është një zonë e madhe, e mbuluar gjithnjë e më shumë nga kërkimi shkencor. Sukseset më të mëdha të apiterapisë janë në shërimin e plagëve, të infektuara me baktere rezistente ndaj të gjithë antibiotikëve. Këtu mjalti është i paprekshëm, por ai mjaltë duhet së pari të ekspozohet ndaj rrezatimit gama, në mënyrë që të eliminohen të gjitha sporet e mundshme të botulizmit, që gjenden në çdo produkt bujqësor, nga patatet, marulet dhe karotat, deri te mjalti, edhe pse përmban sasinë më të vogël.

    Si të reduktoni problemet e gastritit me mjaltë?

    Pelta mbretërore (qumështi i bletës) gjithashtu arrin një efekt të jashtëzakonshëm në një përgjigje më të mirë imune ndaj infeksioneve, falë proteinave aktive të pelte mbretërore. Mjalti gjithashtu redukton problemet e stomakut.

    – Shkencëtarët kanë përcaktuar se nëse shpërndani 50 g mjaltë në 100 ml ujë të ngrohtë (deri në 45 gradë) dhe e pini, niveli i aciditetit në stomak ulet në tre të katërtat e pacientëve, nëse uji është i ftohtë (deri në 15 gradë) pastaj rritet aciditeti në të njëjtat tre të katërtat e të sëmurit. Një lugë mjaltë akacieje (20-25 g), e marrë një orë para gjumit, ul nivelin e sheqerit në gjak me 6 për qind pas 15 ditësh. Mjalti ul disi nivelin e kolesterolit për 7 për qind, trigliceridet, si dhe LDL (kolesteroli i keq) me 1 për qind, me faktin se rrit kolesterolin e dobishëm, HDL me 2 për qind, të gjitha këto janë konfirmuar nga shkenca. Këto mund të jenë vlera të vogla, por gjeni ushqime të tjera që kanë të gjitha këto efekte të dobishme.

    Mjaltë kundër substancave kancerogjene dhe verdhëzës infektive

    Gjithashtu është përcaktua një varësi statistikisht domethënëse e aktivitetit antioksidues të mjaltit, përmbajtjes së polifenolit në mjaltë dhe oksidimit in vitro të lipoproteinave në serumin e njeriut.

    Shkenca ka vërtetuar se si pelta mbretërore ashtu edhe propolisi përmbajnë një substancë të ngjashme me insulinën dhe ulin nivelin e sheqerit në gjak. Propolisi e jep këtë efekt si në diabetin e varur nga insulina, ashtu edhe në diabetin e pavarur nga insulina. Mekanizmi i veprimit të propolisit, d.m.th., flavonoideve prej tij, në diabetin është zbuluar gjithashtu.

    -Propolisi parandalon grumbullimin e L-sorbitolit duke frenuar aldoza-reduktazën, enzimën që katalizon reduktimin e D-glukozës në sorbitol, akumulimi i së cilës shkakton ndryshime patologjike që lidhen me diabetin. Flavonoidet nga propolisi dhe mjalti në një masë të caktuar pengojnë gjithashtu thithjen e glukozës në zorrët dhe rithithjen në veshka. Sipas disa studimeve shkencore, përdorimi i propolisit mund të zvogëlojë edhe dozën ditore të insulinës. Këshilla, megjithatë, është që çdo gjë të kryhet nën miratimin dhe kontrollin e mjekut.

    Me të gjitha produktet e bletëve, dhe veçanërisht me përdorimin e propolisit, duhet të keni kujdes nëse përdorni ilaçe për diabetin, sepse efektet e tyre mund të sinergjizohen.

    – Propolisi gjithashtu ka një efekt të fortë në parandalimin e grumbullimit të trombociteve, ndaj duhet të keni kujdes nëse pini ilaçe për të parandaluar koagulimin. Nga ana tjetër, konsumimi i rregullt i propolisit sigurisht që mund të ndihmojë me Covid 19.

    Propolisi në terapinë e kancerit

    Njerëzit me kancer nuk duhet të përdorin asnjëherë pluhur polen, ndonëse propolisi është megjithatë i shkëlqyer për të gjitha llojet e kancerit.

    Kur mjalti ka efektin më të madh?

    Kur konsumoni mjaltë, gjëja më e rëndësishme është ta përdorni sa më të freskët. Mjalti i prodhuar në dy vitet e fundit ka efektet më të mëdha shëndetësore, edhe pse, mund të ruhet i sigurt për mijëra vjet.

