Aivo Orav, diplomati estonez, që shërbeu si ambasador i BE-së në Kosovë, ka publikuar një fotografi lamtumirëse nga aeroporti i Prishtinës pas përfundimit të mandatit.
“Gjithë të mirat Kosovë”, shkroi ai krahas fotos në X.
Orav mori detyrën si Shef i Zyrës së BE-së Përfaqësues Special i Bashkimit Europian në Kosovë më 1 shtator 2024.
Konferenca dyditore “Week of Women”, e organizuar me temën “Fuqia në Partneritet: Nga Dialogu në Veprim”, ka nisur punimet duke vënë theksin te forcimi i demokracisë përmes përfshirjes së grave në vendimmarrje dhe avancimit të qeverisjes së përgjegjshme ndaj gjinisë, raporton Ekonomia Online.
Përfaqësues ndërkombëtarë dhe vendorë theksuan se, ndonëse Kosova ka shënuar përparim në përfaqësimin politik të grave përmes kuotave gjinore, sfida mbetet përkthimi i këtij përfaqësimi në ndikim real në politika dhe lidership ekzekutiv.
Drejtoresha e National Democratic Institute (NDI) në Kosovë, Nancy Soderberg, tha se Week of Women ka të bëjë me forcimin e demokracisë duke përfshirë pikëpamjet, zërat dhe lidershipin e grave, si dhe duke siguruar që ato të përfaqësohen plotësisht në vendimmarrje.
“Në thelb, Week of Women ka të bëjë me forcimin e demokracisë duke përfshirë pikëpamjet, zërat dhe lidershipin e grave, si dhe duke siguruar që ato të përfaqësohen plotësisht në vendimmarrje. Ajo ka të bëjë gjithashtu me llogaridhënien dhe krijimin e një hapësire ku liderët dhe qytetarët mund të angazhohen në dialog të hapur për sfidat me të cilat përballen institucionet tona dhe për mundësitë që kemi përpara”, tha ajo.
Soderberg vlerësoi se Kosova ka bërë përparim të dukshëm në avancimin e përfaqësimit politik të grave.
“Është e rëndësishme të pranohet se Kosova ka bërë përparim të dukshëm në avancimin e përfaqësimit politik të grave. Vendi është njohur për angazhimin e tij përmes kuotave gjinore, duke rritur praninë e grave në organet e zgjedhura deri në nivel presidencial. Megjithatë, përfaqësimi në vetvete nuk mjafton. Hapi i radhës është të sigurohet që ky përfaqësim të përkthehet në lidership domethënës, ndikim dhe ndikim në politika”.
“Dhe kjo është arsyeja pse tema e këtij edicioni të Week of Women është “Fuqia në Partneritet: Nga Dialogu në Veprim”. Ajo që synojmë të arrijmë me këtë konferencë dyditore është të pranojmë se politika reale kërkon partneritet përtej partive politike, përtej niveleve të qeverisjes dhe përtej të gjithë sektorëve të shoqërisë. Ajo kërkon bashkëpunim ndërmjet liderëve kombëtarë dhe zyrtarëve komunalë, ndërmjet hartuesve të politikave dhe shoqërisë civile, si dhe ndërmjet institucioneve dhe qytetarëve. Gjatë dy ditëve në vijim, kjo konferencë do të ofrojë një platformë jo vetëm për dialog, por edhe për identifikimin e hapave praktikë për të avancuar lidershipin e grave dhe për të forcuar qeverisjen e përgjegjshme ndaj gjinisë në mbarë Kosovën”, tha ajo.
Jürg Sprecher, Ambasador ne Ambasadën e Zvicrës në Kosovë, vlerësoi përparimin e Kosovës në pjesëmarrjen politike të grave, duke theksuar se kornizat ligjore, përfshirë kuotat gjinore, kanë hapur dyer, por se vetë gratë kanë hyrë nëpër to me kompetencë, vendosmëri dhe rezultate, gjë që sipas tij duhet të njihet qartë.
