Category: SHËNDETËSI

Për shumë njerëz, dushi duket si pjesa më e thjeshtë e ditës. Në mëngjes ose në mbrëmje, hapni ujin, bëni një dush, lani trupin dhe flokët – dhe kaq. Megjithatë, dermatologët paralajmërojnë se gjërat nuk janë aq të thjeshta.

Domethënë, një numër i madh njerëzish bëjnë dush në “rendin e gabuar”, gjë që mund të ndikojë në faktin që lëkura dhe flokët nuk janë plotësisht të pastra. Nuk është një problem serioz, por as ideal – veçanërisht nëse besohet se rutina jep efektin maksimal.

Një ndërlikim shtesë sjell fakti që dushet në mëngjes dhe në mbrëmje kanë avantazhe të ndryshme, kështu që rutina duhet të përshtatet sipas nevojave të secilit. Gjithashtu, ekspertët këshillojnë të shmanget përdorimi i sapunëve të ngurtë. Edhe pse duken të padëmshëm, ato mund të jenë shumë agresive për lëkurën dhe të heqin vajrat e saj natyrale.

Dhe ndoshta pyetja më e rëndësishme – a është vërtet e nevojshme të bësh dush çdo ditë? Sipas dermatologëve, përgjigjja është jo, veçanërisht për njerëzit mbi 50 vjeç. Në disa raste, dushi i përditshëm mund të dëmtojë edhe lëkurën.

Pse mjekët këshillojnë njerëzit mbi 50 vjeç të mos bëjnë dush çdo ditë

Siç shpjegon Dr. Nicole Negbenebor, një kirurge dermatologjike në Universitetin e Ajovës, lëkura prodhon më pak vajra natyralë ndërsa plaket dhe bëhet më e hollë për shkak të humbjes së kolagjenit. Pikërisht për këtë arsye është më e ndjeshme ndaj tharjes, veçanërisht me dushet e shpeshta.

Dermatologu Dr. Brian Toy shpjegon më tej se shumë sapunë i heqin vajrat natyralë që e mbajnë lëkurën të hidratuar dhe të mbrojtur. Përveç kësaj, gjëndrat dhjamore bëhen më pak aktive me kalimin e kohës, kështu që lëkura është natyrshëm më e thatë, veçanërisht në fytyrë dhe këmbë.

Dushet e gjata dhe të nxehta e përkeqësojnë më tej gjendjen sepse e largojnë shtresën mbrojtëse nga lëkura edhe më shpejt. E njëjta gjë vlen edhe për lloje të caktuara sapunësh, siç janë antibakterialët dhe deodorantët.

Kjo është arsyeja pse ekspertët këshillojnë që dushi të jetë i shkurtër, me ujë të vakët dhe produkte të buta.

Sa shpesh duhet të bëni dush pas moshës 50 vjeç

Nuk ka një rregull universal që vlen për të gjithë. Frekuenca e dushit varet nga niveli i aktivitetit fizik, sasia e djersitjes dhe kushtet e jashtme.

Sipas Dr. Toy, një person që është më pak aktiv dhe kalon pjesën më të madhe të kohës brenda gjatë dimrit mund të bëjë dush dy herë në javë. Nga ana tjetër, dikush që jeton në një klimë të nxehtë dhe të lagësht dhe është fizikisht aktiv mund të ketë nevojë të bëjë dush shumë më shpesh.Dr. Negbenebor në përgjithësi rekomandon dushin dy deri në tre herë në javë ose çdo dy ditë, veçanërisht për njerëzit me lëkurë të thatë. Ndërkohë, është e mundur të ruhet higjiena duke larë pjesë të caktuara të trupit, siç janë sqetullat ose ijët.

Sigurisht, nëse djersiteni ose ndoteni, dushi është i domosdoshëm – por me ujë të vakët, jo të nxehtë dhe me preparate të buta.

Këshilla për kujdesin e lëkurës pas të 50-tave

Dermatologët theksojnë se hidratimi është çelësi. Pas dushit, lëkura duhet të fshihet butësisht me një peshqir, por të lihet pak e lagur, dhe më pas duhet të aplikohet një krem ​​hidratues. Në këtë mënyrë, lagështia “mbyllet” në lëkurë.

Rekomandohen produkte të buta pa aroma dhe me sa më pak aditivë të jetë e mundur. Me kalimin e moshës, shpesh është e nevojshme të kalohet në kremra ose pomada më të trasha që ofrojnë kujdes më intensiv.

Dr. Toy thekson se hidratimi duhet të jetë një zakon i përditshëm, sepse është e vetmja mënyrë për të lehtësuar thatësinë e lëkurës.

E gjithë kjo tregon se trupi ndryshon me moshën, dhe bashkë me të edhe nevoja për kujdes. Ashtu si ndryshimi i dietës ose suplementeve, është e nevojshme të përshtatim mënyrën se si bëjmë dush – sa shpesh, por edhe si bëjmë dush. Këshillat e papritura ndonjëherë janë më të rëndësishmet.