    – Mjalti nuk prishet, por efektet biologjike pakësohen me kalimin e kohës. Sigurohuni që ta ruani mjaltin larg dritës, pasi ai zbërthen enzimat. Këshillohet që mjalti të përdoret kristal, sepse ka vetitë më të mira.

    Mjalti mund të dekristalizohet lehtësisht duke vendosur një kavanoz me mjaltë në ujë të ngrohur në maksimum 45 gradë. Sapo mjalti të shkrihet, hiqeni nga uji i nxehtë.

    Mjalti Manuka mund të ndihmojë në trajtimin e ekzemës

    – Është mirë që qumështit të vakët t’i shtoni mjaltë, sepse edhe pse qumështi e frenon zhvillimin e baktereve të dobishme në zorrë, kur i shtohet mjalti, bakteret e dobishme fillojnë të shumohen. Veçanërisht e dobishme për florën e zorrëve është përzierja e mjaltit dhe polenit të freskët e të pa tharë, i cili ruhet në frigorifer që nga momenti i grumbullimit në bletore deri në përzierjen me mjaltë. Mjalti i kristalizuar përdoret në mënyrë që poleni të mos grumbullohet në sipërfaqe. Këshilla është që mjalti të mbahet në frigorifer menjëherë pas përzierjes./Telegrafi/

  • Shkencëtarët bëjnë paralajmërimin e frikshëm: Pandemia e ardhshme mund të shkaktohet nga viruset e gripit

    Shkencëtarët bëjnë paralajmërimin e frikshëm: Pandemia e ardhshme mund të shkaktohet nga viruset e gripit

    Shumë shkencëtarë mendojnë se gripi është patogjeni që ka më shumë gjasa të shkaktojë një pandemi të re në të ardhmen e afërt.

    Ky lajm ka dalë nga mediat britanike, ku sipas tyre një sondazh ndërkombëtar, që do të publikohet fundjavën e ardhshme , do të zbulojë se 57% e ekspertëve të lartë të sëmundjeve tani besojnë se një lloj i virusit të gripit do të jetë shkaku i pandemisë së ardhshme të sëmundjeve infektive vdekjeprurëse.

    Pse pandemia e ardhshme duhet të jetë nga gripi?

    Besimi se gripi është kërcënimi më i madh pandemik në botë bazohet në kërkime të gjata që tregojnë se ai po evoluon dhe po ndryshon vazhdimisht, tha Jon Salmanton-García nga Universiteti i Këlnit, i cili kreu studimin.

    “Çdo dimër vjen gripi. Ju mund t’i përshkruani këto shpërthime si mini-pandemi. Ato janë pak a shumë të kontrolluara sepse shtamet e ndryshme që i shkaktojnë nuk janë mjaft virulente, por kjo nuk do të jetë përgjithmonë njësoj”, tha ai.

    Detajet e hulumtimit, i cili përfshinte të dhëna nga gjithsej 187 shkencëtarë të vjetër, do të zbulohen në konferencën e Shoqatës Evropiane për Mikrobiologjinë Klinike dhe Sëmundjet Infektive (ESCMID) në Barcelonë fundjavën e ardhshme.

    Shkaku tjetër më i mundshëm i një pandemie, pas gripit, është një virus i quajtur Sëmundja X që është ende i panjohur për shkencën, sipas 21% të ekspertëve që morën pjesë në studim. Ata besojnë se pandemia e ardhshme do të shkaktohet nga një mikroorganizëm ende i paidentifikuar që do të shfaqet nga askund, siç bëri virusi Sars-CoV-2, shkaktari i koronavirusit, kur filloi të infektonte njerëzit në 2019.

    Në të vërtetë, disa shkencëtarë ende besojnë se Sars-CoV-2 mbetet një kërcënim, me 15% të shkencëtarëve të anketuar që e quajnë atë shkakun më të mundshëm të një pandemie në të ardhmen e afërt.

    Mikroorganizmat e tjerë vdekjeprurës si viruset Lassa, Nipah, Ebola dhe Zika u vlerësuan si kërcënime serioze globale nga vetëm 1% deri në 2% e të anketuarve. “Gripi ka mbetur, deri tani, kërcënimi numër një për sa i përket potencialit pandemik në sytë e shumicës dërrmuese të shkencëtarëve të botës,” shtoi Salmanton-García.