“Zvicra beson fuqishëm se qeverisjet përfshirëse çojnë drejt një demokracie më të fortë dhe një zhvillimi më të qëndrueshëm. Kur gratë marrin pjesë plotësisht në proceset e vendimmarrjes, institucionet bëhen më të përgjegjshme, politikat më efektive dhe shoqëritë më të qëndrueshme. Kosova ka bërë përparim të rëndësishëm dhe mbresëlënës në avancimin e pjesëmarrjes politike të grave. Kornizat ligjore, përfshirë kuotat gjinore, kanë hapur dyer, por kanë qenë vetë gratë ato që kanë hyrë nëpër këto dyer me kompetencë, vendosmëri dhe rezultate. Dhe ky arritje duhet të njihet qartë”, tha ai.
Ai nënvizoi se përfaqësimi është vetëm hapi i parë dhe se qëllimi i vërtetë është që gratë të mbajnë pozita thelbësore të lidershipit, duke formësuar vendime, udhëhequr politika dhe ndikuar drejtimet e qeverisjes.
“Megjithatë, përfaqësimi është vetëm hapi i parë. Qëllimi i vërtetë është të sigurohet që gratë të mbajnë pozita thelbësore të lidershipit, duke formësuar vendimet, duke udhëhequr politikat dhe duke ndikuar drejtimet e qeverisjes. Kjo është veçanërisht e rëndësishme në degën ekzekutive, ku ndahen buxhetet, hartohen shërbimet dhe zbatohen politikat. Rritja e numrit të grave në lidership ekzekutiv, si në nivel kombëtar ashtu edhe në nivel komunal, mbetet thelbësore për të avancuar qeverisjen e përgjegjshme ndaj gjinisë”, tha ajo.
Boguslaw Gertruda, Kryetar i Integrimit në BE, theksoi se për BE-në barazia gjinore nuk është vetëm një e drejtë themelore, por edhe element kyç i një Kosove demokratike, duke shtuar se pjesëmarrja e barabartë e grave dhe burrave çon drejt politikave më të mira dhe rezultateve më të qëndrueshme.
“Më lejoni ta nis duke rikonfirmuar se barazia gjinore dhe zhvillimi demokratik përfshirës janë në thelb të vlerave të Bashkimit Evropian. Për BE-në, barazia gjinore nuk është vetëm një e drejtë themelore, por edhe një element kyç i Kosovës demokratike. Pjesëmarrja e barabartë e grave dhe burrave çon drejt politikave më të mira dhe rezultateve më të qëndrueshme. Kjo është veçanërisht e rëndësishme në Kosovë, ku institucionet demokratike vazhdojnë të evoluojnë dhe të zhvillohen”, tha ai.
Gertruda tha se Kosova ka ndërmarrë hapa të rëndësishëm në këtë drejtim, por pranoi se boshllëqe të konsiderueshme mbeten, duke përmendur nën-përfaqësimin e grave në pozita vendimmarrëse dhe numrin e vogël të grave që udhëheqin komuna.
“Kosova ka ndërmarrë hapa të rëndësishëm në këtë drejtim. Në të njëjtën kohë, duhet të pranojmë se boshllëqe të rëndësishme mbeten. Gratë janë ende të nën-përfaqësuara në pozita vendimmarrëse. Për shembull, shohim shumë pak gra që udhëheqin komuna dhe partitë politike jo gjithmonë ofrojnë mbështetje të mjaftueshme për gratë kandidate”.
“Natyrisht, përfaqësimi në vetvete nuk mjafton. Përfaqësimi duhet të përkthehet në ndikim real. Kur gratë marrin pjesë në vendimmarrjen lokale, politikat priren të pasqyrojnë më mirë nevojat e të gjithë popullsisë. Kjo përkthehet më pas në qeverisje më të mirë. Kjo është arsyeja pse duhet të vazhdojmë të punojmë drejt asaj që e quajmë qeverisje e përgjegjshme ndaj gjinisë. Qeverisje që jo vetëm i përfshin gratë, por që në mënyrë aktive merr parasysh perspektivat dhe nevojat e tyre përmes një lidershipi transformues”, tha ai.
Irani ka informuar Këshillin e Sigurimit të Kombeve të Bashkuara dhe Organizatën Ndërkombëtare Detare se “anijet armike” mund të kalojnë nëpër Ngushticën e Hormuzit nëse koordinohen më parë me autoritetet iraniane. Ky mesazh vjen në një kohë kur lufta amerikano-izraelite kundër Iranit ka ndaluar pothuajse kalimin e rreth një të pestës së naftës dhe gazit natyror të lëngshëm në botë përmes ngushticës, gjë që ka shkaktuar ndërprerje të konsiderueshme në furnizimin global, shkruan Reuters.