Magnezi është kudo. Në raftet e farmacive, në rekomandimet e nutricionistëve, në grupe në rrjetet sociale ku njerëzit ndajnë përvoja rreth një gjumi më të mirë, më pak dhimbje barku dhe një humor më të qëndrueshëm.

Flitet aq shumë për këtë mineral sa dikush mund të mendojë se të gjithë mund ta pinë atë, pa menduar dhe pa pasoja. Por kjo thjesht nuk është e vërtetë.

Ky mineral është i nevojshëm për muskujt, nervat, kockat e shëndetshme dhe rregullimin e sheqerit në gjak. Ai mbështet deri në 800 procese fizike dhe mendore dhe më shumë se 300 aktivitete të sistemit enzimatik. Por pikërisht për shkak se është kaq aktiv në trup, suplementimi i tij kërkon kujdes, veçanërisht tek njerëzit me sëmundje të caktuara kronike.

Pse magnezi nuk është aq i padëmshëm sa duket

Shumica e njerëzve të shëndetshëm mund ta marrin lehtësisht magnezin përmes ushqimit. Spinaqi, bajamet, farat e kungullit, fasulet e zeza, madje edhe banania e zakonshme përmbajnë sasi të forta të këtij minerali. Problemi lind kur përdorni suplemente, sepse aty grumbullohen shpejt sasitë.

Doza e rekomanduar ditore e magnezit për burrat e rritur është 400 deri në 420 miligramë, ndërsa për gratë është pak më e ulët dhe varion nga 310 deri në 320 miligramë. Kufiri i sipërm për marrjen e magnezit ekskluzivisht përmes suplementeve është 350 miligramë në ditë (sipas udhëzimeve të përgjithshme mjekësore). Pse është ky limit më i ulët se doza totale e rekomanduar? Sepse një person tashmë merr një sasi të caktuar magnezi përmes ushqimit, pasi ky mineral gjendet në një numër të madh ushqimesh.

Kur tejkalohen sasitë e sigurta përmes suplementeve, trupi nuk e fal atë në heshtje. Të përzierat, diarreja dhe dobësia muskulore janë ndër shenjat e para që trupi ka marrë shumë.

Sëmundjet e veshkave dhe rreziku i akumulimit

Njerëzit me sëmundje të veshkave bëjnë pjesë në grupin për të cilët magnezi mund të shkaktojë probleme serioze. Veshkat e shëndetshme janë përgjegjëse për filtrimin e mineraleve të tepërta nga gjaku. Kur ky funksion dobësohet, magnezi mbetet në trup më gjatë seç duhet dhe përqendrimi i tij rritet. Ajo që është një mineral i dobishëm për një person të shëndetshëm bëhet një rrezik potencial për një pacient me veshka.

Hipermagnesemia , një gjendje në të cilën niveli i magnezit në gjak është shumë i lartë, mund të shkaktojë rënie të tensionit të gjakut, vështirësi në frymëmarrje dhe madje edhe aritmi kardiake. Prandaj, njerëzit me sëmundje kronike të veshkave ose funksion të zvogëluar të veshkave nuk duhet të marrin magnez pa u konsultuar më parë me mjekun e tyre, madje as në doza të vogla.

Sëmundjet e zemrës kërkojnë kujdes të shtuar

Marrëdhënia midis magnezit dhe zemrës është komplekse. Ky mineral merr pjesë në rregullimin e ritmit të zemrës, transporton kalciumin përmes membranave qelizore dhe kontribuon në tkurrjen normale të muskulit të zemrës. Tingëllon sikur është perfekt për zemrën, apo jo?

Por tek njerëzit që tashmë kanë sëmundje të zemrës, marrja e pakontrolluar e magnezit mund të prishë ekuilibrin e elektroliteve. Shumë magnez ndikon në impulset elektrike në zemër, të cilat mund të shkaktojnë bradikardi (rrahje të ngadalta të zemrës) ose forma të tjera të çrregullimeve të ritmit të zemrës. Njerëzit me pamjaftueshmëri kardiake, aritmi ose sëmundje të tjera kardiovaskulare duhet të konsultohen me një kardiolog para se të shtojnë magnezin në rutinën e tyre të përditshme.

Kjo nuk do të thotë që magnezi dëmton zemrën. Për më tepër, mungesa kronike e magnezit mund të rrisë rrezikun e atakut në zemër ose goditjes në tru. Çelësi është te ekuilibri, i cili nuk duhet kërkuar veçmas nëse ekziston një sëmundje e diagnostikuar.

Diabeti dhe magnezi nuk janë gjithmonë një çift i mirë

Njerëzit me diabet shpesh kanë një nevojë të shtuar për magnez, por edhe një rrezik të veçantë nga përdorimi i tij i pakontrolluar. Ky mineral ndihmon në rregullimin e niveleve të sheqerit në gjak dhe përmirëson ndjeshmërinë ndaj insulinës. Megjithatë, diabetikët që përdorin ilaçe për uljen e sheqerit në gjak ose insulinë duhet të jenë të kujdesshëm.