    Alarmi global për gripin e shpendëve

    Javën e kaluar, Organizata Botërore e Shëndetësisë shprehu frikën për përhapjen alarmante të llojit të gripit H5N1 që po shkakton miliona raste të gripit të shpendëve në mbarë botën. Ky shpërthim filloi në vitin 2020 dhe ka rezultuar në vdekjen ose asgjësimin e dhjetëra miliona shpendëve dhe gjithashtu ka zhdukur miliona zogj të egër. Kohët e fundit, virusi është përhapur në speciet e gjitarëve, duke përfshirë kafshët shtëpiake që tani janë të infektuara në 12 shtete të SHBA-së, duke rritur më tej frikën për rreziqet për njerëzit. “Sa më shumë lloje gjitarësh të infektojë virusi, aq më shumë mundësi ka për të evoluar në një lloj që është i rrezikshëm për njerëzit”, tha Daniel Goldhill, i Kolegjit Mbretëror të Veterinarisë për revistën Nature javën e kaluar.

    Shfaqja e virusit H5N1 në bagëti ishte një surprizë, shtoi virologu Ed Hutchinson, nga Universiteti i Glasgoë. “Derrat mund të infektohen me gripin e shpendëve, por deri vonë bagëtitë nuk e bënin këtë. Ata ishin të infektuar me llojet e tyre të sëmundjes. Pra, shfaqja e H5N1 në lopë ishte një tronditje. Do të thotë se rreziqet e kalimit të virusit te gjithnjë e më shumë kafshë ferme dhe më pas prej tyre te njerëzit po bëhen gjithnjë e më të mëdha. Sa më shumë të përhapet virusi, aq më shumë ka gjasa që ai të ndryshojë në mënyrë që të përhapet te njerëzit, ai shkon lart e lart.”

    Deri më sot, thekson Guardian, nuk ka pasur asnjë provë që H5N1 po përhapet mes njerëzve. Por në qindra rastet kur njerëzit janë infektuar përmes kontaktit me kafshët gjatë 20 viteve të fundit, ndikimi ka qenë i zymtë. “Shkalla e vdekshmërisë është jashtëzakonisht e lartë sepse njerëzit nuk kanë imunitet natyror ndaj virusit,” tha Jeremy Farrar, shkencëtari kryesor i Organizatës Botërore të Shëndetësisë.

    Perspektiva e një pandemie gripi është shqetësuese, megjithëse shkencëtarët theksojnë gjithashtu se vaksinat kundër shumë llojeve, përfshirë H5N1, janë zhvilluar tashmë. “Nëse do të kishte një pandemi të gripit të shpendëve, do të ishte ende një sfidë e madhe logjistike për të prodhuar vaksina në shkallën dhe shpejtësinë që do të nevojitej”, tha Hutchinson.

    Por disa mësime për parandalimin e përhapjes së sëmundjes janë harruar që nga fundi i pandemisë së koronavirusit, tha Salmanton-García. “Njerëzit kolliten në duar dhe më pas shtrëngojnë duart me njerëzit e tjerë. Përdorimi i maskës është zhdukur. Ne i kthehemi zakoneve tona të këqija të vjetra. Mund të pendohemi”. /tch

  • Zbuloni vitaminat dhe mineralet më të rëndësishme për trupin që do ju shërbejnë gjatë plakjes

    Zbuloni vitaminat dhe mineralet më të rëndësishme për trupin që do ju shërbejnë gjatë plakjes

    Me kalimin e moshës, ju mund të humbisni më shumë vitamina dhe minerale nga sa merrni me anë të ushqimit.

    Më poshtë keni të llastuara vitaminat dhe mineralet me të rëndësishme, për të cilat turpi ka më shumë nevojë ndërsa plakeni dhe burimet më të mira.

    Kalciumi

    Ju e merrni pjesën më të madhe të kalciumit nga kockat, të cilat e marrin atë nga ushqimi. Ai ndihmon muskujt, nervat, qelizat dhe enët e gjakut të punojnë siç duhet.

    Gratë mbi 50 vjeç dhe burrat mbi 70 vjeç duhet të marrin rreth 20% më shumë se të rriturit e tjerë. Qumështi, kosi dhe djathi janë burimet më të mira.

    Vitamina B12

    Kjo vitaminë ndihmon në prodhimin e gjakut dhe qelizave nervore, por ndërsa plakeni trupi mund ta ketë të vështirë ta përthithë atë.