Letra nga Ministria e Punëve të Jashtme iraniane iu dërgua të dielën Këshillit të Sigurimit, i cili ka 15 anëtarë, dhe Sekretarit të Përgjithshëm të OKB-së, Antonio Guterres. Të martën, ajo iu dërgua adresave të 176 anëtarëve të Organizatës Ndërkombëtare Detare (IMO), agjencisë së OKB-së me seli në Londër përgjegjëse për sigurinë e lundrimit ndërkombëtar dhe parandalimin e ndotjes detare.
“Anijet armike, përfshirë ato që u përkasin ose janë të lidhura me shtete të tjera, mund të ushtrojnë të drejtën e kalimit të sigurt nëpër Ngushticën e Hormuzit në koordinim me autoritetet kompetente iraniane. Kushti është që ato të mos marrin pjesë në agresion kundër Iranit ose ta mbështesin atë, dhe që të zbatojnë plotësisht rregulloret e publikuara të sigurisë”, thuhet në letër.
Memorandumi thotë se Irani “ka ndërmarrë masa të nevojshme dhe proporcionale për të parandaluar agresorët dhe mbështetësit e tyre nga shfrytëzimi i Ngushticës së Hormuzit për të kryer operacione armiqësore kundër Iranit”.
Ai shtoi se anijet, pajisjet dhe të gjitha pronat që i përkasin Shteteve të Bashkuara ose Izraelit, “si dhe pjesëmarrësve të tjerë në agresion, nuk kualifikohen për kalim të pafajshëm ose jo-armiqësor”.
Administrata Tatimore e Kosovës ua rikujton të gjithë personave fizikë jo afaristë, personave fizikë afaristë dhe personave juridikë, se janë të detyruar të deklarojnë dhe të paguajnë Tatimet, në mënyrë reale dhe në kohë, ashtu siç është përcaktuar me legjislacionin tatimor.
Aktivitetet e ATK-së, në vazhdimësi, do të përqendrohen pikërisht te personat, të cilët nuk i deklarojnë të ardhurat e realizuara dhe nuk paguajnë Tatimet.
Me fokus të veçantë, ATK do të përqendrohet në identifikimin dhe trajtimin e personave, të cilët realizojnë të ardhura nga kriptovalutat.
Detyrimet tatimore për të ardhurat e realizuara nga kriptovalutat, varen nga ajo se çfarë statusi ka personi i cili ka realizuar të ardhurat, si:
Nëse statusi i personit që ka realizuar të ardhurat e tilla është Person fizik jo afarist apo Person fizik afarist, duhet të zbatojë dispozitat ligjore të përcaktuara me Ligjin Nr. 05/L-028 për Tatimin në të Ardhurat Personale;
Nëse statusi i personit që ka realizuar të ardhurat e tilla është Person juridik, duhet të zbatojë dispozitat ligjore të përcaktuara me Ligjin Nr. 06/L-105 për Tatimin në të Ardhurat e Korporatave.
Deklarimi dhe pagesa e tatimit për të ardhurat e realizuara nga kriptovalutat, duhet të bëhet sipas normave dhe me formularët si në vijim:
Nëse personi krijon humbje, atëherë për humbjet e tilla mbanë evidenca të veçanta, të cilat duhet të jenë në dispozicion të ATK-së sa herë që kërkohen.
Për personat fizikë jo afarist, personat fizikë afarist dhe personat juridikë, të cilët nuk deklarojnë të ardhurat e realizuara dhe nuk paguajnë Tatimet, ATK do të ndërmarrë masat sipas legjislacionit tatimor.
Administrata Tatimore e Kosovës, u bënë thirrje të gjithë personave që të deklarojnë të ardhurat e krijuara apo të korrigjojnë sa më parë deklaratat e tyre dhe të përmbushin të gjitha detyrimet tatimore të parapara me legjislacionin tatimor.
Drejtori i Përgjithshëm i Shërbimit Korrektues të Kosovës, Ismail Dibrani, së bashku me Ushtruesin e Detyrës së Drejtorit Ekzekutiv të Agjencisë për Punësim, Blerim Hasani, kanë nënshkruar aneksin e memorandumit të bashkëpunimit ndërmjet dy institucioneve.