Magnezi mund të rrisë efektin e disa barnave antidiabetike, të cilat mund të çojnë në një rënie të menjëhershme të sheqerit në gjak ( hipoglicemi ) . Hipoglicemia mund të shkaktojë marramendje, konfuzion, humbje të vetëdijes dhe pasoja edhe më serioze. Kjo është arsyeja pse një bisedë me një endokrinolog është e detyrueshme për çdo person me diabet para se të fillojë marrjen e suplementeve.

Sëmundja e zorrëve është një ndryshim rrënjësor

Kur përmendet citrati i magnezit , shumë veta mendojnë menjëherë për efektin e tij laksativ. Është një formë e magnezit e lidhur me acidin citrik. Pikërisht për shkak të këtij efekti laksativ natyror, përdoret shpesh për të zgjidhur problemet me kapsllëkun.

Por çfarë ndodh tek njerëzit me sëmundje inflamatore të zorrëve, siç është sëmundja e Crohn-it ose koliti ulceroz? Efekti laksativ mund të përkeqësojë problemet ekzistuese. Nga ana tjetër, oksidi i magnezit absorbohet dobët në traktin tretës dhe përdoret më shpesh për të lehtësuar urthin. Tek njerëzit me zorrë të ndjeshme, secila prej këtyre formave mund të shkaktojë diarre shtesë, fryrje ose dhimbje barku.

Dallimi midis glicinateve, citrateve dhe oksideve nuk është vetëm kimik; është ndryshimi që sjell lehtësim për disa dhe përkeqësim të simptomave për të tjerët.

Ndërveprimet e ilaçeve që anashkalohen lehtë

Magnezi bashkëvepron me një numër ilaçesh:

Antibiotikët: Tetraciklinat dhe fluorokinolonet absorbohen më pak nëse merren njëkohësisht me magnez.
Bisfosfonatet: Barnat për osteoporozën po humbasin efektivitetin.
Diuretikët: Në varësi të llojit, ato mund të rrisin ose ulin në mënyrë drastike nivelet e magnezit në trup.

Tingëllon ironike, por minerali që merrni për t’ju bërë të ndiheni më mirë mund të zvogëlojë efektivitetin e ilaçeve që janë të nevojshme për shëndetin tuaj .

Kur gratë shtatzëna duhet të jenë të kujdesshme

Magnezi shpesh u rekomandohet grave shtatzëna për dhimbje këmbësh ose pagjumësi.

Megjithatë, dozat e larta të magnezit, veçanërisht në tremujorin e tretë, mund të ndikojnë në muskujt e mitrës. Gratë shtatzëna duhet të marrin suplemente vetëm me këshillën e një gjinekologu, në doza të përcaktuara saktësisht.

Ushqime si bajamet, spinaqi ose orizi kaf mbeten alternativat më të sigurta.

Të moshuarit dhe vija e hollë midis përfitimit dhe dëmit

Të moshuarit kanë nevojë për magnez për energji dhe kocka, por shpesh marrin disa ilaçe në të njëjtën kohë, duke rritur rrezikun e ndërveprimeve. Meqenëse funksioni i veshkave bie natyrshëm me moshën, edhe dozat e moderuara të suplementeve mund të bëhen problematike. Laktati i magnezit shpesh konsiderohet “më i butë” për stomakun tek pacientët e moshuar, por konsultimi me një mjek është ende thelbësor.

Jo çdo formë është për të gjithë.

Ka shumë forma të ndryshme në treg, secila me një qëllim specifik:

Glicinati i magnezit: Biodisponueshmëria më e mirë dhe mundësia më e vogël për probleme me stomakun.
Malati i magnezit: Shpesh rekomandohet për lodhje kronike dhe dhimbje muskulore (fibromialgji).
Sulfati i magnezit (kripa Epsom): Përdoret më shpesh për banjot për të relaksuar muskujt.

Çfarë duhet bërë në të vërtetë para se të fillohet?

Hapi më i rëndësishëm është të flisni me mjekun . Kjo është veçanërisht e vërtetë për pacientët kronikë. Një mjek mund të kontrollojë nivelet e magnezit në gjak, të vlerësojë ndërveprimet me terapinë tuaj dhe të përcaktojë dozën dhe formën e duhur (tableta, pluhur ose tretësirë ​​të lëngshme).

Magnezi është një mineral i nevojshëm për trupin, por marrja e tij me iniciativën tuaj mund të bëjë më shumë dëm sesa dobi nëse nuk jeni plotësisht të sigurt për shëndetin tuaj. Jini përgjegjës ndaj vetes – kontrolloni para se të merrni pilulën tuaj të parë.