    Vitamina B12 merret natyrshëm nga ushqimet shtazore si mishi, peshku, vezët dhe bulmeti, por edhe nga suplementet dhe drithërat e mëngjesit.

    Vitamina D

    Vitamina D ndihmon muskujt, sistemin imunitar dhe atë nervor të funksionojnë siç duhet. Me kalimin e moshës, trupi e ka më të vështirë t’i konvertojë rrezet e diellit në vitaminë D. Burimet të mira ushqimore të saj janë salmoni dhe sardelet.

    Vitamina B6

    Trupi juaj e përdor atë për të luftuar mikrobet dhe për të prodhuar energji. Qiqrat janë një burim i lehtë dhe i lirë i tyre. Po kështu janë mëlçitë, peshku dhe drithërat e mëngjesit.

    Magnezi

    Ndihmon trupin të prodhojë proteina, forcon kockat dhe mban sheqerin në gjak të qëndrueshëm. Mund ta merrni nga arrorët, farat dhe zarzavatet me gjethe jeshile, por edhe suplementet.

    Probiotikët

    Këto baktere të mira merren zakonisht nga ushqimet e fermentuara si kosi ose lakra turshi. Ato mund të ndihmojnë me problemet e tretjes, madje mund të mbrojnë edhe kundër alergjive.

    Omega-3

    Këto acide yndyrore quhen “thelbësore” sepse trupi juaj nuk mund t’i prodhojë. Ato janë të rëndësishme për sytë, trurin dhe mund t’ju ndihmojë në mbrojtjen kundër sëmundjeve të lidhura me moshën si Alzheimer, Artriti etj. Burime të mira janë ushqimet si peshku, arrorët ose farat e linit.

    Zinku

    Ndihmon dhe lufton infeksionet dhe inflamacionet, gjithashtu mund të mbrojë shikimin tuaj. Gocat e detit janë burimi më i mirë, por mund ta merrni nga viçi, gaforrja dhe drithërat e mëngjesit.

    Seleni

    Mbron qelizat nga dëmtimet dhe infeksionet dhe ndihmon me funksionimin e tiroides. Mjaftojnë vetëm një ose dy arra braziliane në ditë për të korrur përfitimet prej tij.

    Kaliumi

    Kaliumi luan rol pothuajse në gjithçka brenda trupit tuaj, duke përfshirë zemrën, veshkat, muskujt dhe nervat. Kajsitë e thata, bananet, spinaqi, qumështi dhe kosi janë burime të mira.

    Folati

    Kjo formë natyrale e vitaminës B9 gjendet tek zarzavatet me gjethe jeshile, arrorët dhe fasulet. Folati ndihmon në rritjen e qelizave dhe mund të mbrojë kundër goditjes në tru dhe kancerit.

    Fibrat

    Fibrat ndihmojnë në mbrojtjen kundër goditjeve në tru, me punën e sistemit tretës, ulin kolesterolin dhe sheqerin në gjak. Ato mund t’i gjeni tek drithërat e plota dhe tek perimet.

  • ​Dita Botërore e Hemofilisë

    ​Dita Botërore e Hemofilisë

    Sot shënohet Dita Botërore e Hemofilisë, e cila shërben si ndërgjegjësim për hemofilinë dhe çrregullime të tjera të gjakut.

    Dita Botërore e Hemofilisë filloi në vitin 1989 dhe shënohet çdo vit në nder të datëlindjes së Frank Schnabel, themeluesit të Federatës Botërore të Hemofilisë në vitin 1963.

    Tema e ngjarjes këtë vit është “Qasje e barabartë për të gjithë: njohja e të gjitha çrregullimeve të gjakderdhjeve”.

    Hemofilia është një grup i çrregullimeve gjenetike të trashëguara, që dëmtojnë aftësinë e trupit për të kontrolluar koagulimin e gjakut, i cili shërben për të ndaluar gjakderdhjen kur dëmtohet një enë gjaku.

    Hemofilikët (njerëzit me hemofili) kanë nivele të ulëta të faktorit të koagulimit në gjak dhe gjakderdhja vazhdon për periudha shumë më të gjatë.

    Vizioni i Federatës Botërore të Hemofilisë (WFH) i trajtimit për të gjithë është për një botë ku të gjithë njerëzit me çrregullime të trashëguara të gjakderdhjes kanë qasje në kujdes, pavarësisht nga lloji i çrregullimit të gjakderdhjes, gjinia, mosha ose vendi ku jetojnë. /KP/