Sipas njoftimit të Shërbimit Korrektues të Kosovës, ky aneks vjen si vazhdim i Memorandumit të Mirëkuptimit të lidhur në vitin 2010 ndërmjet institucioneve përkatëse, dhe synon forcimin e bashkëpunimit në funksion të rehabilitimit dhe riintegrimit të personave të burgosur.
Aneksi i memorandumit parasheh angazhimin e këshilltarëve të punësimit në kuadër të programit për përgatitje për lirim dhe mbështetje pas lirimit, program ky i miratuar nga Drejtori i Përgjithshëm i Shërbimit Korrektues të Kosovës.
Përmes këtij bashkëpunimi, synohet që të burgosurve t’u ofrohet mbështetje konkrete drejt integrimit në tregun e punës.
“Këshilltarët e punësimit nga Ministria e Punës, Familjes dhe Vlerave të Luftës Çlirimtare, përmes Agjencisë për Punësim, do të jenë pjesë aktive e këtij programi, duke ofruar informacione të drejtpërdrejta mbi mundësitë e punësimit, trajnimet profesionale dhe shërbimet që ofrohen pas lirimit”.
“Gjatë seancave të programit, të burgosurit do të kenë mundësinë të informohen mbi vendet e lira të punës, procedurat e aplikimit dhe mbështetjen institucionale që mund të përfitojnë pas daljes nga burgu. Ky angazhim pritet të lehtësojë tranzicionin e tyre në shoqëri dhe të ndikojë drejtpërdrejt në uljen e rrezikut të rikthimit në vepra penale”, thuhet në njoftim.
Kohëve të fundit në Kosovë janë shpeshtuar rastet e kryerjes së veprave të shumta penale.
Këto raste kanë bërë që edhe institucionet e sigurisë e hetuesisë t’i intensifikojnë veprimet e tyre.
Vetëm gjatë 24 orëve të fundit, në nivel vendi janë ngritur 25 aktakuza për vepra të ndryshme penale, ndaj 37 personave.
“Po ashtu, me urdhër të Prokurorit të Shtetit janë ndaluar nëntë (9) persona, si dhe janë parashtruar gjashtë (6) kërkesa për caktim të masës së paraburgimit kundër tetë (8) personave, të dyshuar për kryerje të veprave penale”, thuhet në njoftim.
Personat e ndaluar, në disa raste të ndara, dyshohet të kenë kryer vepra të ndryshme penale, përfshirë atë të dhunës në familje, të lëndimit të rëndë trupor, të sulmit, të kanosjes, të detyrimit, e të tjera.
Policia e Shtetit të Shqipërisë, ka njoftuar për tre persona të arrestuar në pikën kufitare në Morinë, të cilët ishin në kërkim ndërkombëtar e kombëtar.
Policia shqiptare, ka bërë të ditur se të arrestuarit janë M.G , 65 vjeç banues në Kosovë, Xh.S , 47 vjeç, banues në Prishtinë, dhe, R. P., 36 vjeç, banues në Kosovë, përcjell Gazeta Express.
Të njëjtit, thekson policia atje, kërkohen për vepra të ndryshme si vjedhje, grup kriminal, organizata kriminale dhe ndihmë për kalim të paligjshëm të kufijve.
Njoftimi:
Morinë
Kapen nga Policia Kufitare e Morinës, 3 shtetas të shpallur në kërkim ndërkombëtar/kombëtar.
Strukturat e Policisë Kufitare Morinë, në vijim të kontrolleve dhe verifikimeve në hyrje/dalje, me objektiva goditjen e paligjshmërive në kufi, si dhe ndalimin e shtetasve të shpallur në kërkim, të cilët tentojnë të lëvizin ilegalisht për t’iu shmangur përgjegjësisë penale, organizuan punën në bashkëpunim me strukturat e DVP Kukës dhe si rezultat, në hyrje të RSh-së, kapën dhe arrestuan/ndaluan 3 shtetas, konkretisht:
-U kap dhe u arrestua me qëllim ekstradimin në Gjermani, shtetasi M. G., 65 vjeç, banues në Kosovë Nga verifikimet e kryera dhe nga informacioni i shkëmbyer me Interpol Tiranën, rezultoi se ky shtetas ishte shpallur në kërkim ndërkombëtar nga Interpol Wiesbaden, Gjermani, pasi Gjykata e Frankfurtit e ka dënuar me 4 vjet e 1 muaj burgim, për veprat penale “Vjedhja” , “Grupi kriminal” dhe “Organizata kriminale”. Nga dënim i i kanë mbetur për të kryer 18 muaj.