Përfitimet e bananes janë të panumërta për nga aspekti shëndetësor.

Ky lloj frutash përmban vlera ushqimore, vitamina, fibra, si dhe ëmbëlsues natyralë si sukroza dhe fruktoza.

Krahas përfitimeve, duke iu referuar statistikave të FDA-së, bananja është një nga frutat më të konsumuara në botë, më shumë se mollët dhe portokallet së bashku.

Sidoqoftë, lexoni më poshtë disa prej përfitimeve të mëdha shëndetësore që marrim nga bananja.

Bananet kanë një efekt natyror anti-acid dhe mund të të çlirojnë nga shqetësimet e shkaktuara nga aciditeti i lartë në stomak.

Krahas kësaj, bananja posedon edhe vitaminën B6, e cila lehtëson dhimbjet e menstruacioneve dhe qetëson nervat.

Personat që kanë probleme me tensionin e lartë, i cili me terma mjekësor njihet si hipertension, iu rekomandohet gjithashtu të hanë banane në baza ditore.

Nëse keni probleme me kapsllëkun, përveç marrjes së lëngjeve dhe ushtrimeve, lloje të caktuara frutash si kivi dhe fiqtë mund të ndihmojnë.

Kapsllëku është një problem i zakonshëm që mund të shkaktojë fryrje, dhimbje stomaku dhe ndjenjë rëndese. Dieta e dobët, mungesa e ushtrimeve dhe marrja e pamjaftueshme e lëngjeve janë shkaqet më të zakonshme të tretjes së ngadaltë. Lajmi i mirë është se disa fruta mund të stimulojnë natyrshëm jashtëqitjen dhe të lehtësojnë simptomat.

Kumbulla të thata

Kumbullat e thata janë një nga aleatët më të famshëm natyrorë kundër kapsllëkut. Ato janë të pasura me fibra, por edhe me sorbitol – një alkool sheqeri natyral që ka një efekt të lehtë laksativ. Konsumi i rregullt i disa kumbullave të thata në ditë mund të përmirësojë ndjeshëm tretjen.

Kivi

Kivi përmban një kombinim të fibrave dhe enzimës aktinidinë, e cila ndihmon në zbërthimin e proteinave dhe përshpejton tretjen. Studimet kanë treguar se ngrënia e një deri në dy kivive në ditë mund të rrisë jashtëqitjen dhe të zvogëlojë fryrjen.

Dardha

Dardhat janë një burim i shkëlqyer i fibrave dietike, veçanërisht kur hahen me lëkurë. Ato gjithashtu përmbajnë një përmbajtje të lartë uji, e cila ndihmon më tej në zbutjen e jashtëqitjeve dhe lehtësimin e lëvizjeve të zorrëve.

Fiq

Fiqtë e freskët ose të tharë janë të pasur me fibra, të cilat stimulojnë peristaltikën e zorrëve dhe janë një ilaç tradicional për kapsllëkun. Ato janë veçanërisht efektive kur disa fiq të tharë lihen në ujë gjatë natës dhe konsumohen në mëngjes.

Edhe pse frutat mund të jenë një aleat i fuqishëm, është e rëndësishme të theksohet se pa konsum të mjaftueshëm uji, fibrat nuk mund të funksionojnë siç duhet. Gjithashtu, aktiviteti i rregullt fizik stimulon sistemin tretës.

Nëse kapsllëku zgjat për një kohë të gjatë, shoqërohet me dhimbje të forta, gjak në jashtëqitje ose humbje të menjëhershme në peshë, është e nevojshme të kërkoni këshillën e një mjeku.

A pini edhe ju në mëngjes ujë me limon? Shikoni a bëni gabimin vijues…

Zgjoheni, shtrydhi limonin, shtoni një gotë ujë të ngrohtë apo të ftohtë dhe e pini. Ku është gabimi këtu?

Nuk e keni përdorur lëvoren e limonit!

Receta e vërtetë thotë që, pos lëngut të limonit, duhet të përdorni edhe lëvoren e limonit, të cilën do ta bluani në blender.

Pra, tani e dini si duhet të veproni: bluani korën e limonit, një pjesë të vogël, që të përftoni një apo dy lugë të vogla, pastaj shtrydhni limonin, shtoni ujë dhe doza juaj e vitaminave të mëngjesit është gati!

Kjo është një pije mjaft e mirë për organizmin dhe duhet të praktikohet çdo ditë nga ju. Ky lloj lëngu do t’ju ndihmojë të forconi imunitetin dhe metabolizmin.

Ai gjithashtu ndihmon në pastrimin e organizmit dhe në zvogëlimin e ndjenjës së urisë. E gjitha kjo pasi pija është e pasur me vitaminë C, mjaft e domosdoshme për forcimin e organizmit dhe luftën ndaj ftohjes.

Uji me lëngun e limonit ndihmon në procesin sa më të mirë të tretjes së ushqimit dhe ju ndihmon sidomos kur keni fryrje të stomakut. Mbi të gjitha kjo pije ju ndihmon dhe në freskimin e aromës së gojës.

Ndryshimi i ngjyrës së thonjve mund të zbulojë probleme me mushkëritë, zemrën dhe gjakun

Nëse vëreni se thonjtë ju janë bërë blu pa u goditur apo pa dëmtuar gishtat, mos e injoroni këtë sinjal që jep trupi. Ndryshimi i ngjyrës së thonjve shpesh tregon se gjaku nuk po transporton mjaftueshëm oksigjen në inde.

Në mjekësi, kjo gjendje quhet cianozë dhe mund të jetë shenjë e hershme e çrregullimeve më serioze në organizëm.

Mjekët i kushtojnë vëmendje të veçantë ngjyrës së thonjve, sepse ajo mund të zbulojë shpejt ndryshime në oksigjenimin e gjakut. Pikërisht për këtë arsye, gjatë pranimit në spital kërkohet që nga thonjtë të hiqet llaku, në mënyrë që stafi shëndetësor të vërejë menjëherë çdo ndryshim të mundshëm.

Çfarë do të thotë kur thonjtë bëhen blu?
Ngjyra blu e thonjve shfaqet kur në pjesët periferike të trupit, si majat e gishtave, nuk ka mjaftueshëm oksigjen. Nëse ndryshimi shfaqet vetëm në një thua, shkaku më i shpeshtë është një dëmtim lokal dhe grumbullim gjaku nën thua. Megjithatë, kur të gjithë thonjtë janë blu, zakonisht kjo tregon për një problem sistemik.

Ndryshimi i përkohshëm mund të shfaqet edhe në të ftohtë, sepse enët e gjakut ngushtohen për të ruajtur nxehtësinë. Në këtë rast, ngjyra normalizohet pasi duart të ngrohen. Nëse kjo nuk ndodh, nevojiten ekzaminime shtesë, transmeton Telegrafi.

Shkaqet më të shpeshta të thonjve blu
Thonjtë blu mund të jenë pasojë e gjendjeve të ndryshme shëndetësore, sidomos atyre që prekin mushkëritë, zemrën dhe gjakun.

Problemet me mushkëritë

Sëmundjet që pengojnë shkëmbimin e oksigjenit shpesh çojnë në cianozë. Ndër to janë:

• sëmundjet kronike të mushkërive si COPD
• astma dhe krizat akute të frymëmarrjes
• pneumonia
• embolia pulmonare, që është gjendje urgjente

Sëmundjet e zemrës

Kur zemra nuk pompon gjakun në mënyrë efikase, oksigjeni nuk arrin në inde në sasi të mjaftueshme. Kjo ndodh te defektet e lindura të zemrës, insuficienca kardiake ose sindroma të rralla që ndikojnë në qarkullimin e gjakut ndërmjet zemrës dhe mushkërive.

Çrregullimet e gjakut dhe enëve të gjakut

Disa gjendje ndikojnë drejtpërdrejt në aftësinë e gjakut për të transportuar oksigjen ose në qarkullimin e tij. Të tilla janë çrregullimet e hemoglobinës, helmimi me monoksid karboni, sëmundjet e gjakut si policitemia vera ose fenomeni Raynaud (Rejno), ku ndodh spazmë e enëve të gjakut.

Si vendoset diagnoza dhe nga çfarë varet trajtimi
Kur dyshohet për cianozë, mjeku vlerëson nivelin e oksigjenit në gjak. Kjo mund të bëhet me analizë të gjakut arterial ose në mënyrë jo invazive, me pulsoksimetër që vendoset në gisht. Diagnostika e mëtejshme varet nga shkaku i dyshuar.

Nuk trajtohen thonjtë blu si simptomë, por gjendja që i shkakton. Terapia mund të përfshijë oksigjenoterapi, barna për përmirësimin e qarkullimit, trajtimin e sëmundjeve të mushkërive ose zemrës, si dhe në raste të caktuara ndërhyrje kirurgjikale.

Kur është e nevojshme të reagoni menjëherë?
Nëse vëreni se thonjtë janë blu dhe ngjyra nuk rikthehet edhe pas ngrohjes, është e rëndësishme të konsultoheni me mjekun. Veçanërisht urgjente është nëse shfaqen edhe:

• dhimbje në gjoks
• vështirësi në frymëmarrje
• djersitje e shtuar
• marramendje

Këto simptoma mund të tregojnë një çrregullim serioz në furnizimin e organizmit me oksigjen dhe kërkojnë vlerësim të menjëhershëm mjekësor. /Telegrafi/

Një e katërta e vdekjeve në SHBA janë si shkak i sëmundjeve të zemrës.

Pasi që kjo statistikë është vërtetë enorme, është shumë e rëndësishme që të kemi kujdes në ruajtjen e shëndetit të zemrës. Ushqimi që përdorim është ndër faktorët kryesorë, njofton Klan Kosova.