-U kap dhe u arrestua me qëllim ekstradimin në Kuvajt, shtetasi Xh. S., 47 vjeç, banues në Prishtinë. Nga verifikimet e kryera dhe nga informacioni i shkëmbyer me Interpol Tiranën, rezultoi se ky shtetas ishte shpallur në kërkim ndërkombëtar nga autoritetet në Kuvajt, për veprën penale “Vjedhja e rëndë”.
Interpol Tirana, në bashkëpunim me homologët, vijonë procedurat për ekstradimin e këtyre 2 shtetasve.
-U kap shtetasi R. P., 36 vjeç, banues në Kosovë, pasi nga verifikimet rezultoi se ishte shpallur në kërkim kombëtar, pasi Gjykata e Tiranës e ka dënuar me 4 vjet burgim, për veprën penale “Ndihma për kalim të paligjshëm të kufijve”.
Veprimet e tjera procedurale me këtë shtetas do të kryhen nga DVP Tiranë.
Kosova, me 1.5 milion banorë, ka vetëm një aeroport ndërkombëtar të certifikuar që e lidh me botën: Aeroportin “Adem Jashari” në Prishtinë.
Pak e dinë se brenda territorit të saj fshihen edhe 12 fusha apo pista ajrore, të regjistruara si kategori e veçantë e aerodromeve në komuna të ndryshme.
Këto hapësira janë ndërtuar kryesisht mbi toka bujqësore dhe shtrihen në komunat: Drenas, Skenderaj, Rahovec, Malishevë, Prizren, Suharekë, Ferizaj, Gjilan, Istog, Podujevë dhe dy në Klinë.
Ato nuk janë aeroporte komerciale dhe zakonisht nuk pranojnë fluturime komerciale.
Edhe pse para luftës së viteve 1998/1999 kishin funksion të qartë bujqësor, si spërkatje e tokave, sot gjendja e tyre është krejt ndryshe: disa janë mbuluar nga mbeturinat, disa janë privatizuar, e disa përdoren nga auto-shkollat.
Karakteristikë e përbashkët e tyre është madhësia e pistës – zakonisht 450 metra gjatësi dhe 18 metra gjerësi.
Një dokument i publikuar nga Autoriteti i Aviacionit Civil të Kosovës (AAC) në vitin 2015 konfirmon ekzistencën e këtyre fushave, por thekson se ato nuk kanë status formal regjistrimi apo autorizimi për operime ajrore, duke shërbyer vetëm për të pasqyruar gjendjen e tyre infrastrukturore.
Historiku i fushave ajrore
Fusha ajrore është një zonë e caktuar mbi tokë, e cila përdoret plotësisht apo pjesërisht për aterim, nisje dhe lëvizje të mjeteve ajrore.
Në Kosovë, këto fusha apo pista u ndërtuan në vitet ‘70 dhe ‘80 nga ish-ndërmarrja shoqërore “Agro-Kosova” për spërkatjen e tokave bujqësore.
Shtrirja e tyre ishte planifikuar për të mbuluar të gjitha rajonet e vendit.
Megjithatë, gjatë viteve ‘90, kur edhe nisën masat e dhunshme të regjimit të atëhershëm serb, aviacioni i përgjithshëm ndaloi zhvillimin në Kosovë, duke sjellë edhe degradimin gradual të këtyre hapësirave.
Pas përfundimit të luftës, më 1999, administrimi i këtyre hapësirave kaloi fillimisht tek Agjencia e atëhershme Kosovare e Mirëbesimit (AKM), e më pas tek Agjencia Kosovare e Privatizimit (AKP).
Me ligj, AKP-ja është e autorizuar për administrim, shitje dhe transferim të ndërmarrjeve shoqërore.
Por, ajo nuk iu përgjigj pyetjeve të Radios Evropa e Lirë për numrin e fushave ajrore të privatizuara apo mënyrën e trajtimit të tyre.