Këtu janë disa nga ushqimet që i bëjnë mirë shëndetit të zemrës suaj:

Filloni ditën me drithëra

Drithërat janë të mira për zemër sepse janë të pasura me fibra që reduktojnë kolesterolin. Ato përmbajnë magnez dhe kalium që mundësojnë rrahje të shëndoshë të zemrës.

Për drekë – supë dhe gjellëra me bizele

Njëjtë sikur drithërat, edhe bizelet e ulin kolesterolin. Supa ose një gjellë me bizele është zgjedhja më e mirë. Përveç që është e shëndetshme, ajo iu bënë të ndiheni më të relaksuar.

Arrat

Arrat përmbajnë yndyra të pangopura që janë të shëndetshme për zemër. Ato reduktojnë sëmundjet e zemrës tek të moshuarit. Ngrënia e tyre ndihmon edhe në kontrollimin e peshës.

Filloni darkën me një sallatë të lloj-llojshme

Sallata është e mirë edhe për shëndetin e zemrës edhe për dietën tuaj. Sallatat me perime janë plotë vitamina e minerale. Mundohuni që të hani sa më shumë lloje të perimeve.

Përdorni vaj ulliri

Vaji i ullirit përmban yndyrë të shëndetshme për zemër. Mirëpo, mos e teproni me ta. Mjafton t’i shtoni një gjysmë luge ushqimit që e hani.

Hani peshk

Peshqit yndyrorë si salmoni përmbajnë acide yndyrore “omega-3” që janë shumë të mira për shëndetin e zemrës. Gjatë gatimit të peshkut, shtoni aroma të ndryshme dhe përdorni vaj ulliri.

Lulelakra

Është një ushqim i shkëlqyeshëm për ta ruajtur shëndetin dhe peshën tuaj. Copëtojeni atë në masë të një filxhani të kafesë. Ajo përmban 320 mg kalium dhe 27 kalori.

Kroasanët, bagetat dhe madje edhe drithërat e mëngjesit mund të ekspozojnë miliona njerëz ndaj një metali të rëndë të lidhur me kancerin, paralajmërojnë autoritetet shëndetësore franceze.

Një raport i gjerë ka ngritur shqetësime për nivelet e kadmiumit në ushqimet e përditshme, duke sugjeruar se pothuajse gjysma e popullsisë në Francë mund të konsumojë sasi “shqetësuese” vetëm përmes dietës.

Ky metal toksik gjendet kryesisht në plehrat kimike të përdorura në bujqësinë moderne. Ai grumbullohet në tokë dhe më pas përfundon në ushqime bazë që konsumohen çdo ditë. Sipas shkencëtarëve, produktet si buka, ëmbëlsirat, makaronat, orizi dhe patatet janë ndër burimet kryesore të ekspozimit. Tek personat që nuk pinë duhan, dieta përbën deri në 98% të marrjes së kadmiumit.

Gjetjet, të publikuara nga ANSES, janë cilësuar si shqetësuese dhe paralajmërojnë për rritje të rrezikut nëse nuk merren masa.

Kadmiumi është lidhur me disa lloje kanceri, përfshirë ato të pankreasit, fshikëzës urinare, prostatës dhe gjirit. Ai gjithashtu mund të shkaktojë dobësim të kockave, dëmtime të veshkave dhe sëmundje kardiovaskulare.

Ekspertja Géraldine Carne paralajmëroi se efektet afatgjata mund të përkeqësohen nëse ekspozimi vazhdon në këto nivele.

Studimi analizoi burime të ndryshme të kadmiumit – nga ajri dhe uji, deri te pluhuri dhe kozmetika – por arriti në përfundimin se ushqimi është burimi kryesor. Veçanërisht u identifikuan si problematike produktet e përpunuara të grurit si biskotat, tortat dhe drithërat e mëngjesit.

Edhe duhani u përmend si një burim i rëndësishëm shtesë i ekspozimit.

Këto gjetje mund të jenë shqetësuese edhe për vende të tjera, pasi shumë nga këto ushqime janë pjesë e dietës së përditshme. Edhe pse nivelet e raportuara në Francë janë më të larta se në disa vende të tjera evropiane, ekspertët theksojnë se rreziku nuk duhet nënvlerësuar. Kadmiumi grumbullohet në trup me kalimin e kohës, kështu që edhe sasi të vogla, por të konsumuar rregullisht, mund të jenë problematike në afat të gjatë.

Autoritetet këshillojnë që njerëzit të mos heqin dorë plotësisht nga buka apo produktet e ngjashme, por të diversifikojnë dietën për të shmangur ekspozimin e vazhdueshëm nga të njëjtat burime. Rekomandohet shtimi i ushqimeve si thjerrëzat dhe qiqrat, të cilat përmbajnë më pak kadmium.