Kush i menaxhon aerodromet?
Autoriteti i Aviacionit Civil (AAC) është institucioni përgjegjës për certifikimin, aprovimin dhe regjistrimin e aerodromeve për shfrytëzim civil.
Aerodromet kategorizohen si të certifikuara, të aprovuara dhe të regjistruara, në varësi të natyrës së operimeve dhe shkallës së shfrytëzimit.
Arianit Islami, ushtrues i detyrës së drejtorit të përgjithshëm të AAC-së, thotë për Radion Evropa e Lirë se përdorimi dhe zhvillimi i këtyre hapësirave nuk është në kompetencë të drejtpërdrejtë të këtij institucioni, por se varet nga pronarët e tyre dhe operatorët potencialë.
“Roli i AAC-së është që, në rast të iniciativave për funksionalizimin e tyre për qëllime aeronautike, të sigurojë që çdo zhvillim dhe operim të jetë në përputhje me kërkesat rregullatore dhe standardet e sigurisë në fuqi”, thotë Islami.
Aktualisht, sipas tij, asnjë nga fushat ajrore të identifikuara nuk ka status të regjistruar, të aprovuar apo të certifikuar, prandaj nuk konsiderohen funksionale për operime ajrore civile.
Megjithatë, thekson se disa prej këtyre hapësirave mund të përdoren për aktivitete ajrore, pas vlerësimit nga inspektorët e institucionit dhe përmbushjes së kërkesave përkatëse rregullatore.
Gjendja e fushave ajrore komunë për komunë
Malishevë
Deri më tani, vetëm aerodromi i Malishevës është shfrytëzuar herë pas here për operime ajrore, pas përmbushjes së kërkesave të përcaktuara nga AAC-ja.
Më 14 qershor 2024, ky institucion regjistroi fushën e parë ajrore që gjendet në fshatin Banjë të kësaj komune.
Një ditë më pas, më 15 qershor, AAC-ja njoftoi në faqen e saj zyrtare se në këtë hapësirë janë realizuar fluturimet e para, me dy aeroplanë të huazuar dhe me përkrahjen e Aeroklubit Shkupi nga Maqedonia e Veriut.
Sipas AAC-së, ky aktivitet kishte për qëllim promovimin e aviacionit të përgjithshëm dhe rritjen e ndërgjegjësimit për funksionalizimin e fushave ajrore në Kosovë, si hapësira që mund të shfrytëzohen nga pilotët dhe entuziastët e aviacionit.
Drenas
Fusha ajrore në fshatin Korroticë, në komunën e Drenasit, ndodhet rreth 25 kilometra nga Prishtina dhe vetëm 10 kilometra vijë ajrore nga Aeroporti Ndërkombëtar i Prishtinës “Adem Jashari”.
Megjithatë, kjo pistë sot është pothuajse tërësisht e mbuluar me mbeturina dhe gurë të mëdhenj, duke e bërë të papërdorshme.
Gjendja e saj konfirmohet edhe nga Zyra për Informim e Komunës së Drenasit.
“Fusha është nën përgjegjësinë e Agjencisë Kosovare të Privatizimit (AKP) dhe aktualisht nuk shfrytëzohet për ndonjë aktivitet specifik”, thuhet në përgjigjen e komunës për Radion Evropa e Lirë.
Podujevë
Fusha ajrore në Dumosh të Podujevës është marrë në administrim nga institucionet qendrore të Kosovës, përkatësisht nga Ministria e Mbrojtjes dhe Forca e Sigurisë së Kosovës, për përdorim në funksione që lidhen me sigurinë dhe mbrojtjen.
Kështu bëri të ditur për Radion Evropa e Lirë Zyra për Informim e Komunës së Podujevës.
E, Ministria e Mbrojtjes nuk i dha sqarime REL-it lidhur me mënyrën konkrete të shfrytëzimit të kësaj hapësire apo institucionin që e përdor atë.
Suharekë
Pas përfundimit të luftës, në aerodromin e Suharekës u vendosën trupat e misionit paqeruajtës të NATO-s, KFOR.
Pas largimit të tyre, disa vite më vonë, prona kaloi nën administrimin e Agjencisë Kosovare të Privatizimit dhe më pas u privatizua.
“Aktualisht është pronë private dhe, sipas hartave zonale komunale, është e përcaktuar si zonë komerciale”, konfirmon Arta Gashi, nënkryetare e Komunës së Suharekës, për Radion Evropa e Lirë.
Skenderaj
Fusha ajrore në Skenderaj ndodhet 40 km larg qytetit të Prishtinës dhe vetëm 20 km vijë ajrore nga Aeroporti Ndërkombëtar i Prishtinës “Adem Jashari”.
Ndryshe nga fushat e tjera, zyrtarët e kësaj komune bëjnë të ditur se parcela është e regjistruar dhe pronë e Komunës së Skenderajt.
“Parcela ka sipërfaqe mbi 350 metra katrorë. Në bazë të evidencës zyrtare nuk ka ndonjë objekt të regjistruar apo bazë të funksionimit të fushës ajrore, edhe pse në gjendjen reale është e ndërtuar”, thotë Besjana Thaçi, zyrtare për informim në komunë, për Radion Evropa e Lirë.
Sipas dokumentit të AAC-së nga viti 2015, kjo fushë ajrore “mund të bëhet funksionale me një investim minimal”. Hapësira është shumë e përshtatshme për aktivitete të aviacionit të përgjithshëm dhe në disa raste përdoret nga auto-shkollat lokale për trajnim të vozitësve fillestarë, thuhet në dokument.
Klinë
Në territorin e komunës së Klinës ekzistojnë dy hapësira të identifikuara si fusha ajrore: njëra në fshatin Jashanicë dhe tjetra në Krushevë.
Nikson Daka, drejtor i Kadastrës, Gjeodezisë dhe Pronësisë në këtë komunë, thotë për Radion Evropa e Lirë se këto hapësira nuk janë në funksion të rregullt për operime ajrore civile apo komerciale dhe janë jashtë përdorimit aktiv.
“Të dyja këto hapësira kanë kaluar në menaxhim të AKP-së; njëra është privatizuar, ndërsa tjetra vazhdon të mbahet nën administrimin e kësaj agjencie”, thotë ai, duke shtuar se ato kanë nevojë për investime në infrastrukturë, mirëmbajtje dhe standarde sigurie.
Rahovec
Fusha ajrore në Rahovec ishte në pronësi të kompanisë NBI-Rahoveci, e cila më pas u privatizua.
Zyrtarë të komunës thanë për REL-in se “në periudhën e NBI-Rahovecit, kjo fushë shërbente si pistë për avionët bujqësorë dhe përdorej për spërkatjen e vreshtave. Pas privatizimit, ajo mbeti jashtë funksionit”.
Prizren
Në territorin e komunës së Prizrenit ka ekzistuar një ngastër kadastrale e destinuar si fushë ajrore për nevoja bujqësore të ndërmarrjes Progresi.
Komuna nuk ka asnjë kompetencë ligjore apo administrative mbi këtë tokë.
“Pas vitit 1999, tokat e Progresit kaluan në menaxhim të AKM-së, pastaj të AKP-së, dhe nuk kemi informata se çfarë ka ndodhur me këtë pronë bujqësore”, thonë nga Komuna e Prizrenit për Radion Evropa e Lirë.
Sipas dokumentit të AAC-së, fusha ajrore në këtë komunë është privatizuar dhe ndarë nëpër parcela të ndryshme – çka e bën identifikimin e saj praktikisht të pamundur.
Gjilan, Istog, Ferizaj
Radio Evropa e Lirë nuk mori përgjigje nga zyrtarët e komunave të Gjilanit dhe Istogut për gjendjen e aerodromeve, ndërsa Komuna e Ferizajt konfirmoi se “nuk ka në menaxhim ndonjë hapësirë të tillë”.
Sipas AAC-së, vetëm 5 nga 12 fushat ajrore ishin në gjendje të mirë fizike dhe infrastrukturore një dekadë më parë.
Privatizimi i pistave ajrore – gabim strategjik
Ekspertët e aviacionit e konsiderojnë degradimin dhe privatizimin e këtyre hapësirave si gabim strategjik.
Eset Berisha, ish-drejtor i Autoritetit të Aviacionit Civil të Kosovës, thotë se përmes një strategjie të qartë të aviacionit civil, disa pista nuk duhej të shiteshin, pasi ato mund të shfrytëzoheshin për qëllime të aviacionit dhe nevoja të tjera publike.