Në të njëjtën kohë, kërkohet rishikimi i rregullave për plehrat kimike, që janë një nga burimet kryesore të ndotjes së tokës me këtë metal.

Megjithëse paralajmërimet janë serioze, ekspertët theksojnë se nuk ka arsye për panik: konsumimi i rastësishëm i bukës apo ëmbëlsirave nuk përbën rrezik të madh në vetvete. Megjithatë, prania e kadmiumit në ushqimet e përditshme po ngre gjithnjë e më shumë shqetësime për ndikimin e tij afatgjatë në shëndet.

Vezët janë një ushqim i preferuar për shumë njerëz, të njohura për përmbajtjen e lartë të proteinave, vitaminave dhe mineraleve. Megjithatë, ato shpesh kanë pasur një reputacion të keq për shkak të kolesterolit të tyre. Megjithatë, hulumtimet e fundit shkencore dhe udhëzimet dietike po e ndryshojnë këtë pikëpamje, duke nxjerrë në pah shumë përfitime të vezëve dhe duke sqaruar nëse ato janë të sigurta për konsum të përditshëm.

A është në rregull të hash vezë çdo ditë?

Për shumicën e njerëzve – po, është. Një vezë përmban rreth 180 deri në 200 miligramë kolesterol. Megjithëse rekomandimet e mëparshme e kufizonin marrjen ditore të kolesterolit në 300 miligramë dhe këshillonin konsumimin e jo më shumë se tre vezëve në javë, hulumtimet e fundit tregojnë se kolesteroli nga ushqimi, siç është ai nga të verdhat e vezëve, ka shumë pak efekt në nivelin e kolesterolit “të keq” LDL në gjak.

Një studim i madh tregoi se konsumimi i një deri në gjashtë vezë në javë mund të zvogëlojë edhe rrezikun e vdekjes së shkaktuar nga sëmundjet e zemrës dhe goditja në tru. Shoqata Amerikane e Zemrës (AHA) gjithashtu mbështet konsumin e moderuar, një deri në dy vezë në ditë, si pjesë e një diete të shëndetshme për zemrën.

Vlera ushqyese e vezëve

Vezët janë jashtëzakonisht ushqyese. Përveçse janë të pasura me proteina, ato përmbajnë gjithashtu yndyrna të shëndetshme, minerale të rëndësishme (si seleni, kolina, folati dhe hekuri) dhe vitamina të shumta, duke përfshirë biotinën, vitaminat B12, A, D, E dhe K. Ato janë gjithashtu të pasura me antioksidantët luteinë dhe zeaksantinë, të cilët janë të rëndësishëm për shëndetin e syve, raporton Index.hr, transmeton Klankosova.tv.

E bardha dhe e verdha e vezës ndryshojnë në përbërjen e tyre:

E bardha e vezës është burimi kryesor i proteinave dhe vitaminës B5

E verdha e vezës përmban shumicën e vitaminave, kolinës, yndyrnave të shëndetshme, hekurit dhe antioksidantëve

A ka ndonjë rrezik?

Shqetësimi më i madh që lidhet me vezët është kolesteroli, por shkencëtarët theksojnë se yndyra e ngopur në dietë është një problem më i madh. Edhe pse vezët përmbajnë yndyra të ngopura, sasia nuk është e madhe – rreth 1.5 gramë për vezë. Për krahasim, një porcion prej 3 ons mish viçi përmban më shumë se 5 gramë yndyra të ngopura.

Nutricionistja Nikki Fata thekson: “E vetmja gjë për të cilën duhet të keni kujdes kur hani vezë çdo ditë është se ato nuk zëvendësojnë ushqime të tjera të vlefshme. Një dietë e larmishme është e rëndësishme për të siguruar që të merrni të gjitha lëndët ushqyese që ju nevojiten”, transmeton Klankosova.tv.

Vezët e ziera kanë më pak kalori dhe janë një zgjedhje më e shëndetshme

Nutricionistja Kristen Lorenz thekson se shumica e të rriturve të shëndetshëm mund të hanë vezë në mënyrë të sigurt çdo ditë: “Vezët vetë nuk janë të rrezikshme. Problemi është shpesh ajo që shoqëron ato – si proshuta, djathi ose gjalpi. Një zgjedhje më e mirë është të kombinoni vezët me perime dhe drithëra të plota”

Kush duhet të jetë i kujdesshëm?

Ndërsa përfitimet e ngrënies së vezëve janë të dokumentuara mirë, disa grupe duhet të jenë më të kujdesshëm. Njerëzit me kolesterol të lartë, sëmundje të zemrës ose diabet duhet të konsultohen me një mjek ose dietolog, pasi disa kërkime vazhdojnë të sugjerojnë një lidhje të mundshme midis konsumit të vezëve dhe rrezikut kardiovaskular.

Sa vezë në javë rekomandohen?