“Këto hapësira mund të shfrytëzoheshin, për shembull, për shkollimin e pilotëve dhe zhvillimin e kuadrove të reja në aviacion. Por, nëse është ndryshuar destinimi, shteti ka humbur kontrollin dhe mundësinë për t’i përdorur për këto qëllime”, thotë ai për Radion Evropa e Lirë.
Ngjashëm vlerëson edhe Afrim Aziri, ish-drejtor në Aeroportin Ndërkombëtar të Prishtinës, i cili thekson se mungesa e planifikimit afatgjatë, ka rezultuar me humbjen e potencialit të këtyre hapësirave për zhvillimin e aviacionit.
“Këto hapësira mund të shfrytëzoheshin për fluturime akrobatike dhe sportive, për hapjen e shkollave të fluturimit, ku kostoja e trajnimit të pilotëve të rinj do të ishte më e ulët, si dhe për trajnim dhe shkollim profesional për pilotimin e dronëve”, thotë Aziri për Radion Evropa e Lirë.
Islami i AAC-së thekson se zhvillimi i infrastrukturës së aviacionit civil, përfshirë aerodromet e vogla, është pjesë e politikave qeveritare dhe planifikimit institucional, e jo kompetencë e drejtpërdrejtë e AAC-së.
Sipas tij, AAC-ja mbështet zhvillimin e aviacionit civil, përfshirë atë sportiv, për sa kohë respektohet korniza ligjore në fuqi.
Qeveria e Kosovës nuk iu përgjigj interesimit të REL-it nëse ka ndonjë strategji për aviacionin dhe cilat janë planet për të ardhmen e këtyre aerodromeve.
Presidentja Vjosa Osmani po merr pjesë në organizimin “Java e Gruas”, pjesëmarrje të cilën e para e vendit e cilësoi si shumë të rëndësishme, për shkak se ndodhet në prag të përfundimit të mandatit të saj si shefe e shtetit.
Në fjalën e saj, Osmani tha se kishte privilegjin të takonte gra që nuk përkufizohen nga kufij, por nga horizontet që vetë i ka hapur, transmeton Klankosova.tv.
“Bindjet asnjëherë nuk janë imponuar, por janë pjekur këtu. Andaj kam mirënjohje të thellë, faleminderit që e bëtë këtë platformë të qëndrueshme dhe të vlefshme. Kisha privilegjin të takoj gra që s’përkufizohen nga kufij, por nga horizontet që vetë i kanë hapur”, u shpreh Osmani.
Pos tjerash, ajo kërkoi përgjegjësi ndaj atyre që shfrytëzojnë teknologjinë për propagandë.
“Një shoqëri që mësohet me narrativë të tillë, e humb busullën morale. Nuk është luftë ndaj një personi, është mesazh për secilën grua e vajzë që do të hyjë në jetën publike dhe politike”, u shpreh e para e vendit.
“Kjo s’është çështje personale, është e demokracisë. Ajo nuk rrëzohet nga krizat e mëdha, dobësohet kur e vërteta goditet dhe bëhet e parëndësishme, kur shpifja bëhet mjeti kryesor”, tha ajo.
Ministri për Evropën dhe Punët e Jashtme të Shqipërisë, Ferit Hoxha tha se Kosova mbetet përparësi e politikës së jashtme të Shqipërisë.
Këto komente ai i bëri pas një takimi që pati me ambasadorin e Kosovës në Shqipëri, Skënder Durmishi.
“E sigurova, siç ia kam konfirmuar më parë edhe Ministrit Konjufca, se Kosova mbetet një përparësi e padiskutueshme e politikës sonë të jashtme. Rikonfirmuam angazhimin e palëkundur për thellimin e partneritetit të ngushtë e të veçantë si dhe zgjerimin e bashkëpunimit dypalësh në të gjitha fushat, përmes koordinimit të ngushtë institucional, rritjes së shkëmbimeve ekonomike dhe avancimit të projekteve të përbashkëta me rëndësi strategjike në fushat e sigurisë, energjisë, infrastrukturës dhe arsimit. Shqipëria nuk do të reshtë së mbështeturi forcimin e subjektivitetit ndërkombëtar të Kosovës dhe integrimin e saj euroatlantik”, shkruan Hoxha në një postim në X.