Shoqata Amerikane e Zemrës rekomandon një deri në dy vezë në ditë. Nutricionistja Rachel Dyckman shpjegon: “Nuk ka një kufi, por kërkimet sugjerojnë se shtatë të verdha vezësh në javë nuk janë të dëmshme për personin mesatar”.

Shkencëtarët zbulojnë se jo vetëm çfarë themi, por edhe sa shpejt flasim mund të sinjalizojë ndryshime në tru

Mënyra se si flasim mund të zbulojë shumë më tepër sesa mendojmë. Ndërsa shpesh përqendrohemi te harresa e fjalëve apo emrave, studimet e fundit tregojnë se ndoshta më e rëndësishme është shpejtësia e të folurit sesa vetë përmbajtja.

Ekspertët paralajmërojnë se shenjat e para të rënies njohëse, madje edhe të sëmundjes Alzheimer, mund të fshihen pikërisht në ndryshime të vogla në të folur që shpesh i anashkalojmë.

Nuk është vetëm “më shpëtoi fjala”, por ritmi i të folurit
Shumë prej nesh e kanë përjetuar ndjesinë “më është në majë të gjuhës”. Këto situata janë normale në çdo moshë. Megjithatë, me kalimin e viteve, vështirësia për të gjetur fjalët mund të bëhet më e shpeshtë.

Sidoqoftë, studiuesit nga Universiteti i Torontos theksojnë një aspekt tjetër: ritmi i ngadalshëm i të folurit mund të jetë tregues më i besueshëm i ndryshimeve në tru sesa vetë harresa.

“Ndryshimet në shpejtësinë e të folurit mund të pasqyrojnë ndryshime në funksionimin e trurit”, shpjegon neuroshkencëtari njohës Jed Meltzer.

Çfarë zbuluan studiuesit
Në studim morën pjesë 125 persona të shëndetshëm, të moshës nga 18 deri në 90 vjeç. Ata u testuan përmes përshkrimit të skenave dhe emërtimit të objekteve, ndërsa dëgjonin sinjale zanore që ndihmonin ose vështirësonin kujtesën.

Rezultatet ishin të qarta: ata që flisnin më shpejt, përgjigjeshin më shpejt, ndërsa ata me të folur më të ngadalshëm bënin pauza më të gjatadhe përpunonin informacionin më ngadalë .

Me fjalë të tjera, shpejtësia e të folurit pasqyronteshpejtësinë e të menduarit.

Pse ndodh ngadalësimi
Këto gjetje përputhen me teorinë se ngadalësimi i përgjithshëm i përpunimit të informacionit në tru është një nga mekanizmat kryesorë të plakjes njohëse.

Me kalimin e moshës, truri përpunon më ngadalë informacionin, gjë që ndikon në:

shpejtësinë e të folurit
shpeshtësinë e pauzave (“uh”, “um”)
rrjedhën e mendimit dhe shprehjen
Interesante është se personi shpesh e di përgjigjen e saktë, por i duhet më shumë kohë për ta shprehur.

Lidhja me sëmundjen Alzheimer
Shkencëtarët kanë vërejtur edhe një aspekt tjetër të rëndësishëm. Te personat me ndryshime në tru të lidhura me Alzheimer, si grumbullimi i proteinës tau dhe pllakave amiloide, shfaqen më shpesh:

të folur më i ngadalshëm
pauza më të gjata
ritëm i paqëndrueshëm i të folurit
Këto ndryshime mund të shfaqen edhe para se të vërehen probleme të dukshme me kujtesën, duke e bërë të folurin një tregues të hershëm të mundshëm.

A mund të ndihmojë inteligjenca artificiale?
Sot po zhvillohen sisteme që analizojnë të folurin. Disa algoritme arrijnë të identifikojnë shenja të hershme të Alzheimerit me një saktësi rreth 78 për qind, bazuar vetëm në mënyrën e të folurit.

Kjo hap mundësinë që në të ardhmen një bisedë e thjeshtë të shërbejë si mjet për zbulimin e hershëm të sëmundjes.

Çfarë do të thotë kjo për ne
Kjo nuk do të thotë se duhet të shqetësohemi sa herë që harrojmë një fjalë. Por është e rëndësishme të vërejmë ndryshimet që zgjasin.

Nëse dikush fillon të flasë dukshëm më ngadalë, bën pauza të gjata dhe e ka më të vështirë të lidhë mendimet, është mirë të kërkohet këshillë mjekësore.

Kur të folurit bëhet sinjal që nuk duhet injoruar
Të folurit nuk është vetëm mjet komunikimi. Ai është edhe pasqyrë e asaj që ndodh në tru. Ndonjëherë, pikërisht ndryshimet e vogla, që duken të parëndësishme, janë sinjalet e para që na tregojnë se duhet t’i kushtojmë më shumë vëmendje shëndetit.

Prandaj, kur dëgjojmë veten apo të afërmit tanë, ndoshta nuk duhet të dëgjojmë vetëm çfarë thuhet, por edhe mënyrën se si thuhet.